{"id":22629,"date":"2014-05-02T18:30:00","date_gmt":"2014-05-02T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/willem-sijthoff-wickie-de-viking-in-uitgeefland\/"},"modified":"2014-05-02T18:30:00","modified_gmt":"2014-05-02T16:30:00","slug":"willem-sijthoff-wickie-de-viking-in-uitgeefland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/willem-sijthoff-wickie-de-viking-in-uitgeefland\/","title":{"rendered":"Willem Sijthoff, Wickie de Viking in uitgeefland"},"content":{"rendered":"
Papier heeft niet afgedaan voor de ambitieuze uitgever Willem Sijthoff. \u2018Er is maar een kleine groep die kiest voor puur digitaal.\u2019<\/div>\n
\n

Met haastige pas liep Willem Sijthoff door de straten van Santa Cruz, de hoofdstad van Tenerife. Het was een vroege ochtend in november 2013 en de vrienden van de media-ondernemer wachtten op hem bij de haven. Ze stonden op het punt in te schepen voor een trans-Atlantische oversteek naar het Caribi\u00adsche eiland Antigua. De tocht op het klassieke zeiljacht zou zo\u2019n vijftien dagen duren. Sijthoff had net bedacht dat hij wilde kunnen trainen aan boord, en dus was hij in allerijl op zoek naar bokshandschoenen in het nog uitgestorven plaatsje. Dat gaat je echt nooit lukken, hadden zijn vrienden geroepen. Het had hem alleen maar vastberadener gemaakt.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

Korte tijd later stapte hij op de loopplank terwijl hij triomfantelijk twee paar vuurrode bokshandschoenen omhoog hield. De eerste de beste voorbijganger op straat was een voormalig Spaanse bokskampioen geweest die zich voorstelde als Jos\u00e9, verklaarde hij zijn buit. Loop maar even mee naar mijn sportschool verderop, had die gezegd. Voor een goede prijs kreeg hij twee paar mee, waarvan \u00e9\u00e9n zelfs gesigneerd. De hele verdere reis werd Sijthoff door zijn vrienden \u2018Jos\u00e9\u2019 genoemd.<\/p>\n

Krantenfamilie<\/strong><\/p>\n

Willem Sijthoff (48) is een doorzetter, een drammer soms. Als hij eenmaal iets in zijn hoofd heeft, rust hij niet voor hij het heeft bereikt. Juist als anderen er geen heil in zien, wordt zijn enthousiasme aangewakkerd. Lezen kinderen niet meer of alleen maar op hun iPad? Sijthoff koopt twee kinderkranten. Stoten grote uitgevers hun regionale dagbladen af? Sijthoff investeert in een nieuwe lokale krant. Gelooft vrijwel niemand meer in de toekomst van gedrukte media? Sijthoff koopt vijf vaktijdschriften en zet ze met nieuw elan terug in de markt. Worstelen alle uitgevers nog met de vraag hoe ze met digitale artikelen geld kunnen verdienen? Sijthoff heeft al een plan klaarliggen.<\/p>\n

\n
\n

Juist als anderen er geen heil in zien, wordt zijn enthousiasme aangewakkerd<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Als telg uit de krantenfamilie die onder meer de Haagsche Courant<\/em> oprichtte, leidde hij als 29-jarige begin jaren negentig eigenhandig de verkoop van Sijthoff Pers aan concurrent Wegener. Sindsdien heeft hij behoorlijk aan de weg getimmerd. Hij zette de regionale krantenuitgeverij van zijn familie in Noorwegen voort, kocht samen met investeerder HAL eerst Het \u00adFinancieele Dagblad<\/em> en daarna het commerci\u00eble radiostation BNR en deed een gooi naar NRC \u00adHandelsblad<\/em>. Nu investeert hij volop in internetondernemingen. Ook is hij eigenaar van jongerenuitgeverij Young & Connected en geeft hij met zijn Sijthoff Media Groep vakbladen uit als Bin\u00adnen\u00adlands Bestuur<\/em> en Adformatie<\/em>. Die laatste titel beleeft een spannende periode: binnenkort moeten de abonnees gaan betalen voor toegang tot de site en voor het blad dat ze nu nog gratis in de bus krijgen. De vraag is hoeveel van hen overstag zullen gaan. En of Sijthoff plannen heeft om zijn uitgeefimperium verder uit te breiden. Sinds bekend is geworden dat investeerder Egeria van NRC Handelsblad<\/em> af wil, zoemt zijn naam opnieuw rond.<\/p>\n

Chauffeurspet<\/strong><\/p>\n

De goudkleurige familiewagen Volvo XC90 \u2013 ruimte genoeg voor zijn vier kinderen \u2013 draait een parkeerplaats op bij de A2, afslag Hilver\u00adsum. Sijthoff verhuist naar de achterbank en Mark Termeer, mede-directeur van Sijthoff Media Groep, springt achter het stuur. De wisseling ziet er behendig uit, ze doen dit vaker. \u2018Normaal zet ik ook mijn chauffeurspet op,\u2019 lacht Termeer terwijl hij het gaspedaal flink indrukt.<\/p>\n

