{"id":13213,"date":"2015-02-11T16:00:00","date_gmt":"2015-02-11T14:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-grote-blinde-vlek-van-de-nederlandse-blanken\/"},"modified":"2015-02-11T16:00:00","modified_gmt":"2015-02-11T14:00:00","slug":"de-grote-blinde-vlek-van-de-nederlandse-blanken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-grote-blinde-vlek-van-de-nederlandse-blanken\/","title":{"rendered":"De grote blinde vlek van de Nederlandse blanken"},"content":{"rendered":"
Greta Riemersma wil niet dat haar kinderen vervallen in slachtofferdenken omdat ze worden uitgemaakt voor \u2018kut-Marokkaan\u2019. Maar ze vraagt ook begrip voor hun situatie, die niet genoeg wordt erkend: \u2018Racisme, discriminatie en pesterijen bestaan, en ze maken soms strontmisselijk.\u2019<\/div>\n
\n

De avond na de aanslag op Charlie Hebdo ging mijn tienjarige zoontje met buikpijn naar bed. \u2018Ik moet steeds aan die agent denken,\u2019 zei hij. Hij had het filmpje van de neergeschoten Ahmed Merabet natuurlijk beter niet kunnen zien, maar we deden die dag niets anders dan televisie kijken en voordat we het wisten lag Merabet in Het Journaal<\/span> al dood op de Parijse stoeptegels. Mijn zoontje lag er wakker van. Uren nadat hij naar bed was gegaan, vroeg ik hem: \u2018Of is er nog iets anders?\u2019 Dat was er. Hij wilde de volgende dag niet naar school. Hij zou met zijn klas zoals altijd het Jeugdjournaal<\/span> kijken, waarin uiteraard de gruwelijke gebeurtenissen aan de orde zouden komen. Hij was bang voor de discussie die zou ontstaan.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Maanden eerder, na de eerste onthoofdingsfilm van IS, had een aantal kinderen hem na afloop van het Jeugdjournaal<\/span> aangesproken. \u2018Blij dat ik geen moslim ben,\u2019 hadden ze gezegd. Hij had geantwoord dat hij de islam heel anders kende dan op deze gewelddadige manier, maar niemand vond dat een interessant verhaal. \u2018Ze luisterden niet eens, mama,\u2019 zei hij. Toen bleek dat IS het niet bij \u00e9\u00e9n onthoofding liet, werd mijn zoontje onzeker. Er kon elk moment in het Jeugdjournaal<\/span> weer zo\u2019n film opduiken, waarna zijn klasgenoten zich misschien opnieuw tot hem zouden richten. En als IS niet van zich liet horen, dan wel de taliban, Al-Qaida of Boko Haram \u2013 mijn zoontje had de denominaties van de extreme islam verrassend snel onder de knie.<\/p>\n

Zeker, zoals ieder weldenkend mens raakte hij niet uitgepraat over de barbarij omdat die nauwelijks te bevatten was. Op televisie zag hij hoe de mannen van IS met hun kalasjnikovs een groep andersdenkenden aan de rand van een massagraf afknalden. Hij gruwde ervan en had medelijden met de slachtoffers. Maar als tienjarige zoon van een Marokkaanse moslim merkte hij dat anderen die wandaden op hem betrokken. Hij schaamde zich. Hij was een Nederlands jongetje dat speelde met Playmobil, en ineens had hij het gevoel dat zijn medeleerlingen hem hielden voor een Middeleeuwse idioot met een baard. \u2018Dit moet stoppen! Ik word hierop aangekeken,\u2019 riep hij.<\/p>\n

Bovendien raakte hij in de war over de islam. De mannen van IS riepen \u2018Allah akbar\u2019 als ze aan het moorden sloegen. Maar \u2018Allah akbar\u2019 \u2013 dat zei zijn vader ook als die een gebed begon. Hij vroeg zijn vader: \u2018Waarom plegen moslims toch overal aanslagen? Waarom doen christenen dat niet?\u2019 Zijn vader antwoordde dat het christenen waren die nog niet zo lang geleden zes miljoen joden hadden vermoord, maar inderdaad: op dit moment waren het vooral de moslims die huishielden in de wereld. Dat was afschuwelijk. Zijn vader zei: \u2018Maar voor mij zijn dit geen moslims.\u2019 Hij was ervan overtuigd dat al die terreur tegen de principes van de islam is, wat anderen er ook van dachten. \u2018Er is geen dwang in het geloof,\u2019 citeerde zijn vader het Koranvers dat bij ons aan de muur hangt.<\/p>\n

