{"id":226914,"date":"2015-08-31T16:18:00","date_gmt":"2015-08-31T14:18:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vn.nl\/?p=226914"},"modified":"2015-08-31T16:20:30","modified_gmt":"2015-08-31T14:20:30","slug":"we-hebben-aan-alle-kanten-een-identiteitsconflict","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/we-hebben-aan-alle-kanten-een-identiteitsconflict\/","title":{"rendered":"De witte schmink van Fresku"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Racisme is maar een van de heikele onderwerpen van Fresku, momenteel de belangrijkste rapper van Nederland. ‘Ik kom wel eens donkere jongens tegen die mij vertellen dat ik geen echte nigga ben omdat ik welbespraakt ben. Dan denk ik: je bent zooo jezelf aan het discrimineren nu.’<\/p>\n<\/div>\n

Eerlijk gezegd had Fresku op veel meer mensen op straat gerekend. Maar het is schrikbarend stil in Woensel-West. Hij had de volksbuurt in Eindhoven zo graag in volle glorie laten zien. Lange tijd was dit zijn basis. Hij wijst. In dat ene kleine huisje daar, verstopt in een rijtje identieke huisjes, woonde hij tot twee jaar geleden. Kijk, de poster van toen hangt er nog steeds achter het raam. Het is een fijne buurt, zegt hij zuchtend. \u2018Als ik door de wijk loop, voel ik gewoon de drang, de plicht bijna, om voorbijgangers te groeten. Dat vind ik prettig. Het houdt iets in stand wat ik mis in de maatschappij.\u2019 Hij kijkt nog een keer meewarig naar zijn oude huis. \u2018Maar\u2026 onze auto is \u00f3\u00f3k leeggehaald. De hele boekhouding eruit. Vervolgens zie je een groepje staan, boys waarvan je weet: fak<\/span><\/em>, zij zijn het.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

Fresku haalt zijn schouders op, grinnikend. De lage arbeidershuizen van Woensel-West blijven hardnekkig zwijgen in de felle augustuszon, terwijl hij vertelt dat hij recentelijk zijn stamboom heeft laten uitzoeken. Vroeger interesseerden zijn Antilliaanse roots hem niet wezenlijk. \u2018Ik was ik, en dat was het. Daar moest iedereen het maar mee doen.\u2019 Maar nu weet hij het niet meer zo zeker.<\/p>\n

Zijn vader blijkt in de derde lijn af te stammen van een slavin wier dochter in de huishouding werkte op Montserrat. Haar dochter vertrok naar Cura\u00e7ao en had acht kinderen, onder wie zijn vader. \u2018Oma zat altijd in de tuin in een schommelstoel, bijbel stevig in haar hand. Echt, ik heb haar nooit zonder die bijbel gezien. Nu denk ik: wat een bijzondere vrouw. Ik heb nog zoveel vragen aan haar, maar ik stelde ze nooit toen ze nog leefde en ik de kans had. Druk met andere dingen.\u2019<\/p>\n

Wat hij te weten kwam over de familie van zijn moeders kant, die zijn vader vanwege zijn huidskleur nooit heeft geaccepteerd, vond hij zo mogelijk nog interessanter. \u2018Mijn grootvader komt uit Duitsland en had een relatie met een Joodse vrouw. Vraag me niet naar de details, het gaat mij om het idee van de volbloed, waar ik me altijd aan heb gestoord. Wie is dat? Er bestaat helemaal niet zoiets als een volbloed. Ik was altijd een makamba<\/span><\/em> voor de zwarten en een neger voor de witten. Maar moeder was steevast honderd procent Nederlands. Hoezo dan?\u2019<\/p>\n

Identiteitsconflict<\/h5>\n

Tegenwoordig woont hij even verderop in \u2018Eindje\u2019, aan de andere kant van het spoor, in Strijp, met zijn kenmerkende verbouwde fabrieken en pakhuizen. In een keurig grijs nieuwbouwhuis, tussen de advocaten, architecten en gepensioneerden. \u2018Laatst hadden we bij mij thuis afgesproken voor de opnamen van de video voor \u201cKreeft\u201d. We wilden zo\u2019n echte nineties-clip maken, dus ik had een vriend van me gevraagd de stoerste jongens mee te nemen. Nou, je zag de buurtbewoners schichtig om het hoekje gluren. En dan weer wegduiken. Ja, ik ben typisch de rapper van de buurt. Ergens wel grappig.\u2019<\/p>\n