\u2018Kijk uit, het zijn journalisten. Ze noteren alles,\u2019 waarschuwt Sijthoff knorrig, terwijl hij zich over zijn laptop buigt. Hij is nog steeds een tikje ge\u00efrriteerd over de werkwijze van de verslaggevers. Had hij zelf netjes een mooi lijstje namen voorgesteld van zakenrelaties en vrienden die een goed beeld van hem konden schetsen, bleken die twee \u2018achter zijn rug\u2019 ook anderen te benaderen. \u2018Het lijkt de inquisitie wel,\u2019 had hij die morgen door de telefoon gebriest.<\/p>\n

\n
\n

Al op zijn vijftiende nam hij met zijn twee zussen deel aan vergaderingen<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

De ondernemer verschijnt maar weinig in de media en als hij w\u00e9l ingaat op een verzoek, houdt hij het zo zakelijk mogelijk. Hij maakt op het eerste gezicht een schuchtere indruk, zijn antwoorden zijn vaak kort en soms zelfs afhoudend. Met zijn raadselachtige lachje geeft hij zijn gesprekspartners het ongemakkelijke gevoel dat ze de verkeerde vraag stellen.<\/p>\n

Het is de laatste donderdag van maart en vanmiddag is Sijthoff keynote speaker<\/em> op een congres over het nieuwe uitgeven bij drukkerij Senefelder Misset in Doetinchem. Op de achterbank van de Volvo legt hij de laatste hand aan zijn powerpoint-presentatie. Zijn belangrijkste boodschap: one price does it all.<\/em> Het gaat om de content, <\/em>niet om de vorm waarin je die aanbiedt. In expertmeetings heeft hij zijn lezers gevraagd hoe ze artikelen het liefst lezen. \u2018Eigenlijk zegt iedereen: ik wil het allebei. Het nieuws online, maar daarnaast een tijdschrift voor zondag op de bank. Er is maar een kleine groep die kiest voor puur digitaal.\u2019 Dat is waar andere uitgevers de fout ingaan, vindt Sijthoff. Ze bieden allerlei verschillende abonnementen aan, maar dat werkt niet. \u2018De kern van mijn strategie is: je wordt lid van een titel en dan krijg je alles. Als je de papieren uitgave niet in de bus wilt, schrijf je maar een briefje. Aan de prijs verandert dat niets.\u2019<\/p>\n

Dat mensen geen gedrukte krant meer zouden willen lezen, is echt onzin, vindt ook Mark Termeer. Hij verwijst naar de kinderkranten KidsWeek<\/em> en 7Days<\/em> die nog steeds groeien. \u2018De kinderen met een abonnement rennen op vrijdag naar de brievenbus. Eindelijk is er post voor hen.\u2019 Sijthoff: \u2018Toen de vraag aan de orde kwam of ik die uitgeverij wilde overnemen, hoefde ik alleen maar naast de bedden van mijn kinderen te kijken. Stapels lagen daar!\u2019<\/p>\n

Willem Sijthoff, op weg naar Antigua, met de gesigneerde bokshandschoenen van een Spaanse kampioen. Foto: Priv\u00e9archief<\/em><\/div>\n

Inktloze toekomst<\/strong><\/p>\n

Op het podium in een van de enorme hallen van de drukkerij vertellen drie jonge ondernemers gedreven over hun online-projecten met namen als Myjour, eLinea en artikelgemist.nl. Terwijl het zachte dreunen van de drukpersen op de achtergrond te horen is, schetsen ze een papier- en inktloze toekomst waarin artikelen alleen nog op schermen gelezen zullen worden. Voor de drukpersen van hun gastheer, maar ook voor papierfabrieken en krantenbezorgers is binnen afzienbare tijd geen werk meer. Alle uitgevers kunnen via door hen ontwikkelde digitale platformen hun content \u2013 door journalisten geschreven artikelen \u2013 aanbieden. Vanuit het publiek, \u2018uitgeefprofessionals\u2019 in donkerblauwe en grijze pakken, klinkt wat gemor. Als het zo\u2019n goed plan is, zo\u2019n digitale kiosk, waarom hebben zij het dan niet zelf bedacht? \u2018Dit soort innovaties ontstaat juist buiten de sector,\u2019 zegt de bedenker van Myjour. \u2018Voor uitgevers is het buitengewoon moeilijk om samen te werken,\u2019 vult zijn concurrent van eLinea aan. \u2018Wij staan er als niet logge, onafhankelijke organisatie boven.\u2019<\/p>\n