Mijn zoontje hoorde zijn vader aan, de scepsis droop van zijn gezicht. Een aantal weken later sloegen de broers Kouachi toe in Parijs. \u2018Ik kan Geert Wilders steeds beter begrijpen,\u2019 zei mijn zoontje.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Een jankverhaal? <\/b>
Mijn kinderen groeien totaal anders op dan ik, alleen al door de omstandigheid dat ik een autochtone Nederlander ben en zij volgens de heersende opvattingen allochtoon. Mij lijkt het een waarheid als een koe dat zij alleen al daardoor anders opgroeien. Mannen groeien anders op dan vrouwen, zienden anders dan blinden, hetero\u2019s anders dan homo\u2019s. Maar er is iets merkwaardigs aan de hand. Als vrouwen, blinden of homo\u2019s vertellen wat ze aan hinderlijks meemaken op grond van hun vrouw-zijn, blind-zijn of homo-zijn, knikken de meeste mensen begrijpend. Doen \u2018allochtonen\u2019 dit, dan klinkt uit veel monden: doe niet zo zielig, kruip niet in de slachtofferrol. Huilie, huilie, jankverhaal.<\/p>\n

Maar waarom zouden de belevenissen van mijn kinderen een jankverhaal zijn? Ik heb er drie met dezelfde Marokkaanse man \u2013 een dochter van zestien en twee zoons van twaalf en tien \u2013 en alledrie worden ze geregeld aangesproken op hun afkomst. \u2018Kut-Marokkaan\u2019 is het eerste wat ze tijdens een ruzietje naar hun hoofd krijgen. Laatst moest mijn zoon van tien een hele voetbaltraining lang aanhoren: \u2018H\u00e9, moet jij niet in de bak zitten? Alle Marokkanen zitten toch in de bak?\u2019 Er zijn grappen over achterlijke Marokkanen van wie er minder, minder, minder moeten komen. Na de aanslag op Charlie Hebdo zei een jongen tegen mijn dochter: \u2018Dus blanken hebben nu het recht om jou en andere moslims dood te schieten?\u2019<\/p>\n

Ik heb niet de indruk dat mijn kinderen zichzelf zielig vinden. Ze wonen in een leuk huis in een leuke buurt. Ze krijgen zakgeld, cadeaus met Kerst en minstens twee paar nieuwe schoenen per jaar. Ik doe Stratego met ze en mijn man geeft ze cola in het caf\u00e9. Het is in hun ogen niet genoeg, maar die gedachte maakt hen niet uniek. Er is \u00e9\u00e9n ding waarin zij in hun omgeving w\u00e9l anders zijn: hun vermeende Marokkaans-zijn, waarover velen iets te zeggen hebben, al dan niet in lullige zin. Ik verbaasde mij er een tijdlang over, maar kan intussen niet anders dan vaststellen dat dit soort opmerkingen bij hun leven horen. Hoewel zij zichzelf gewone Nederlanders voelen, zien anderen hen als een beetje aparte Nederlanders ofwel als gewone Marokkanen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Je niet geaccepteerd voelen<\/b>
Wat maakt nou dat deze constatering bij velen de nekharen recht overeind doet staan? Dat ze aandacht vraagt voor de wat minder aangename kanten van het allochtoon-zijn, wat doet denken aan het allochtonengeknuffel van de voorbije decennia. Het is en vogue<\/span> van minderheden flinkheid te eisen \u2013 hoewel de ene minderheid de andere dus niet is. Bij moslims en Marokkanen in het bijzonder is de stemming: jarenlang hebben we ze in de watten gelegd met eigentaalonderwijs en folders in het Turks en Arabisch, en kijk eens wat het heeft opgeleverd. Ze beroven juweliers, vermoorden Theo van Gogh en nu ook al de halve Charlie Hebdo-redactie. Ze dromen over een leven in het kalifaat, waar elk normaal denkend mens de hel verwacht maar zij nou juist het paradijs. En dan zeggen ze ook nog dat het de schuld is van het Westen, van ons dus. Afgelopen moet dat zijn. Nu snap ik die reactie wel. Als iemand zijn eigen falen goedpraat door te wijzen naar de omstandigheden denk ik ook: slachtofferdenken, hou ermee op. Wie zijn carri\u00e8re als drugsdealer of jihadist vergoelijkt door te zeggen dat zijn voorouders eeuwen geleden als slaaf van Ghana naar Suriname zijn verscheept of zijn ouders veertig jaar geleden als arme sloebers uit de krochten van de Marokkaanse Rif zijn gekropen, grow up<\/span>. Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen keuzen, ongeacht de geschiedenis en de persoonlijke omstandigheden die daaruit zijn voortgevloeid. Iemand die halzen afsnijdt of mensen anderszins naar de andere wereld helpt, handen afhakt of vrouwen tot seksslavin maakt, hoeft van mij sowieso op niemands empathie te rekenen. Die heeft zichzelf als mens gediskwalificeerd.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"Illustratie:
Illustratie: Gijs Kast<\/figcaption><\/figure>\n
\n

