{"id":15531,"date":"2014-11-27T17:00:00","date_gmt":"2014-11-27T15:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-eerste-dorpscooperatie-van-nederland\/"},"modified":"2016-01-12T17:02:21","modified_gmt":"2016-01-12T16:02:21","slug":"nieuwdordrecht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/nieuwdordrecht\/","title":{"rendered":"De eerste dorpsco\u00f6peratie van Nederland"},"content":{"rendered":"
Burgerkracht in Drenthe: de inwoners van Nieuw-Dordrecht nemen via een co\u00f6peratie het dorpsbestuur over van de gemeente Emmen. Zorgtaken, weg- en groenonderhoud doen ze voortaan zelf. Maar de sloop van een verloederd pand zet de verhoudingen meteen op scherp.<\/div>\n
\n

Een bosrijke zand-rug voorbij Emmen, bijna Duitsland al. Daar ligt Nieuw-Dordrecht. Twee lange wegen telt de rond 1850 gestichte veenkolonie. Ze snijden elkaar bij snackbar \u2019t Kruuspunt. Rondom die kruising verrees na de Tweede Wereldoorlog een dorpskern met een supermarkt, twee caf\u00e9s, een antiekschuur, een beautysalon, een slager en een museum alias rariteitenkabinet over Drentse geschiedenis.<\/p>\n<\/div>\n

\n

‘Minder geld, verdere vergrijzing en bevolkingskrimp. In Nieuw-Dordrecht ontstond het gevoel: dat laten we hier niet gebeuren\u2019<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Een ondernemend dorp met zestienhonderd inwoners. Er zijn meer dan vijfentwintig verenigingen actief in Nieuw-Dordrecht, weet inwoner Wim Hassink, \u2018van blokfluitles tot aikido\u2019. Op deze dinsdagavond repeteert de plaatselijke harmonie naast de kerk. In de verte rent de hardloopclub met deinende armlampjes door het donkere veld. Onder de plaatsnaamborden van Nieuw-Dordrecht lees je overal: \u2018Al honderdvijftig jaar een kei van een dorp.\u2019 En, weten de dorpsbewoners: \u2018Zo is \u2019t, ja.\u2019<\/p>\n

Maar ook: krimpgebied. Dat zet de sociale cohesie in Zuidoost-Drenthe onder druk. Arm, bovendien. In een overzicht van inkomens per huishouden licht de streek knalrood op: meer dan tien procent onder het landelijk gemiddelde. Vandaar misschien dat het nieuws van vorig jaar november de meeste dorpsbewoners achterliet met, zeggen getuigen, \u2018van enthousiasme vlammende ogen\u2019. Uitgerekend in hun Nieuw-Dordrecht ging de eerste dorpsco\u00f6peratie van Nederland van start.<\/p>\n

In de voor de gelegenheid volgepakte Nederlands-Hervormde kerk werd besloten dat de inwoners het bestuur over hun dorp in eigen hand zouden nemen. Wegen- en groenonderhoud, zorgtaken \u2013 ze doen het in Nieuw-Dordrecht in toenemende mate allemaal zelf. De gemeente Emmen, waartoe het dorp behoort, komt er straks nauwelijks nog aan te pas.<\/p>\n

Degenen die erbij waren, herinneren zich de uitspraak van toenmalig PvdA-wethouder Ton Sleeking van Emmen bij die bijeenkomst. \u2018Nieuw-Dordrecht werd altijd een dorpje genoemd onder de rook van Emmen,\u2019 zei Sleeking, \u2018maar dat moet nu maar eens worden omgekeerd. Emmen is voortaan een dorp onder de rook van Nieuw-Dordrecht.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\"'Schoffelen‘Schoffelen kan iedereen, maar voor het snoeien werken ze samen met professionals. Dat is de mix die we zoeken.\u2019 Foto: Otto Snoek<\/em><\/div>\n
\n

