{"id":26557,"date":"2014-01-27T10:22:00","date_gmt":"2014-01-27T08:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/sascha-anderson-dichter-en-stasi-spion\/"},"modified":"2014-01-27T10:22:00","modified_gmt":"2014-01-27T08:22:00","slug":"sascha-anderson-dichter-en-stasi-spion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/sascha-anderson-dichter-en-stasi-spion\/","title":{"rendered":"Sascha Anderson: dichter en Stasi-spion"},"content":{"rendered":"
Na de val van de Muur bleek dichter Sascha Anderson, spil van de Prenzlauerberggruppe, een Stasi-spion. Voor het eerst treedt hij nu weer op. Is alles vergeven en vergeten?<\/div>\n
\n

\u2018Moet je je voorstellen, het is mei 1980, we rijden met onze punkband Zwitscher\u00admaschine op de snelweg naar een optreden. Sascha Anderson, toen onze manager, zit op de achterbank.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

‘Opeens schreeuwt hij: \u201cWe worden achtervolgd door de Stasi, snel wegwezen! Als een gek scheurt Egon, onze chauffeur, het bos in om de veiligheidsdienst te ontvluchten. Een absurd toneelstukje, want het gevaar zat niet achter ons, maar gewoon bij ons in de auto. Zowel Egon als Anderson waren namelijk \u201cInformele Medewerker\u201d (IM) van de staatsveiligheid. We hadden toen niet het geringste vermoeden.\u2019<\/p>\n

Nu kan de Berlijnse kunstenares Conny Schleime er om lachen. Een emotioneel verwerkingsproces dat lang geduurd heeft. Twintig jaar geleden was ze vooral in shock toen duidelijk werd dat haar vriend, de dichter en kunstgoeroe Sascha Anderson, haar kunstenaarsscene de Prenzlauerberggruppe vijftien jaar lang bespioneerd had. Wolf Bierman, de beroemde DDR-protestzanger en stiefvader van punkzangeres Nina Hagen, ontmaskerde hem: \u2018Sascha Arschloch\u2019 stond er in koeienletters op de voorpagina van Der Spiegel in de herfst van 1991. Anderson bleef eerst jarenlang ontkennen, daarna bagatelliseerde hij zijn rol. \u2018Vergeven wordt dan erg moeilijk,\u2019 aldus Schleime.<\/p>\n

Nieuw werk<\/b><\/p>\n

De laatste twintig jaar heeft Anderson zich vooral onthouden van publiekelijke optredens. Hij heeft nauwelijks lezingen of voordrachten gegeven. Alles stond in het teken van zijn Stasi-verleden, dat als een zwarte deken over hem heen lag.<\/p>\n

Nu treedt hij voor het eerst weer op in Prenzlauerberg. In het anarchistische dichterscaf\u00e9 Rumbalotte Continua zal hij samen met twee andere dichters, Bert Papenfuss en Gerhard Falkner, voorlezen uit eigen werk, nieuw werk.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Omdat Anderson vooral bekend is geworden door zijn Stasi-activiteiten, lijkt de wereld te zijn vergeten dat hij in de jaren tachtig een van de belangrijkste organisatoren was van de kunstscene in Oost-Berlijn<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Anderson zit aan de bar, lacht nerveus, steekt de ene na de andere sigaret op. Dichtbij het podium staan drie grote camera\u2019s als een mediamuur opgesteld om deze unieke bijeenkomst vast te leggen. De bar is goed bevolkt, de zaal loopt vol. In het publiek veel jonge kunstenaars en dichters en wat doorleefde gezichten van een oudere garde. Er wordt zwaar gerookt, er wordt bier gedronken uit halveliterflessen.<\/p>\n