Maar ik zie ook dat het smalend bedoelde etiket \u2018slachtoffer\u2019 nu maar op alles en iedereen wordt geplakt, helemaal sinds de aanslag op Charlie Hebdo. Tekenend was het gesprek dat Eva Jinek onlangs in haar programma voerde met minister Asscher en Trudy Coenen, een lerares op een zwarte vmbo-school. Coenen vertelde over haar moedeloosheid toen ze merkte hoezeer haar leerlingen de gebeurtenissen in Parijs ontkenden of er allerlei complotten achter vermoedden. Ze wilde al bijna stoppen als lerares, maar ging toch het gesprek aan. Ze begon te snappen waar de houding van deze kinderen vandaan kwam toen een vijftienjarige jongen zei: \u2018Juf, u denkt toch niet dat ik de gelijke ben van een Nederlandse jongen van vijftien?\u2019 \u2018Dat zit erachter,\u2019 zei Coenen. \u2018Je constant de mindere voelen, je constant niet geaccepteerd voelen, denken dat je als groep buiten de samenleving staat. Wanneer ben je wantrouwend tegenover iemand? Als je denkt dat die persoon jou niet goed gezind is. Dan krijg je allerlei waanidee\u00ebn over iemand, dat die je wel zal willen benadelen of niet positief tegenover je zal staan.\u2019 Jinek vroeg, zichtbaar ongeduldig: \u2018Is dat terecht, dat een kind zich zo voelt in dit land?\u2019 Coenen: \u2018Weet ik veel of dat terecht is. Het is een gevoel en daar heb je mee te dealen op zo\u2019n moment.\u2019 Waarna Asscher uitlegde hoe dit soort kinderen weerbaar kan worden gemaakt. Maar Jinek hield vol: \u2018Wij leven in een van de rijkste landen ter wereld waar iedereen onderwijs heeft van goeie mensen zoals u\u2019 \u2013 ze doelde op Coenen. \u2018En dan is er een hele groep die dit soort idiote dingen denkt, zich slachtoffer voelt en dus nog meer waanzin kan aanhangen. Daar word ik gek van, als ik dit hoor.\u2019 Ik vind Jinek een scherpe interviewster, maar dit was een gevalletje volharden in vooringenomenheid. Daar kun je inderdaad gek van worden. Het woord slachtoffer is een mantra geworden die de critici van het slachtofferschap minstens evenveel gebruiken als de vermeende slachtoffers zelf. Er zijn zelfs mensen die zich persoonlijk aangesproken voelen als het gaat over dat vermeende slachtofferschap. Zo schreef Parool<\/span>-columnist Theodor Holman geen \u2018invoelingsvermogen\u2019 te willen opbrengen voor een jihadstrijder, een moordenaar, want: \u2018Als ik begrip opbreng voor zijn daden, zou dat niet alleen betekenen dat ik die rechtvaardig, maar ook dat ik daar schuld aan draag.\u2019 Nu verdiepte Holman zich wel omstandig in Breivik, ook een moordenaar, dacht ik, maar goed: is er iemand die Theodor Holman verantwoordelijk houdt voor de gebeurtenissen in Raqqa of Parijs? <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Rimpels wegpoetsen<\/b>
De bedoeling van een mantra is dat hij je gedachten verdooft en dat is precies wat er gebeurt. De vmbo-leerlingen van mevrouw Coenen blijken zich niet de gelijke te voelen van autochtone Nederlanders, maar jij denkt: getverdemme, slachtofferdenken. Voor de duidelijkheid: ik zou niet graag willen dat mijn kinderen op grond van vervelende ervaringen denken dat ze \u2018minder\u2019 zijn of \u2018niet geaccepteerd\u2019 worden. Maar ik kan mij voorstellen dat er jongeren zijn, op een vmbo-school bijvoorbeeld, die op grond van diezelfde ervaringen die stap wel maken. Het ontslaat hen uiteraard niet van de plicht iets van hun leven te maken, zoals ook Trudy Coenen betoogde: \u2018Ze moeten zichzelf helpen. Ze moeten een diploma halen en meedoen in de maatschappij.\u2019 Niettemin: sommigen voelen zich \u2018minder\u2019 en dat niet zien is hetzelfde als op een foto de rimpels van een vijftiger wegpoetsen zodat er een ongeloofwaardige twintiger ontstaat.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Waarom benoemen we niet dat er op de arbeidsmarkt hardnekkige discriminatie bestaat? Onderzoek bewijst het <\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Het vreemde van dit wegpoetsen is dat we leven in een tijd van benoemen. We benoemen dat er bovengemiddeld veel etnische groepen in de gevangenis zitten of uitkeringen hebben, dat Marokkaanse jongens buurten onveilig maken, dat er moslimmannen zijn die verkrachting binnen het huwelijk normaal vinden. Uitstekend. Maar waarom benoemen we niet dat er mensen zijn die zich \u2018minder\u2019 voelen? Of, als we alle gevoel even wegdenken: waarom benoemen we niet dat er op de arbeidsmarkt hardnekkige discriminatie bestaat? Onderzoek bewijst het, maar tot een groot maatschappelijke debat, laat staan verandering, heeft het nooit geleid.<\/p>\n