Bewoners gebeld<\/h3>\n

Het idee voor een co\u00f6peratie ontstond een jaar of vier geleden vanuit de voormalige dorpsvereniging Plaatselijk Belang van Nieuw-Dordrecht. \u2018Wij hebben altijd alle informatie over de gebiedsontwikkeling met het dorp gedeeld,\u2019 vertelt Ed van den Akker, procesmanager van het leefbaarheidsprogramma bij de gemeente Emmen. \u2018We vertelden wat er in de regio stond te gebeuren: minder geld, verdere vergrijzing en bevolkingskrimp. In Nieuw-Dordrecht ontstond het gevoel: dat laten we hier niet gebeuren.\u2019<\/p>\n

Een co\u00f6peratie zou kunnen bijdragen aan de sociale samenhang. En de financi\u00eble opbrengsten van het verrichte werk konden weer in het dorp worden ge\u00efnvesteerd. De gemeente Emmen omarmde het project, tezamen met zes kleinschaliger burgerinitiatieven in andere dorpen. Het paste goed in het al langer lopende programma Emmen Revisited, bedoeld om in samenspraak met bewoners de leefbaarheid in Zuidoost-Drenthe te stimuleren.<\/p>\n

Wageningen Universiteit verrichtte het eerste onderzoek naar de dorpsco\u00f6peratie Nieuw-Dordrecht. Belangrijkste conclusies uit het eindrapport: het betrof hier een \u2018gezamenlijk zoekproces\u2019. \u2018De betrokken partijen moeten zich bewust worden van de bestaande context door hier kritisch op te reflecteren en hun strategie\u00ebn hierop aan te passen.\u2019<\/p>\n

Tja, zegt Jan van der Bij, hoe moesten ze daar in Nieuw-Dordrecht verder mee? De senior adviseur van STAMM, een adviesbureau voor de sociale sector dat door de gemeente Emmen voor het vervolgtraject werd ingeschakeld, oordeelde dat draagvlak in het dorp cruciaal was. \u2018Wij hebben daarop dorpsbewoners gebeld met de vraag of ze de co\u00f6peratie zagen zitten. Daaruit rees een gemengd beeld. Naast veel enthousiasme troffen we ook mensen die aangaven: we betalen al veel belasting, moeten we nu ook nog eens het werk van de overheid gaan doen? Maar wij vertelden hun dat als je grip op je eigen dorp wilde krijgen, je deze kans zeker moest pakken.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

‘We troffen ook mensen die aangaven: we betalen al veel belasting, moeten we nu ook nog eens het werk van de overheid gaan doen?’<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

En dat gebeurde. Bij een bijeenkomst in het dorp, voorjaar 2013, sloeg een belangrijk deel van de aanwezigen de handen ineen. Er kwam een kopgroep waarin de ondernemers uit het dorp sterk waren vertegenwoordigd. Van der Bij: \u2018Vanaf dat moment lag de bal niet meer bij de universiteit, bij STAMM of bij de gemeente, maar bij de dorpsbewoners zelf. Binnen een paar weken heeft de kopgroep tweederde van het dorp ge\u00efnterviewd, waaruit nog eens bleek dat een royale meerderheid v\u00f3\u00f3r de co\u00f6peratie was.\u2019<\/p>\n

Na de nodige \u2018formele rimram\u2019 (Van der Bij) kreeg de co\u00f6peratie een handzaam bestuur en een vijftien personen tellende ledenraad waarin zoveel mogelijk geledingen van het dorp zijn vertegenwoordigd. Zij hebben, sinds de offici\u00eble oprichting in november vorig jaar, een mandaat om de meeste besluiten te nemen. Minimaal eens per jaar spreken de circa vierhonderd co\u00f6peratieleden (of een afvaardiging daarvan) zich in de algemene ledenvergadering uit over het gevoerde beleid. Nu kon de co\u00f6peratie echt beginnen.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Effe niet kijken<\/h3>\n

