{"id":314173,"date":"2016-02-03T12:30:56","date_gmt":"2016-02-03T11:30:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=314173"},"modified":"2016-02-03T13:16:59","modified_gmt":"2016-02-03T12:16:59","slug":"esma-linneman-twijfelen-na-keulen-hoe-principes-botsen-met-eigen-ervaringen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/esma-linneman-twijfelen-na-keulen-hoe-principes-botsen-met-eigen-ervaringen\/","title":{"rendered":"De moslimman en ik"},"content":{"rendered":"
Hulp aan oorlogsslachtoffers is een plicht<\/span>, vindt Esma Linnemann. Bovendien kent ze veel zachtaardige en ruimdenkende moslims. Maar de incidenten in Keulen roepen ook andere herinneringen op, en de parano\u00efde vraag: ben ik al die tijd na\u00efef geweest?<\/div>\n

Ergens in de eerste helft van de Deense avant-gardefilm Dogville<\/span> (2003) ligt hoofdpersoon Grace in een wagen vol appels. Ze is net misbruikt door de bestuurder van de auto Ben, die de zwakke maatschappelijke positie van vluchteling Grace uitbuit voor zijn eigen genot: hij wil Grace helpen, maar dan moet ze wel iets voor hem terugdoen. Als kijker zie je dwars door het over de wagen gespannen doek heen; Grace ligt daar in opgekrulde houding tussen de kratten, ze lijkt ondanks alles hoopvol. De voice-over vertelt de kijkers: \u2018Een genereuze god had Grace gezegend met het unieke talent om vooruit te kijken, en alleen vooruit.\u2019<\/p>\n

Schrijver en literatuurwetenschapper John Gardner stelt dat er feitelijk maar twee plots zijn in een literair verhaal: \u2018a person goes on a journey\u2019<\/span> en \u2018a stranger comes to town\u2019.<\/span> Dogville<\/span> gaat over de morele implicaties van die tweede plot. En in het licht van de huidige vluchtelingencrisis voelt Dogville<\/span>, de zestiende film van cineast Lars von Trier, urgenter dan ooit. De inwoners van Dogville<\/span>, die Grace eerst nog opnemen als hulpzoekende vluchteling, hebben in elk geval een slecht werkend moreel kompas. Geruchten over haar afkomst \u2013 is ze een crimineel, is ze wel echt op de vlucht? \u2013 en mislukte pogingen om vat te krijgen op haar mysterieuze verschijning leiden tot ongekende wreedheden. Grace wordt al snel vastgeketend en misbruikt door alle mannen in de gemeenschap. De vrouwen proberen haar moraal te breken door een voor een de porseleinen poppetjes kapot te gooien die Grace bij elkaar had verdiend. Tegen het einde van de film voel je zo\u2019n walging ten opzichte van dit Dogville<\/span>, dat je blij bent als het dorp in vlammen opgaat en iedereen sterft \u2013 waarna je in vertwijfeling achterblijft over de agressie die kennelijk ook in jou huist.<\/p>\n

Voor een barmhartige opvang<\/h5>\n

Dogville<\/span> is een protest tegen kleinburgerlijke wreedheid naar vreemdelingen. En ik wil in elk geval niet zo opportunistisch en gemeen zijn als de beulen van Grace. Ik wil compassie tonen. Daarom heb ik tot nu toe een vrij heldere mening gehad over de vraag wat te doen met alle vluchtelingen die Europa binnenkomen. Ik denk dat je mensen in nood moet helpen, en dat je de categorische imperatief van filosoof Immanuel Kant moet toepassen in elke menselijke interactie. Dat ethische principe is een praktisch tweeluik: jouw handelen is alleen goed als het kan worden verheven tot algemene wet. En nog belangrijker: ieder mens is een doel in zichzelf en mag nooit gebruikt worden als middel tot een doel.<\/p>\n