Hierover praten betekent niet alleen dat je jezelf neerzet als zielig, huilie huilie, maar ook als verongelijkt. Michelle Obama ondervond de reflex toen haar man Barack zich de eerste keer voor het Amerikaanse presidentschap kandideerde. Voor die tijd sprak ze geregeld over de achterstelling van de zwarte bevolking, maar dat was snel afgelopen toen Baracks tegenstanders haar typeerden als \u2018Mrs Grievance<\/span>\u2019 en de \u2018bitter half<\/span>\u2019 van haar man. Ze snapte dat haar preoccupaties slecht zouden vallen bij het blanke electoraat en roerde voortaan alleen nog andere zaken aan, zoals de zorgen van militaire gezinnen. Over de zorgen van de zwarte gezinnen had ze het niet meer, anders zat zij misschien nu niet in het Witte Huis.<\/p>\n

Het heeft iets paternalistisch: wij blanken bepalen wat zij, niet-blanken, mogen zeggen en hoe zij zich moeten voelen. Ik denk dat het komt doordat \u2018wij\u2019 niet meemaken wat \u2018zij\u2019 meemaken en dus denken dat zij overdrijven. \u2018Weet je wat het probleem is?\u2019 zei com\u00e9dienne Soundos El Ahmadi in de Volkskrant<\/span> over de wonderbaarlijke dingen die zij op grond van haar Marokkaan-zijn meemaakte. \u2018Je mag het niet zeggen. Autochtonen denken dat het niet bestaat, alle allochtonen weten dat het wel bestaat.\u2019<\/p>\n

