De beste uitvaartbegeleiders Beste in haar vak: Gijsje Teunissen<\/p>\n
Vroeger droeg de dood een zwarte hoed, handschoenen en een lange slippenjas. Wie dertig jaar geleden overleed, werd nog uitgedragen door klassieke kraaien. De uitvaartbranche is sindsdien onherkenbaar veranderd. De moderne uitvaartondernemer draagt gewone kleren en valt op door betrokkenheid en empathie. Bovendien is de laatste zorg steeds meer een vrouwenvak geworden. Het aantal eenvrouwsbedrijfjes is de laatste jaren enorm toegenomen. Het vak is minder plechtig geworden, maar zeker niet minder intens. \u2018Ik hoop voor mensen die het moeilijk hebben echt iets te kunnen betekenen,\u2019 zegt uitvaartondernemer Elise Alders in deze editie van De beste in zijn vak. Dat is misschien wel de essentie van deze rondtocht door de wereld van zerk en urn. Want die ene zekerheid van het leven blijft onaangetast: de dood staat altijd om de hoek. E\u00e9n stuurfoutje en achter die flauwe bocht van de A4 blijkt opeens Isfahan te liggen. Maar weet in elk geval dat u daarna steeds vaker in goede handen bent.<\/p>\n
David Elders<\/p>\n
David Elders (51) was begin jaren negentig met zijn broer en vader in India toen hij een uitvaart voorbij zag komen. Hij was onder de indruk van de vanzelfsprekendheid. \u2018Er stak tijdens de crematie een arm uit, die door jochies van zeven gewoon weer werd teruggeduwd. Ik dacht: daar moet je in Nederland mee aankomen. Daar ontkennen we de dood. \u201cWaarom ga je er niet iets mee doen?\u201d vroegen mijn broer en mijn vader. Terug in Nederland ben ik de vakopleiding voor uitvaartondernemer gaan doen.\u2019 Inmiddels is Elders al twintig jaar een bekende uitvaartondernemer in Amsterdam. Hij verzorgt zo\u2019n 130 uitvaarten per jaar, vaak van bekende Amsterdammers, zoals Hans van Mierlo, Joop van Tijn, Ramses Shaffy en Jeroen Willems. \u2018Een uitvaartondernemer moet allereerst goed kunnen organiseren. Alles moet op dat ene moment samenkomen. Je werkt naar de apotheose toe. Laatst wilde iemand een tocht per koets door het Vondelpark. Dan ga ik van tevoren toch echt even opmeten hoe breed dat ene bruggetje is. Het zal je maar gebeuren\u2026\u2019 Elders doet ook de verzorging van de dode zelf. \u2018Dat is een heel rustgevende bezigheid. Prettig om te merken dat je iemand mooier kunt maken. Daarmee doe je echt iets zinvols voor de nabestaanden.\u2019 Het is wel een belastend vak, vindt hij. \u2018Ik kan het redelijk van me afzetten, omdat ik weet dat het mijn verdriet niet is. Bij het begraven van vrienden en familie is dat natuurlijk anders. Dat doe ik ook. En dan raakt het je natuurlijk meer. Toch is het heel prettig om dat voor je naasten te kunnen doen. Ik zou eigenlijk het liefst ooit mezelf begraven.\u2019<\/p>\n
De beste in zijn vak? \u2018Ik zie collega\u2019s niet aan het werk. Maar over Martien Weel hoor ik goede verhalen.\u2019<\/p>\n
Judy Koopman<\/p>\n
Judy Koopman (60) was twintig toen haar vader plotseling overleed. De uitvaart verliep precies zoals het niet moet, weet ze nu. \u2018Ik heb hem tien minuten mogen zien, daarna verdween hij al in een koelcel.\u2019 In 1996 begon ze een eigen uitvaartbedrijf in Limburg en sinds 2000 werkt ze in de regio Eindhoven. Ze kreeg het direct voor haar kiezen. \u2018Mijn eerste drie doden waren heel jonge mensen. De allereerste was zelfs pas zeventien; een jongen die verongelukt was. Ik kreeg er buikpijn van, stond te trillen op mijn benen en dacht: jeetje, dit w\u00edl ik helemaal niet. Maar de uitvaart verliep gelukkig goed.\u2019 Koopman leidt zo\u2019n dertig uitvaarten per jaar. Meer wil ze er niet. \u2018Want ik doe alles zelf, ook het verzorgen.<\/p>\n
Mensen vragen weleens: had jij geen leuker vak kunnen kiezen? Dan zeg ik: we gaan allemaal dood. Daar kan ik ook niks aan veranderen. Maar ik kan mensen wel tot steun zijn, en orde in de chaos scheppen tijdens de meest cruciale dagen in hun leven. Het belastende van dit werk is de tijdsdruk en de stress die daarmee gepaard gaan. De rouwkaart moet kloppen en moet op tijd de deur uit. Je mag geen enkele fout maken. Ik probeer altijd erg mijn best te doen om bijzondere plekken voor de uitvaart te vinden: iemands stamcaf\u00e9, het clubhuis van de voetbalvereniging, het Evoluon. En ik promoot het opbaren zonder koeling. Daar gebruik ik graszoden voor. Daarmee koel je de ruimte. Al hangt dat sterk van de overledene af; je leeft op je eigen manier, maar je ontbindt dus ook op je eigen manier.<\/p>\n