Dan beklimt Sijthoff het podium. Hij laat een gelikte commercial zien van zijn uitgeverij en legt uit hoe hij de abonnees van Adformatie <\/em>wil verleiden tot een betaald lidmaatschap, via zijn one price does it all<\/em>-principe. Ze krijgen elke twee weken het blad bezorgd, exclusieve toegang tot digitale content, korting op evenementen en meer extra\u2019s. Hij verwacht minimaal tienduizend van de 26.000 huidige abonnees over de streep te trekken.<\/p>\n

Oudste dochter<\/strong><\/p>\n

Sijthoff is opgegroeid tussen de drukpersen. Zijn overgrootvader Albertus Sijthoff was in 1883 een van de oprichters van de Haagsche Courant<\/em>. Zijn vader gaf leiding aan de Sijthoff Pers, in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw uitgever van veertien regionale nieuwsbladen en zes dagbladen. In de hoogtijdagen rolden er dagelijks 350.000 kranten van de persen. Willems moeder, Anne Lise Stray, was eigenaar van een Noorse regionale uitgeverij. Thuis ging het aan tafel altijd over journalistiek, vertelt Willems oudste zus Sigrid, die arts is en verslavingskliniek Kick your Habits leidt. \u2018Dat vonden we als kinderen interessant, zeker de maatschappelijke rol van de media.\u2019 Al op zijn vijftiende nam Willem met zijn twee zussen deel aan bestuursvergaderingen. Als aandeelhouders werden ze voorbereid op een actieve rol binnen Sijthoff Pers. Vanaf zijn eenentwintigste was Willem, student economie, voorzitter van het stichtingsbestuur. De gloriedagen van de onderneming waren voorbij, de familie Sijthoff stond voor een dilemma: moest ze wel of niet haar concern uit handen geven?<\/p>\n

\n
\n

‘Zeker de maatschappelijke rol van de media vonden we als kinderen interessant’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Sigrid Sijthoff, destijds lid van de raad van commissarissen: \u2018Familiebedrijven raakten uit de mode en regionale kranten ook. Er zat ook te veel tijd tussen de opeenvolgende generaties.\u2019 Zelf kwam ze als oudste dochter niet in aanmerking als nieuwe baas, vertelt ze. \u2018Het was wel de bedoeling dat een man de leiding zou krijgen.\u2019 Eigenlijk was alleen Willem in het vizier als opvolger. \u2018Zijn tragiek was dat hij nog te jong was. Toen mijn vader met pensioen ging, was hij pas achttien jaar. Er waren in de tussentijd interimmers aangesteld die vonden dat het bedrijf verkocht moest worden.\u2019 De keuze viel op Wegener, ook uitgever van regionale dagbladen. \u2018Bij dat bedrijf hadden we nog het meest het idee dat onze oorspronkelijke cultuur overeind zou blijven,\u2019 verklaart Sigrid Sijthoff. \u2018Uiteindelijk bleek dat helaas niet het geval.\u2019<\/p>\n

De familie Sijthoff bij een jubileum van de Haagsche Courant<\/i>: Willems overgrootvader Albertus Sijthoff was in 1883 een van de oprichters. Foto: ANP<\/em><\/div>\n

Mysterieuze glimlach<\/strong><\/p>\n

De beslissing om het familiebedrijf na meer dan een eeuw te verkopen, drukte op de schouders van de jonge Willem. Filmregisseur en reclamemaker Diederick Koopal, die in hun Amsterdamse studententijd een huis met Sijthoff deelde, herinnert zich hoe het zijn vriend aan het hart ging. \u2018Als ik zijn kamer binnenkwam, lag de vloer vaak bezaaid met financi\u00eble rapportages en beleidsplannen. Willem liep er tussendoor en bekeek alles steeds opnieuw. Een enorme verantwoordelijkheid.\u2019<\/p>\n

Zelf wil Sijthoff over die periode niet veel kwijt. Wel beaamt hij dat hij en zijn familie met pijn in het hart de knoop doorhakten. \u2018Natuurlijk is dat zo, als er generatie na generatie zo hard is gewerkt aan de opbouw van zo\u2019n mooi bedrijf. Het was een beladen besluit.\u2019<\/p>\n

Zijn vriend Koopal vermoedt dat Sijthoff nu anders zou hebben gehandeld. \u2018Ik denk dat hij toen nog niet besefte waartoe hij later zelf in staat zou zijn. Als hij opnieuw voor de keuze zou komen te staan, zou hij zelf proberen door te starten. Nu zie je nog steeds zijn grote hang naar de uitgeverijwereld, vooral de papieren kant ervan trekt hem.\u2019<\/p>\n

\n
\n

‘Ik denk dat hij toen nog niet besefte waartoe hij later zelf in staat zou zijn’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

