{"id":320877,"date":"2016-03-31T11:00:31","date_gmt":"2016-03-31T09:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=320877"},"modified":"2016-03-31T16:50:11","modified_gmt":"2016-03-31T14:50:11","slug":"arnon-grunberg-referendum-democratie-oekraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/arnon-grunberg-referendum-democratie-oekraine\/","title":{"rendered":"Waarom u het Oekra\u00efne-referendum moet negeren"},"content":{"rendered":"
Het referendum van 6 april gaat niet om Oekra\u00efne, maar maakt xenofobie salonf\u00e4hig. Dat zou niet gelegitimeerd moeten worden door uw stem. Wie vindt dat de democratie niet onvrijwillig ge\u00ebuthanaseerd dient te worden, moet op 6 april n\u00edet gaan stemmen, betoogt Arnon Grunberg.<\/span><\/div>\n

Regelmatig krijg ik brieven van een lezer die mij maant mijn ogen te openen opdat ik eindelijk zal beseffen dat alleen extreemrechts ons kan behoeden voor de naderende ondergang. Die ondergang wordt zoals al enige tijd gebruikelijk in die kringen gesymboliseerd door de moslims en de EU. Overigens blijkt uit deze brieven dat ook de seculiere mens zijn behoefte aan een heiland nauwelijks kan onderdrukken, maar dat terzijde.<\/span><\/p>\n

Een week of twee geleden schreef deze meneer me: \u2018In Sachsen-Anhalt stemde 24% van de kiezers op de AfD, een partij die u eerder ook al fascistisch noemde. Op statistische gronden lijkt het mij meer waarschijnlijk dat u verward bent als u deze kiezers fascistisch noemt, dan dat een kwart van de bevolking van Sachsen-Anhalt verward is dan wel fascistisch. Wellicht hebben deze kiezers alleen maar hun gezond verstand gebruikt, maar die optie wordt via uw politiek correcte bril bij voorbaat uitgefilterd.\u2019<\/p>\n

Ik citeer zo uitvoerig uit zijn e-mail omdat zijn gedachten en opinies typerend zijn voor de misverstanden die de ronde doen over democratie.<\/p>\n

Bij de laatste vrije verkiezingen in Duitsland voor de Tweede Wereldoorlog haalde de NSDAP in het district Maagdenburg, de hoofdstad van Sachsen-Anhalt, 47,3 procent van de stemmen. Dat lag ruim boven het landelijke gemiddelde van 43,9 procent.<\/p>\n

Je hoeft eigenlijk niet eens de NSDAP erbij te halen, hoewel dat een uitstekend en recent voorbeeld is, om te illustreren dat het verstand ons regelmatig in de steek laat, uiteraard niet alleen in het stemhokje. En wat \u2018gezond verstand\u2019 wordt genoemd, is veelal een eufemisme voor onderbuikgevoelens; niet voor niets beriep De Telegraaf<\/span> zich er jarenlang op de krant van het gezonde verstand te zijn.<\/p>\n

Het volk is net een bakvis die voor het eerst verliefd wordt en relativerende raadgevingen terzijde schuift als leugens.<\/q><\/p>\n

Eerder \u2018racistisch\u2019 dan \u2018fascistisch\u2019<\/h5>\n

Alexis de Tocqueville waarschuwde al in zijn boek Over de democratie in Amerika<\/span> voor de dictatuur van de meerderheid. Hij begreep dat het volk gemakkelijk in vuur en vlam kan worden gezet door een demagoog en het vuur is moeilijk te blussen als het eenmaal is opgelaaid. Wat dat betreft is het volk net een bakvis die voor het eerst verliefd wordt en relativerende raadgevingen terzijde schuift als leugens en misleiding. De literatuur bewijst keer op keer hoe het afloopt met dergelijke al te onstuimige verliefdheden: slecht.<\/p>\n

Ironisch genoeg is de alomtegenwoordige gedachte dat democratie een panacee is een direct gevolg van het politiek-correcte denken dat na 1945 in West-Europa opgang heeft gemaakt, al heette dat toen nog niet het politiek-correcte denken. De democratische krachten, dat waren de good guys, <\/span>en daar tegenover stonden de antidemocratische krachten, oftewel de fascisten. Alles wat democratie was of beweerde te zijn, was goed.<\/p>\n