De inwoners van Dogville<\/span> stonden zichzelf toe dingen bij Grace te doen die ze nooit tot algemene regel zouden kunnen of willen verheffen: dan zou het \u2018normaal\u2019 zijn om te stelen en te verkrachten in Dogville<\/span>. Ze zagen Grace bovendien niet meer als een doel op zichzelf, maar als een middel om hun eigen sadistische gevoelens af te reageren. Ook de strijders van IS en de legereenheden van Assad houden zich niet aan dit categorische imperatief. Ze ontmenselijken mensen en beroven ze van hun leven. Ik ben dan ook voor een barmhartige opvang voor iedereen die vlucht omdat niemand hen meer kan beschermen tegen wat Nietzsche beschrijft als het \u2018festival van wreedheden\u2019. Ik zie hulp aan oorlogsslachtoffers als een plicht; als je die verzuimt na te komen, verliest het leven in zekere zin aan betekenis.Ik ben uitgescholden voor jankfeminist, ik zou vluchtelingen knuffelen, ik was een walgelijk ‘gutmensch’.<\/q><\/p>\n

Achterlijke linkse troela<\/h5>\n

Dat soort supersofte gedachten worden niet gewaardeerd in rechts-geori\u00ebnteerd Twitterland. Ik ben uitgescholden voor jankfeminist, ik zou vluchtelingen knuffelen, ik was een walgelijk \u2018gutmensch\u2019. \u2018@esmalinnemann Ga je nu weer huilie-huilie doen, terwijl die asielparasieten de samenleving ontwrichten? Achterlijke linkse troela\u2019 schrijft ene @pinolief op Twitter. Het is een anonieme account, de profielfoto is een rode kater. Ik vraag @pinolief of dat soms zijn eigen kat is. \u2018@een echte kater ja, geen nepkater die huilie huilie doet,\u2019 schrijft de Twitteraar terug.<\/p>\n

Misschien hebben mensen als @pinolief gelijk en ben ik een achterlijke linkse troela. Ik heb geen bezwaar tegen huilie-huilie, of tranen in het algemeen. Ik denk aan een fragment van het anti-oorlogsgedicht \u2018The Shield of Achilles\u2019 van W.H. Auden: That girls are raped, that two boys knife a third \/ were axioms to him, who\u2019d never heard \/ of any world where promises were kept \/ Or one could weep because others wept.<\/span><\/p>\n

Een vredige wereld is een plek waar mensen huilen omdat anderen huilen, stelt Auden. Ik vraag me af waarom mensen als @pinolief zoveel moeite hebben met compassie, zeker als het op vluchtelingen aankomt. Heeft hij iets in zijn leven meegemaakt dat zijn beeld kleurt? Ik ben wat dat betreft meer zoals Grace, de hoofdpersoon uit Dogville<\/span>, die volgens de voice-over het unieke talent heeft om vooruit te kijken, en alleen vooruit. Ik denk ook zelden na over het verleden; mijn ogen zijn gericht op een hoopvolle toekomst.<\/p>\n

Niets te maken met de jihad<\/h5>\n

Een aantal herinneringen was dan ook waarschijnlijk voor altijd op een onschadelijke achtergrond gebleven als ik begin januari dit jaar niet had gelezen over de gebeurtenissen op het stationsplein in Keulen. Honderden vrouwen aangerand en bestolen door een groep Noord-Afrikaanse mannen en asielzoekers. Terwijl ik probeerde een beter beeld te krijgen van de feiten \u2013 wie waren deze mannen, was het georganiseerd, hoeveel vrouwen zijn aangerand? \u2013 stapelden zich verontrustende berichten uit andere steden in Europa op. In Hamburg bijna tweehonderd aangiften van seksueel geweld, in Finland vijftien gevallen van misbruik, geweld in de Zweedse steden Malm\u00f6 en Kalmar. En net toen het nieuwe jaar niet slechter leek te kunnen beginnen, kwam naar buiten dat de Zweedse politie massale aangiftes na een muziekfestival in Stockholm onder de pet hadden gehouden uit angst om de Zweden-Democraten in de kaart te spelen.<\/p>\n

