{"id":16811,"date":"2014-10-14T11:00:00","date_gmt":"2014-10-14T09:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/vormen-vanuit-kleuren\/"},"modified":"2014-10-14T11:00:00","modified_gmt":"2014-10-14T09:00:00","slug":"vormen-vanuit-kleuren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/vormen-vanuit-kleuren\/","title":{"rendered":"Vormen vanuit kleuren"},"content":{"rendered":"
Als je de laatste vijf jaar een kleur zou moeten geven, kom je terecht bij de combinatie van pasteltinten en fluor van ontwerpduo Scholten & Baijings. \u2018Ze l\u00e9ven in hun eigen kleurpalet.\u2019<\/div>\n
\n

23 platinum, 33 oyster, 65 champagne, 58 storm grey, 10 leaf, 41 ceramic blue, 02 lobelia, 39 mandarin. Het staat met de hand geschreven op een wit papiertje dat op een witte tafel ligt. Het zonlicht valt erop, achter de ramen van de studio de schittering van het IJ. Het zijn kleurnummers. <\/p>\n

Dit is de taal van Stefan Scholten en Carole Baijings, ontwerpers, kleurexperts, meesters in detaillering. Ze zijn een maquette aan het bouwen voor een expositie tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven waar ze ambassadeur van zijn. Ze zijn ervoor gevraagd, zegt directeur Martijn Paulen, omdat ze boegbeelden zijn van het Nederlandse design. Ze hebben een internationale carri\u00e8re en een internationaal netwerk. Bovendien weten ze artisticiteit en ambacht goed te koppelen aan het industri\u00eble productieproces. \u2018Of ze nu voor IKEA of HAY ontwerpen, ze behouden hun integere signatuur.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"Duurzaamheid
Duurzaamheid is \u2018een hedendaagse invulling geven aan oude ambachten\u2019.
Foto: Jasper Zwartjes<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Met haar tengere handen schuift Baijings blond, fr\u00eale, in een felrood T-shirt, huphuphup de miniatuurvoorwerpen op de juiste plaats in de maquette. De kleuren op het papiertje zijn die van de kartonnen stroken die straks in het Klokgebouw in Eindhoven als achterwanden voor het door hun gekozen design zullen fungeren. Onder de kop \u2018Design in Full Colour\u2019 hebben ze een groepje jong, internationaal talent bijeengebracht dat werkt met kleur. Niek Pulles zal er staan met de Foam Boys die hij deze zomer bij Comme des Gar\u00e7ons heeft ge\u00ebxposeerd, Hannah Waldron met een wandkleed, Chiaozza uit Brooklyn met wandkastjes.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Poederpastellen<\/h3>\n

Als je de laatste vijf jaar een kleur zou moeten geven, kom je snel terecht bij de combinatie van pasteltinten en fluor van ontwerpduo Scholten (1972) en Baijings (1973). Natuurlijk is er genoeg gebeurd in de wereld dat eerder doet denken aan grijs, staalgrijs, aan het blauw van beschermpakken op Afrikaanse aarde, aan het zeegroen en cyclaam van de tunieken van de Indiase zusjes, opgeknoopt na eerst te zijn verkracht; aan donkerrood vooral, op bergen en vlaktes; al die kleuren bij elkaar in een mengkom, dat wordt zo zwart dat het geen kleur meer mag heten. Maar op het gebied van esthetiek zijn, om aan de ellende wat tegenwicht te bieden, de kenmerkende kleuren poederpastellen met een fluor touch<\/i>. Scholten & Baijings gebruikten ze voor het eerst in 2005 in de Colour Plaids, lappen van merinowol met katoen, jacquard dubbel geweven, en het was een onmiddellijke hit. Dat palet, met dat fluor element, zag je de laatste jaren overal in terug: in het interieur, in sportschoenen, in kleding, accessoires. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Het handelsmerk van Scholten & Baijings is naast het kleurenpalet ook het kleurenverloop: het geleidelijk overgaan van de ene in de andere kleur. Verder maken ze gebruik van grafische patronen. \u2018Blocks\u2019 en \u2018Grid\u2019 zijn sleutelwoorden in hun collecties. Ze hebben het toegepast op vloerkleden, kasten, glaswerk, recent nog op tafels voor het grote Japanse meubelbedrijf Karimoku New Standard en op klokken en posters voor IKEA. Ze hebben zelfs een auto onder handen genomen: de MINI van BMW.<\/p>\n