In de herfst van 1969 zei de toenmalige Duitse bondskanselier Willy Brandt: \u2018Wir wollen mehr demokratie wagen.\u2019 Ruwweg vertaald: wij willen het risico nemen om meer democratie uit te proberen.<\/p>\n

Brandts beroemde uitspraak was een reactie op de protesten van studenten in Duitsland die in de elite van de Bondsrepubliek van de jaren zestig de fascisten van indertijd hadden herkend, iets waarin ze niet geheel ongelijk hadden, al gingen sommigen van hen zover dat ze meenden dat het fascisme inherent was aan de burgerlijke, kapitalistische samenleving. Een mening die sommige progressieven nog steeds buitengewoon vooruitstrevend vinden, maar tegenwoordig zullen ze het eerder \u2018racistisch\u2019 dan \u2018fascistisch\u2019 noemen, want ook het woordgebruik is aan mode onderhevig.<\/p>\n

De wil tot macht<\/h5>\n

Uit de Duitse studentenbeweging kwam de Rote Armee Fraktion (RAF) voort, die zich ook van weinig democratische middelen bediende om het beoogde doel, een minder fascistische en meer rechtvaardige samenleving, te bereiken. Meer democratie of niet, het volk was kennelijk toch iets te traag en daarom moest een avant-garde maar voorop gaan om het volk een eindje op weg te helpen.<\/p>\n

In Nederland staat de antiromantische kruideniersmentaliteit al te veel geweldsbereidheid in de weg, vergeleken met de operaties van de RAF waren de uitspattingen van de kraakbeweging in Nederland toch nauwelijks meer dan uit de hand gelopen studentenfeestjes. De behoefte aan meer democratie kwam in Nederland vooral tot uitdrukking in D66, een partij wier zogeheten kroonjuwelen niet voor niets bestonden uit het dringende verlangen dat premier en burgemeesters eindelijk eens gekozen zouden worden. Toen een van de oprichters van deze partij, Hans van Mierlo, in de jaren negentig minister van Buitenlandse Zaken en vicepremier was geworden, was hij echter nauwelijks meer te onderscheiden van een sociaaldemocraat van de oude stempel, oftewel een sociaaldemocraat die zich er niet voor schaamde weleens een roman te hebben gelezen. Tegenwoordig schamen de sociaaldemocraten zich daar wel voor, beter gezegd, ze houden het zorgvuldig geheim uit angst nog meer kiezers te verliezen. Over de kroonjuwelen werd niet veel meer gerept. Idealen in de politiek zijn als kleding; de wil tot macht is zo sterk dat men niet kan wachten alles uit te trekken, ook de lingerie, om die macht te bereiken dan wel te behouden.<\/p>\n

Toch is het waarschijnlijk dat zonder D66 het referendum, oftewel de directe democratie, er in Nederland nooit zou zijn gekomen, dus het feit dat de Nederlandse burger op 6 april de regering mag adviseren over een associatieverdrag van de EU met Oekra\u00efne is een direct gevolg van de idealen van D66, idealen die als gezegd kroonjuwelen werden genoemd en die rechtstreeks verband houden met voornamelijk de Duitse studentenbeweging uit de jaren zestig.<\/p>\n

Angstaanjagend weinig ziekte-inzicht<\/h5>\n

De geschiedenis is ironisch, dat is intussen een pleonasme, en het is daarom logisch dat geen enkele partij zo actief campagne voert voor het zogenaamde ja-kamp van het 6 april-referendum als D66. Als men een beetje had opgelet was die campagne helemaal niet nodig geweest, want die zogenaamde Kroonjuwelen waren waarschijnlijk helemaal niet zo\u2019n goed idee.<\/p>\n

De Nederlandse kleinkinderen van Rudi Dutschke, een van de voormannen van de Duitse studentenbeweging en een belangrijke ideoloog ervan, weten niet alleen niet meer wie hun grootvader was, geheel indachtig het adagium dat elke revolutie zijn kinderen opeet, staan zij nu aan de zijde die Dutschke ooit hoopte te bestrijden.<\/p>\n

Om de beweging die de geschiedenis gemaakt heeft nog wat te verduidelijken: in de jaren zestig gold Springer, het bedrijf dat onder andere de Duitse boulevardkrant Bild-Zeitung<\/span> uitgeeft, als vijand van alles wat progressief was. In 1972 pleegde de RAF dan ook een aanslag op Springer. Tegenwoordig probeert Bild<\/em>, nog altijd een boulevardkrant, de vluchtelingenpolitiek van Merkel te ondersteunen en keert deze zich tegen de aanslagen op asielzoekerscentra, iets wat internationale aandacht kreeg.<\/p>\n