Het wil soms helpen als \u2018wij\u2019 dichtbij de ervaringen van \u2018zij\u2019 komen. Mij lijkt het tenminste niet toevallig dat Robert Vuijsje in de Volkskrant<\/span> mensen aan het woord laat over de invloed van afkomst, dat Paul de Leeuw en Anouk zich tegen Zwarte Piet keerden en Sunny Bergman de documentaire Zwart als roet<\/span> maakte over white privilege<\/span>. Allemaal hebben ze een niet-witte Nederlander als partner en\/of niet-witte kinderen. Typerend vond ik ook de tournure van NRC<\/span>-columnist Arjen van Veelen. Hij noemde de scribenten die zich opwonden over Zwarte Piet een \u2018nieuwe generatie allochtone twitterintellectuelen\u2019 die zich bezighoudt met \u2018pietluttigheid\u2019. Even later betuigde hij publiekelijk spijt. Wat was er gebeurd? Hij had publicist Zihni \u00d6zdil in levenden lijve ontmoet, een van de allochtone twitterintellectuelen. Ze bleken een gymnasiumachtergrond te delen, en een liefde voor reizen en het Verlichtingsdenken. Hij kreeg bewondering voor \u00d6zdils volharding om Nederland te veranderen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Ik vond dat overdreven<\/b>
Je kunt vanachter je bureau van alles bedenken over mensen die je nauwelijks kent of spreekt, maar het blijft altijd de vraag of het iets met de werkelijkheid te maken heeft. Ik kan erover meepraten, want toen ik mijn man net had ontmoet, nam ik zijn verhalen ook niet echt serieus. Hij werd geboren in Marokko en groeide als gastarbeiderskind op in Frankrijk, waar andere kinderen hem vroegen waarom hij bruin was en van die dikke lippen had. Toen hij ouder werd, riepen witte Fransen \u2018bougnoul<\/span>\u2019 naar hem, Noord-Afrikaanse inlander, of \u2018sale race<\/span>\u2019, smerig ras. De politie hield hem ontelbare keren aan, zomaar, om zijn papieren te controleren. Als hij clubs binnen wilde, lukte dat vaak niet.<\/p>\n

Mijn man en ik kwamen elkaar twintig jaar geleden tegen in Amsterdam, waar hij intussen woonde. Ik hoorde aan zijn stem dat hij nog verbitterd was over zijn Franse jaren. Ik vond dat overdreven en zei dat hij zichzelf moest aanpakken: \u2018Iedereen maakt zoiets mee, hoor.\u2019 En dan vertelde ik hoe Amsterdammers mijn Friese accent imiteerden. Als vrouw verdiende ik misschien wel minder dan mijn mannelijke collega\u2019s, je wist het maar nooit. Daar klaagde ik toch ook niet over? Iedereen kreeg zijn portie in het leven, je moest je best doen en dan kwam je er wel. Maar mijn man zei: \u2018Wat jij meemaakt, is anders. Jij weet niet wat ik voel.\u2019 Ik veranderde niet van standpunt. Ook toen was ik journalist en ik weet nog dat ik dacht: \u2018Ik zou dit verhaal nooit in de krant zetten.\u2019<\/p>\n