Omdat Anderson vooral bekend is geworden door zijn Stasi-activiteiten, lijkt de wereld te zijn vergeten dat hij in de jaren tachtig een van de belangrijkste organisatoren was van de kunstscene in Oost-Berlijn: een groep autonome kunstenaars, dichters en muzikanten die zich had afgekeerd van het offici\u00eble kunstcircuit. Ze woonden in kraakpanden en waren bezig met een alternatieve leefwijze, met punkmuziek, tweedehandskleren en het filmen op 8 mm. Ze bemoeiden zich niet met politiek. Kunstenaars Ralf Kerbach en Conny Schleime zaten in de club. De keramiekwerkplaats van Wilfriede Maas in Prenzlauerberg vormde het centrum van hun activiteiten. Anderson organiseerde daar lezingen, performances en maakte kunstenaarsboeken en tentoonstellingen. Als po\u00ebet werd hij serieus genomen, links en rechts van de Muur.<\/p>\n

De reden voor het gezamenlijke optreden vandaag is de teruggevonden, vijfentwintig jaar oude avant-gardefilm KLING KOPF SCHWINGEN, vertelt dichter Gerhard Falkner in zijn inleidende toespraak. Hij benadrukt dat KKS geen autonome kunstfilm is, maar een literatuurfilm die hen destijds tijdens optredens begeleidde om extra sfeer te brengen. Naast deze 38 minuten durende literatuurfilm zullen de dichters om de beurt voordragen uit oude en nieuwe bundels.<\/p>\n

We kijken rond of Conny Schleime en Ralf Kerbach aanwezig zijn, de vrienden van vroeger die expliciet uitgenodigd zijn, maar niet volledig klaar lijken met de geschiedenis die zij met Anderson delen. Tenminste, dat vertelden ze toen we hen eerder die dag bezochten. Ze zijn jarenlang door hem \u2018bespitzeld\u2019, zoals ze in zijn rapporten hebben kunnen lezen. Ze twijfelden allebei of ze zouden komen vanavond. Vooral Schleime, die vroeger een diepe band had met Anderson, heeft moeite met de openbaarheid van deze avond. \u2018Dan wordt het weer zo\u2019n mediacircus, daar ben ik echt helemaal klaar mee.\u2019<\/p>\n

Zielsverwantschap<\/b><\/p>\n

Conny Schleime leerde Anderson al in de jaren zeventig in Dresden kennen. \u2018Er was sprake van een zielsverwantschap op het eerste gezicht. Een grote liefde die geen bed nodig had,\u2019 vertelt Schleime. Kunstenaar Ralf Kerbach en de latere Amsterdamse galeriehouder Leo Lippold (Aschenbach Gallery) waren hun vrienden. Ze woonden allemaal bij elkaar om de hoek in de Dresdener Neustadt. \u2018In tegenstelling tot de meeste Saksen praatte Sascha niet veel. Dat wekte mijn vertrouwen. Verder was hij erg erudiet, welbespraakt en belezen. Hij droeg zijn kennis van kunst en literatuur graag uit. We stimuleerden elkaar tot grootse dromen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"Magdeburg,
Magdeburg, DDR, 1983. Theaterregisseur Heiner M\u00fcller (met boek) en Sascha Anderson (links van hem) bij een literaire huiskamerbijeenkomst. Foto: Harald Hauswald \/ Ostkreuz<\/figcaption><\/figure>\n
\n

Kunstenaar-professor Ralf Kerbach beaamt dat: \u2018Voor onze vriendenkring was Anderson van groot belang. Hij wist veel van de internationale moderne literatuur, vooral van de surrealistische dichtkunst, en was een grote stimulerende kracht, ook voor bevriende dichters als Bert Papenfuss en Stefan Doring. Anderson was een centrale figuur en heeft met wezenlijke energie bijgedragen aan onze kunstzinnige ontwikkeling. Vandaar dat zijn verraad zo onbegrijpelijk en schrijnend was voor ons.\u2019<\/p>\n