Beduidend minder grappig vond hij dat een van zijn buren, wijzend naar die rapper van de buurt, in de periode van Sinterklaas tegen Fresku\u2019s (blanke) dochter zei: \u2018Kijk, daar heb je Zwarte Piet al.\u2019 Onschuldig bedoeld misschien, maar: \u2018Racisme is racisme. Je moet het voortdurend blijven benoemen om het tegen te gaan,\u2019 zegt hij stellig. Fresku bedoelt maar: de problemen spelen niet alleen aan de onderkant van de samenleving. En dan is er nog het gedoe onderling. \u2018Ik kom wel eens donkere jongens tegen die mij vertellen dat ik geen echte nigga<\/span><\/em> ben omdat ik welbespraakt ben. Dan denk ik alleen maar: je bent zooo jezelf aan het discrimineren nu. Ze associ\u00ebren zelf dom zijn met zwart zijn. Of dat aangeleerd is, is de vraag, maar ze houden het daarmee zelf in stand.\u2019 Conclusie: \u2018We hebben aan alle kanten een identiteitsconflict.\u2019<\/p>\n

Ik hoop vurig dat mijn muziek zal voortleven. Dan kan ik maar beter eerlijk zijn, toch?<\/q><\/p>\n

Vandaag is Fresku in slipper-modus<\/span><\/em>. Maar dat is hij vrijwel altijd, zegt hij breed lachend. Kleine, olijke dreads komen vanonder zijn petje vandaan. Basketballshirt, korte broek. Alles wat los en wijd zit, draagt hij. \u2018In de winter een joggingbroek. Gewoon comfort.\u2019 Hij is geen modeboy, zoveel mag duidelijk zijn. Eigenlijk is hij in alles relaxed. Maar dat maakt hem niet minder een ge\u00ebngageerde artiest.<\/p>\n

Racisme is maar \u00e9\u00e9n van de heikele onderwerpen die hij aansnijdt op Nooit meer terug<\/span><\/em>, zijn derde plaat, die zijn status als beste en belangrijkste rapper van Nederland alleen maar zal verstevigen. \u2018Het is de kroon op mijn werk,\u2019 zegt hij. Spitsvondig, hilarisch, boos, om niet te zeggen woedend. Maar altijd zinderend van de menselijkheid, soms op het sentimentele af, bijvoorbeeld als het om zijn dochter Alisha gaat. \u2018Ik ben nu eenmaal een emotionele jongen,\u2019 zegt hij. En hij meent het ernstig. \u2018Ik hoop vurig dat mijn muziek zal voortleven. Dan kan ik maar beter eerlijk zijn, toch?\u2019<\/p>\n

Huilen, huilen, huilen<\/h5>\n

Fresku is een rappend dilemma. \u2018Altijd die twee kanten h\u00e8? Het kan niet anders, anders zou ik niet mezelf zijn. Ik heb ze van nature in me.\u2019 Als Roy Michael Reymound werkte hij jaren in de riemenfabriek voordat hij in 2010 doorbrak met zijn eerste single \u2018Twijfel\u2019, die precies uitdrukte wat de titel beloofde:
\nik zweef in mijn gedachten
\nalles is zo twijfelachtig
\n<\/span>onzekerheid is een groot gedeelte van mijn karakter
\n<\/span><\/em>soms lijkt het makkelijk voor me<\/em>
\nje ziet me blijven lachen<\/em>
\nwant ik verberg in feite mijn ware zijn met grappen<\/em>
\nik snap het ff niet<\/em>
\nhoe moet ik me voelen?<\/em>
\nhoe moet ik me uiten?<\/em>
\n<\/span>
\nJe uiten door het stellen van de vraag: hoe moet ik me uiten? Ziehier de paradox waarmee Fresku (Papiamento voor: brutaal) de hiphopwereld binnenkwam. Zijn repertoire is grofweg in twee\u00ebn te splitsen. Deels bijtende satire, met niet zelden zichzelf als mikpunt van spot, deels soulsearching<\/span><\/em>. Vaak werkt hij met partner in crime<\/span><\/em> Timon van den Elskamp alias Teemong, een illustere figuur die nooit de pers te woord staat. \u2018Ik ben Teemong. Ik maak clips en beats, en verder doe ik helemaal niets. Klaag me aan homo\u2019, rapte hij op \u2018Lamballen\u2019 van het debuut Fresku<\/span>, en daar moeten we het mee doen.<\/p>\n