Ik ben opgegroeid in Friesland, waar ik tot de grote gereformeerde zuil hoorde. Niemand die mij ooit uitschold om mijn geloof of afkomst, laat staan huidskleur. Er woonden in Friesland wel andere soorten kinderen, maar die kwam ik nauwelijks tegen. Ik bleef wel uit de buurt van de openbare school, omdat ik hoorde dat de \u2018openbaren\u2019 stenen naar je hoofd gooiden, maar ik was niet echt bang voor hen. Ik voelde mij niet minder dan zij en trouwens ook niet beter. Als ik mij al ergens zorgen over maakte, was het over de borsten die niet wilden komen, wat op mijn dertiende ook een heel probleem was. Geen seconde dacht ik na over de positie die ik innam in Friesland of de rest van Nederland.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Het heeft iets paternalistisch: wij blanken bepalen wat zij, niet-blanken, mogen zeggen en hoe zij zich moeten voelen<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Pas de laatste jaren begin ik te voelen wat mijn man voelt. Toen ik vorig jaar in de documentaire van Sunny Bergman zag hoe mannen met een wit, bruin en Arabisch uiterlijk doen alsof ze een fiets stelen, waarna de laatste twee openlijk worden verdacht van diefstal en de witte vrijuit gaat, was ik al niet meer verbaasd. Ik heb vaak meegemaakt hoe mijn man in een winkel een bewaker achter zich aan krijgt, hoe vrouwen bij de pinautomaat hun tas dichter tegen zich aanklemmen of hoe de buurman bij zijn werk zijn blanke collega\u2019s groet maar hem niet. Ik moet eigenlijk zeggen: ik heb het niet meegemaakt, hij vertelt mij er soms achteraf over omdat zulke dingen niet voorvallen als ik erbij ben. Met mij aan zijn zijde is hij blijkbaar ongevaarlijk. Wat mij ook de ogen opende, was dat ik meer leerde over het deurbeleid bij Nederlandse uitgaansgelegenheden. Mijn man is een tijd uitsmijter geweest en kreeg te horen dat hij niet te veel \u2018donkere mensen\u2019 moest binnenlaten. Hij deed het toch, hij had geen zin een regel toe te passen waardoor hij zichzelf vroeger zo gefrustreerd had gevoeld. Intussen waren het Friezen die vaak voor problemen zorgden, in deze club ver buiten Friesland, want die zopen alsof er voor het laatst deze eeuw drank werd verkocht. Ze bestelden in het Fries, dat zoals bekend buiten Friesland niemand verstaat en begonnen meer dan eens te knokken. Maar goed, Friezen kwamen probleemloos binnen. Mijn man mocht bij een festiviteit elders wel eens niet mee, omdat de opdrachtgever geen donkere bewakers wilde.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Nee, je houdt je mond<\/b>
Mijn man is vrij laconiek geworden onder dit mechanisme. Hij zegt tegenwoordig zelf maar iets over zijn IS-vrienden, voor alle duidelijkheid: een grapje. Hij is bijna vijftig, het zal hem worst zijn dat anderen in hem een aparte mensensoort zien. Maar voor onze kinderen ligt dat anders. De oudste zoon van mijn man, die hij kreeg voordat hij mij leerde kennen, vertelde eens dat hij op \u00e9\u00e9n avond in Amsterdam in drie tenten niet binnenkwam. \u2018Krijg ik dat later ook?\u2019 vroeg mijn zoon van twaalf. \u2018Het zou kunnen,\u2019 antwoordde ik, want hij is net als de oudste zoon van mijn man donker. \u2018En hij dan?\u2019 wees mijn zoon naar zijn jongere broer van tien, die nogal wit is uitgevallen. \u2018Hij heeft er denk ik minder last van,\u2019 zei ik. \u2018Het is oneerlijk, maar zo is het.\u2019<\/p>\n

Vooral door mijn kinderen ben ik anders gaan denken. Ik zie heel goed dat de pesterijen die zij meemaken in principe niet anders zijn dan wat andere kinderen moeten aanhoren over hun obese omvang, hun rode haar of kromme neus. Dat zeg ik ook elke keer als ze vertellen hoe ze zijn uitgemaakt voor kut-Marokkaan: \u2018Ach joh, als je rood haar had gehad, was je uitgescholden voor vuurtoren.\u2019 Alles wat afwijkt, wordt in de kinderwereld benoemd en dan zijn er kinderen die er vele malen erger aan toe zijn, die dagelijks getreiter moeten ondergaan, soms tot bloedens toe. Dat maken mijn kinderen niet mee. Ik wil mijn kinderen bovendien niet vrijpleiten, ze zullen me vast niet altijd vertellen wat ze zelf uitkramen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Iemand laat op zijn mobiel een foto zien van een zwarte man met een enorme lul en stoot jou aan: \u2018Dat ben jij, h\u00e8?\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Wat mijn kinderen w\u00e9l meemaken, is dit: ze zullen hun hele leven doorbrengen in een wereld waarin wordt benoemd dat zij afwijken. Dat kan uitgesproken en minder uitgesproken zijn, want onder volwassenen gaan die dingen meestal wat subtieler dan in de kinderwereld. Iemand laat op zijn mobiel een foto zien van een zwarte man met een enorme lul en stoot jou aan: \u2018Dat ben jij, h\u00e8?\u2019 Of je zit op een feestje en iemand vertelt dat zijn zoon het net heeft uitgemaakt met zijn vriendinnetje. Terwijl hij naar jou kijkt, zegt hij: \u2018Maar dat vond ik niet erg, hoor, want ze was Marokkaans.\u2019 En dan ligt het hele gezelschap dubbel, jij natuurlijk ook, zo doen volwassenen dat.<\/p>\n