De beste in haar vak vind ik Franca van der Kerkhof uit Lieshout. Omdat ze zo enorm consci\u00ebntieus is.\u2019<\/p>\n
Martien Weel<\/p>\n
Martien Weel (58) is sinds 1999 uitvaartondernemer in Hoorn. Een belangrijke kwaliteit van een uitvaartbegeleider is dat hij rust en vertrouwen uitstraalt, vindt Weel. \u2018Je komt binnen in een vaak hectische situatie. De mensen moeten zich op hun gemak voelen. Ook moet je soms subtiel manoeuvreren binnen complexe familiesituaties.\u2019 De verzorging van de overledene doet Weel veelal samen met familieleden. \u2018Het merendeel wil dat wel, soms aanvankelijk schuchter en voorzichtig. De eerste keer dat ik een dode verzorgde, was bij mijn eigen vader. Toen was ik nog geen uitvaartverzorger. Dat wassen van zijn mooie, nog warme lijf, dat voel ik nu n\u00f3g. Een dierbare herinnering. Het blijft elke keer ontroerend om te zien hoe familie ermee omgaat. Angst voor een dode heb ik niet. Ik zal proberen om familieleden vertrouwd te maken met h\u00fan dode, al is dat soms aangrijpend. Er was iemand verdronken die daarna dagenlang in het water had gelegen. Toch wilde de familie hem heel graag nog een keer zien. Stap voor stap heb ik ze daarin begeleid. Toen we het laken voorzichtig opzij schoven, was dat enorm emotioneel. Maar achteraf was dit een moment van grote betekenis.\u2019<\/p>\n
Soms benaderen mensen Weel als ze nog in leven zijn. \u2018Dan is de datum voor de euthanasie al vastgelegd. Het komt voor dat de mensen tot in detail hun eigen uitvaart regisseren: \u201cEn denk erom: de koffiemelk staat links in de koelkast.\u201d Ik ben niet bang voor de dood. Te midden van al die ontelbaren die mij voorgingen en na mij zullen gaan, ga ik ook een keer. Dat relativeert.<\/p>\n
Gijsje Teunissen vind ik erg goed. Die werkt echt met hart en ziel. De beste is in mijn ogen Jacqueline Vegt uit Alphen aan de Rijn. Ze doet haar werk liefdevol en bescheiden.\u2019<\/p>\n
Elise Alders<\/p>\n
Elise Alders (42) was werkzaam in de reclamewereld, maar vond daar geen bevrediging in. \u2018Ik was erg op zoek naar menselijker werk. En ik wilde graag ondernemen.\u2019 Sinds een jaar heeft ze met haar compagnon Martine Klumper een eigen uitvaartonderneming, Hart en Ziel Uitvaarten, in Haarlem. En het bevalt haar erg goed. \u2018Ik zag vooraf nogal op tegen het verdriet. Met emoties ben ik net een spons. Toch is het goed te doen. We zeiden wel tegen elkaar: \u201cLaten we hopen dat we pas na tien keer een kind hoeven te doen.\u201d Inmiddels is dat al twee keer gebeurd. Ook nog eens in de leeftijd van mijn eigen kinderen, twee en vijf jaar. Dat viel niet mee. Je wilt het zo ontzettend graag g\u00f3\u00e9d doen. Gelukkig waren het allebei mooie uitvaarten.\u2019 Empathie is de belangrijkste eigenschap die je in haar vak moet hebben, denkt Alders. \u2018Aanvoelen wat iemand nodig heeft. En je proberen te verplaatsen in de overledene: wat zou bij hem of haar gepast hebben?<\/p>\n
De uitvaartbranche is steeds meer een vrouwenvak geworden. Dat heeft te maken met het regelen. Dat doen vrouwen van nature nou eenmaal beter. Vrouwen communiceren ook makkelijker, vinden het niet gek om even troostend een bovenarm aan te raken. Dat doe ik zelf ook. Ik hoop voor mensen die het moeilijk hebben echt iets te kunnen betekenen. In die paar dagen tijd ga je zo intensief met de familie om. Na afloop ga je zelden weg zonder een dikke knuffel.<\/p>\n
De beste in haar vak vind ik Gijsje Teunissen uit Egmond aan den Hoef. Ze is een zeer bevlogen vakvrouw, die met hart en ziel haar vak uitoefent.\u2019<\/p>\n
Hans Bleijerveld<\/p>\n