Tot nu toe had ik negatieve berichten over asielzoekers en over moslimmannen in mijn hoofd kunnen isoleren als gebeurtenissen die niets zeggen over de groep als geheel. De aanslagen begin en eind december in Parijs hielden mij dag en nacht aan de televisie gekluisterd. Maar ik plaatste grote afstand tussen deze terroristen en alle<\/span> moslimmannen. Daarvoor ken ik te veel zachtaardige, intellectuele en ruimdenkende moslims in mijn omgeving. Een van hen reken ik tot mijn beste vrienden, hij bidt vijf keer per dag en is tegelijkertijd een van de meest ruimdenkende (en slimste) mannen die ik ken. Hij begreep mij bovendien beter dan wie dan ook toen ik dag en nacht voor mijn zieke vader wilde zorgen. Waar anderen zich zorgen maakten of ik wel \u2018genoeg aan mijzelf toekwam\u2019, snapte en steunde hij mijn toewijding. Mijn Marokkaanse buurvrouw, mijn vriend, ze hebben niets te maken met de bloedige jihad die in naam van de islam wordt gevoerd.<\/p>\n

Ook het verwijt dat moslims vrouwonvriendelijk zijn, kon ik tot nu toe makkelijk pareren met ervaringen, met onderzoeken. In de nasleep van de aanslagen in Parijs ging een CNN-interview viral<\/span> waarin de Amerikaans-Iraanse wetenschapper Reza Aslan met een nerdy, wetenschappelijk enthousiasme de islam verdedigt. \u2018Vrouwenbesnijdenis is niet een islamitisch probleem, dat is actueel, factueel en imperatief onjuist<\/span>,\u2019 zegt de professor op een upbeat<\/span> toon. \u2018In Eritrea is 90 procent van de vrouwen besneden, dat is een christelijk land. In Ethiopi\u00eb is 70 procent besneden, ook dat is een christelijk land. Vrouwenbesnijdenis is een Centraal-Afrikaans probleem!\u2019 Volgens Aslan zijn vrouwen weliswaar niet vrij in Iran en Saoedi-Arabi\u00eb, maar zeker wel in landen als Indonesi\u00eb, Maleisi\u00eb en Bangladesh. Het filmpje stelde mij gerust: er is geen inherent probleem met islam en vrouwen.<\/p>\n

Ik lachte terug<\/h5>\n

Maar toen kwam \u2018Keulen\u2019, en vele andere incidenten. En terwijl ik normaal alleen vooruit kijk, dacht ik nu terug aan ervaringen in mijn eigen leven, herinneringen die zoveel gelijkenissen toonden met de gebeurtenissen tijdens oud en nieuw, dat ze zich niet langer lieten onderdrukken.<\/p>\n

Het was 2001, het jaar waarin ik verhuisde naar Barcelona om mij te verenigen met een Catalaanse fotograaf die ik had leren kennen tijdens een vakantie aan de Costa Blanca. Het moest het jaar van de liefde worden, maar het liep anders. Toni bleek helemaal niet in Barcelona te wonen, zoals hij had gezegd, maar in de buitenstad Terrassa, een Catalaanse versie van het Rotterdamse Ommoord. Hij ontpopte zich bovendien tot een aanbidder van tribal tatoeages, hij wilde steeds weer een nieuwe laten zetten. Hij had ook nog eens bepaalde verwachtingen over het huishouden: dat moest ik doen, zeker nu zijn arm de helft van de tijd in cellofaan was gewikkeld om de tatoeages te laten genezen. Ik was Toni al snel helemaal zat, maar ik wilde wel in Barcelona blijven. Om in mijn onderhoud te voorzien, nam ik een baantje bij een callcenter van een Amerikaanse bank. Tijdens een antiterreurtraining \u2013 de bank zat in hetzelfde gebouw als het Franse warenhuis Fnac, gewild doelwit voor de ETA \u2013 sloeg de vlam over tussen mij en een Nederlandse callcenter-collega. Na twee dagen cursus wist ik niet alleen wat te doen in het geval van een bommelding of een terreuraanslag, ik was ook verliefd.<\/p>\n

Was er iets met deze jongens waardoor ze dit deden? Anderzijds: ik was ook wel eens lastiggevallen door witte jongens.<\/q><\/p>\n