Je gaat als allochtoon niet zeggen: \u2018H\u00e9, dacht je dat je deze week de eerste was die zoiets zegt, hou eens op?\u2019 Nee, je houdt je mond, want volgens nogal wat mensen bestaat niet wat jij zegt. Of ze denken dat je overdrijft, dat je je wentelt in slachtofferschap, bah. Het is maar een grapje, moet je tegen kunnen. Welnu, de meeste allochtonen kunnen er, wijs geworden, best tegen. Neem mijn dochter van zestien die in haar kringen \u2013 5 vwo \u2013 bijna dagelijks \u2018grapjes\u2019 over moslims of Marokkanen moet aanhoren. \u2018Je kunt wel aan blanken uitleggen wat jij meemaakt,\u2019 zei ze laatst, \u2018maar ze geloven je meestal toch niet of ze kunnen zich niet indenken dat zulke opmerkingen pijn kunnen doen. Laat ze maar.’ <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Ze moeten een diploma halen <\/b>
Maar niet iedereen is zo relaxed. Als ik hoor dat een of ander ettertje mijn kind uitmaakt voor \u2018kut-Marokkaan\u2019, wil ik wel eens woest worden. Op zo\u2019n moment wil ik het ettertje graag hardhandig aan zijn verstand peuteren dat het zijn bek moet houden, excusez le mot<\/span>. Maar ja, ik ben volwassen en weet die neiging na drie seconden te onderdrukken, ook al omdat ik besef dat de zaken er oneindig veel erger van worden als ik mijn driften de vrije loop laat. Ook daarom is het goed zo\u2019n pesterijtje in het juiste perspectief te zien. Zo\u2019n ettertje weet het verschil niet tussen \u2018kut-Marokkaan\u2019 en \u2018vuurtoren\u2019, en dat is er op zichzelf ook niet.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"Illustratie:
Illustratie: Gijs Kast<\/figcaption><\/figure>\n
\n

Maar er zijn mensen die wat langer boos zijn, als ze er bijvoorbeeld achter komen dat het niet gaat stoppen. Mijn man was zo iemand. Hij voelde zich als Marokkaan in Frankrijk \u2018minder\u2019, net zoals de leerlingen van Trudy Coenen. Het leek hem op zijn achttiende het allermooist in een Armanipak te lopen, dan zou hij zich eindelijk kunnen meten met zijn blanke Franse vrienden, die steevast mochten doorlopen als ze op straat de politie tegenkwamen, terwijl hij zijn paspoort moest laten zien. Het maakte hem kwaad \u2013 ik herkende die gemoedstoestand onlangs in een interview in NRC Handelsblad<\/span> met Yehya Kaddouri, een voormalige moslimextremist. Die was zo woest dat hij in de geheime hoeken van internet alleen nog maar las over moslims die overal ter wereld het haasje zijn en toen werd hij nog woester. Hij ging geloven dat hij de Che Guevara van de moslims was en wilde een aanslag plegen en bedreigde de Kamerleden Hirsi Ali en Wilders.<\/p>\n

Yehya Kaddouri heeft uit zijn woede de verkeerde conclusie getrokken. Dat heeft hij zelf gedaan, hij is geen slachtoffer. Voor mijn man geldt hetzelfde, die verpestte zijn studie aan de universiteit en eindigde een poos als uitsmijter. Hij waarschuwt nu zijn kinderen dat ze niet moeten doen zoals hij, dat ze hun hersens moeten gebruiken en een diploma van een fatsoenlijke opleiding moeten halen. Dat ze zelf iets van hun leven moeten maken en zich nooit moeten beroepen op \u2018de omstandigheden\u2019 mocht er onverhoopt iets niet lukken. Wie \u2018de omstandigheden\u2019 verantwoordelijk houdt voor het verloop van zijn leven, maakt zichzelf machteloos omdat \u2018de omstandigheden\u2019 vrijwel nooit te be\u00efnvloeden zijn. Tenslotte, ook dat is een waarheid als een koe: iedereen kampt met tegenslag.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

