{"id":16227,"date":"2014-11-05T00:00:00","date_gmt":"2014-11-04T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/hier-komt-de-gechipte-mens\/"},"modified":"2014-11-05T00:00:00","modified_gmt":"2014-11-04T22:00:00","slug":"hier-komt-de-gechipte-mens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/hier-komt-de-gechipte-mens\/","title":{"rendered":"Hier komt de gechipte mens"},"content":{"rendered":"
\n

Van mens tot cyborg<\/span> <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Het regent hard buiten als in de toren van de Amsterdamse Waag een flinke groep mensen bij elkaar komt voor de presentatie van Hack the Brain. Het driedaagse evenement is een soort marathon voor biohackers (mensen die knutselen met genetisch materiaal) en softwarehackers, georganiseerd door Waag Society, waarbij het de bedoeling is hersengolven te hacken of bewerken. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Er zijn veel jongemannen, sommige dragen het haar in een staart, andere hebben baarden die te lang of te vlassig zijn om hip te noemen. Er zijn ook een paar vrouwen, onder wie een Italiaanse studente, het hoofd aan \u00e9\u00e9n kant kaalgeschoren. Sommigen van de aanwezigen dragen een band om hun hoofd met een EEG-scanner, die met plakkertjes, draadjes en sensortjes aan hun schedel is bevestigd.
Alle deelnemende teams krijgen deze middag vijf minuten de tijd om het hackidee te presenteren waaraan ze drie dagen hebben gewerkt. Er is een muziekinstrument gemaakt dat bespeeld kan worden met hersengolven \u2013 dus zonder het aan te raken. De Personal Mindstate Trainer regelt je humeur. De bedoeling ervan is dat het gemakkelijker wordt een prettige stemming of concentratie vast te houden. Ook de liefde kan worden gelezen in EEG-scans, stelt een andere Hack the Brain-presentatie. Met BrainTinder verraden je hersengolven\u2013 weer via zo\u2019n EEG-scan \u2013 of je iemand mooi vindt of niet. Een wezenlijker thema dat terugkomt bij verschillende teams, tevens een vraag die biohackers wereldwijd bezighoudt, is de vraag hoe je iemand kunt aanraken op afstand. Of dat kan via hersengolven. Is het mogelijk, ooit, iemand te knuffelen of \u2018een hand te schudden\u2019 door de computer? Kan virtueel zo echt worden dat je iemands aanwezigheid daadwerkelijk \u2018voelt\u2019?
De Global Handshake is een poging hiertoe. Het is een apparaat bestaande uit twee grote, met lucht gevulde bollen, waarin beide personen achter hun computer hun hand moeten steken. Samen met Skype, een EEG-scanner op het hoofd en veel wilskracht is dit een aanzet tot zo\u2019n virtuele aanraking.
Het winnende team heeft zich beziggehouden met lucide dromen en heeft een apparaatje bedacht waarmee iemand zich niet alleen bewust kan worden van zijn droom, maar er zelfs invloed op kan uitoefenen. Als je in je droom iets kunt oefenen, win je veel \u2018levenstijd\u2019, betogen de ontwerpers. Een mogelijkheid, in een verder ontwikkeld stadium van dit apparaatje, zou kunnen zijn dat je een instrument leert bespelen of jezelf een nieuwe taal aanleert in van buitenaf gestuurde dromen. Terwijl je slaapt dus.
