
 {"id":23741,"date":"2014-04-03T00:00:00","date_gmt":"2014-04-02T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/geldnood-maakt-dommer\/"},"modified":"2014-04-03T00:00:00","modified_gmt":"2014-04-02T22:00:00","slug":"geldnood-maakt-dommer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/geldnood-maakt-dommer\/","title":{"rendered":"Geldnood maakt dommer"},"content":{"rendered":"<div class=\"lead\">Mensen die in geldnood zitten, hebben geen straf nodig, maar hulp en rust. De gemeente Amsterdam begint dat te begrijpen.<\/div>\n<p>Groot nieuws van de Amsterdamse armoedebestrijding: gemeente en zorgverzekeraar gaan samen\u00adwerken bij de aanpak van wanbetalers. De sociale dienst van de hoofdstad gaat de verzekeringspremie voor de zorgverzekeraar inhouden op de bijstandsuitkering van de problematische schuldenaren.<\/p>\n<p>In ruil daarvoor zal zorgverzekeraar Agis tweeduizend Amsterdamse wanbetalers bevrijden van het strenge, maar totaal ineffectieve incassoregime. Deze mensen hebben voortaan geen last meer van oplopende boetes, dreigbrieven en deurwaarders.<\/p>\n<p>Is dit een goed idee?<\/p>\n<p>Jazeker. Ik betrap beleidsmakers regelmatig op beleidskwakzalverij, wat zoveel betekent als dat ze beleid maken en uitvoeren zonder bewijs voor de werkzaamheid ervan. Maar dit plan van de gemeente Amsterdam sluit naadloos aan op de nieuwste inzichten over hoe ons brein werkt.<\/p>\n<div class=\"figure--right\">\n<figure id=\"post-23741 media-23741\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/c9ef3b72-9ea7-4167-99d4-f0e32244c102_dommer.jpg\" alt=\"\" border=\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<p>Want wat gebeurt er met de denkkracht van mensen in geldnood? Die neemt schrikbarend af, zo concluderen Harvard-econoom Sendil Mullainathan en Princeton-psycholoog Eldar Shafir in hun vorig jaar verschenen boek over schaarste: <em>Scarcity.<\/em> <em>Why Having Too Little Means So Much<\/em>.<\/p>\n<p>\u2018Bandbreedte\u2019 is het kernbegrip in dit boek. Daarmee bedoelen Mullainathan en Shafir de cognitieve capaciteit die iemand beschikbaar heeft in zijn hoofd. Hun vondst is dat die significant <em>vermindert<\/em> als mensen geldzorgen hebben.<\/p>\n<p>De eerste experimenten van de twee professoren waren eenvoudig. Ze vroegen proefpersonen zich in te beelden dat hun auto dringend een reparatie nodig had. Kosten: 150 dollar. Vervolgens kregen de deelnemers een korte intelligentietest. De imaginaire tegenvaller bleek voor niemand een probleem. Arm of rijk, de proefpersonen scoorden even goed.<\/p>\n<p>Dat werd anders toen Mullainathan en Shafir het voor de reparatie benodigde bedrag vertienvoudigden. Ineens bleken de deelnemers met een lager inkomen de intelligentietest veel slechter te maken dan rijkere proefpersonen. Zo vonden Mullainathan en Shafir dat zelfs een imaginair financieel probleem mensen al zoveel bandbreedte kost dat hun denkkracht afneemt.<\/p>\n<p>Het duo ging verder. In India troffen ze een ideale testomgeving. Indiase suikerboeren verdienen in de oogsttijd in \u00e9\u00e9n klap het overgrote deel van hun jaarinkomen. En wat blijkt? Deze suikerboeren hebben een hoger IQ vlak na de oogst. Als een paar maanden later het geld weer op is, blijkt hun denkvermogen significant lager. Mullainathan en Shafir laten met deze metingen zien hoe geldzorgen ook in de realiteit de hersens preoccuperen waardoor mensen slechter functioneren.<\/p>\n<div class=\"wpg-element streamer\">\n<blockquote>\n<p>De denkkracht van mensen in geldnood neemt schrikbarend af <\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<p>De neerwaartse spiraal waarin huisartsen, maatschappelijk werkers en schuldhulpverleners hun klanten vaak zien verdwijnen, heeft dus nu een aantoonbare cognitieve oorzaak. Geldtekort en schulden verminderen de denkkracht, waardoor solliciteren slechter gaat, er thuis sneller ruzie is en, natuurlijk, zelfs de auto ineens om een boom wordt geparkeerd. Schuldenaren veranderen vaak in leedmagneten.<\/p>\n<p>De les die Amsterdam en Agis in praktijk brengen, is dat je mensen met schulden niet extra moet stressen met brieven en deurwaarders. Straf en repressie werken niet en maken de hulpeloosheid van deze mensen alleen maar groter. Wanbetalers hebben juist rust nodig, zodat ze de volle bandbreedte van hun denkkracht weer kunnen gaan benutten.<\/p>\n<p>De schaarste-theorie ondergraaft de modieuze Haagse idealen over \u2018zelfredzaamheid\u2019 en \u2018eigen kracht\u2019. Het laat zien dat het mensen met problemen precies <em>daaraan<\/em> ontbreekt.<\/p>\n<p>De Amsterdamse \u2018vroeg erop af\u2019-aanpak, waarbij maatschappelijk werkers in een vroeg stadium bij wanbetalers aan de bel trekken, lijkt soft, maar getuigt van mensenkennis en realisme. De ministeries van Sociale Zaken en Volksgezondheid zijn gelukkig enthousiast over de Amsterdamse aanpak. Nu nog een wijze Haagse politicus die aan de mensen durft uit te leggen hoe de mens in elkaar steekt en die daar in het landelijk beleid rekening mee durft te houden.<\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De denkkracht van mensen in geldnood neemt schrikbarend af<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":241224,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[487],"class_list":["post-23741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-gratis"],"acf":[],"author_name":"Kees Kraaijeveld","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/23741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=23741"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/23741\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Kees Kraaijeveld","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/241224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=23741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=23741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}