Maar toen ik mij op een doordeweekse avond haastte om op tijd te zijn voor een afspraakje met deze collega, liep ik in een val. Nietsvermoedend stapte ik vanaf het perron van metrostation Poble Nou op de roltrap toen drie jongensgezichten bovenaan verschenen. Ze lachten naar mij, ik lachte terug. Ik heb daar later nog vaak aan gedacht, die initi\u00eble uitwisseling van glimlachen, die ik zo verkeerd had ge\u00efnterpreteerd. Toen ik boven aankwam, lieten ze mij niet door. De jongens pakten mij vast, ging met hun handen onder mijn trui, graaiden in mijn spijkerbroek en duwden een tong in mijn mond. Ik hoorde mezelf \u2018stop\u2019 roepen, maar mijn stem klonk heel zacht, alsof ik mijzelf verstaanbaar moest maken vanaf een verre dwergplaneet. De jongens \u2013 of eigenlijk: kinderen, ze waren 15,16 \u2013 vermaakten zich met mijn tegenstribbelende lijf, en nu hadden ze ook mijn tas beet. Zij trokken, ik trok, en opeens, wakker door adrenaline, wist ik me los te rukken, ik rende de roltrap in tegengestelde richting af, viel, maakte een koprol en kwam onder aan de roltrap terecht. Mijn aanvallers wezen naar me, in hun lachsalvo\u2019s klonk een plezier door dat compleet was nu ik verkreukeld op de grond lag. Toen liepen ze weg, hun stemmen echoden nog na in het metrostation.<\/p>\n

Cognitieve dissonantie<\/h5>\n

De collega die ik vijf minuten later trof, was razend toen hij hoorde wat mij zojuist was overkomen. \u2018Hoe zagen ze eruit,\u2019 zei hij, alsof hij ze zo achterna wilde rennen. \u2018Marokkaans,\u2019 zei ik. \u2018Of Noord-Afrikaans in elk geval.\u2019 Ik zei dat ik geen zin meer had meer had om naar de film te gaan. Dat ging de callcenter-collega wat te ver. Ik was toch ongedeerd? In shock staarde ik even later naar een scherm waarop mannen met geweren achter elkaar aanrenden. Ik haatte alle mannen, ik haatte de hand op mijn knie. Maar bovenal haatte ik mezelf,\u00a0een vreemd gif waarmee je ge\u00efnfecteerd raakt als je slachtoffer bent van seksueel geweld.<\/p>\n

De volgende dag deed ik aangifte van het metro-incident. Een Catalaanse politieman tikte met ingehouden ironie de aangifte op en vervolgens verdween mijn dossier in de spreekwoordelijke la. Ik belde de collega dat ik hem nooit meer wilde zien, en nam mij voor om alles achter mij te laten.<\/p>\n

Maar dat was minder makkelijk dan ik had gehoopt. Telkens als er een jongen met een Noord-Afrikaans uiterlijk de metro instapte of naast mij kwam staan bij de bakker, begon ik te zweten, mijn adem stokte. De aanval in Poble Nou had me teruggevoerd naar kinderjaren in Rotterdam,\u00a0naar subtropisch zwemparadijs Tropicana, waar jongens van Marokkaanse komaf in mijn zwempak probeerden te grijpen bij de ingang van de wildwaterbaan. Uiteindelijk gleed ik weg en kwam ik in het kolkende water met de schrik vrij.<\/p>\n

Maar nu vroeg ik me af: was er iets met deze jongens waardoor ze dit deden? Anderzijds: ik was ook wel eens lastiggevallen door witte jongens. En een nichtje was op een dijk van haar fiets gerukt en betast door white trash<\/span>. Een andere vriendin was verkracht op vakantie, door een witte jongen met wie ze tot op dat gewelddadige moment een leuke avond had gehad. De gemene deler bij al deze gebeurtenissen was \u2018man\u2019. Moest ik dan argwaan koesteren jegens het hele mannelijk geslacht?<\/p>\n

Dat idee zorgde ook voor cognitieve dissonantie. Als alle mannen seksuele roofdieren zijn, hoe zit het dan met mijn vader, mijn vrienden, ooms, werkgevers, ex-geliefden: stuk voor stuk leuke, lieve en zorgzame mannen? En dus liet ik die gedachte los. En als ik die relativering voor de factor gender kon maken, dan moest mij dat toch ook lukken voor de factor \u2018afkomst\u2019.<\/p>\n