Nu staan ze aan de vooravond van hun doorbraak in de Verenigde Staten, waar de invloedrijke stoffenfabrikant Michael Maharam, voor wie zij recent een collectie meubelstoffen ontwierpen, als kerstgeschenk voor zijn relaties een Phaidon-boek over hun werk laat maken.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\u2018Iedereen
\u2018Iedereen wil het steeds sneller hebben allemaal. Die deadlines worden steeds korter.\u2019
Foto: Jasper Zwartjes<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Geen kunstenaars<\/h3>\n

Scholten & Baijings zijn commerci\u00eble ontwerpers, geen kunstenaars. Ze doen niet aan statements en ze maken geen social design<\/i>. Ze kijken niet neer op IKEA, ze vinden het juist leuk dat hun ontwerpen nu eens voor een kleine prijs de markt kunnen bereiken. Ze houden van HAY\u2019s\u00a0\u2018democratic design\u2019: goede ontwerpen voor iedereen. Ze zijn vereerd als een museum iets aankoopt, maar ze hebben het liever bij de mensen thuis.\u00a0<\/p>\n

Hun mede-ambassadeur van de Dutch Design Week is de \u2018speculatief ontwerper\u2019 Arne Hendriks, die met zijn project The Incredible Shrinking Man op kunstzinnige wijze onderzoekt wat de gevolgen zouden zijn als mensen niet langer zouden worden dan vijftig centimeter. Vanwege zijn interesse in \u2018creativiteit in omstandigheden van schaarste\u2019 gaat hij voorafgaand aan het evenement een week vasten. <\/p>\n

Dergelijk spektakelactivisme is Scholten & Baijings vreemd. Scholten is de zoon van een bankdirecteur die om de twee, drie jaar verhuisde en zijn nieuwe huis door de plaatselijke interieurzaak met designklassiekers liet inrichten. Aan Scholten dan de taak zijn jongenskamertje weer op orde te krijgen. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Dat hun ontwerpen zo aanslaan, past in de well being<\/i>-trend die al een tijd aan de gang is en vooralsnog niet op z\u2019n retour lijkt<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Baijings is de dochter van een hooggeplaatste leidinggevende bij multinational Sara Lee. Ze zijn beschaafd, bereisd, hebben het slanke, goedverzorgde postuur van de betere klasse; ze weten hoe het hoort. Voor hen is duurzaamheid \u2018een hedendaagse invulling geven aan oude ambachten\u2019. <\/p>\n

Ze bliezen het Nederlandse vlechtwerk nieuw leven in door wilgentenen te kleuren en te combineren met nieuwe materialen als plastic (Woven Willow voor Thomas Eyck), werkten samen met Ierse glassnijders in Waterford (het glaswerk Elements voor J. HILL\u2019s Standard), en zorgden met Colour Porcelain voor een eigentijdse uitstraling van het Japanse \u2018Arita\u2019 porselein. Scholten: \u2018Dat is onze vraag: hoe geef je een eigentijds gevoel aan iets dat al lang bestaat waardoor dat langer mee kan?\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Koestering<\/h3>\n

De studio van Scholten & Baijings zit onder in een appartementencomplex aan het Amsterdamse IJ. Overal staan hun ontwerpen. Stipjes, gaatjes, rondjes. Lijnen, dik en dun, diagonaal en recht. Water krijg je in een dun glas met een gouden stip op de bodem, koffie in een kopje van Japans lichtoranje porselein. Het woord dat opkomt is \u2018translucent\u2019: volgens het Engelse woordenboek: \u2018allowing the light to shine through\u2019.<\/p>\n