\u2018Ongeveer honderddertig dorpsbewoners gaven aan actief aan de co\u00f6peratie te willen bijdragen,\u2019 vertelt co\u00f6peratiebestuurder Wim Hassink in zijn thuiskantoor naast de Nederlands-Hervormde kerk. Zij zijn vooral actief in de diverse werkgroepen die sinds afgelopen juni in het leven zijn geroepen. \u2018De snelheid van het verkeer is hier in het dorp een groot probleem. Je kunt wel van die blauwe palen met handjes kopen, maar die kosten drieduizend euro per stuk. Met de verkeersgroep maken we die nu zelf voor vijfhonderd euro. Of we kopen ze tweedehands. Dergelijke efficiency kan een gemeente nooit bereiken.\u2019<\/p>\n

Ander voorbeeld: \u2018De werkgroep begraafplaats telt vijftien leden. Super enthousiast. Ze onderhouden het groen. Schoffelen kan iedereen, maar voor het snoeien werken ze samen met professionals. Dat is de mix die we zoeken.\u2019<\/p>\n

Het geld dat de gemeente Emmen bespaart, valt deels de co\u00f6peratie toe. \u2018We noemen dat innovatief bezuinigen,\u2019 legt Van der Bij uit. \u2018Zet het budget voor een bepaalde gemeentetaak op honderd procent. Stel dat daar door de komende bezuinigingen van het Rijk twintig procent vanaf gaat. Dan biedt de co\u00f6peratie aan die klus met ondersteuning van vrijwilligers voortaan uit te voeren voor zestig procent van de oorspronkelijke kosten. Hebben wij onze inkomsten en kan de gemeente Emmen het lopende contract afkopen en fors besparen.\u2019<\/p>\n

Geen wonder dat inmiddels talloze andere gemeenten de co\u00f6peratie Nieuw-Dordrecht met grote interesse volgen. \u2018Ik kan elke avond wel ergens in het land een presentatie geven,\u2019 lacht bestuurder Hassink, in het dagelijks leven consultant. \u2018Vooral onze statuten zijn zeer in trek.\u2019 Begrijpelijk, want hoe opereert de co\u00f6peratie bij besluiten die indruisen tegen de huisregels van de gemeente? Het antwoord: nogal voortvarend.<\/p>\n

\u2018We hebben hier een dorpsbewoner met de ziekte MS,\u2019 geeft Hassink als voorbeeld. \u2018Ze heeft drie kleine kinderen en woont vlakbij een speeltuin. Maar dan moet ze telkens een hobbelig grasveld oversteken. Dat kan ze niet. Al tijden heeft ze om een paadje gevraagd. Vijf meter lang, hooguit. Kwam er nooit, want mocht niet volgens het gemeentelijk bestemmingsplan. Hebben wij gezegd: gemeente, effe niet kijken, vlak maken, tegels erin en klaar.\u2019<\/p>\n

Van der Bij: \u2018Wil de co\u00f6peratie een succes worden, dan moet je de gemeente af en toe voor voldongen feiten plaatsen. Anders krijg je niks in beweging.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\"\u2018In\u2018In het dorp Zwartemeer moest een fietspad worden verlegd. De bewoners konden dat uitvoeren voor een kwart van onze prijs.’ Foto: Otto Snoek<\/em><\/div>\n
\n

Regelluw<\/h3>\n

In het gemeentehuis van Emmen ging de bestuurlijke aandacht de afgelopen jaren vooral uit naar het omstreden centrumplan met verhuizing van de dierentuin \u2013 kosten ruim vijfhonderd miljoen. Kwamen daar nu ook nog eens die vrijbuiters uit Nieuw-Dordrecht bij.CDA-wethouder Bouke Durk Wilms erfde het co\u00f6peratiedossier van zijn PvdA-voorganger Sleeking. Hij is er net zo enthousiast over, bezweert Wilms. \u2018Je hebt in Drenthe een oud verschijnsel, noaberschap<\/span>. Ik kom zelf van een boerderij. Dan had buurman op zolder de planken voor je doodskist al klaarliggen. Elkaar ondersteunen is hier de basis.\u2019<\/p>\n