Voor de buitenwacht zou het kunnen lijken alsof Fresku inmiddels is gearriveerd. Hij heeft ontelbare hits op YouTube, trad met succes op belangrijke festivals op, is beladen met prijzen en voor alles en nog wat genomineerd. Maar twijfel is er nog steeds. Al is het niet meer zo erg als vlak voor het verschijnen van zijn tweede album, Maskerade<\/span><\/em>, toen hij de wanhoop nabij was. Onder meer omdat de relatie met de moeder van zijn kind voorbij was en hij zijn nog kleine dochtertje van haar niet meer mocht zien. Dagenlang zat hij in zijn boxershort binnen \u2018te huilen, huilen, huilen, huilen, huilen, huilen, huilen\u2019, liet hij optekenen door website 3voor12. \u2018Ik kon gewoon niet sterk zijn, nam de telefoon niet op, ruimde mijn huis niet op… (\u2026) Ik kon me er niet toe zetten om een man te zijn, een mens te zijn.\u2019<\/p>\n

Steken in zijn borst<\/h5>\n

Het is goed gekomen, maar niet zonder dat het eerst helemaal uit de hand liep. \u2018Op een gegeven moment smeten mijn ex en ik van alles naar elkaar. Nee, niet waar Alisha bij was. Dat zou onvergeeflijk zijn geweest. Lieke, mijn verloofde nu, zei: jullie lijken wel zestien. Daar werd ik even stil van, er kwam een diep soort schaamte over me. Want ze had natuurlijk groot gelijk. Mijn ex en ik zijn gaan praten, met een intermediair. Nu heb ik de helft van de tijd mijn dochter. Dat kan niet iedere man zeggen.\u2019
\nHet gaat nu beter met hem. Veel beter. Maar nog steeds heeft hij af en toe een \u2018grot-periode\u2019. Dan hoort niemand wat van hem, geeft hij gewoon niet thuis. Is hij ten prooi aan zijn gepieker. Kan hij het wel? Zit er nog wel iemand op hem te wachten? Ook bij optredens speelt zijn onzekerheid hem parten. Hij is doodsbenauwd dat het slecht gaat en het daarna helemaal over is. Einde carri\u00e8re. \u2018Voor mijn gig op Lowlands in 2012 was ik zo bang, maar ik heb er gewoon gestaan. Ik zei tegen mezelf: het gaat lukken, al moet ik keihard acteren dat ik zelfverzekerd ben. Uiteindelijk heb ik de show van mijn leven gegeven. Na afloop ben ik, onder de douche, in elkaar gezakt. Handen tegen de muur en de tranen laten lopen.\u2019
\nThuis schrikt hij soms wakker en denkt hij dat zijn laatste uur is geslagen. Zo benauwd heeft hij het dan. Hyperventileren. Steken in zijn borst. Afgelopen jaar heeft Lieke hem zes keer naar de eerste hulp gereden, waar ze hem gelukkig gerust konden stellen. Ook weet hij nu dat Antilianen aanleg hebben voor diabetes, dus houdt hij zijn dieet in de gaten. Hij kijkt gespeeld-schuldig naar de hamburger die hij voor de lunch heeft besteld. \u2018Maar niet altijd.\u2019<\/p>\n

\"\"
Foto: Jeroen Hofman<\/figcaption><\/figure>\n
Het Blanke poplied<\/h5>\n

De neuroot in Fresku blijft vandaag ver weg. In het ultrahippe restaurant van ontwerper Piet Hein Eek bij hem om de hoek is hij al net zo op zijn gemak als in Woensel-West. Toch blijft het een strijd, vertelt hij. Hij komt van ver. Hij was een onzeker, extreem bijziend kind. \u2018Zelfs jij, daar aan de andere kant van de tafel, was indertijd een waas voor me geweest. Ik zag mijn bureau, niet het bord. Ik was altijd aan het tekenen, verhalen aan het schrijven. Mijn pen, mijn potlood, mijn schrift \u2013 dat was mijn wereld. Een diploma heb ik nooit gehaald. Met geld dat ik in de riemenfabriek heb verdiend, heb ik mijn ogen laten laseren, al voordat ik bekend werd als rapper. Er ging een wereld voor me open.\u2019<\/p>\n