De twee leerden elkaar kennen bij het Groningse studentencorps Vindicat. \u2018Hij was een beetje een eigenzinnig type, we noemden hem Sijtje. Hij was niet erg groot, had guitige oogjes en altijd die grote, wat mysterieuze glimlach om zijn mond.\u2019 Lachend: \u2018Eigenlijk was hij als halve Noor een kleine Viking. In zijn kamer hing een grote poster waarop hij was geportretteerd als Wickie de Viking. Die was gemaakt toen hij ooit meedeed aan de verkiezingen voor het schoolbestuur.\u2019 Hij was als student al een \u2018druk mannetje\u2019, vervolgt Koopal. In zijn stokoude Volvo reisde hij vaak af naar Den Haag voor familieberaad over de koers van het bedrijf, hij drumde fanatiek in verschillende bandjes en speelde mee in de competitie van hun voetbalteam.<\/p>\n

Jeroen Smit, auteur van de bestseller De prooi<\/em> over de val van ABN Amro en tegenwoordig hoogleraar journalistiek in Groningen, leerde Sijthoff ook kennen in zijn studietijd: \u2018We zaten in dezelfde vriendengroepen en kwamen elkaar regelmatig tegen.\u2019 Smit herinnert zich de studentenkamer van zijn vriend. \u2018Middenin stond een enorm drumstel waar hij vaak op speelde. Ik ben wel eens bij een optreden van een van zijn bands geweest, het was vooral jazzrock en funk.\u2019 Hij drumde in die tijd meer dan dat hij studeerde, zegt Sijthoff zelf. Hij speelde in een band met jazzmuzikant Benjamin Herman en was een paar jaar drummer van de band Buckwheat: \u2018Ik werd opgevolgd door de latere drummer van Kane.\u2019 Maar hij miste het noodzakelijke \u2018supertalent\u2019. \u2018Als middelmatige manager kun je een uitstekende baan hebben met een goed inkomen. Maar als middelmatige muzikant ben je veroordeeld tot het schnabbelcircuit van bruiloften en partijen.\u2019 Bovendien is zijn gehoor door het vele gebeuk beschadigd geraakt. \u2018Ik had veel eerder oordopjes moeten gebruiken,\u2019 zegt hij.<\/p>\n

<\/p>\n

\n
\n

‘Het getuigde van lef en visie dat Sijthoff op een moeilijk moment besloot BNR over te nemen’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Verrassende overname<\/strong><\/p>\n

Binnen drie jaar na de pijnlijke verkoop van het familiebedrijf maakte Willem Sijthoff, toen 31 jaar, een comeback in de uitgeverswereld met zijn verrassende overname van Het Financieele Dagblad<\/em>. Hij wist investeringsfonds HAL van de miljardairsfamilie Van der Vorm zover te krijgen kapitaal bij te leggen. Beiden kregen 35 procent van de aandelen, de overige 30 procent bleef in handen van het personeel. Met hun kordate actie waren Sijthoff en zijn nieuwe partner ge\u00efnteresseerde, machtige partijen als De Telegraaf<\/em> en de Financial Times<\/em> te slim af.<\/p>\n

Sijthoff zag toen al dat nieuwsorganisaties zich niet tot \u00e9\u00e9n medium moesten beperken. Samen met Martijn van der Vorm van HAL nam hij de kleine radiozender BNR over om die samen te voegen met het FD<\/em> en zo de doelgroepen via beide kanalen te bedienen. De hoofdredactie van het FD <\/em>zag daar niet veel in: wat moesten ze met die verlieslatende radiozender?<\/p>\n

\u2018Het getuigde van lef en visie dat Sijthoff op een moeilijk moment besloot BNR over te nemen,\u2019 zegt Michiel Bicker Caarten, oprichter van de zender. \u2018We waren klein en wankel en weinigen geloofden in de levensvatbaarheid van een zakelijke nieuwszender naast de publieke omroep.\u2019<\/p>\n

Drie jaar later verhuisden het FD <\/em>en BNR naar een locatie nabij het Amsterdamse Amstel\u00adstation waar ook restaurant Dauphine werd gevestigd. Na de samenvoeging stegen de oplagen van de financi\u00eble krant en de luistercijfers van de radiozender. \u2018De redacties werken nu goed samen en ook commercieel is het een gelukkige zet geweest,\u2019 zegt adjunct-hoofdredacteur van het FD <\/em>Job Woudt. \u2018BNR kon met de nieuwe structuur zelfs een etherfrequentie bemachtigen en voor adverteerders werden we aantrekkelijker.\u2019<\/p>\n

Scheurtjes in de samenwerking<\/strong><\/p>\n

Sijthoff had de smaak van expansie te pakken. Toen NRC Handelsblad <\/em>in 2009 door De Persgroep van Christian van Thillo in de etalage werd gezet, sprong hij meteen achter de onderhandelingstafel. Het kapitaal van de familie Van der Vorm en de actieve betrokkenheid van courantier Sijthoff leken opnieuw een kansrijke combinatie. Maar de deal ketste af, al voordat investeringsfonds Egeria met een hoog bod de strijd won. Sijthoff kon zich niet vinden in het minderheidsbelang dat hij ten opzichte van HAL zou krijgen, vrijwel meteen na zijn terugtrekking verkocht hij al zijn aandelen in de FD<\/em> Mediagroep aan HAL.<\/p>\n