Willy Brandt, symbool van het goede Duitsland tussen 1945 en 1989, wilde meer democratie proberen om de spoken van het verleden voor altijd uit te schakelen. In de autoriteit herkenden studenten en intellectuelen de vijand die het fascisme officieel misschien had afgezworen, maar kennelijk waren de autoriteiten niet geheel genezen van de ziekte van het fascisme en ook beschikten zij over angstaanjagend weinig ziekte-inzicht.<\/p>\n

Als de studenten en intellectuelen die Brandt aanspoorden tot deze stap de verkiezingsresultaten uit de jaren dertig echter zorgvuldiger hadden bestudeerd, waren ze allicht voorzichtiger geweest. Maar wie de restauratie van het ancien r\u00e9gime na 1945, niet alleen in Duitsland maar in geheel Europa, heeft meegemaakt kan misschien ook begrip opbrengen voor de teleurstelling van de intellectuelen en studenten in de jaren zestig. De bevrijding bleek geen volledige bevrijding, de meelopers liepen weer mee, nu de andere kant uit, maar het bleven meelopers.<\/p>\n

Het wondermiddel democratie kan ingezet worden om welk politiek belang dan ook te dienen.\u00a0<\/q><\/p>\n

Geen onverdeelde zegen<\/h5>\n

Nog een tussenfase moet worden besproken om beter te begrijpen hoe uit Rudi Dutschke Jan Roos en de zijnen zijn voortgekomen: 2003, de Amerikaanse invasie van Irak, die door de neoconservatieven van toen \u2013 de grote idealisten bevonden zich ook in 2003 al aan de rechterzijde van het politieke spectrum \u2013 werd aangeprezen omdat de democratie naar Irak moest worden gebracht en zich van daaruit door het Midden-Oosten zou verspreiden als een olievlek. De tegenstanders van die oorlog kalkten op muren: \u2018Fighting for democracy is like fucking for virginity.\u2019 Er werd getwijfeld aan de oprechtheid van de neoconservatieven, het zou natuurlijk om olie gaan. De tegenstanders van het establishment reduceren de wereld gaarne tot olie, waarmee alles en daardoor dus ook niets gezegd is. Maar \u00e9\u00e9n ding hadden ze goed gezien: het wondermiddel democratie kan ingezet worden om welk politiek belang dan ook te dienen.<\/p>\n

In een interview in NRC Handelsblad<\/span> citeerde Halbe Zijlstra recentelijk de Turkse president Erdogan: \u2018Hij [Erdogan] zei ooit dat democratie zoiets is als een bus: je stapt erin om op je bestemming te komen en daarna stap je weer uit.\u2019<\/p>\n

In 2003 was de bestemming van de bus Irak. Daar werd uitgestapt. Dat die democratie zelf voor het Iraakse volk geen onverdeelde zegen was, bleek al snel toen de Amerikanen onder leiding van Georg W. Bush en Rumsfeld het handhaven van de orde niet tot hun taken rekenden.<\/p>\n

Het Oekra\u00efense volk dient door ons bevrijd<\/h5>\n

Tien jaar later leken de neoconservatieven, voor wie democratie een wondermiddel was, nog een keer het gelijk aan hun kant te hebben, en wel toen de Arabische Lente net was begonnen en nog niet was verworden tot een filiaal van de hel op aarde. Enkele neoconservatieven riepen dat zonder de invasie van 2003 er nooit een Arabische Lente zou zijn geweest, het was allemaal aan hen te danken.<\/p>\n

De eindbestemming van de bus waarin de voorstanders van de directe democratie in Nederland zijn ingestapt heet: ontmanteling van de EU, versterken van nationalisme, het salonf\u00e4hig maken van xenofobie, ook met quasiwetenschappelijke argumenten. Uit nationalisme is nooit iets goeds voortgekomen, sterker nog, meestal is xenofobie het neveneffect van al te enthousiast nationalisme. Nu wordt dergelijke vaderlandsliefde vermomd als verlangen naar soevereiniteit, wat onzin is, want die soevereiniteit is \u2013 met of zonder associatieverdrag, met of zonder EU \u2013 allang verloren gegaan. Militair gezien is Nederland een provincie van Amerika, economisch gezien een provincie van Duitsland.<\/p>\n