\u2018Het is ook zo verwarrend,\u2019 zegt Schleime, \u2018aan de ene kant dat jarenlange verraad, aan de andere kant al die mogelijkheden die Anderson voor ons cre\u00eberde. We hebben samen met hem kunstenaarsboeken gemaakt, wij de afbeeldingen, hij de teksten. Via hem hebben we gepubliceerd in het Westen bij Rotbuch Verlag. Het hele actionisme van de Prenzlauerberg werd door hem levend gehouden. Eigenlijk speelde Sacha voor God. Ook al rapporteerde hij over het algemeen positief over zijn vriendenkring, hij heeft ons wel jarenlang in de gaten gehouden en over ons gerapporteerd. Hij heeft geschutzt en verraten.\u2019<\/p>\n

Dada<\/b><\/p>\n

In caf\u00e9 Rumbalotte wordt het doek uit het plafond getrokken. De film begint: met een trage camera die zich gedraagt als een snuffelende hond wordt de jonge huid van Bert Papenfuss afgetast terwijl er in de voice-over dichterlijke teksten worden gedeclameerd. De film is traag, de film is dada\u00efstisch. Er gebeurt van alles en bijna niets. De jonge dichters zitten aan een tafel, staan af en toe op, scanderen wat en nemen weer plaats. Achter ons in de zaal wordt wat gemurmeld en gelachen. Het tempo van toen is al lang geen tempo van nu meer. De brille van vroeger lijkt veranderd in schaamte en zelfspot ten aanzien van hun filmperformance. Als de film voorbij is, voelt geen vande drie dichters zich geroepen om context te geven of het vertoonde te becommentari\u00ebren. Belang\u00adrijker lijken de gedichten. Vooral voor Anderson. Vijfentwintig jaar na het vallen van de Muur zou dit zijn rehabilitatie, of beter gezegd zijn normalisering kunnen inhouden.<\/p>\n

We kijken nog eens rond. Schleime en Kerbach zijn nog steeds nergens te bekennen.<\/p>\n

Daar eet hij<\/b><\/p>\n

Kerbach is intensief bespioneerd door zijn beste vriend. Hij bleek een dossier van een halve meter te hebben. \u2018In het dossier zat een gedetailleerde plattegrond van mijn woning met beschrijvingen en foto\u2019s: daar slaapt hij, daar wast hij zich, daar schildert hij, daar eet hij. Alles met elkaar verbonden door pijlen, alsof ze van plan waren me door een sluipschutter te laten vermoorden. De plattegronden waren ondertekend met David Menzer, een van de schuilnamen van Sascha Anderson.\u2019<\/p>\n

Anderson bleek de sleutels van zijn woning aan Stasi-officieren te hebben gegeven toen zij met z\u2019n twee\u00ebn een reis maakten. \u2018Deze kennis heeft een blijvende wond bij me achtergelaten.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

‘Het hele actionisme hier werd door hem levend gehouden’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Anderson heeft achttien jaar lang met de Stasi meegewerkt. Waarom zolang is niet helemaal duidelijk, ook voor hemzelf niet.<\/p>\n

Sascha Anderson komt uit een kunstzinnig cultureel nest. Zijn familie had bekenden bij de KGB. Anderson wilde als stuurloze jongen van zestien ook bij de KGB. Uiteindelijk ging hij in 1971 op achttienjarige leeftijd vrijwillig bij de Stasi. Eind jaren zeventig dook hij onder, hij kwam in de gevangenis en wilde daarna niets meer van doen hebben met de veiligheidsdienst, die hem in de bak had laten stikken. De officieren lieten hem echter niet gaan en deden er alles aan om hem weer in het gareel te krijgen. Anderson was naar eigen zeggen een patriot die er vooral voor wilde zorgen dat het fascisme nooit meer terugkeerde. Daarmee vingen ze hem.<\/p>\n

Nog steeds heeft Anderson grote affiniteit met het socialisme en het communisme. Voor deze kunstavond heeft hij zich een Russische Koude-Oorlog-look aangemeten: een bontmuts van astrakan die als een stijve enveloppe op zijn hoofd staat. De dichter is geen Wessi, de dichter is geen kapitalist. Anderson leest drie nieuwe gedichten voor. \u2018Mensen zijn eilanden, van bovenaf gezien, van onderen kraken ze noten.\u2019<\/p>\n