\u2018Hun ontwerpen kenmerken zich door een grote mate van helderheid,\u2019 zegt Saskia Huiting, als kleurexpert verbonden aan Histor en IKEA. \u2018Dat komt: er zit heel veel wit in. In hun lichtblauw bijvoorbeeld zit veel wit, dat oogt heel fris. Zit er meer grijs in, dan oogt het veel klassieker. Je ziet nergens verzadiging in hun kleur \u2013 verzadigd wil zeggen dat er heel veel pigmenten in zitten, dan krijg je heel volle kleuren zoals bourgondisch rood of diepblauw. Hun kleuren stralen lichtheid uit, het is een heel optimistisch kleurgebruik.\u2019De kleuren, zegt Baijings, zijn gericht op\u00a0\u2018koestering\u2019, \u2018op een verlangen naar zachtheid in het interieur\u2019. \u2018Juist nu er zoveel zwart in de wereld is, is er een sterke behoefte dat het thuis fijn voelt.\u2019 <\/p>\n

Dat hun ontwerpen zo aanslaan, past in de well being<\/span>-trend die al een tijd aan de gang is en vooralsnog niet op z\u2019n retour lijkt. Binnenshuis mocht er na de minimalistische lijnen van eind jaren negentig weer meer \u2018emotie\u2019 in, en comfort. De jaren negentig hadden grijzen en bruinen meegebracht, en in dat landschap van zand, strand- en melkwit, forel, klei, leem, muisgrijs, kiezelgrijs, maakte iets met een geel fluor randje meteen indruk. \u2018Kleur,\u2019 zegt Scholten, zelf in een grijs T-shirt vandaag, \u2018is, heel simpel, een middel om een groot gebaar te maken.\u2019<\/p>\n

Kleuren zijn hun ambacht geworden. Ze maken zelf verf, zelf kleuren, weten dat er op verschillende garens, verschillende houtsoorten, verschillende soorten klei verschillende soorten pigmenten moeten worden gebruikt. Ze geven<\/i> hun ontwerp geen kleur, specificeert Scholten, ze geven vorm vanuit<\/i> kleur. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u2018Dat hele beschaafde palet is ontstaan uit de eigenzinnige intu\u00eftie van een autodidact met de gestructureerde en georganiseerde verfijning van een vormgevingsstudent.’ Foto: Jasper Zwartjes<\/em><\/div>\n
\n

Als een sonnet<\/h3>\n

Baijings is een autodidact, ze maakte reclamefilmpjes voor Coca-Cola en Citro\u00ebn toen Scholten haar in 1999 ontmoette. Scholten heeft het kleurenvak geleerd van Mathieu Meijers, die kleuronderzoek geeft aan de Design Academy Eindhoven. Meijers\u2019 studenten leren bijvoorbeeld om het verloop van de tijd \u2013 hoe het licht valt van \u2019s ochtends tot \u2019s avonds \u2013 weer te geven als een verloop van kleuren. Of te ordenen als een gedicht. Meijers: \u2018Als je een reeks van tien kleuren hebt, kun je er vier samenvatten, als in een sonnet. Of je kunt er een herhaling van maken, zoals met rijm.\u2019 Over de kleuren van Scholten & Baijings zegt hij: \u2018Dat hele beschaafde palet is ontstaan uit de eigenzinnige intu\u00eftie van een autodidact met de gestructureerde en georganiseerde verfijning van een vormgevingsstudent. Hadden ze allebei een vormgevingsopleiding gedaan, dan was het zo gepolijst geworden dat het geen zeggingskracht meer had gehad.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

De naam van hun tien maanden oude zoontje hangt in fluororanje op het prikbord. \u2018Ze l\u00e9ven in hun eigen kleurpalet\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Deze zomer gaf Scholten een kleurworkshop voor meubelfabrikant Vitra op het Franse landgoed Domaine de Boisbuchet. Wat heb je daar geleerd, vraag ik aan Annie Lee Jonsson, een jonge textielontwerpster uit Zweden die de workshop volgde. \u2018Dat kleur iets heel persoonlijks is,\u2019 zegt ze. \u2018But when it is right, everybody feels it.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Elkaars huid<\/h3>\n