Het quasiwetenschappelijke oefende toen en oefent nog steeds een grote aantrekkingskracht uit, en denken wij werkelijk dat de burger nu beter is het quasiwetenschappelijke als zodanig te herkennen dan een paar decennia geleden?<\/p>\n

Een van de grotere leugens van de afgelopen tijd is dat het referendum van 6 april om Oekra\u00efne zou gaan. Thiery Baudet, een intellectueel, zei toen Vrij Nederland hem een paar weken geleden vroeg waarom hij zo tegen het associatieverdrag is: \u2018In de eerste plaats is het dramatisch slecht voor Oekra\u00efne.\u2019<\/p>\n

Baudet en Roos als de grote beschermers van Oekra\u00efne. Het Nederlandse volk en de Nederlandse belastingbetaler moeten worden ingezet om het Oekra\u00efense volk tegen zichzelf in bescherming te nemen. De democratie in Oekra\u00efne, die kennelijk volgens Roos en Baudet al te gebrekkig functioneert, kan maar beter opzij worden geschoven. Met lichte overdrijving komt het hierop neer: het Oekra\u00efense volk dient dringend door ons te worden bevrijd.<\/p>\n

\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n
De na\u00efviteit van D66<\/h5>\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

In 2003 was een aanzienlijk gedeelte van de Iraakse bevolking, met name de Koerden, v\u00f3\u00f3r de Amerikaanse invasie. Een groot deel van de sjiieten, maar ook behoorlijk wat soennieten hadden genoeg van Saddam. Het Oekra\u00efne van nu kan niet worden vergeleken met het Irak van Saddam en toch, wie goed leest, ziet dat dezelfde soort argumenten wordt ingezet. Baudet, die zich voordoet als de grote voorstander van de natiestaat en de soevereiniteit ervan, zet de soevereiniteit van Oekra\u00efne opzij omdat hij beter weet wat goed is voor dat land dan de Oekra\u00efense bevolking zelf. Maar dergelijke argumenten zijn slechts verhulling en het is treurig dat de tegenstanders van Roos en Baudet dat niet inzien en zich laten verleiden tot inhoudelijke discussies over het associatieverdrag en Oekra\u00efne. De na\u00efviteit van D66 is hier wederom grenzeloos.<\/p>\n

Voor Roos en de zijnen is democratie, direct of niet, zoals gezegd een bus die je verlaat zodra het doel is bereikt, en iedereen die de teksten en uitspraken van deze heren heeft bestudeerd, kan niet ontgaan zijn wat hun doel is. Ik som het nog een keer op: ontmanteling van de EU, het doen opleven van nationalisme, het salonf\u00e4hig maken van xenofobie. Anders gezegd, leven blazen in oude spoken waarvan wij dachten dat die verslagen waren.<\/p>\n

De wetgever is indertijd wel zo verstandig geweest om voor te schrijven dat het referendum slechts een adviserende functie heeft, de regering staat in haar volste recht om het advies te negeren. Zoals onder geheel andere omstandigheden, die veel nijpender en dwingender waren, de Griekse premier Tspiras heeft gedaan, toen hij ruim een half jaar geleden zelf een referendum uitschreef om de uitkomst ervan beleefd naast zich neer te leggen.<\/p>\n

Onzalig. Verbijstering. Massaal.<\/h5>\n

De gezwollen retoriek van Baudet en de zijnen verraadt de camouflage en onthult de ware bedoelingen. Zo schreef Baudet, samen met Erik de Vlieger, in de Volkskrant<\/span>: \u2018Met verbijstering zien we hoe de Europese Unie het aankomende referendum negeert. Niet eerder ontstond zulke massale commotie over een voorgenomen uitdijing van de EU: bijna een half miljoen Nederlanders steunden de bijzondere gelegenheidscoalitie van betrokken burgers, websites en denktanks die onder de noemer GeenPeil campagne voerde tegen de onzalige politiek van onder andere Verhofstadt en Van Baalen jegens een buurland.\u2019<\/p>\n

Onzalig. Verbijstering. Massaal. En ook hier weer de suggestie dat er een \u2018buurland\u2019 gered moet worden. Wat er in werkelijkheid gebeurt, is dat democratie gebruikt wordt om die democratie buiten werking te zetten. Een beproefd middel, want een parlementaire oftewel vertegenwoordigende democratie is er juist om ons te beschermen tegen de destructieve passies van het volk.<\/p>\n