Tijdens de presentaties wordt direct gediscussieerd over de vraag in hoeverre de ontwerpen vermarktbaar zijn. Want hoe fictief sommige idee\u00ebn ook mogen lijken, Hack the Brain haakt in op een trend die al op diverse plaatsen in de samenleving zichtbaar is. Zo wordt er in de reclamewereld al langer gebruik gemaakt van \u2018neuromarketing\u2019 (zie VN 40, vn.nl). Via scans wordt, op basis van hersengolven, bij een vrijwillige doelgroep onderzocht welke soort advertenties \u2018werken\u2019 en welke minder goed. In de geneeskunde worden al diverse vormen toegepast van wat je \u2018cyborgificering\u2019 zou kunnen noemen \u2013 van het laseren van ogen tot de ontwikkeling van \u2018slimme insuline\u2019 voor diabetespati\u00ebnten. In oktober 2016 gaat in Z\u00fcrich de Cybathlon-competitie van start. Een competitie met door robots geassisteerde atleten. Een van de voorwaarden om deel te nemen is dat je een complete dwarslaesie hebt vanaf je nek. Via hersenscans en elektrische stimulatiesystemen kunnen de verlamde atleten de wens om te bewegen omzetten in werkelijke beweging. De techniek daarvoor \u2013 die dus ook al bestaat \u2013 is interessant voor mensen met verlammingen of het locked-in syndroom. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Irritante sleutelbos
<\/h3>\n

Er zijn ook al mensen die microchips in hun lichaam laten plaatsen. De Amerikaanse Amal Graafstra bijvoorbeeld \u2013 hij heeft familie in Utrecht, antwoordt hij op de vraag waar zijn Nederlandse naam vandaan komt. Graafstra vermoedt dat er op dit moment zo\u2019n vijfduizend mensen op de wereld zijn met microchips in hun lichaam. Vooral in de Verenigde Staten, maar ook in Europa wonen ze. Graafstra is zelf een grinder<\/span>. Grinden<\/span> is een onderdeel van biohacken, maar grinders hacken geen plantjes of DNA, maar zichzelf. Ze knutselen met computertechniek in hun eigen lichaam. Het uitgangspunt is: waarom zou je een wearable<\/span> (zoals Google Glass) maken of kopen als je dezelfde techniek waarschijnlijk binnenkort \u00edn je lichaam kunt zetten, als een zesde zintuig?
Graafstra heeft zelf verschillende chips in zijn lichaam waarmee hij bijvoorbeeld zijn lampen aan kan doen en zijn auto kan starten. In 2006 kwam zijn boek RFID Toys<\/span> uit, over hoe je zelf chips kunt inbrengen in je lichaam, en begon hij met het bedrijf Dangerous Things, een groothandel die onder andere microchipsimplantaten wereldwijd verkoopt. Er zijn simpelweg twee soorten, leren we van hem: RFID-chips (radio frequency identification<\/span>) en NFC-chips (near field communication<\/span>).
Niet iedereen is onverdeeld positief over het plaatsen van microchips in mensen. In de Verenigde Staten zijn al ziekenhuizen die werken met een systeem waarbij microchips in pati\u00ebnten kunnen worden ge\u00efmplanteerd zodat iedere arts gemakkelijk kan scannen wat de medische geschiedenis is van de betreffende persoon. Dit kan handig zijn bij bijvoorbeeld Alzheimer-, aids- of diabetespati\u00ebnten omdat zij \u2018out\u2019 kunnen gaan. Er is veel kritiek op. Er zouden testen zijn gedaan met muizen waaruit bleek dat die een iets verhoogde kans op kanker hadden rondom hun microchip. Bovendien is de vraag hoe veilig een chip eigenlijk is, of de informatie daarvan niet ook te hacken valt. Er bestaat zelfs al een We The People Will Not Be Chipped Movement.
Voor Graafstra begon het bijna tien jaar geleden, toen hij in een magazijn werkte waarvoor hij een grote bos sleutels moest meedragen. De sleutelbos vond hij irritant en zwaar. Het leek hem handiger als de deuren zouden weten wie hij was en open zouden gaan zodra hij naderde. Hierop ontwikkelde hij zijn eigen, eerste microchipimplantaat toen er nog weinig mensen mee bezig waren. Het dingetje was niet anders dan zo\u2019n chip die honden en katten krijgen met hun adres, zegt hij erover. Graafstra vroeg zijn huisarts de chip in zijn hand te zetten. Later heeft hij ook zelf chips in zijn lichaam gezet, en zijn bedrijf biedt daar nu zelfs doe-het-zelf-pakketten voor aan. \u2018De nieuwste vorm van menselijke evolutie,\u2019 noemt hij het. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Een psycho cyborg
<\/h3>\n

Graafstra was niet de eerste. In 2002 kreeg de Amerikaanse professor Kevin Warwick op zijn eigen verzoek, via een chirurgische ingreep, een chip ge\u00efmplanteerd in zijn linkerarm waarmee de lichten van zijn kamer op de universiteit automatisch aangingen als hij binnenliep. Het project werd bekend onder de naam \u2018Project Cyborg\u2019. Ondanks het feit dat de chip niet veel meer kon dan de lampen regelen, werd Warwick destijds in de media de eerste cyborg ter wereld genoemd \u2013 op dit moment wordt dat apparaatje van Warwick tentoongesteld in het Science Museum in Londen.