Het duurde een paar weken, toen had het conflict in mijn hoofd plaatsgemaakt voor een voorzichtige overtuiging dat de aanval in het metrostation was gepleegd door individuen, niet door vertegenwoordigers van een land (Marokko) een godsdienst (islam) of een gender (man).<\/p>\n

Geen aangifte gedaan<\/h5>\n

Aan die gedachte hield ik mij vast, ook toen ik jaren later op reportage was in Amsterdam-Noord \u2013 ik was inmiddels journalist \u2013 en plots werd omsingeld door een groepje jongens, wederom \u2018van Noord-Afrikaanse afkomst\u2019. Ik was ze aan het interviewen toen opeens de sfeer omsloeg; ik moest mij uitkleden. De \u2018leider\u2019 pakte mijn tas af, zag mijn identiteitskaart en raakte vervolgens afgeleid door mijn Marokkaanse voornaam. Ik vertelde dat ik was vernoemd naar een buurmeisje, ik vroeg hun of ze zussen of moeders hadden met diezelfde naam. De jongens raakten door deze zee aan vragen in de war. Ze gooiden mijn tasje naar mij terug en taaiden af. Ik was achteraf vooral kwaad op de krant omdat ik op een gevaarlijke missie was gestuurd (\u2018maak een reportage over straatjongens met wapens\u2019). Maar ik voelde me wederom niet aangevallen door vertegenwoordigers van een gender, een land of een geloof. Ik heb ook geen aangifte gedaan, uit een behoefte om Marokkanen niet te stigmatiseren. Natuurlijk wist ik dat er grote problemen waren met de zonen van sommige migranten. Maar wat zou het helpen als die gastjes werden opgepakt? Ik besloot alles achter me te laten, vooruit te kijken, en alleen maar vooruit.<\/p>\n

En toen kwamen 5 januari de berichten over Keulen binnen en dansten deze sc\u00e8nes opeens weer op mijn netvlies. Mannen die moorden en zichzelf opblazen is heel beangstigend, maar ook een abstract gegeven. Mannen die \u2018hoer\u2019 roepen en aan je borsten zitten, daar had ik zelf ervaring mee. En ik ben niet de enige.<\/p>\n

Alle mannen fout<\/h5>\n

Vrijwel direct na de eerste berichten over Keulen vielen de meningen op sociale media uiteen in twee kampen: het ene kamp riep dat we \u2018onze vrouwen moeten beschermen tegen dit soort asieltuig\u2019. Het andere kamp, geleid door feministen, ergerde zich groen en geel aan islamcritici die de slachtoffers van Keulen gebruikten voor hun eigen anti-migratieagenda.<\/p>\n

Mannen die ‘hoer’ roepen en aan je borsten zitten, daar had ik zelf ervaring mee. En ik ben niet de enige.<\/q><\/p>\n

Met al mijn twijfel en eigen ervaringen voelde ik me in beide kampen verdwaald. Het zal nooit in me opkomen om asielzoekers te beschrijven als testosteronbommen tegen wie je je moet wapenen met \u2018verzetsspray\u2019. Een term als rapefugees<\/span> kan evenmin aan mijn brein ontspruiten. Het is niet dat ik daarboven sta, ik ben simpelweg anders bedraad dan de mensen die dit soort dingen op spandoeken en posters schrijven. Tegelijkertijd had de retoriek van sommige progressieve vrouwen ook iets wereldvreemds. Feministen als de Duitse Kristina Lunz, oprichter van de website ausnahmslos.org (\u2018zonder uitzondering\u2019), die vonden dat de afkomst van de daders in Keulen er helemaal niet toe deed: Duitse mannen waren namelijk net zo erg. Ook Nederlandse vrouwenrechtenactivisten leken zich in bochten te wringen om het maar niet te hebben over afkomst. Het probleem werd zo breed getrokken dat weldra alle mannen, overal ter wereld, fout waren. Van die gedachte heb ik me al heel lang geleden bevrijd: niet alle mannen zijn verkrachters. Maar de incidenten in Keulen en op vele andere plekken riepen wel de parano\u00efde vraag op: ben ik al die tijd na\u00efef geweest? Is er w\u00e9l wat aan de hand met moslimmannen en seks?<\/p>\n