Wat Baudet en de zijnen dus willen, is die democratie afschaffen terwijl ze beweren ervoor te zijn. Taal kan verhullen, maar wie bereid is te luisteren en te lezen kan de bedoelingen wel degelijk achterhalen. Ik citeer weer uit het stuk van Baudet en De Vlieger: \u2018Dat de Europese trein juist nu, ongehinderd voortraast, maakt genadeloos duidelijk dat de Brusselse instellingen hun democratische wortels slechts nog als museumstukken, of \u2013 wranger \u2013 als decoratiestukken beschouwen.\u2019<\/p>\n

Voor Baudet en Roos is de parlementaire democratie kennelijk een museum. Net als de RAF indertijd menen ze dat het volk zich weliswaar in de juiste richting begeeft maar dat het toch wat te langzaam gaat en dat een avant-garde voorop dient te lopen \u2013 een kleinburgerlijke avant-garde \u2013 om uit te schakelen wat uitgeschakeld dient te worden.<\/p>\n

Doel van Roos en de zijnen: ontmanteling van de EU en het doen opleven van nationalisme.<\/q><\/p>\n

Het bevrijdende spuitje<\/h5>\n

Geen beter middel om de democratie af te schaffen dan de democratie zelf. In Europa maar ook in Amerika zien wij bewegingen en politici die dit tot zich hebben laten doordringen en bezig zijn het proces dat tot afschaffing dient te leiden te perfectioneren.<\/p>\n

De heren Roos en Baudet hebben zich opgeworpen als amateur-euthanasieartsen die de democratie het bevrijdende spuitje willen geven, d\u00e1t is de eindhalte van de bus waarin ze u uitnodigen plaats te nemen.<\/p>\n

Ik vrees dat de heer Roos niet helemaal beseft dat hij gecast is om die rol te spelen, maar de heer Baudet lijkt me over genoeg zelfreflectie te beschikken om te weten wat zijn bedoelingen zijn.<\/p>\n

Het moge duidelijk zijn waar het referendum werkelijk over gaat en de vraagstelling zou niet gelegitimeerd moeten worden door uw stem. Iedereen die van mening is dat de democratie niet onvrijwillig ge\u00ebuthanaseerd dient te worden, moet op 6 april n\u00ed\u00e9t gaan stemmen.<\/p>\n

Bovendien is er iets voor te zeggen om je niet tot het niveau van je tegenstanders te verlagen. Een al te actieve campagne om ja te stemmen zou de heren uiteindelijk alleen maar in hun bedoelingen sterken.<\/p>\n

De Italiaanse schrijver Giorgio Bassani verwoordt de schoonheid van de lethargie mooi in zijn roman De tuin van de familie Finzi-Contini<\/span>. Hoofdpersoon Mic\u00f3l weigert met haar familie te vluchten voor het naderende fascisme. Bassani schrijft: \u2018Feit is dat Mic\u00f3l, alsof zij de naderende dood van haar en de haren voorvoelde (…) steeds herhaalde dat (\u2026) zij de toekomst hoe dan ook verafschuwde.\u2019<\/p>\n

Ik geloof dat men niet zover hoeft te gaan de toekomst te verafschuwen. Het is, als gezegd, voldoende om op 6 april niet te gaan stemmen. Dat niet stemmen de nee-stemmers in de hand zou werken, vind ik in dit geval een van al te veel pragmatisme getuigende opvatting. Stemmen legitimeert wat niet gelegitimeerd zou moeten worden.<\/p>\n

Ja, onze parlementaire democratie is onvolmaakt, voor mijn part mogen we haar ziekjes noemen, ik heb haar zelf diverse malen bekritiseerd, maar zij verdient het wel degelijk om beschermd te worden tegen de euthanasie-artsen die haar zachtjes willen laten inslapen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

het referendum van 6 april <\/span>gaat niet om Oekra\u00efne, maar maakt xenofobie salonf\u00e4hig. Dat zou niet gelegitimeerd moeten worden door uw stem. Wie vindt dat de democratie niet onvrijwillig ge\u00ebuthanaseerd dient te worden, moet op 6 april n\u00edet gaan stemmen, betoogt Arnon Grunberg.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-320877","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Arnon Grunberg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/320877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=320877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/320877\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Arnon Grunberg","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=320877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=320877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}