Het gesprek komt als vanzelf op een van zijn stokpaardjes: het bastion van \u2018de witmang\u2019, oftewel de gevestigde massamedia, van RTL tot 3FM. Als relatief bekende naam wordt Fresku er nog wel uitgenodigd, zoals een paar maanden terug nog bij Giel Beelen, toen zijn single \u2018Ik wil\u2019 uitkwam. Maar net als bij andere hiphoppers blijft het ongemak. \u2018Als je door Giel wordt gevraagd, mag je live je single spelen. Maar als dwingende voorwaarde geldt dat je ook meteen een liedje uit de Mega Top 50 covert. Maar wat moet ik in hemelsnaam kiezen? Die lijst bevat helemaal geen zwarte muziek. Moet ik gaan zingen en een gitaar pakken. Maar dat kan ik niet, ik ben rapper. Het blanke poplied is de standaard. Pop en rock, heel af en toe een Ibiza-rapje. Rest mij niets anders dan een van die liedjes te vervormen.\u2019
\nFresku besloot uiteindelijk \u2018Hungry\u2019 van het Nederlandse softrockfenomeen Dotan rigoureus te bewerken. Zijn versie doopte hij om tot \u2018Was ik maar Dotan\u2019:
\nSoms denk ik: was ik maar Dotan<\/em>
\nDan kwam ik vaker langs bij Umber-to-tan<\/em>
\nEn kwamen mijn liedjes op de radio langs<\/em>
\nMaar nee <\/em>
\nik ben een rapper<\/em>
\nYo yo yo man<\/em>
\nDan had ik misschien een megahit<\/em>
\nStond ik in de Ziggo Dome en stond ik in de playlist<\/em>
\nDerde plaat, niet \u00e9\u00e9n hit<\/em>
\nHet gaat niet meer gebeuren en ik weet dit<\/em>
\n<\/span>
\n\u2018Dotan heeft nog niet gereageerd,\u2019 zegt Fresku, met een zelfgenoegzame glimlach op zijn gezicht. \u2018Vind ik wel jammer.\u2019
\nDe overtreffende trap van \u2018Was ik maar Dotan\u2019 is \u2018Zo doe je dat\u2019 van Nooit meer terug<\/span><\/em>. Het is een briljante satire waarvoor Fresku en Teemong alle middelen hebben ingezet. Giel Beelen zei eerst zijn medewerking aan het nummer toe, maar gaf vervolgens niet thuis. Dus verknipten ze, in een razendslimme, Lucky TV-waardige montage, een aantal teksten van hem tot een intro. Beelen hoor je nu onder meer zeggen: \u2018Hiphop, dat slaat helemaal nergens op. De standaard 3FM-luisteraar heeft zoiets van: flikker op joh. Het werkt gewoon niet op de radio.\u2019 Waarna het nummer echt begint en er in een vet Jamaicaans accent een handleiding volgt voor rappers die mainstream succes wensen: \u2018Nigga, bleek je huid, je moet loekoe als een witmang.\u2019 In \u2018Zo doe je dat\u2019 wordt geconstateerd dat het heel toevallig is dat de rappers die wel op de radio gedraaid worden allemaal blank zijn. Een nep-dj legt uit waarom: \u2018Wat een gejank, het is nu eenmaal net een andere klank.\u2019<\/p>\n

\u2018Soooo wauw\u2019<\/h5>\n

Drie dagen na de ontmoeting verschijnt de videoclip van \u2018Zo doe je dat\u2019 online. Daarin schminkt een droefgeestig kijkende Fresku zichzelf langzaam maar zeker wit, een even simpel als doeltreffend statement. Het grote aantal comments, voor en tegen, geeft aan hoezeer het onderwerp leeft. NRC<\/span><\/em>, de Volkskrant<\/span><\/em> en NPO Radio1 besteden aandacht aan de commotie. De storm is losgebarsten. \u2018Soooo wauw,\u2019 laat hij via Whatsapp weten. \u2018En hoe.\u2019 Hij voelt zich een \u2018beetje nerveus en trots tegelijk.\u2019<\/p>\n