Mount stupid<\/h5>\n

Datzelfde onbehaaglijke gevoel was misschien de motivatie voor Yoeri Albrecht en Sywert van Lienden om twee weken later aan te schuiven bij De Wereld Draait Door<\/span> om te praten over \u2018Keulen\u2019. Albrecht, leider van debatcentrum De Balie, hekelde de linkse doofpotcultuur, waardoor dit soort gebeurtenissen pas veel te laat aan het licht komen. De media en de politie moesten ophouden verkrachtingen onder de pet te houden, want: \u2018Het toedekken uit politieke correctheid is veel schadelijker dan de verkrachtingen zelf.\u2019 Sywert van Lienden lepelde vervolgens compleet verkeerde cijfers op uit een rapport over de correlatie tussen etniciteit en verkrachting, waarvoor hij de volgende dag zijn excuses moest aanbieden. Het hele optreden deed mij denken aan eerdere pogingen van beleids- en opiniemakers om problemen te benoemen die traditioneel door rechts worden geagendeerd. Rob Oudkerk, die sprak over \u2018kutmarokkanen\u2019, Diederik Samsom die beweerde dat \u2018Marokkanen een etnisch monopolie op overlast hebben\u2019. Ik voel me niet thuis in deze stigmatiserende retoriek. Maar ook ik had de behoefte om de problemen te kunnen benoemen.<\/p>\n

Het probleem met dat benoemen is dat elk debat over Keulen tot nu toe plaatsvindt op de zogenoemde mount stupid<\/span>, een plaats op een curve die ontstaat in een grafiek met twee assen, waarbij Y staat voor de bereidheid van mensen om hun mening te uiten over een onderwerp, en X staat voor de feitelijke kennis die mensen hebben. Wat blijkt: mensen die een beetje kennis hebben over het onderwerp zijn het meest bereid hun mening te delen \u2013 deze piek in de curve heet mount stupid<\/span>. In de weken na Keulen stuurden mensen mij filmpjes en artikelen. PVV-aanhangers noemden Eurabia<\/span> van Arthur van Amerongen, dat moest ik lezen om moslimmigranten in Europa te begrijpen. Athe\u00efsten stuurden mij interviews met Maryam Namazi, woordvoerder van de British Council for Ex-Muslims. Een bevriende schrijver raadde me aan om Onder gelovigen<\/span> van V.S. Naipaul te lezen, dan had ik alle inzichten die nodig waren om stelling te nemen tegen moslims, vond hij. Een boek, een film of soms een citaat waren voor velen genoeg om stelling te nemen in het moeizame debat over Keulen.<\/p>\n

\n
\"\"
Illustratie: Paul Faassen<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
Natuurlijk is er een probleem<\/h5>\n

Ikzelf zat ook op mount stupid<\/span>, alhoewel ik daar wanhopig probeerde weg te komen. Ik sloeg driftig aan het printen en lezen. En zo las ik een felle kritiek op de door mij zo bewierookte Reza Aslan, de upbeat <\/span>Amerikaanse wetenschapper die met zoveel pathos vertelde dat moslims hun vrouwen niet onderdrukken. Muhammed Syed en Sara Haider, oprichters van de organisatie Ex-Muslims of North America, brandden zijn betoog over islam en vrouwen punt voor punt af. Ik las een artikel in NRC Handelsblad<\/span> van schrijver Hafid Bouazza met als portee: Arabieren zijn onderdrukkende mannetjes die niet deugen. Maar vervolgens las ik een betoog van zijn zus Hassnae Bouazza, die dit soort stigma\u2019s juist bestrijdt. Ik spitte onderzoeken uit waaruit zou blijken dat de islam een vrouwonvriendelijke godsdienst is. En ik liet me overtuigen door de Engelse historica Karen Armstrong, die stelt dat de islam niet gewelddadiger of onderdrukkender is dan het christendom of het joodse geloof.<\/p>\n