Er waren kennelijk scheurtjes in de samenwerking ontstaan. Martijn van der Vorm heeft geen behoefte iets te zeggen over zijn voormalige partner, laat zijn secretaresse weten vanuit het hoofdkantoor van HAL in Monaco. \u2018We waren niet van hetzelfde gewicht,\u2019 zegt Sijthoff zelf. \u2018Dat schuurt wel eens.\u2019 En over het afketsen van de NRC-deal: \u2018Het is een groot verschil of je als individu in zo\u2019n deal stapt of als grote investeringsmaatschappij met diepe zakken.\u2019 Wat ook meespeelde, was dat het echte ondernemerschap begon te kriebelen. \u2018Ik was te veel tijd kwijt aan strategisch besturen. Op mijn twee\u00ebnveertigste was het tijd voor verandering.\u2019 Van der Vorm en hij zijn goed uit elkaar gegaan, benadrukt hij. Op voorspraak van de grootaandeelhouder werd bij zijn vertrek de boardroom van FD<\/em> Mediagroep omgedoopt tot de Willem Sijthoff\u00adzaal. \u2018Sympathiek, maar je hebt er natuurlijk helemaal niets aan,\u2019 zegt hij een beetje schamper. Bij zijn afscheid zat hij een groot deel van de avond achter het drumstel van het FD<\/em>-bandje. Adjunct-hoofdredacteur Woudt speelde trombone.<\/p>\n

<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Gutsy ondernemer<\/strong><\/p>\n

Naar verluidt leverde het vertrek bij FD Mediagroep Sijthoff zo\u2019n twintig miljoen euro op. In de jaren daarna ontpopte hij zich tot investeerder in startende internetbedrijfjes, met als een van zijn paradepaardjes de online-veilingsite Catawiki, \u2018een van de snelst groeiende internetondernemingen in Nederland\u2019, waarvan hij ook president-commissaris is. Sijthoff huurde samen met zijn vriend David de Goede een kantoor aan de Amsterdamse Vijzelstraat en genoot van zijn nieuwe vrijheid. \u2018We zaten in dat pand tussen creatieve stadsnomaden,\u2019 vertelt headhunter De Goede, die zijn werk liever \u2018corporate casting\u2019 noemt. \u2018Wij hadden de mooiste plek, een penthouse met een groot dakterras en een uitgebreide keuken. We hebben daar veel feesten en partijen georganiseerd waar we allerlei sprekers uitnodigden.\u2019<\/p>\n

De Goede ziet in Sijthoff een \u2018dwarse denker\u2019 en een \u2018gutsy ondernemer\u2019, maar bovenal een levensgenieter. \u2018We delen de liefde voor kunst en cultuur, Willem verzamelt kunst en we gaan samen naar openingen van de Rijks\u00adakademie, waar hij in de raad van toezicht zit. Hij houdt van mooie spullen en mooie vrouwen.\u2019 Lachend: \u2018Die vrouwen noem ik wel als laatste, maar die kun je beter vooraan zetten.\u2019<\/p>\n

Hij showt zijn rijkdom niet, maar zoekt wel extremen op, zegt vriend Diederick Koopal, ook een welkome gast op de feestjes aan de Vijzelstraat. In Sijthoffs garage staat een Maserati Gran\u00adcabrio met een topsnelheid van 273 km per uur. En als fervent ski\u00ebr \u2013 \u2018hij is zo\u2019n licht mannetje dat hij bijna danst over de piste\u2019 \u2013 wilde hij ook per se een keer heli-ski\u00ebn. Dan word je door een helikopter op een bergtop afgezet en moet je zelf maar zien hoe je weer beneden komt.<\/p>\n

Ook volgens anderen was Sijthoff \u2018nogal wild\u2019 voordat hij in 2007 zijn tweede vrouw, journalist Machteld Vos, leerde kennen. \u2018Zij interviewde hem voor het blad George,<\/em>\u2019 zegt durfkapitalist Annemarie van Gaal. \u2018Volgens mij heeft hij nog dezelfde avond werk van haar gemaakt.\u2019<\/p>\n

Van Gaal en Sijthoff zaten samen in de jury van het televisieprogramma Dragons\u2019 Den<\/em>, waar beginnende ondernemers hun idee\u00ebn mochten promoten \u2013 de beste plannen werden beloond met een investering. Ze zijn sinds het programma bevriend. \u2018Hij staat heel vrolijk en optimistisch in het leven,\u2019 zegt Van Gaal. \u2018Op het eerste gezicht denk je dat hij geen diepere zakelijke laag heeft. Maar toen ik hem beter leerde kennen, zag ik een enorme drive.\u2019<\/p>\n