Het jonge publiek klapt enthousiast. Anderson geniet met volle teugen.<\/p>\n

Autonome galerie<\/b><\/p>\n

Een op de honderd mensen in de DDR was een informele medewerker (IM) van de Stasi, iedereen hield elkaar in de gaten. Het was dus vanzelfsprekend dat ook het culturele leven in de DDR door de veiligheidsdienst ge\u00efnfecteerd was.<\/p>\n

Een bizar voorbeeld was het \u2018Operatives Nest\u2019 Forstereistrasse 2 in Dresden. In 1982 opende de veiligheidsdienst daar een \u2018autonome galerie\u2019, natuurlijk onder een andere vlag. De al eerder genoemde IM, Egon van punkband Zwitschermaschine, een eenvoudige vrachtwagenchauffeur, werd hier aangesteld om activiteiten te organiseren. De hele ruimte werd gevuld met afluisterapparatuur. Er was een goed ingerichte leesruimte met subversieve tijdschriften en westerse literatuur. De alternatieve scene kon hier \u2018vrij\u2019 zijn punkmuziek brengen en dada\u00efstische voordrachten houden. Met geld van de Stasi werden hier kunstenaars getoond die elders een expositieverbod hadden.<\/p>\n

De eerste tentoonstelling was van Ralf Kerbach, die zich daar natuurlijk niet van bewust was. Zelfs Anderson was een onwetende, want de ene IM was bijna nooit op de hoogte van de activiteiten van een andere. De ketting bestond uit losse schakels die onzichtbaar met elkaar verbonden waren.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"Van
Van linksboven met de klok mee: Anderson in Berlijn, 1989; Oost-Duitse kunstenaars, rechts Ralf Kerbach, in het midden Conny Schleime; een werk van Kerbach uit Totenreklame; Anderson met IM Egon in de Stasi-galerie ‘Operatives Nest’ in Dresden<\/figcaption><\/figure>\n
\n

\u2018Alles was zo dubbel,\u2019 vertelt Anderson. \u2018Ik vond mijn \u201cspitzelactiviteiten\u201d noodzakelijk, maar haatte het systeem tegelijkertijd. Het voelde alsof slechts een afsplitsing van mij, een klein deel, bij de Stasi hoorde. Een wij-gevoel heb ik dan ook nooit gehad. Ik vond het bijvoorbeeld vreselijk dat ze mij met \u201cje\u201d aanspraken. Om afstand te behouden, bleef ik ze altijd met u aanspreken. Daarbij was ik arrogant genoeg om te denken dat de Stasi-officieren dom waren en ik qua intellect boven hen stond. Ik zou ze wel eens vertellen wat vrije kunst is en hoe goed die samengaat met het socialisme. Tja, jeugdige overmoed.\u2019<\/p>\n

Maar het was niet alleen jeugdige overmoed, want IM\u2019s zoals Anderson kregen vaak meer vrijheid dan andere DDR-burgers. De Stasi moest deze spionnen wel \u2018Freiraum\u2019 geven om hun loyaliteit te behouden. Anderson maakte hier op een slimme manier gebruik van. Zo kreeg hij van de Stasi de opdracht om Kerbach tijdelijk uit Dresden te verwijderen door met hem op reis te gaan.<\/p>\n

Kerbach las in zijn dikke dossier onder andere dat hij in augustus 1982 weg moest uit Dresden vanwege het Pionierstreffen, socialistische padvinders die de stad zouden overspoelen met vlaggen en leuzen voor het communisme.<\/p>\n

\u2018Waarschijnlijk omdat ze dachten dat ik iets zou ondernemen tegen de deze jongeren, acties organiseren of zoiets. Alsof ik daar \u00fcberhaupt in ge\u00efnteresseerd was. Ik maakte romantische schilderijen over mijn innerlijke zielenroerselen. Ik was en ben totaal niet politiek geori\u00ebnteerd en heb ook nooit aan acties tegen of voor de DDR deelgenomen. Een toonbeeld van hoe onzeker, of beter gezegd, volkomen gestoord de staat toen was.\u2019<\/p>\n