Ik merk dat 3FM de kraan dichtdraait voor hiphoppers. En niet alleen voor hen, voor heel veel zwarte muziek.<\/q><\/p>\n

Maar op dit moment kijkt Fresku een tikje bedremmeld, bijna verontschuldigend. \u2018Ja, iemand moet het zeggen. Ik spreek niet alleen voor mezelf, dat snap je. Maar het wordt ingewikkeld als ik probeer hiphop verder te pushen, en ik zelf geen stap verder kom: dit is jouw niche, ga maar lekker op YouTube nummers maken. Ach, we zien wel waar het me brengt. Ik wil niet het slachtoffer uithangen, maar het voelt alsof ik daarin word beperkt. Ik merk dat 3FM de kraan dichtdraait voor hiphoppers. En niet alleen voor hen, voor heel veel zwarte muziek. En dat is belachelijk.\u2019 Zo is de weg naar boven versperd. Geen Ziggo Dome voor Nederlandse hiphop.<\/p>\n

Ook Fresku rapt voor zijn bankrekening, natuurlijk. Maar hij maakt geen muziek met geld als doel, zegt hij, maar muziek met geld als gevolg. \u2018Artistieke integriteit, dat is het verschil. Ik ben in de eerste plaats een verteller. Ik moet mijn verhaal kwijt. Ik kan er niet zomaar even een hit uitpoepen. Ibiza-rap, dat weiger ik. Het gaat goed met me wanneer ik een album uit heb. De zalen willen me hebben en ik kan geld verdienen met optreden. Maar daarna stokt het onherroepelijk. Tienduizenden views op YouTube en ik krijg bijna geen cent van auteursrechtenorganisatie Buma Stemra \u2013 hoe kan dat? Ik heb recht op meer. Maar het echte geld verdien je via airplay. Wist je trouwens dat al het ge\u00efnde geld van mensen die hun muziek niet bij de Buma hebben opgegeven naar de grootverdieners gaat? Naar Marco Borsato en Anouk? Ik kan alleen platen maken door helemaal in te teren op mijn spaargeld. En ik weet niet hoe ik die cyclus moet doorbreken. Tenzij er iets in Hilversum verandert.\u2019<\/p>\n

Grappig \u00e9n intelligent<\/h5>\n

Fresku weet waar hij over praat. Met Teemong maakt hij behalve muziek ook filmpjes, die regelrechte hits zijn op het internet. Sterker nog: zijn personage Gino Pietermaai was al een succes voordat hij professioneel begon met rappen. Sketches van Gino worden vaak meer dan een miljoen keer bekeken. Later kwam er het rabiaat racistisch typetje Willy Keurig bij, die zich vol overgave mengt in de Zwarte Piet-discussie, de HEMA-boycot bespreekt en de \u2018minder, minder, minder\u2019-speech van Wilders analyseert. \u2018Mensen vragen me waar ik de inspiratie voor Willy vandaan haal. Hoezo? Ik verzin niets, ik gebruik gewoon de zinnen die ik opvang.\u2019<\/p>\n

Ondanks het grote internetsucces durft tot nu toe geen enkele omroep met Fresku en Teemong in zee te gaan. Meer dan eens heeft hij bij de bazen aan tafel gezeten, maar nooit leidde het tot iets concreets, behalve frustraties. \u2018Ze willen je een format aansmeren. Of je anderszins beperken. En ik heb ook eisen h\u00e8? Ik wil het grappig \u00e9n intelligent. Ik wil dat je erom lacht, en dat het pijn doet dat je erom lacht. Het moet dubbel.<\/p>\n

\u2018Ik had er niet eerder van gehoord, maar in Hilversum hanteren ze de term \u201cfunctioneel zwart\u201d. Dat wil zeggen dat een zwarte man of vrouw op tv alleen een beroep kan hebben dat ze kennelijk vinden passen bij die huidskleur. Een zwarte muzikant, of voetballer, dat kan nog, maar een zwarte\u2026 ik zeg maar wat\u2026 groenteboer, nee. Zolang dat bestaat, zie ik geen kans op verbetering.\u2019<\/p>\n