\n
\n

‘Het is de taak van de uitgever om de journalist te helpen zichzelf opnieuw uit te vinden’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Of de jonge ondernemers iets opschoten met hun deelname aan Dragons\u2019 Den<\/em> is de vraag. Het leek in eerste instantie goed zakendoen met Sijthoff, zegt Arvid Perre, oprichter van modemerk c-Rose. \u2018Maar hij is een sfinx, ik vond het moeilijk om hem te peilen.\u2019 Investeerders George Banken, Van Gaal en Sijthoff kwamen hun belofte om drie ton te investeren niet na. Volgens Van Gaal omdat Perre onjuiste cijfers had laten zien. \u2018Dat is pertinent incorrect,\u2019 reageert deze. \u2018Wij hebben nooit gelogen over de cijfers.\u2019 Kort na de terugtrekking van de investering ging het bedrijfje failliet. In een artikel in het FD <\/em>liet ook de curator weten dat de aantijging van de investeerders \u2018hoogst onwaarschijnlijk\u2019 was. Het bedrijf had volgens hem een tekort van minder dan drie ton en had met de investering van de Dragons overeind kunnen blijven.<\/p>\n

Vloeiend Noors<\/strong><\/p>\n

Sijthoff had het uitgeefvak niet helemaal achter zich gelaten, in Noorwegen was hij nog steeds een klassieke kranteneigenaar. Samen met zijn oudere zussen Sigrid en Elise had hij de krantenuitgeverij Agderposten in het Zuid-Noorse Arendal ge\u00ebrfd van hun moeder. In de jaren dertig had zijn grootvader, een vooraanstaand liberaal parlementslid, die regionale krant van de ondergang gered. \u2018Willem komt als voorzitter van de Raad van Commissarissen regelmatig naar Arendal,\u2019 zegt CEO Nils Gauslaa. \u2018Hij spreekt vloeiend Noors en begrijpt de cultuur en de mentaliteit van Zuid-Noorwegen. Hij kwam hier al als jongetje en is hier sindsdien ook elke zomervakantie, dan woont hij met zijn gezin in het grote familiehuis met uitzicht op het Skagerak.\u2019<\/p>\n

Ze maken dan met zijn allen vistochtjes met de sloep van Willem, vertelt Sigrid Sijthoff, die er ook elke zomervakantie doorbrengt met haar gezin. \u2018In de namiddag gaan we de zee op om makrelen te vangen. Net als wij gooit Willem dan een nylon lijntje uit met wat roestige haakjes eraan. Steevast haalt hij als eerste ook de meeste makrelen boven. Niet dat hij erover opschept, je ziet alleen even die enorme grijns van hem.\u2019<\/p>\n

Het Noorse familiebedrijf geeft inmiddels zes kranten uit en is met een omzet van 50 miljoen euro \u2013 \u2018die omzet is in vijftien jaar vertienvoudigd\u2019 \u2013 en tweehonderd werknemers de vierde uitgeverij van het land. \u2018De betrokkenheid van de familie is belangrijk, die traditie waarborgt de continu\u00efteit,\u2019 zegt Gauslaa. \u2018Willem kent de mediawereld bovendien goed, hij heeft een neus voor zaken en hij ziet waar kansen liggen.\u2019<\/p>\n

Financi\u00eble slagkracht<\/strong><\/p>\n

Die mogelijkheden zijn er ook in Nederland: vorige maand kondigde investeringsmaatschappij Egeria aan NRC Media te willen verkopen.<\/p>\n

\u2018Ik kan me niet anders voorstellen dan dat hij daar over fantaseert,\u2019 zegt hoog\u00adleraar journalistiek Jeroen Smit. \u2018Ik zou het NRC<\/em> ook gunnen. Ik weet alleen niet of hij er de financi\u00eble slagkracht voor heeft, Egeria wil vast een flinke winst maken op de investering.\u2019<\/p>\n

Kort nadat Sijthoff uit de FD Mediagroep was gestapt, kwam Smit hem tegen. \u2018Ik proefde bij hem dat hij het courantier-zijn in Nederland miste. Dat zit heel diep.\u2019 Smit en Sijthoff hebben sinds hun studententijd contact gehouden. Toen Smit vorig jaar zijn oratie aan de Groningse universiteit voorbereidde over de \u2018noodzaak tot vernieuwing van de traditionele media\u2019, was Sijthoff een van de eersten die hij raadpleegde. \u2018Ik vroeg Willem hoe hij de toekomst zag van papier en van de journalistiek. Hij zei: \u201cHet is de taak van de uitgever om de journalist te helpen zichzelf opnieuw uit te vinden.\u201d En dat begint met het geven van tijd, het niet overhaast omgooien van het roer. Dat is wat je nodig hebt om als krantenorganisatie te kunnen vernieuwen: een eigenaar met een familieachtige bedrijfshouding. Die er niet instapt voor de winst op de korte termijn, maar die zegt: \u201cDe komende twee jaar hoeven we niets te verdienen en gaan we investeren in nieuwe dingen.\u201d\u2019<\/p>\n