Vorig jaar kwam de eveneens Amerikaanse DIY-cyborg Tim Cannon in het nieuws omdat hij zelf met een mes, een naald en een draad een apparaatje met chip implanteerde in zijn eigen arm, die hij slordig dichtnaaide, het is te zien op internet. Volgens Amal Graafstra hebben veel mensen inderdaad thuis in de keuken of de achterkamer chips in hun lichaam gezet, net zoals piercers ooit begonnen in kelders, maar gebeurt het nu steeds meer in schone studio\u2019s en volgens veiligheidsvoorschriften. Nu de stroming groter wordt, zijn er ook steeds meer plaatsen waar je het kunt laten doen. Graafstra beveelt klanten aan de chip door een professional te laten zetten.
De voorloper van de computerchip in het lichaam was een klein magneetje in de vingertop. Daarmee krijgt de drager magnetische kracht en kan hij magnetische velden waarnemen. Een medewerkster van bodymodificationstudio Dare2Wear in Amsterdam zegt dat magneetjes in je vinger alweer een beetje \u2018uit\u2019 zijn. \u2018Laatst kwam hier een Italiaanse jongen die vroeg of ik iemand wist die het magneetje weer uit zijn vinger kon halen. Waarom? Hij vond het niet handig. Hij werkt in een fabriek, zijn vinger blijft overal aan plakken.\u2019 En ze vervolgt: \u2018Ik ken wel iemand die dingen in je lichaam kan zetten,\u2019 en schrijft een naam op een kaartje. \u2018Samppa von Cyborg\u2019.
Via zijn website voncyb.org kun je lezen dat Samppa von Cyborg zichzelf \u2018psycho cyborg\u2019 noemt en de mensheid wil bevrijden. Hij blijkt een van \u2019s werelds beroemdste bodymodificators te zijn, geboren in Finland, zijn studio zit in Londen. Hij heeft zelf ijzeren stekels uit zijn (kale) hoofdhuid steken, uit zijn neus en uit zijn oren. Zijn kin \u2013 en de rest van zijn lichaam \u2013 zit vol tatoeages. Het grootste deel van het jaar toert hij over de wereld om mensen te voorzien van implantaten. Hij was een van de eersten met magneten in zijn lichaam en is gespecialiseerd in het inzetten van gekke implantaten en futuristische projecten op dit gebied.
Hij blijkt ook heel vriendelijk, als we hem spreken thuis in Londen. Von Cyborg heeft zelf vijf near field communication<\/span>-chips in zijn lichaam en vertelt er graag over. \u2018Daarmee kan ik de deur openen en mijn auto starten,\u2019 zegt hij. Hij plaatst ook chips bij andere mensen. \u2018Het is nog niet gebruikelijk, maar de vraag neemt wel toe, ja. Eerst zag ik vooral interesse ervoor bij internet-geeks<\/span>, nu zijn er steeds meer andere mensen die het willen.\u2019 Hij heeft zelf ook een NFC-chip die kan communiceren met zijn telefoon. Het gevaar dat je lichaam de chip afstoot is niet groot, legt hij uit. De chip zit in glas. Hij moet wel in de juiste laag van de huid worden geplaatst.
Maar de microchips zijn niet het interessantste, vindt hij. Al ruim tien jaar langt werkt Samppa von Cyborg met een team van internetontwerpers en bodymodificators aan nieuwe implantaten. Op dit moment zijn ze bijvoorbeeld bezig met het ontwikkelen van trillende genitale implantaten, die Von Cyborg als eerste bij zichzelf zal inbrengen. Hij zegt: \u2018Ik heb nog niet het definitieve implantaat, we hebben alleen nog een prototype. Deze is nog iets te groot, en we moeten hem nog testen. Hij mag niet te warm worden, bijvoorbeeld. En er moet een heel betrouwbare batterij in. De batterij, en vooral het draadloos opladen daarvan, is tot nu toe het grootste probleem waar we tegenaan lopen bij het ontwikkelen van nieuwe soorten technologische implantaten.\u2019 Toch gelooft hij dat het nog hooguit twee tot drie jaar zal duren voordat zo\u2019n batterij er is en hij het product kan gebruiken en verkopen. De genitale implantaten kunnen bijvoorbeeld door je computer bestuurd worden, via Bluetooth.