Eigenlijk zijn ze hun kleuren. Ingetogen, optimistisch. Hun overleg gaat op een rustige, vriendelijke toon, er zitten aanmoedigingen in, complimentjes: \u2018Heel slim bedacht.\u2019 \u2018Had jij daar geen 9 voor op school?\u2019 \u2018Dat is lief om te zeggen.\u2019 Het zwarte raster staat voor de zakelijke aansturing, het fluor-accent voor hun commerci\u00eble gevoel voor wat nieuw is. De naam van hun tien maanden oude zoontje hangt in fluororanje op het prikbord. Ze hebben ook poederroze trouwringen, maar dat is anders bedoeld. Toen ze gingen trouwen, wilden ze ringen van elkaars huid, \u2018alsof je door elkaars ogen kunt kijken\u2019. Ze gingen met een plastisch chirurg praten, maar die zei: \u2018Jullie hebben gezonde handen, jullie w\u00e9rken ermee, die huid laat je toch niet transplanteren, jullie lijken wel gek!\u2019 <\/p>\n

Uiteindelijk hebben ze een tandtechnicus gevonden die van keramisch glas hun huid heeft nagemaakt en die op een ondergrond van goud heeft gezet. Die van Baijings, met de huid van Scholten, is wat donkerder. \u2018Als je goed kijkt, zie je de huidstructuur.\u2019 <\/p>\n

\u2018Ze l\u00e9ven in hun eigen kleurpalet,\u2019 zegt Maurice Scheltens van het fotografenduo Scheltens & Abbenes, dat vaak werk van Scholten & Baijings fotografeert. Hij herinnert zich de kraamvisite bij Scholten en Baijings onlangs, de prachtige doos chocola die de gasten voorgehouden kregen, de chocolaatjes geschikt in een kleurverloop. De kroepoek voor de kinderen, gerangschikt in roze, gele, groene bloemen. Hij was ook op Scholtens verjaardag, waar de taartjes zo mooi stonden uitgestald \u2018dat we twijfelden of het echt was\u2019. Het is geen maniertje, wil hij daarmee zeggen. \u2018Ze zijn zo. En dat is maar goed ook,\u2019 voegt hij eraan toe. \u2018Je overleeft in dit vak alleen als het oorspronkelijk is, want als je succes hebt, gaat iedereen je nadoen. Je blijft alleen overeind als het echt is.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"<i>Foam
Foam Boy<\/i> van Niek Pulles op een expositie georganiseerd door Scholten&Baijings.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Transparant, mat, kleuring<\/h3>\n

Maar het gaat niet alleen om die kleuren. Het is de kleur in combinatie met de vormgeving. Bajings: \u2018De detaillering.\u2019 Scholten: \u2018Gelaagdheid aanbrengen door structuren aan te brengen. Transparant, mat, kleuring. Die verbijzondering is onze kracht.\u2019 <\/p>\n

Waar zij zich in bekwamen, is de \u2018mass produced unique experience\u2019, de persoonlijke, handgemaakte uitstraling van spullen die toch door de industrie vervaardigd zijn. Scholten: \u2018Er is behoefte aan producten die verwijzen naar iets persoonlijks, one of a kind,<\/i> maar dat niet per se hoeven te zijn.\u2019 Baijings: \u2018Zodat je er niet per se veel voor hoeft te betalen.\u2019<\/p>\n

Ga dat maar eens maken in twintigduizend stuks. Iets met een handgemaakte, persoonlijke uitstraling in een industrieel productieproces. Scholten: \u2018Het zit in de details. Stel dat je in het productieproces alles net even anders maakt dan het prototype, dan blijft er niets meer over van je ontwerp.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Om die kwaliteit te kunnen waarborgen, doen ze uitgebreide voorstudies en willen ze betrokken blijven bij elke stap in het daaropvolgende productieproces. Bij IKEA heeft dat tot \u2018pittige onderhandelingen\u2019 geleid. Scholten: \u2018Scandinavi\u00ebrs zijn sowieso wat rauwer.\u2019 \u2018Het werk is heel erg leuk,\u2019 zegt hij, \u2018maar het overtuigen dat dat moet, is\u2026\u2019 Baijings: \u2018Daar heb je overredingskracht voor nodig.\u2019 Scholten: \u2018Daar moet het volume van de stem wel eens omhoog. Niet schreeuwen, maar: \u201cLuister dit MOET echt gebeuren want anders hebben we ALLES voor niks gedaan.\u201d\u2019 <\/p>\n