\n
\n

Jeroen Smit: ‘In 2020 bestaat er echt geen papieren NRC meer’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Smit heeft dat inzicht ook verwerkt in zijn oratie. \u2018Ik vertel daarin hoe je in de media twee soorten uitgevers ziet. Degenen die kranten alleen maar uitgeven om geld te verdienen. Aan hen heb je dus helemaal niets. En de uitgevers die geld verdienen om een krant uit te geven. Willem behoort absoluut tot die tweede categorie, z\u00edjn drijfveer is om goede journalistiek mogelijk te maken.\u2019<\/p>\n

Hun visie op de papieren toekomst van kranten verschilt wel, zegt Smit. Sijthoff gelooft nog volop in print, volgens Smit loopt het tijdperk van de gedrukte krant snel ten einde. \u2018Door de dalende oplagen is het drukken en distribueren voor uitgeverijen niet meer te betalen. En het is ook helemaal niet duurzaam. Absurd toch, dat nog steeds twee keer per dag duizenden mensen op fietsen en brommers dooie bomen door miljoenen brievenbussen duwen. In 2020 bestaat er echt geen papieren NRC<\/em> meer.\u2019<\/p>\n

Sijthoff schrijft de traditionele media niet af, maar gelooft in combinaties van papier en digitaal, zegt ook collega-uitgever Mai Spijkers. Ze lopen elkaar regelmatig tegen het lijf, vertelt hij. \u2018Hij is een man around town<\/em>.\u2019 Als Spijkers traint in sportschool Soda komt Sijthoff daar af en toe ook binnenwaaien. \u2018Ik ben ietsjes fanatieker dan hij. En hij is meer van het boksen. Ik zou het niet graag tegen hem opnemen, in zijn bewegingen vind ik hem wat ongecontroleerd.\u2019<\/p>\n

Foto: Jan Rosseel<\/em><\/div>\n

Den Haag Centraal<\/strong><\/p>\n

Hij wordt er een beetje moe van, journalisten die steeds weer vragen of hij zelf in Nederland niet weer een echte krant wil bestieren, zegt Sijthoff. Steevast geeft hij hetzelfde antwoord: \u2018Ik heb hier al twee kranten, Kidsweek<\/em> en 7Days.<\/em>\u2019 De verkoop van de Sijthoff Pers ligt al ver achter hem. \u2018We hebben het inmiddels over zaken van twintig jaar geleden.\u2019<\/p>\n

Toch bleek recent hoezeer hij zich nog verwant voelt bij de nalatenschap van zijn familiebedrijf. In 2007 werd hij mede-eigenaar van de nieuwe lokale krant Den Haag Centraal<\/em>. Oud-stadsredactiechef Coos Versteeg was een van de oprichters en lange tijd hoofdredacteur. \u2018Het was een gedurfde actie, een nieuwe betaalde krant. Behalve het gratis dagblad De Pers <\/em>kwam in die tijd niets nieuws tot stand. Willem was zeer betrokken bij het project, zijn familie heeft nog veel betekenis in Den Haag en dat ging hem aan het hart.\u2019<\/p>\n

Versteeg zag Sijthoff ooit als klein jongetje aan de hand van zijn oudere zusjes op de redactie rondlopen. Jaren later was hij degene die namens de familie de redactie moest vertellen dat de overname door Wegener een feit was. \u2018Dat deed Willem zoals hij is: schuchter, charmant, een beetje onhandig en met dat lachje van hem.\u2019<\/p>\n

Versteeg en zijn team gingen voortvarend aan de slag, maar de weekkrant haalde nooit de beoogde tienduizend abonnees en leed jaar na jaar grote verliezen. Volgens Versteeg liepen de schulden op tot zo\u2019n 3 miljoen euro. Uit\u00adeindelijk gooiden de aandeelhouders het bijltje erbij neer en werd het faillissement aangevraagd.<\/p>\n

Opvallend genoeg is het volgens Sijthoff zelf nooit zover gekomen en hebben nieuwe aandeelhouders \u2013 Haagse ondernemers \u2013 de activa overgenomen en meteen een doorstart gemaakt. \u2018Ik vond altijd al dat het blad meer door Hagenezen gedragen moest worden en die hebben we gevonden.\u2019 Maar volgens de curatorverslagen is Den Haag Centraal <\/em>wel degelijk failliet verklaard, op 4 september 2012. Het faillissement was voor Willem het \u2018zuurst\u2019, zegt Versteeg. \u2018Hij had zich het meest voor het blad ingespannen en hij had zijn eigen geld er in gestoken, ik schat zo\u2019n 1 miljoen euro. Dat was hij kwijt.\u2019 Maar dat vond hij zelf niet eens het ergste, zegt Versteeg. \u2018De kater van de mislukking was groter dan die van het verlies van zijn geld. Hij wilde zo graag geloven in het succes van Den Haag Centraal<\/em>, ook het sentiment van zijn familie speelde daarbij een rol.\u2019 Pas na het faillissement bleek een aantal Haagse ondernemers bereid om te investeren en ook hoofdredacteur Versteeg, die inmiddels met een \u2018zware burnout vanwege het faillissement\u2019 thuis zit, stak geld in zijn krant. \u2018Ik heb nog geprobeerd om Sijthoff ere-aandeelhouder te maken. Maar de anderen voelden daar niets voor.\u2019<\/p>\n