\u2018En daarna zei meester…\u2019<\/b>
Toch wil ik iets over die verdomde omstandigheden zeggen, al is het bijna tegen beter weten in. Blanken zouden moeten erkennen dat ze een blinde vlek hebben als het gaat om de werkelijkheid van niet-blanken. Veel blanken kijken weg en dat is nergens voor nodig. En het is al helemaal onzinnig om te zeggen: \u2018Maar ik ben geen racist.\u2019 Wie geen racist is, prima, houden zo. Maar racisme en discriminatie bestaan, evenals allerlei vergelijkbare pesterijtjes en grapjes die wel eens strontmisselijk maken. Bovendien: ouders kunnen proberen iets aan de omstandigheden van hun kinderen te doen. In het interview met Yehya Kaddouri viel me het volgende op: een psycholoog had geconstateerd, toen hij eenmaal jeugd-tbs had gekregen, dat hij \u2018sociaal onderontwikkeld\u2019 was. Hij had thuis nooit makkelijk over zijn gevoelens kunnen praten. \u2018Er was geen ruimte om te zeggen: \u201cH\u00e9 pappa, het gaat niet goed met mij.\u201d\u2019 Je hoeft geen psycholoog te zijn om te snappen dat dit klimaat niet bevorderlijk is voor het verwerken van de frustraties van een jonge, boze jongen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Blanken zouden moeten erkennen dat ze een blinde vlek hebben als het gaat om de werkelijkheid van niet-blanken<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Misschien zijn door deze sfeer in huis zelfs wel een hoop frustraties ontstaan. Ik weet bijvoorbeeld van de traditionele Marokkaanse opvoeding dat die keihard is, ik heb dat in Marokko vaak waargenomen. In Nederland is deze manier van opvoeden aan het verdwijnen, schat ik in, maar lange tijd zijn kinderen van Marokkaanse ouders ook hier geslagen, thuis of op de Koranles. Een open gesprek, over bijvoorbeeld seks of alcohol, was er niet. Het is een misverstand te denken dat er d\u00fas geen warmte was in die gezinnen, maar toch moet het frustrerend voor kinderen zijn geweest dat ze klappen kregen en over zoveel niet konden praten.<\/p>\n

Ik zal nooit zeggen dat mijn kinderen opgroeien tot modelburgers dankzij hun ouders. We zullen zien. Maar toen ik merkte dat mijn zoontje van tien bang begon te worden voor school vanwege het Jeugdjournaal<\/span> ben ik naar zijn onderwijzer gegaan. Ik heb de situatie uitgelegd en gevraagd of hij alsjeblieft iets wil zeggen in de klas als de IS-achtigen weer toeslaan. Dat de overgrote meerderheid van de moslims deze idioten niet steunt, zoiets. De onderwijzer maakte een aantekening op zijn kladblok en knikte. <\/p>\n

Weken later, toen mijn zoontje na de aanslag op Charlie Hebdo \u2019s avonds niet kon slapen, vertelde ik hem wat ik op school had besproken. Hij was er de volgende ochtend nog niet gerust op, maar toen hij \u2019s middags uit school terugkwam, was hij opgewekt. \u2018Het was leuk,\u2019 zei hij, alsof hij niet uren in bed had liggen tobben. Ze hadden in de klas het Jeugdjournaal gezien en uiteraard ging het over Charlie Hebdo. \u2018En daarna zei meester\u2026\u2019 \u2013 en toen hoorde ik mijn eigen woorden terug.<\/p>\n

Laatst is mijn zoontje voor een excursie naar de Tweede Kamer geweest. \u2018Leuk voor je,\u2019 zei mijn man van te voren tegen hem. \u2018Kun je op de foto met je held, Geert Wilders.\u2019 Dat viel verkeerd. \u2018Ik heb nooit gezegd dat Geert Wilders mijn held is,\u2019 zei mijn zoontje grommend. \u2018Ik zei alleen maar dat ik hem beter kan begrijpen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Blanke Nederlanders hebben een blinde vlek als het gaat om de werkelijkheid van niet-blanken<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":232806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-13213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","editie-333"],"acf":[],"author_name":"Greta Riemersma","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/13213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=13213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/13213\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Greta Riemersma","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/232806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=13213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=13213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}