Hans Bleijerveld (47) werkt sinds 2000 bij Monuta. Hij is sinds 2002 hoofd van het Team Bijzondere Uitvaarten. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om uitvaarten met militaire eer en uitvaarten van omgekomen politiemensen met korpseer. \u2018We doen er zo\u2019n zestig per jaar. Bijzondere uitvaarten hebben andere kenmerken. Een uitvaart met militaire eer kent een protocol van zo\u2019n 250 pagina\u2019s. Met regels voor erewacht, saluutschoten en hoornblazers.\u2019 Daarnaast verzorgt het team van Bleijerveld uitvaarten voor de Koninklijke Familie. Daar wil hij niet over in detail treden. In essentie zijn het \u2018gewoon uitvaarten als iedere andere uitvaart\u2019. \u2018Alleen is er bij bijzondere uitvaarten veel meer media-aandacht. Het hele land kijkt mee. Maar ik verzorg ook reguliere uitvaarten. Die levensverhalen zijn net zo indrukwekkend. Verdriet van andere mensen raakt je natuurlijk. Je mag ook best laten blijken dat iets je ontroert, door later tegen de familie te zeggen hoe mooi je het vond. Soms sta je echt te knokken tegen de tranen. Bijvoorbeeld bij een jonge militair die sneuvelt tijdens zijn missie. Je ziet dat jonge gezin, die ontreddering\u2026 dat komt enorm bij je binnen.<\/p>\n
Je moet goed kunnen luisteren naar wat nabestaanden willen. En je moet niet in het middelpunt willen staan. Ik hoor soms uitvaartleiders zeggen: \u201cIk heet u welkom bij deze plechtigheid.\u201d Dat kan dus echt niet. De familie heeft die mensen uitgenodigd, niet jij. De juiste toon, daar gaat het om in dit vak.\u2019 Hij weet dat collega\u2019s van kleinere bedrijven soms geringschattend praten over grote bedrijven als Monuta. \u2018Maar wij leveren absoluut geen lopendebandwerk. Juist omdat wij groot zijn \u2013 zo\u2019n negenhonderd mensen \u2013 kunnen wij ons specialiseren en echt maatwerk leveren.<\/p>\n
De beste in zijn vak is voor mij Elbert Sluijmer uit Harderwijk. Hij heeft een enorm goed oog voor details.\u2019<\/p>\n
Peter van der Aa<\/p>\n
Peter van der Aa (46) had vroeger twee kappersbedrijven. Mooi werk, maar hij wilde toch meer voor mensen kunnen betekenen. Twaalf jaar geleden begon hij in de uitvaartbranche, inmiddels heeft hij een eigen bedrijf, Lupine, met zes uitvaartleiders en drie vestigingen in Zuid-Holland, die tezamen goed zijn voor 350 uitvaarten per jaar. Hij heeft prachtig werk, vindt Van der Aa, al is het wel opslokkend. \u2018Ik heb een gezin met vier kinderen van \u00e9\u00e9n tot veertien jaar, maar ik ben wel vierentwintig uur per dag bereikbaar. Ze gaan er thuis altijd vanuit dat ik er niet ben. Als ik wel mee-eet, is dat een fijne verrassing. Het werk staat vaak op de eerste plaats. Dit is een verslavend vak waarin ik mezelf volledig kwijt kan. Ik doe geen rondje-rond-de-kerk, maar maak er echt iets van.<\/p>\n
Ik heb al jong mijn ouders verloren. Mijn vader stierf op mijn zevende aan kanker. Mijn moeder heb ik dood gevonden toen ik zevenentwintig was. Die ervaring is bepalend voor me geweest. Ik belde een ondernemer uit de Gouden Gids. Er kwam een grijze muis. Een half uur later hoorde ik een hoes dichtritsen en zag ik hoe ze uit huis gedragen werd. Mijn moeder was een echte dame, die enorm aan uiterlijke verzorging hechtte. Ik dacht opeens: o jee, ze heeft de goede oorbellen niet bij zich. Ik belde op. \u201cJa maar mijnheer, wat maakt d\u00e1t nou uit?\u201d Echt schokkend. \u201cDe kraai\u201d van vroeger bestaat gelukkig bijna niet meer. De uitvaartverzorger van tegenwoordig is in de eerste plaats een mens, die er alles aan zal doen om er iets prachtigs van te maken.<\/p>\n
Als beste noem ik Herman Tomesen uit Terborg. Een warm en sociaal mens met een geheel eigen visie op het vak.\u2019<\/p>\n
De beste in zijn vak<\/p>\n
In de serie \u2018De beste in zijn vak\u2019 neemt Vrij Nederland steeds een beroepsgroep onder de loep, beurtelings geportretteerd door Mischa Cohen en Coen Verbraak. Wat drijft de toppers in een vakgebied, over welke eigenschappen moet je beschikken om op hun terrein te slagen, wie beschouwen zij als de beste in hun vak \u2013\u00a0behalve zichzelf dan?<\/p>\n
Nee<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wat kenmerkt een goede uitvaartbegeleider? Zes uitvaart-ondernemers over hun metier. En een interview met de beste in hun vak.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-31905","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Coen Verbraak","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/31905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=31905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/31905\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Coen Verbraak","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=31905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=31905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}