Rumoerbetalers<\/strong><\/p>\n

\u2018Nee, deze cover wordt het z\u00e9ker niet, zo lijkt het net een bijlage van NRC Handelsblad,\u2019<\/em> zegt Sijthoff. De vergaderkamer in het kantoor van de Sijthoff Media Groep in Amsterdam-West ligt bezaaid met pagina\u2019s van het tijdschrift Marketing<\/em>. Zoals bij zijn andere tijdschriften werkt hij samen met Matthias Boswinkel, managing director van Studio Room dat ook de vormgeving van Linda <\/em>doet, aan de restyling van het blad.<\/p>\n

Ook voor het grondig aanpakken van Adformatie<\/em> is Boswinkel ingeschakeld. Nu wordt het reclamevakblad nog gratis verspreid. Geleidelijk moeten de abonnees gaan betalen, maar hoe krijg je ze zover?<\/p>\n

Het grote whiteboard staat vol kreten die te maken hebben met de komende transformatie. \u2018Wan\u00adneer stoppen we met de gratis verspreiding?\u2019 en \u2018Wat doen we met rumoerbetalers?\u2019 De abonnees worden benaderd \u2018in plukjes\u2019, legt Sijthoff uit, terwijl hij vervaarlijk heen en weer wipt op zijn stoel. Maar sommige betalers die ontdekken dat anderen het blad nog w\u00e9l gratis ontvangen, sturen boze tweets waar weer anderen op reageren.<\/p>\n

Ook marketeer-in-ruste Max Kooijmans veroorzaakte rumoer. In een blog met de titel \u2018De knullige ondergang van Adformatie<\/em>\u2019 uitte hij in ferme taal zijn ongenoegen. \u2018Jullie graven het graf van Adformatie<\/em>,\u2019 schreef hij. Hij noemde de marketingaanpak amateuristisch. \u2018Je werd gewaarschuwd dat je het tijdschrift zou kwijtraken als je niet ging betalen,\u2019 licht hij zijn aanval toe. \u2018Daarmee zet je bij de abonnees een pistool op de borst. Terwijl je ze juist moet verleiden: be good en tell it<\/em>.\u2019 Tot zijn verrassing belde na een week Adformatie<\/em>: of hij niet eens met Sijthoff wilde komen praten. Voor hij het wist, was hij ingehuurd. Kooijmans: \u2018Willem vroeg me om een strategie te ontwerpen die wel werkt, ze zijn nu bezig die uit te voeren.\u2019 Een sterke zet van zijn nieuwe opdrachtgever, vervolgt hij. \u2018Het is een teken van kracht als je je felste criticus binnen durft te halen.\u2019<\/p>\n

Grote klapper<\/strong><\/p>\n

En wat als straks alle rumoerbetalers gesust zijn? Als alle bladen van Sijthoff Media een restyling achter de rug hebben en de kinderkranten hun bereik hebben vergroot? De uitgeverij in Noorwegen en de durfinvesteringen in websites en nieuwe media bieden de nodige afleiding. Maar Sijthoff heeft er ongetwijfeld nog steeds spijt van dat hij NRC<\/em> destijds heeft laten lopen, zegt collega-uitgever Mai Spijkers. \u2018Hij heeft toen niet doorgepakt en daar heeft hij kennelijk van geleerd, vlak daarna is hij actief geworden met allerlei acquisities. Hij is absoluut iemand met ambities, die zich spiegelt aan grote media-ondernemers. Wat hij nu doet, is de moeite waard, zeker, maar het wachten is nog op de grote klapper.\u2019 En mocht die niet komen, dan heeft hoogleraar Jeroen Smit nog wel een goed advies voor Sijthoff. \u2018Ik zeg wel eens tegen hem: \u201cGa toch weer lekker drummen, man. Hou hiermee op en hup, drummen!\u201d\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018Er is maar een kleine groep die kiest voor puur digitaal.\u2019 Portret van uitgever Willem Sijthoff<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":240348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-22629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"author_name":"Mischa Cohen (archief), Map Oberndorff","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/22629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=22629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/22629\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Mischa Cohen (archief), Map Oberndorff","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/240348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=22629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=22629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}