Anderson gebruikte deze Stasi-vakantie om samen met Kerbach een \u2018subversief\u2019 kunstenaarsboek te maken: Totenreklame. Een westerse uitgeverij betaalde de kosten.<\/p>\n

Anderson voldeed glansrijk aan zijn opdrachten, maar wist zijn positie tegelijkertijd optimaal te benutten voor zijn eigen en andermans projecten. Door te collaboreren met de macht kon Anderson zelf carri\u00e8re maken. Hij verraadde zijn vrienden, maar zijn vrienden hadden ook profijt van zijn activiteiten en status. Het was een schizofrene situatie.<\/p>\n

Kerbach heeft er nog lange tijd last van gehad.<\/p>\n

\u2018Wij hadden ons afgekeerd van het systeem en hielden ons niet met politiek bezig. Achteraf bleek dat ook de opdracht van Sascha te zijn: zorgen dat wij niet politiek actief werden. De Prenzlauerbergscene werd daardoor niet meer serieus genomen door de kunstwereld. Onze schilderijen, muziek en literatuur: alles was door Sascha en dus door de Stasi gecorrumpeerd. Onze creatieve uitingen waren onvrij en daardoor waardeloos. Grote onzin, want wij hebben altijd alleen maar geschilderd wat we zelf wilden schilderen. Dat proces komt van binnenuit. Maar vreemd genoeg ga je toch twijfelen aan jezelf en in hoeverre je gemanipuleerd bent.\u2019 Kerbach heeft dan ook lang moeite gehad met het tentoonstellen van zijn werken uit Totenreklame, \u2018terwijl het toch een geweldig boek is en ik er nog steeds trots op ben.\u2019<\/p>\n

West-Berlijn<\/b><\/p>\n

Sascha Anderson heeft niet alleen binnen de DDR gespioneerd. Ook toen hij in 1986 toestemming kreeg om te verhuizen naar West-Berlijn, bleef hij doorgaan met zijn \u2018spitzelwerk\u2019. Deze buitenlandse werkzaamheden bood hij zelf aan, waarschijnlijk in de hoop sneller het land uit te mogen. Op het moment dat hij vertrok, waren zijn vrienden al een aantal jaren in het Westen, ook Conny Schleime en Ralf Kerbach.<\/p>\n

Leo Lippold, een vroegere vriend uit Dresden, had inmiddels een galerie in Amsterdam: Galerie Suspect, later Galerie Aschenbach en momenteel Galerie Hofland. Anderson organiseerde samen met Lippold tentoonstellingen en bespioneerde hem. Toch zijn ze na Andersons \u2018coming out\u2019 vrienden gebleven.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"Anderson
Anderson bij zijn terugkeer in de Rumbalotte Continua<\/figcaption><\/figure>\n
\n

Lippold vertelt dat hij niet echt geschrokken was. \u2018Natuurlijk was ik op menselijk en vriendschappelijk niveau even boos. Maar Sascha is voor mij iemand die door de jaren heen altijd min of meer dezelfde is gebleven; dit in tegenstelling tot veel van mijn vroegere kunstenaarsvrienden. Toen Ralf en Conny naar het Westen kwamen zonder geld, zonder bezit en in een harde commerci\u00eble wereld, werden ook zij minder loyaal. Ik organiseerde solotentoonstellingen met Conny en nam haar mee naar internationale kunstbeurzen. Maar toen ze doorbrak, stapte ze over naar een galerie waar ze meer kon verdienen. Dat zie ik ook als een vorm van verraad aan vriendschap, al noemen we dit in het Westen carri\u00e8re maken.\u2019<\/p>\n