Ook als daarvoor een beetje de hand moet worden gelicht met de regels?
\n\u2018Daar moet je met elkaar de antwoorden op vinden,\u2019 zegt Wilms. \u2018Niet bij voorbaat de toon aanslaan van: wij zeggen als gemeente wel even hoe het moet. De co\u00f6peratie is ook voor ons \u00e9\u00e9n grote zoektocht. Gaat Nieuw-Dordrecht bijvoorbeeld straks zelf bepalen waar mag worden gebouwd? Wij hebben hier een gemeentelijke woonvisie, wij bepalen de bestekken. Maar als het dorp vindt dat het anders moet, dan moeten wij als gemeente een methode zien te vinden om dat mogelijk te maken.\u2019 Samenvattend: \u2018Ik wil op voorhand geen barri\u00e8res opwerpen.\u2019<\/p>\n

Maar m\u00e1g dat ook, gezien, bijvoorbeeld, de Europese aanbestedingsregels? Wilms: \u2018In het dorp Zwartemeer moest een fietspad worden verlegd. De bewoners konden dat uitvoeren voor een kwart van onze prijs. Waar wij ons te houden hebben aan Europese regels, kunnen zij daar als dorpsbewoners soepeler mee omgaan. Ik kreeg al een lokale aannemer aan de lijn: lekker dan, ben ik in het vervolg al mijn opdrachten kwijt.\u2019<\/p>\n

Over diezelfde aanbestedingsregels nam de co\u00f6peratie Nieuw-Dordrecht zelf contact op met Platform 31 voor regionale en stedelijke ontwikkeling. Hassink: \u2018Bij wijze van experiment is het dorp door hen nu regelluw verklaard. Dat betekent niet dat we in Nieuw-Dordrecht alle gemeentelijke afspraken aan onze laars kunnen lappen. Dat wil niemand. Maar wel dat je de grenzen van elke regel wat kunt oprekken.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

‘Ingewikkeld, maar ook heel leuk. Als het dorp zoiets wil, hoe kan de gemeenteraad dan nog tegen stemmen?\u2019<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Om gemeenteambtenaren daarbij mild te stemmen, hield de co\u00f6peratie kort na de oprichting een gezamenlijke barbecue. Dertig ambtenaren kwamen opdraven. Hassink: \u2018Zij moeten weten wat ons drijft, wij moeten begrijpen waar zij tegenaan lopen. Moet je als ambtenaar dit project nou omarmen of tegenwerken? Het resultaat van de barbecue is dat ons project nu enorm wordt gedragen binnen het gemeentehuis. Je kunt de ambtenaren bij twijfel gewoon even opbellen.\u2019<\/p>\n

De ambtelijke diensten mogen boven de kipsat\u00e9s en hamburgers zijn bewerkt, maar hoe zit dat met de democratisch gekozen Emmer gemeenteraad? Die worstelt nog met de co\u00f6peratie, stellen alle betrokkenen. Wethouder Wilms: \u2018Wij hebben inmiddels voorbeelden van door dorpen zelf geschreven structuurvisies. Dan moet vervolgens worden bekeken of dat allemaal democratisch en juridisch is te verankeren. Ingewikkeld, maar ook heel leuk. Als het dorp zoiets wil, hoe kan de gemeenteraad dan nog tegen stemmen?\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Kinnesinne<\/h3>\n

Inmiddels bestaat de dorpsco\u00f6peratie Nieuw-Dordrecht bijna een jaar. Sceptici hoef je niet ver te zoeken. Misschien wel de grootste vormt in zijn eentje het hart van het dorp. \u2018We hebben er onze handen al vol aan om het huidige verenigingsleven overeind te houden,\u2019 zegt eigenaar Henk Hoogenberg van snackbar \u2019t Kruuspunt, terwijl hij zijn toonbank boent. \u2018Zo\u2019n co\u00f6peratie ernaast is veel te veel werk. Te ambitieus voor ons dorp.\u2019<\/p>\n