In al mijn pogingen om met feiten en onderzoeken \u2018Keulen\u2019 te duiden, kwam ik geen steek verder. 1,8 miljard moslims geven nou eenmaal een extreem diffuus beeld. Ondertussen waren daar mijn eigen ervaringen; hoe hielden die verband met de gebeurtenissen op Oudejaarsnacht?<\/p>\n

Veel andere mensen hebben hun oordeel geveld. Uit onderzoek in opdracht van RTL Nieuws<\/span> blijkt dat maar liefst 45 procent van de Nederlandse vrouwen zich minder veilig voelt na Keulen. 67 procent van de ondervraagden geeft aan negatiever te kijken naar mannelijke vluchtelingen.<\/p>\n

\u2018Hoe kijk jij aan tegen Keulen?\u2019 vraag ik drie weken na \u2018Keulen\u2019 voorzichtig aan een vriend van Marokkaanse afkomst. Ik wil niet dat hij denkt dat ik anders over hem denk sinds Keulen. Door mijn zorg om ontmaskerd te worden als racist heb ik een nog hoger piepstemmetje dan normaal.<\/p>\n

Mijn vriend zucht: \u2018Die mannen die dit hebben gedaan, dat zijn een stelletje profiteurs. Raddraaiers, gewoon criminelen van het laagste soort die meeliften op de vluchtelingencrisis. Wat doen al die gasten uit Marokko in Duitse asielcentra? Zij hebben niets om voor te vluchten.\u2019<\/p>\n

Het probleem zit volgens hem bij deze groep jonge delinquenten, die het verpesten voor de rest, en een massahysterie na Keulen die elk normaal debat saboteert. \u2018Maar denk je dan dat er een probleem is met moslimmannen in Europa?\u2019 vraag ik met de voorzichtigheid van een hartchirurg.<\/p>\n

\u2018Natuurlijk is er een probleem,\u2019 vervolgt hij. \u2018Als er duizenden jonge mannen alleen en zonder perspectief naar Europa komen, dan is het toch logisch dat dit voor problemen gaat zorgen?\u2019<\/p>\n

Beduusd hang ik op. Ik heb niet durven vragen of hij ook dacht dat de islamitische cultuur iets te maken had met de seksuele uitspattingen op pleinen en festivals in Europa. Maar die vraag lijkt futiel, nu the voice of reason<\/span> had gesproken. Natuurlijk kun je je zorgen maken over duizenden single mannen onder de dertig die vanuit soms zeer traditionele samenlevingen hier naartoe komen. Uit een enqu\u00eate van het Pew Research Center blijkt dat meer dan 90 procent van de Tunesi\u00ebrs en Marokkanen vindt dat een vrouw altijd haar man moet gehoorzamen. Slechts 14 procent van de Irakezen en 22 procent van de Jordani\u00ebrs vindt dat een vrouw een scheiding mag aanvragen. Deze overtuigingen stroken op geen enkele manier met die van Nederland. Dat is een probleem. En dat probleem benoemen staat niet gelijk aan pepperspray uitdelen. Het is een verkramptheid waar ik vanaf moet.<\/p>\n

Mijn vriend zucht: ‘Die mannen die dit hebben gedaan, dat zijn een stelletje profiteurs. Raddraaiers, criminelen.<\/q><\/p>\n

Wegkijkfeminist<\/h5>\n

Een maand na Keulen ben ik onzekerder over mijn mening dan voorheen. Als een twitteraar schrijft dat ik een \u2018domme linkse nep-feminist\u2019 ben omdat ik niet wil meegaan in zijn redenering dat alle moslims een vrouwenprobleem hebben, trek ik het me meer aan dan voorheen. Ik kijk nu ook filmpjes, lees stukken die de mensen uit het anti-migratiekamp twitteren. Ondertussen meldt Frans Timmermans dat een deel van de asielzoekers in werkelijkheid \u2018gelukszoekers\u2019 uit Maghreblanden zijn. Dit nieuws legitimeert mijn associatie van Keulen met persoonlijke gebeurtenissen in zwembaden, parken en een metrostation. De daders hebben wellicht een vergelijkbare achtergrond, een vergelijkbare leeftijd, burgerlijke staat, en \u2013 zorgwekkend \u2013 een nog marginalere maatschappelijke positie dan de jongens aan wie ik ten prooi viel. Dat biedt ook perspectief voor zinnig beleid. Jonge jongens uit die landen hebben in elk geval niets te zoeken in Nederlandse asielcentra.<\/p>\n