Om duidelijk te maken hoe belangrijk de tussentijdse kwaliteitscontrole is, laten ze voorafgaand aan presentaties bij fabrikanten boeken maken over hun werkmethoden. Ze lezen die tekst tijdens de presentatie hardop voor. Scholten: \u2018Je hebt klanten die zeggen: \u201cO, ik snap het wel, ik snap wel wat je bedoelt.\u201d Dan zeg ik: \u201cNou, volgens mij niet.\u201d Dan ga ik het toch nog even uitleggen. Dat moet wel. Met name in de overdracht gaat het anders mis. Je garenleverancier \u2013 ik zeg maar wat \u2013 moet die stalen wel allemaal echt gaan maken, daar zijn kosten mee gemoeid. Ik wil duidelijk verteld hebben dat dat moet.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

‘Het zit in de details. Als in het productieproces alles net even anders maakt dan het prototype, dan blijft er niets meer over van je ontwerp’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Jammer<\/h3>\n

Wat hun grootste frustratie is? Scholten: \u2018Tijd, denk ik.\u2019
Baijings, die steeds heeft geglimlacht (een glimlach die soms iets resoluuts heeft), kijkt even op.
Scholten, tegen haar: \u2018Tijd!\u2019
Baijings: \u2018Ik zou dat geen frustratie noemen.\u2019
Scholten: \u2018Wij hebben geen frustraties.\u2019
Baijings: \u2018Nee, eigenlijk niet.\u2019
Scholten: \u2018\u2026maar dat de tijd zo weg tikt\u2026\u2019
Baijings: \u2018De dagen gaan z\u00f3 snel.\u2019
Scholten: \u2018Iedereen wil het steeds sneller hebben allemaal. Die deadlines worden steeds korter.\u2019
Baijings: \u2018Ze bellen je en ze hadden het eigenlijk al gisteren willen hebben.\u2019
Scholten imiteert: \u2018\u201cKun je dat even doen, even snel tussendoor?\u201d Nee natuurlijk niet! Maar dan probeer je toch ergens\u2026\u2019
Baijings: \u2018Om genoeg tijd te hebben om die samples echt zelf allemaal te maken\u2026\u2019
Scholten: \u2018Wij weten dat we drie maanden nodig hebben\u2026\u2019
Baijings: \u2018\u2026om zelf te testen of we het echt goed genoeg vinden\u2026\u2019
Scholten: \u2018Maar we krijgen van niemand drie maanden. Dus dat is onze\u2026 Ja, dan kun je zeggen: nou dan doe ik het niet, maar dat is ook niet helemaal van deze tijd. Sommige fabrikanten en opdrachten zijn zo interessant.\u2019
Baijings: \u2018Dat is geen \u201cfrustratie\u201d, dat is eigenlijk meer jammer.\u2019
Scholten: \u2018Ik vind het nooit een heel prettig gezicht als mensen gefrustreerd zijn\u2026 je bent wel eens ontevreden\u2026\u2019
Baijings: \u2018\u201cFrustrerend\u201d: zwaar woord, voor ons wel.\u2019
Scholten: \u2018Dan moet je ermee ophouden, als je gefrustreerd naar je werk gaat.\u2019 <\/p>\n

Tegenwoordig maken ze ook wel eens iets zonder kleur. En ze hebben nu voor het eerst iets in het zwart gemaakt. De DOT Chair, voor HAY, maar wel met een geperforeerde zitting, zodat het licht er nog steeds doorheen kan. <\/p>\n

Dutch Design Week Eindhoven, 18-26 oktober.<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ontwerpers Scholten & Baijing kijken niet neer op Ikea<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":235763,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-16811","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","editie-483"],"acf":[],"author_name":"Annemiek Leclaire","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/16811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=16811"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/16811\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Annemiek Leclaire","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/235763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=16811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=16811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}