De laatste klap<\/h5>\n

Hij komt uit een gebroken gezin, dat weet iedereen die de muziek van Fresku kent. Op een dag vertrok zijn vader uit Eindhoven om terug te gaan naar Cura\u00e7ao. Een eiland, had zijn moeder hem verteld. \u2018Ik zag dan een eiland voor me zoals je ze in tekenfilms ziet. Een bak zand en een palmboom. Wow, zit mijn pa daar? Waarom dan? Ik had geen idee. Maar toen ik zeven was, ging ik er ook heen. Drie kinderen alleen opvoeden, dat kon mijn moeder mentaal niet aan. Als ik dit verhaal een paar jaar geleden had verteld, zou ik een heel andere toon hebben aangeslagen, want toen koesterde ik nog wrok. Ik heb veel geschreven over de situatie toen, hoe het voor mij voelde. Daarmee heb ik het echt opengebroken. We hebben veel gepraat. Nu heb ik een supergoede band met mijn moeder.\u2019<\/p>\n

Van zijn zevende tot zijn veertiende woonde hij op Cura\u00e7ao. \u2018Ik heb daar geleerd hoe belangrijk familie is. Hier is een neef een neef, daar is een neef net een broer. Een enorm verschil.\u2019 Maar in het begin was het voor hem vooral wennen: een ander land, een nieuwe taal, nieuwe mensen. En bovendien een totaal andere opvoeding. \u2018Voor het eerst van mijn leven kreeg ik klappen. Had je thuis een bepaalde taak niet gedaan? \u2013 d\u2019rop: bam! Dat was een shock.\u2019<\/p>\n

Het was ook de laatste klap van zijn vader die hem begin deze eeuw deed besluiten terug te keren naar Nederland. \u2018Ik was in de McDonald\u2019s met mijn pa en hij vroeg me of ik een pastechi voor hem wilde kopen. Een Antilliaans gerecht, hier noem je dat een pasteitje. \u201cPaha, dit is een McDonald\u2019s, ze hebben hier geen pastechi.\u201d Deze McDonald\u2019s wel, aldus mijn pa. \u201cGeloof ik niet,\u201d zei ik, waarop ik meteen een keiharde klap op mijn gezicht kreeg. In een volle McDonald\u2019s. De hele zaak viel stil, iedereen keek naar mij. En ik barstte in tranen uit. Ik was veertien, ik begon me net een grotere jongen te voelen. In de auto terug naar huis zei ik tegen hem: \u201cIk ga naar Nederland, ik ga naar mijn moeder toe.\u201d Ja, bekijk het maar.\u2019<\/p>\n

\"\"
Foto: Jeroen Hofman<\/figcaption><\/figure>\n
Nul dwang in de islam<\/h5>\n

Over opvoeding zullen ze het nooit eens worden, maar Fresku onderhoudt nu een relatie op basis van wederzijds respect met zijn vader. Op Nooit meer terug<\/span><\/em> richt hij enkele verzoenende woorden tot zijn zoon: \u2018H\u00e9 Roy. Je hebt het niet goed gedaan op school, dat weet ik, en toch ben ik trots op je.\u2019 Toen het met de gezondheid van zijn vader niet goed ging, kocht Fresku voor hem een ticket naar Nederland, waar hij langzaam aansterkte.<\/p>\n

Op de Antillen ging Fresku met zijn katholieke vader mee naar de kerk. Ook hij geloofde in de christelijke God. In zijn stoere periode heeft hij een kruis op mijn bovenarm laten tatoe\u00ebren. Nu staat er een klaver drie. Van het begin af aan had hij zijn bedenkingen bij de figuur van Jezus, die zoals hem was verteld stierf voor onze zonden. \u2018En elke keer als ik een zonde bega, sla ik weer een spijker in zijn arm. Huh? Zo luguber. Wat is dit allemaal? Ik voelde me voortdurend beschuldigd worden, terwijl ik dacht: h\u00e9 man, ik ben gewoon een goeie guy.\u2019<\/p>\n

