{"id":18277,"date":"2014-09-02T10:45:00","date_gmt":"2014-09-02T08:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/heeft-het-westen-de-oekraine-crisis-aan-zichzelf-te-danken\/"},"modified":"2014-09-02T10:45:00","modified_gmt":"2014-09-02T08:45:00","slug":"heeft-het-westen-de-oekraine-crisis-aan-zichzelf-te-danken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/heeft-het-westen-de-oekraine-crisis-aan-zichzelf-te-danken\/","title":{"rendered":"Heeft het Westen de Oekra\u00efne-crisis aan zichzelf te danken?"},"content":{"rendered":"
Volgens deze experts waren de NAVO-uitbreidingen naar het oosten een strategische blunder, die vroeg of laat tot crisis zou leiden.<\/div>\n
\n

Je maakt je er niet populair mee, maar hier en daar nemen geleerden het ook nog een beetje op voor Rusland. In het jongste nummer van Foreign Affairs<\/span> staan twee artikelen die zo\u2019n poging doen. Allereerst is daar hoogleraar internationale betrekkingen John Mearsheimer (Chicago) die de crisis om Oekra\u00efne het gevolg van een westerse provocatie noemt. Niet onverwacht, want hij is een realist pur sang en betoogt geheel volgens dat boekje dat Rusland weinig anders kon doen na het opschuiven van de NAVO naar haar westgrens. \u2018This is geopolitics 101<\/span>: grootmachten zijn altijd gevoelig voor potenti\u00eble dreigingen in de buurt van hun grondgebied,\u2019 aldus Mearsheimer. \u2018Stel je de woede in Washington eens voor als China een alliantie zou aangaan met Mexico en Canada.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"De
De mening van Bush sr. over een compromis met de Russen: \u2018To hell with that!’ Illustratie: Schot<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Het Westen hanteerde na 1989 het draaiboek dat een liberale orde vanzelf voor Europese vrede zou zorgen en dat een uitbreiding van de NAVO dus voor weinig problemen zou zorgen. Een illusie, want Rusland bleek een ander scenario te volgen en liet zich de idealen van de 21ste eeuw niet opdringen. Het Westen was blind voor de protesten uit Moskou, en anders ook wel moedwillig doof omdat Rusland als toch niet sterk genoeg werd beschouwd om zich te verweren.<\/p>\n

En het argument dat de NAVO wel moest <\/span>uitbreiden (want het is eten of gegeten worden, en een land als Rusland moet je altijd aan de ketting leggen voor het geval dat het weer eens machtig zou worden) snijdt volgens Mearsheimer geen hout. Rusland is hoe dan ook een \u2018declining power\u2019 en zelfs als het dat niet was, is het een strategische blunder om landen als Oekra\u00efne en Georgi\u00eb warm te maken voor de NAVO, want als het erop aankomt, zal het Westen geen poot voor ze uitsteken. Dat bewijst het laatste halfjaar wel. <\/p>\n

Als kroongetuige voert Mearsheimer ook nog de beroemde oud-diplomaat George Kennan, architect van de omsingelingsstrategie uit de Koude Oorlog tegen de Sovjet-Unie, ten tonele. Die achtte de NAVO-uitbreiding \u2018een redeloze, tragische vergissing\u2019, en voorspelde in de jaren negentig dat de uitbreiding van de NAVO vroeg of laat tot een crisis zou leiden, waarna de voorstanders van uitbreiding voorspelbaar zouden zeggen \u2018dat we altijd al wisten dat de Russen nu eenmaal zo zijn\u2019. Advies van Mearsheimer: maak van Oekra\u00efne een soort Oostenrijk. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

In zijn memoires schrijft Kohl dat hij van geluk niet kon slapen en een lange nachtwandeling over het Rode Plein maakte<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

In een tweede essay onderzoekt collega-hoogleraar Mary Elise Sarotte (Harvard, Zuid-Californi\u00eb) of het Westen precies 25 jaar geleden, toen de Berlijnse Muur viel, wellicht bepaalde toezeggingen aan Gorbatsjov heeft gedaan met betrekking tot de NAVO. Nee, maar er is op zijn minst dubbel spel gespeeld. De Sovjetleider wilde wel over Duitse hereniging onderhandelen, maar spartelde tegen toen het ging over de toekomst van het bondgenootschap. Uit inmiddels vrijgekomen documenten blijkt dat er aan de vooravond van de beslissende onderhandelingen tussen Helmut Kohl en Michail Gorbatsjov na het nodige trekken en duwen in februari 1990 twee opties op tafel lagen: het voormalige Oost-Duitsland zou zich aansluiten bij \u2018west\u2019 maar geen NAVO-lid zijn, of het zou w\u00e9l NAVO-lid worden maar een beperkte status krijgen. Kohl wilde het niet hard spelen en koos voor de eerste optie: geen NAVO-uitbreiding. Daarop ging Gorbatsjov akkoord met de hereniging. In zijn memoires schrijft Kohl dat hij van geluk niet kon slapen en een lange nachtwandeling over het Rode Plein maakte. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Sarotte beschrijft dat de VS vervolgens toch kans zag om Kohl c.s. te winnen voor de offensieve lijn. De mening van Bush sr. over een compromis met de Russen: \u2018To hell with that!<\/span>\u2019, dus doordrukken, wel NAVO-uitbreiding, geen afspraken maken met de Russen over de andere Oost-Europese landen. De Russen kampten intussen met zoveel chaos en economische problemen dat het een kwestie van deep pockets zou zijn: de Duitsers hadden hun Wiedervereinigung<\/span> binnen, en in de ogen van Bush sr. zouden ze Russische protesten wel kunnen afkopen. En zo gebeurde het ook, in september 1990 ging Gorbatsjov door de bocht. De aandacht van de Amerikanen ging toen (net als nu?) inmiddels al uit naar Irak, waar Saddam Hoessein zich aan de olie van Koeweit had vergrepen. <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een ander geluid: het Westen heeft de Oekra\u00efne-crisis aan zichzelf te danken<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":236969,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[527],"class_list":["post-18277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-oekraine","editie-521"],"acf":[],"author_name":"Ko Colijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/18277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=18277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/18277\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ko Colijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/236969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=18277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=18277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}