In Buitenhof<\/span> waarschuwt voorzitter Anniek de Ruijter van het Clara Wichmann-proefprocessenfonds dat vrouwen straks niet meer durven te spreken over seksueel geweld, uit angst dat hun verhaal wordt gebruikt door mensen die tegen migratie, tegen vluchtelingenopvang zijn. Deze waarschuwing is extra urgent nu uit verslagen in onder meer The New York Times<\/span> blijkt dat vrouwelijke vluchtelingen op grote schaal te maken krijgen met verkrachting en aanranding tijdens hun reis naar het vrije Europa. Overigens maken ook Europese politiemannen zich schuldig aan dit seksueel geweld. Deze vrouwen zijn net als Grace in Dogville<\/span> aangeschoten wild voor iedere man met een ego\u00efstische of sadistische inslag.<\/p>\n

Vrouwen moeten kunnen praten. Over alles. En ik had misschien ook meer kunnen praten. Ik had in elk geval aangifte moeten doen tegen de Noord-Afrikaanse jongens die mij tijdens mijn journalistieke klus omsingelden, ik moet niet bang zijn voor de statistieken. Die zouden \u2013 mits juist ge\u00efnterpreteerd \u2013 immers kunnen helpen om onderscheid te maken tussen onschuldige mannen en criminele jongens, een humanitaire noodzaak nu zoveel onschuldige mannen worden aangekeken op de misdaden in Keulen. Niemand is erbij gebaat als vrouwen zwijgen over geweld. Tegelijkertijd maken de berichten uit Keulen en Zweden het vluchtelingendebat een stuk complexer en kan elke ervaring die je deelt munitie worden, een kogel die tegen je wordt afgevuurd. Zo ook dit artikel, ik kan de kritiek nu al uittekenen. Ik ben een wegkijkfeminist omdat ik zelfs na alle ervaringen migranten niet wil verketteren. Of ik zadel Marokkanen met nog meer problemen op dan ze al hebben.<\/p>\n

Immanuel Kant scheef dat twee zaken zijn geest vervulden met bewondering en ontzag: \u2018The starry heavens above me, and the moral law within me<\/span>.\u2019 Ik heb ook nog steeds ontzag voor de sterren aan de hemel, maar ik deel niet zijn vertrouwen in een innerlijk moreel kompas. Toch ben ik in \u00e9\u00e9n opzicht nog steeds, of misschien wel weer, dezelfde huilie-huilie persoon als voorheen. Ik vind nog steeds dat we barmhartig moeten zijn voor mensen die op de vlucht zijn voor onmenselijkheid, voor oorlog en dood. Hoe de plot \u2018stranger comes to town\u2019<\/span> zich ontvouwt in Nederland zou niet moeten afhangen van schreeuwerige meningen van hen die een beetje weten, maar een wil om te onderzoeken waar de werkelijke problemen zitten, en de gruweldaden van enkelen niet te projecteren op een hele groep. Dat is een worsteling, ook voor mij. Maar ik geloof dat menselijkheid mij dicteert om dat denkproces steeds weer aan te gaan.
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

hulp aan oorlogsslachtoffers is een plicht<\/span>, vindt Esma Linnemann. Bovendien kent ze veel zachtaardige en ruimdenkende moslims. Maar de incidenten in Keulen roepen ook andere herinneringen op, en de parano\u00efde vraag: ben ik al die tijd na\u00efef geweest? \u2018Met al mijn twijfel en eigen ervaringen voelde ik me in beide kampen verdwaald.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-314173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Esma Linnemann","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/314173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=314173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/314173\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Esma Linnemann","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=314173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=314173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}