Het was in de riemenfabriek dat hij Hassan leerde kennen. Een Turkse jongen die even oud was als hij, maar al naar Mekka was geweest. \u2018Door zijn baard en zijn kleding zagen collega\u2019s hem als extreem. Maar ik zag vooral zijn vrolijke ogen. Op een dag werkten we samen en kreeg ik de kans uitgebreid met hem te praten. Hij gaf me toen heel concrete antwoorden op mijn vragen. Er werd me duidelijk dat je helemaal geen Jezus nodig hebt om vergiffenis te krijgen, je hebt spijt nodig. Oprecht berouw. Ik geloof in broederschap onder mensen. En in goed doen. Hoop. Dat zijn kernwaarden die ik terugvond in de islam. Tenminste, zo interpreteer ik het. Ik lees het met mijn hart. Er zit nul dwang in de islam. Wat alleen niet mag, is herschrijven. Maar interpreteren wel. En daarin ligt ook het gevaar, want sommigen interpreteren het naar haat. Dat ontken ik niet.\u2019<\/p>\n

Sindsdien is Fresku moslim, geen feit dat hij aan de grote klok hangt. Voor de goede orde: we hebben het hier over een moslim die zich, verkleed als een hond, in zijn kont laat neuken door Theo Maassen. Voor een videoclip natuurlijk, maar toch. Weer grinnikend: \u2018Ze hebben me nog een tijdje gestalkt, mensen van de moskee waar ik heen ging. Dat vond ik niet fijn. Ik kreeg er een benauwd gevoel van: alsof ze me nu helemaal van God wilden maken. Maar ik was al van God.<\/p>\n

\u2018Nee, ik ga niet meer naar de moskee. Ook bidden doe ik even niet, en daar voel ik me af en toe best schuldig over. Ik hou juist erg van alle handelingen die geloven met zich meebrengt.\u2019 Bij de presentatie van Maskerade<\/span><\/em>, in 2012, vroeg hij zijn Lieke ten huwelijk. \u2018Ze zei ja. Maar nee, zij is geen moslim. We wachten nog met trouwen tot het rustiger is, niet nu er net een nieuwe plaat van me aankomt. Bij ons huwelijk wil ik een priester en een imam, om het in te zegenen.\u2019<\/p>\n

Iedereen is bang<\/h5>\n

Doorgaans is Fresku een lieve, slimme, ruimdenkende jongen. Maar na de aanslagen op Charlie Hebdo<\/span><\/em> was hij gewoon kwaad. Ondanks die gemoedstoestand heeft hij elke regel van \u2018Angst\u2019 zorgvuldig afgewogen: \u2018Kunnen ze me hierop pakken of niet?\u2019 Het slotnummer van Nooit meer terug <\/span><\/em>begint met wat klinkt als een zakelijke mededeling, over de meest cinematografische beat die Teemong in huis had:
\nTheo van Gogh is mijn held niet
\nPim Fortuyn is mijn held niet
\nFijn dat ik nu je aandacht heb
\nZou ik Charlie zijn, was ik mezelf niet
\n<\/span><\/em>
\n\u2018Ik keur de daad af, dat in eerste plaats. Iedereen mag van mij zeggen: ik ben geen fan van Mohammed. De profeet heeft ten strengste verboden om hem te laten afbeelden, want het ging hem om de inhoud niet om uiterlijk vertoon. Waarom wil je dat dan zo graag doen? Dan ben je er voor mij gewoon op uit om te kwetsen. De mensen die daar pijn van hebben, zijn heus niet allemaal aanhanger van IS. Dit is juist hoe IS mensen ronselt: zie je hoe ze ons belachelijk maken? We moeten het niet meer pikken.\u2019<\/p>\n

Het beeld dat in het buitenland nog bestaat van Nederland, zo probeer ik ook te leven. Tolerant.<\/q><\/p>\n

Er is dus een grens aan de spot met iets drijven, aldus de rapper die met zoveel de spot drijft. Maar waar ligt die grens? \u2018Ja-ha, waar ligt die? Wat een vraag, fucking master.\u2019 Hij lacht breeduit. \u2018Mensen van mijn platenmaatschappij hebben me wel eens gezegd dat ik ergens ook een cartoonist ben. Iemand die beweert dat er geen heilige huisjes zijn. Maar daar ben ik het niet mee eens. Het verschil zit voor mij in de moraal. Waarom doe je iets? Wil je beledigen en ontwrichten, of wil je een verhaal vertellen en is choqueren daarbij een middel? Maar ik wil ook niet hypocriet zijn. In alle eerlijkheid: ik kan niet ontkennen dat ik op mijn eigen manier hetzelfde doe. Ik doe het ook. Maar ik probeer wel te voelen wat de ernst van de situatie is. Je moet mededogen tonen voor de mensen die het verdienen, zij die de pijn voelen.\u2019<\/p>\n