Ook werkt zijn team aan een LCD-scherm dat onder de huid aangebracht kan worden, en onderhuidse LED-lampjes die knipperen op de maat van je hartslag. En ze werken aan een onder de huid gedragen harddisk. Von Cyborg: \u2018Met die laatste kun je je meest waardevolle files<\/span> in je lichaam bij je dragen.\u2019
Voor Amal Graafstra zou een implantaat eerder een medische functie hebben: het liefst zou hij een meetinstrument in zijn lichaam willen dat medische gegevens over hemzelf in realtime naar zijn telefoon stuurt, zodat hij kan zien hoe het met hem gaat. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

In een inrichting
<\/h3>\n

Er is een interessant verhaal over een Parkinsonpati\u00ebnt in Maastricht, vertelt Pieter van Boheemen, biohacker en betrokken bij Hack the Brain in de Waag. \u2018Door middel van een ontwikkelde deep brain stimulation<\/span> kon de pati\u00ebnt zijn trillende ledematen in bedwang houden. Maar hierdoor onderging hij tegelijkertijd een enorme persoonlijkheidsverandering. Hij ging weer auto\u2019s kopen omdat hij weer kon autorijden en niet meer trilde. Hij kreeg schulden, ging vrouwen lastigvallen en werd uiteindelijk zelfs opgenomen in een psychiatrische instelling. De behandelaars vroegen zich af of ze de deep brain stimulator<\/span> niet beter uit konden zetten. Ze moesten het tenminste aan hem voorleggen: of hij liever Parkinson had of in een psychiatrische inrichting zat. Daarbij kwam een tweede dilemma op: moesten ze deze vraag aan de pati\u00ebnt voorleggen met of zonder deep brain stimulation<\/span>? Ze besloten het hem voor te leggen als het apparaat uitstond en de man dus trilde. Hij zei op dat moment een leven in een psychiatrische inrichting te verkiezen boven een leven in een ziekenhuis als Parkinsonpati\u00ebnt.\u2019
Het meest opmerkelijke van dit verhaal, meent Van Boheemen, is dat zijn persoonlijkheid letterlijk te regelen was met een schakelaar. \u2018Nieuwe ontwikkelingen op dit gebied zullen wel een impact hebben op concepten als identiteit.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Pinnen met je pols
<\/h3>\n

Stel dat je nu graag een magneet in je vinger wilt, of een chip waarmee je kunt pinnen zonder pasje, dan kun je langsgaan bij Tom van Oudenaarden en zijn Magic Piercing Studio in Utrecht. Hij bestelt zijn microchips bij Amal Graafstra\u2019s bedrijf Dangerous Things en hij is de enige in Nederland die microchips verkoopt en plaatst. \u2018Ik heb tot nu toe acht Nederlanders gechipt en twee Belgen, en mezelf,\u2019 vertelt hij. \u2018Maar het aantal chips in Nederland is vast groter, gezien het feit dat Amal ook chips verkoopt met zo\u2019n doe-het-zelf-apparaatje. In principe is het simpel \u2013 je drukt de naald in de huid, drukt op het knopje en klaar, chip zit er in \u2013 maar toch adviseren we het niet zelf te doen.\u2019
Van Oudenaarden ontkent dat het chippen thuishoort in bodymodificationkringen. \u2018Normale klanten van mijn studio, die voor piercings komen, weten niet eens wat een NFC-chip is. Mensen die hierin ge\u00efnteresseerd zijn, zijn over het algemeen computerjongens.\u2019 Van Oudenaarden weet zeker dat er meer vraag naar gaat komen. \u2018Er is net een nieuwe NFC-chip ontwikkeld waarmee je meer kunt. Nieuwe Samsung-telefoons hebben eenzelfde soort NFC-chip. En Vodafone heeft nu een systeem waarmee je dus met je telefoon kunt betalen. Als je diezelfde techniek in je pols stopt, kun je alleen door je arm langs een apparaat te halen \u201cpinnen\u201d. Ik weet zeker dat dit de toekomst wordt, en dat de interesse ervoor dus gaat toenemen. Dit systeem is veel handiger dan stuntelen met pinpasjes of chipkaarten, die je kwijt kunt raken of die gestolen kunnen worden.\u2019