Het is oud zeer dat opspeelt. De dorpsvereniging Plaatselijk Belang, die nota bene ooit zelf het initiatief tot onderzoek naar de co\u00f6peratie nam, moest uiteindelijk gedwongen in haar eigen kind opgaan. \u2018Een overval,\u2019 blikt Hoogenberg terug. Van het achtkoppige bestuur van Plaatselijk Belang, onder wie Hoogenberg, namen om die reden slechts twee zitting in de ledenraad van de co\u00f6peratie. De snackbarhouder: \u2018Het is nu de import die binnen de co\u00f6peratie de dienst uitmaakt. De oude dorpsbewoners kennen het bestuur amper. De co\u00f6peratie is vooral goed in haar eigen publiciteit. Ze hebben de prachtigste folders en staan vaak op de foto in de krant. Mannen met pakken en kleurrijke stropdassen, daar houden wij Drenten niet zo van.\u2019<\/p>\n

\u2018Kinnesinne,\u2019 volgens Hassink en Van der Bij. \u2018Wij hebben juist vanaf het eerste moment contact gezocht met Plaatselijk Belang,\u2019 zegt Hassink. \u2018Een klein groepje mensen met beregoeie idee\u00ebn maar ook met een beperkt budget. Voor alles moesten ze bij de gemeente aankloppen. Wij wilden juist van die afhankelijke houding af.\u2019 Van der Bij: \u2018Plaatselijk Belang miste de energie die onze kopgroep wel had. En twee kapiteins op \u00e9\u00e9n schip, dat zou niet werken. Daarom besloten de kopgroep en het bestuur van Plaatselijk Belang als \u00e9\u00e9n organisatie verder te gaan.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\"\u2018Is\u2018Is het je taak als co\u00f6peratie om het probleem van een pandeigenaar op te lossen? Dat gaat inderdaad heel ver maar onze ledenraad heeft er uiteindelijk mee ingestemd.’ Foto: Otto Snoek<\/em><\/div>\n
\n

Tegen de vlakte<\/h3>\n

Vierhonderd leden telt de co\u00f6peratie nu, ongeveer evenveel als Plaatselijk Belang vroeger. Maar dat het verleden allesbehalve is begraven, blijkt deze maand bij een zaak die het dorp verdeelt: de sloop van het voormalige Groene Kruisgebouw. Een bouwval die al acht jaar leegstond en het dorpsgezicht bedierf. Al die tijd kwam de gemeente niet tot overeenstemming met de particuliere eigenaar. Binnen een jaar na haar oprichting nam de dorpsco\u00f6peratie het pand over. Vrijwilligers gooiden het 10 oktober jongstleden tegen de vlakte, als bewijs van de nieuwe wind in het dorp.<\/p>\n

Iedereen blij? Nou nee. Op de Facebookpagina van de co\u00f6peratie zijn het voornamelijk bestuurders en adviseurs (Wilms, Van der Bij) die de sloop liken. <\/span>Verder klinkt het verzet. Mag de co\u00f6peratie haar dorpsbudget aanwenden voor het afkopen van een particuliere eigenaar? En waarom is er niks gedaan met de al jaren sluimerende interesse van de dorpsslager voor dit pand? Naar verluidt had die de aankoop al bijna rond. Dan had de dorpsco\u00f6peratie haar geld op zak kunnen houden.<\/p>\n

Hassink: \u2018De slager gooit het er nu op dat wij hem het dorp uit willen hebben. Het tegendeel is waar. Ons idee is: kunnen we het niet samen oplossen, maar dan op een andere plek? Maar dat wil hij niet. Hij blijft maar herhalen dat wij hem zijn ideale plek hebben ontnomen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