Conny Schleime is als kunstenares goed doorgebroken de laatste vijfentwintig jaar. Ze heeft veel tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Op de vraag of ze na vijfentwintig jaar niet klaar is met het verraad van Anderson antwoordt ze: \u2018Rationeel gezien ben ik er overheen gegroeid, maar emotioneel ben ik er nog niet klaar mee. Het is immers een onderdeel van mijn identiteit geworden. Zoveel jaren bespioneerd te zijn geweest door je beste vriend. Ik heb een boek geschreven, Weit Fort (2006), en kunstwerken gemaakt over deze thematiek. Ik bekijk het dan weer met pijn, dan weer met humor. Nog steeds begrijp ik zijn beweegredenen niet helemaal, maar misschien zijn ze ook niet te begrijpen voor mij.\u2019<\/p>\n

Geen excuus<\/b><\/p>\n

\u2018Ik heb veel mensen uit mijn directe vriendenkring pijn gedaan,\u2019 overpeinst Anderson. \u2018Ik vind het belangrijk dat ik hen daarin respecteer. Hun de ruimte geef. Priv\u00e9 wil ik mijn berouw wel tonen, maar niet in het openbaar, want aan deze maatschappij vol kruipers ga ik niet mijn excuus aanbieden.\u2019<\/p>\n

Anderson meent dat het negatieve effect van zijn gedrag van toen betrekkelijk is. \u2018Uiteindelijk is iedereen immers goed terechtgekomen. Ze hebben allemaal huizen, werk, galeries en uitgeverijen.\u2019 Hij zag zichzelf destijds vooral als schakel tussen het systeem en de kunstenaars. Aangezien zij niet in het bezit waren van een \u2018fictief organisatorisch-technisch wij\u2019 heeft hij dat gestructureerd. \u2018Het waren allemaal kunstenaars, allemaal ego\u2019s.\u2019<\/p>\n

Kerbach heeft Anderson inmiddels weer een paar keer gezien. \u2018Niet dat we verbroederd zijn, maar we zijn weer on speaking terms. Sociaalmaatschappelijk gezien vind ik die hele Stasi-periode onbelangrijk in het licht van vandaag de dag.\u2019<\/p>\n

Kerbach, die inmiddels hoogleraar is op de Kunsthochschule in Dresden, zegt: \u2018De leerlingen die ik les geef, zijn totaal onwetend. Ze zijn veel meer bezig met de wereld en hun rol daarin dan met het afrekenen met het verleden van een eerdere generatie. En in het licht van de clandestiene praktijken van de NSA en andere inlichtingendiensten was het afluisterwerk van de Stasi kinderspel. Ja toch?\u2019<\/p>\n

Applaus<\/b><\/p>\n

Het optreden in Rumbalotte Continua is een groot succes. De lampen gaan aan. De dichters Bert Papenfuss en Gerhard Falkner roepen Sascha Anderson naar voren om vragen te beantwoorden van het publiek. Anderson voelt zich overduidelijk ongemakkelijk in het felle licht, maar wonderbaarlijk genoeg komen er helemaal geen vragen, alleen maar applaus.<\/p>\n

We horen dat Anderson weer lezingen gaat geven in verschillende zalen en dat de dichters volgend jaar in diverse steden gaan optreden met de avant-garde film KLING KOPF SCHWINGEN.<\/p>\n

De Prenzlauerberg-vrienden van vroeger hebben elkaar in stilte weer ontmoet. Anderson stuurde Schleime een brief met verontschuldigingen. Zij heeft zijn excuses geaccepteerd. Het lijkt erop dat Sascha Anderson na vijfentwintig jaar weer dichter mag zijn in plaats van Stasi-spion.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na de val van de Muur bleek dichter Sascha Anderson, spil van de Prenzlauerberggruppe, een Stasi-spion. Voor het eerst treedt hij nu weer op. Is alles vergeven en vergeten?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":243329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-26557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"author_name":"Ali Haselhoef, Inge Willems","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/26557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=26557"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/26557\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ali Haselhoef, Inge Willems","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/243329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=26557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=26557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}