Het hoeft niet per se in je arm, het kan ook aan een sleutelhanger, voegt hij toe, maar die kun je weer verliezen. Van Oudenaarden ziet een microchip dan ook niet als een \u2018identiteitsverandering\u2019, maar eerder als een gebruiksmiddel. \u2018Ik denk dat dit over vijftien jaar de standaard is. Als het goed ingebracht is en de huid goed genezen is, zijn er geen risico\u2019s. Overheden onderzoeken ook al wat ze met chips in het lichaam kunnen doen. En ja, over de gehele wereld, ook in Nederland, zijn anti-bewegingen. Maar ik denk: als je niets te verbergen hebt, wil je wel gechipt worden, als het handig blijkt. We hebben toch ook allemaal een smartphone? Daarmee ben je nog veel gemakkelijker te traceren dan met een chip.\u2019
Begin dit jaar publiceerde de website van de BBC een artikel met de titel \u2018Why I want a microchip implant\u2019 waarin de voordelen \u2013 bijvoorbeeld voor overheden \u2013 genoemd worden: mensen zijn makkelijker te identificeren, het kan helpen bij het opsporen en weer thuisbrengen van vermiste kinderen, het kan een oplossing zijn voor identiteitsfraude en diefstal.
Maar je hoeft niet bang te zijn dat je overal te traceren bent, stelt Graafstra. \u2018Die chip heet niet voor niets near field<\/span>, hij kan informatie uitzenden tot ongeveer tien centimeter om je heen. Dus ja, als je op tien centimeter van me af staat, kun je mij inderdaad traceren door mijn chip.\u2019
Voor wie magneetjes of chips nog niet bijzonder genoeg vindt, zijn er nog meer opties. In het verlengde van de Amerikaanse experimenten heeft de Britse kunstenaar Stelarc een oor aan zijn eigen arm genaaid. Het \u2018oor\u2019 bestaat uit weefsel en bloedvaten van de kunstenaar zelf, die over een ingeplante oorvorm groeien. Vorig jaar was Stelarc ermee te gast op de STRP Bi\u00ebnnale in Eindhoven. Zijn vervolgplan is een microfoontje in het oor op zijn arm te plaatsen, zodat iedereen via internet kan meeluisteren met zijn arm. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Pauline Bijster
<\/span>Pauline Bijster schrijft voor Vrij Nederland over technologie, duurzaamheid en emancipatie. Daarvoor was ze twee jaar lang redacteur bij HP\/De Tijd. Ze schreef voor VN o.a. over biohackers, zeewierburgers en kinderboeken. In 2010 publiceerde ze haar eerste roman: Slash\/mama. VN Bladwijzer Lucide dromen
<\/span>De mogelijkheid dingen te ondernemen of te leren in je slaap zijn vooral dankbare onderwerpen voor fictie, denk aan The Matrix of Inception. Het is echter voor iedereen mogelijk, zonder technische ingrepen of andere invasieve methoden.
Lucide dromen zijn dromen waarin je controle hebt over je handelingen. Zodoende kun je de creatieve kracht van je geest volledig benutten. Veel mensen hebben dit ooit wel eens meegemaakt maar kunnen niet bewust een lucide droom opwekken. Dit is echter te leren, tot op zekere hoogte. Katie Drummond van The Verge ondernam een poging maar kwam erachter dat het een stuk lastiger is dan even een dutje doen.
Ga naar<\/p>\n

vn.nl\/cyborgs <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S<\/span>TEL JE VOOR dat er een chip bestaat die je in je hand implanteert en waarmee je je mobiele telefoon ontgrendelt zonder hem aan te raken. Of waarmee de voordeur opengaat als je ervoor staat. Of waarmee je kunt betalen. Die chip bestaat. En er zijn al duizenden mensen die ze in hun lichaam hebben. Ook in Nederland.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-16227","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","editie-449"],"acf":[],"author_name":"Pauline Bijster","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/16227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=16227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/16227\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Pauline Bijster","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=16227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=16227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}