‘Je moet zien te voorkomen dat in een dorp als dit bij meerderheid wordt besloten. Dan krijg je winnaars en verliezers en dat wreekt zich op den duur\u2019<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Hassink noemt het een \u2018tamelijk heftige gebeurtenis\u2019. Roerend in zijn koffie: \u2018Is het je taak als co\u00f6peratie om het probleem van een pandeigenaar op te lossen? Dat gaat inderdaad heel ver. Maar onze ledenraad heeft er uiteindelijk mee ingestemd. Het belangrijkste is nu dat je met de tegenstanders in gesprek blijft. Dat is best lastig, juist in een klein dorp.\u2019 Voor beleidsmedewerker Ed van den Akker van de gemeente Emmen, nauw bij Nieuw-Dordrecht betrokken, draait het om consensus en vertrouwen. \u2018Zo\u2019n paadje naar de speeltuin komt er omdat iedereen erachter staat. Maar je moet zien te voorkomen dat in een dorp als dit bij meerderheid wordt besloten. Dan krijg je winnaars en verliezers. Dat wreekt zich op den duur.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

Meteen de crowdfunding<\/h3>\n

Snackbar \u2019t Kruuspunt mag de thuisbasis zijn van het verzet, de meeste klanten die er deze dinsdagavond hun bestelde friet komen ophalen, zijn uitgesproken voorstander van de co\u00f6peratie. Om als dorp sterker te staan tegenover die malloten in Emmen, voert de een aan. Vanwege de vertoonde daadkracht, zegt een ander. Een oudere bewoner die op straat op zijn lift wacht, is co\u00f6peratielid vanwege \u2018de zorg\u2019. Want ja, ook op dat punt heeft de co\u00f6peratie plannen. Hassink: \u2018Ons dorpshuis is omringd door seniorenwoningen. Wanneer je als overheid inzet op zo lang mogelijk thuis wonen, kan er dan niet een voorziening komen waarbij de ouderen dagelijks in het dorpshuis kunnen eten? Aangevuld met een dagelijks spreekuur, wellicht. Wij denken dat soort eenvoudige zorg te kunnen leveren. Informeel gebeurt er nu al veel. Een dorpsbewoonster was lange tijd ernstig ziek. Zes weken lang heeft ze 24 uur per dag begeleiding gehad, zonder dat iemand daar een cent voor kreeg.\u2019<\/p>\n

Roerende initiatieven, maar heeft Nieuw-Dordrecht ook op lange termijn genoeg mensen en middelen om de co\u00f6peratie overeind te houden? \u2018Goeie vraag,\u2019 vindt Hassink. \u2018We denken dat het allemaal kan, mits de co\u00f6peratie voldoende gesetteld raakt. Dan kunnen we toe naar een model van werkgroepen die rapporteren aan het bestuur. Vertel ons wat je nodig hebt, en wij faciliteren.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\n

‘We hebben altijd gezegd: we doen het niet voor een korte periode. We gaan voor minstens tien tot twintig jaar’<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Neem die vijfentwintig verenigingen hier in het dorp, geeft hij aan. \u2018Allemaal hebben ze nu een voorzitter, een penningmeester en een secretaris. Maak van de co\u00f6peratie een overkoepelend orgaan en laat ons de financi\u00ebn doen. Bestaat handige software voor. Dan kunnen de verenigingsmensen zich op de vakinhoud concentreren. Doen we ook meteen de crowdfunding voor de broodnodige verbouwing van de voetbalkantine.\u2019<\/p>\n

En waar het eindigt? Hassink: \u2018We hebben altijd gezegd: we doen het niet voor een korte periode. We gaan voor minstens tien tot twintig jaar. Mensen moeten concreet kunnen zien dat hun leefomgeving verbetert. En ook het gevoel krijgen: h\u00e9, de gemeente staat dichter bij ons. Er zijn eerder vergelijkbare burgerinitiatieven geweest rond een specifieker onderwerp: een zwembad dat door burgers wordt gerund, een co\u00f6peratieve supermarkt. Koplopers in burgerparticipatie, ooit. Maar niemand durft tot nu toe aan wat wij hier in Nieuw-Dordrecht doen: een heel dorp runnen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De inwoners van Nieuw-Dordrecht hebben via een co\u00f6peratie het dorpsbestuur overgenomen<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":234759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-15531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","editie-453"],"acf":[],"author_name":"Martin Hendriksma","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/15531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=15531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/15531\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martin Hendriksma","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/234759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=15531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=15531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}