In de berichtgeving na de aanslagen op Charlie Hebdo<\/span><\/em> miste Fresku de nuance. \u2018Waarom moesten alle moslims afstand nemen van iets dat zij evident niet gedaan hadden? Ik begrijp die gedachtegang niet. Voor 9\/11 kende ik het woord terrorist alleen uit Bruce Willis-films. Dat was een gek met een neutraal uiterlijk. Maar nu is het opnieuw uitgevonden, en hoort het puur en alleen bij islam. Wij zijn met zijn allen verantwoordelijk voor hoe zo\u2019n term als terrorist wordt ingevuld, dat ontstaat niet zomaar. We moeten het bewaken en regisseren, omdat ik anders voorzie dat er grote problemen ontstaan. Met genocides als gevolg. Dat is geen parano\u00efde gedachte, dat is vaker gebeurd. Er wordt aangestuurd op een oorlog.\u2019<\/p>\n

Bijna iedereen is bang vandaag, rapt hij in \u2018Angst\u2019, het maakt niet uit aan welke kant je staat. Volgens Fresku zijn het vooral bepaalde politici die garen spinnen bij dat klimaat. \u2018Ze regeren door middel van die angst. Ze stoken de bevolkingsgroepen aan de onderkant tegen elkaar op. Want als die onderkant met elkaar bezig is, zullen ze niet focussen op de echte issues. Dan kan de ene onderkant tegen de andere zeggen: het is jullie schuld. Het is onderdeel van een machtsspel.\u2019<\/p>\n

Een verwrongen beeld<\/h5>\n

In mei dit jaar postte Teemong op YouTube een nummer van een zekere Roy. Het lijkt in alles een amateuristische videoclip, maar schijn bedriegt. \u2018Ik ben een nikker, daarnaast ook nog een kaas,\u2019 wordt er gezongen op de wijs van \u2018Hakuna Matata\u2019 uit The Lion King<\/span>. Maar de titel luidt nu \u2018I\u2019m a coon, I\u2019m a tatta\u2019, slang voor respectievelijk zwart en blank. Vervolgens rapt de zogenaamd jonge Roy op gespeeld houterig wijze dat hij zo verward is.<\/p>\n

Misschien is hij dat ook nog steeds, als hij het al ooit werkelijk was, maar in het restaurant in Eindhoven zegt Fresku in elk geval zeer beslist: \u2018Ik voel me Nederlander. Maar dan wel een Nederlander die ras noch kleur erkent. Ik hecht aan het beeld dat in het buitenland nog bestaat van Nederland. Zo probeer ik ook te leven. Tolerant. Dat is wat ons sterk maakt. Maar het beeld vind ik hier nergens meer terug. Bij Antillianen zie ik hetzelfde, die hebben ook een verwrongen beeld van wie ze zijn. Het klopt niet. Net als in Nederland is er alleen nog maar een ideaal. Ik sta daar helemaal alleen in. Eens in de zoveel tijd heb ik daar gesprekken over met Lieke. Ze zegt dan dat ik misschien maar beter een eigen land kan beginnen: Freskuland.\u2019<\/p>\n

\u2018Nooit meer terug\u2019 van Fresku verschijnt op 4 september. Zondag 6 september treedt hij op tijdens Into The Great Wide Open op Vlieland. Vrijdag 11 september wordt het nieuwe album gepresenteerd in de Effenaar in Eindhoven.<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Racisme is maar een van de heikele onderwerpen <\/span>van Fresku, momenteel de belangrijkste rapper van Nederland. \u2018Ik kom wel eens donkere jongens tegen die mij vertellen dat ik geen echte nigga ben omdat ik welbespraakt ben. Dan denk ik: je bent zooo jezelf aan het discrimineren nu.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[3463,3459,3461],"class_list":["post-226914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-david-kleijwegt","tag-fresku","tag-hiphop"],"acf":[],"author_name":"David Kleijwegt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/226914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=226914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/226914\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"David Kleijwegt","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=226914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=226914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}