{"id":127249,"date":"1995-10-14T14:53:00","date_gmt":"1995-10-14T12:53:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-helden-van-tom-hanks-apollo-13\/"},"modified":"1995-10-14T14:53:00","modified_gmt":"1995-10-14T12:53:00","slug":"de-helden-van-tom-hanks-apollo-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-helden-van-tom-hanks-apollo-13\/","title":{"rendered":"De helden van Tom Hanks: ‘Apollo 13’"},"content":{"rendered":"
\n

Hij is geen vechtersbaas, geen sekssymbool, niet glamorous, vindt hij zelf. Maar Tom Hanks wist wel twee jaar achter elkaar een oscar (‘Philadelphia’, ‘Forrest Gump’) te behalen. Een gesprek met ‘mr. Nice’ over zijn nieuwste rol als commandant Lovell in ‘Apollo 13’ en de adrenaline waaraan een performer verslaafd is. ‘Volgens mij willen ze dat ik me verdrink,’ zegt Tom Hanks. Nadat hij om thee met melk heeft gevraagd, wordt er vanuit alle hoeken van het Dorchester Hotel gedraafd zodat hij vier kommen tegelijk voor zich krijgt. Hanks is een ster. Zijn vier recente films hebben bij elkaar meer opgebracht dan die van welke collega ook: 250 miljoen dollar boven runner-up Schwarzenegger. Hij is de eerste acteur sinds bijna vijftig jaar die twee achtereenvolgende jaren een oscar kreeg en in tranen uitbarstte tijdens zijn dankwoord.<\/p>\n

Tien jaar lang was Tom Hanks een gewaardeerde light comedian in films die meestal veel minder werden geapprecieerd. Tot zijn boy next-door-charisma werd ingezet voor de rol van een gewetenloze beursspeculant in de verfilming van Tom Wolfes roman Bonfire of the Vanities. Die miscast in een beruchte flop had het einde kunnen betekenen van zijn loopbaan, als alle andere aspecten van die film niet nog veel faliekanter fout waren geweest.<\/p>\n

Na twee jaar pauze kwam hij terug met uitsluitend hitfilms: A League of Their Own, Sleepless in Seattle, als aidspati\u00ebnt in Philadelphia en als Forrest Gump die ondanks zijn IQ van 75 een cruciale gastrol speelde op alle beslissende momenten in dertig jaar Amerikaanse geschiedenis. Gumps huisbakken wijsheden als ‘Life is a box of chocolates’ hebben inmiddels hun spoor getrokken in talloze politieke toespraken, wetenschappelijke referaten en columns over ieder denkbaar onderwerp.<\/p>\n

Nu is hij in Londen om succesnummer 5 te promoten: Ron Howards Apollo 13, over het ruimteschip dat in 1970 na de explosie van een zuurstoftank – ‘Houston, we’ve had a problem’ – een voortijdige en uiterst riskante thuisreis moest maken. Een docudrama zonder veel onnodige versiering, instructief en ondanks de bekende feiten en de vooraf bekende goede afloop zelfs spannend. De film draait vanaf deze week in tientallen Nederlandse bioscopen, inclusief vertoningen met toelichting voor scholieren. Het God Bless America-gehalte is soms wel wat hoog en Howard kan ook niet nalaten sentimenteel lang de kranig ingehouden angst van het thuisfront vette close-ups te geven.<\/p>\n

Naast Kevin Bacon en Bill Paxton als piloten Swigert en Haise, speelt Tom Hanks commander Jim Lovell (wiens vorig jaar verschenen boek Lost Moon aan de basis van het scenario ligt).<\/p>\n

Tom Hanks begroet me of ik een oude bekende ben – gegeven de duizenden journalisten die hij de laatste jaren te woord stond, kan die mogelijkheid niet worden uitgesloten. Ook daarna blijft zijn toon alsof we een eergisteren begonnen gesprek voortzetten. Tegenover al het nerveuze ceremonieel van eerbiedig restaurantpersoneel en regelende filmpubliciteitsmedewerkers om ons heen is hij joviaal ontspannen en vestigt, uitdrukkelijk terloops, de aandacht op zijn informele verschijning: een half open gulp, een steeds opkruipend poloshirt dat een opvallend weinig gebruind middenrif onthult.<\/p>\n

‘Als tiener was ik fanatiek ge\u00efnteresseerd in het space program, belangstelling voor meisjes kwam pas later. Natuurlijk, bij de Apollo 11 hield de hele wereld de adem in toen de eerste mens voet zette op de maan. Maar ik hield mijn adem in bij iedere Apollo-missie, ook toen de meesten al verveeld een ander net opzochten omdat het nieuwtje eraf was. Ik zou je niet aanraden om me ernaar te vragen, maar ik kan de namen van alle bemanningsleden van Apollo 7 tot en met 17 nog uit mijn hoofd opdreunen. En als ik erg mijn best doe ook nog die van de Gemini’s.<\/p>\n

Astronauten waren destijds echte supersterren, vergelijkbaar met de Beatles. Wie in Houston een cocktailparty gaf, telde niet mee als er niet ook een astronaut te gast was. Pure romantiek. Natuurlijk was het \u00f3\u00f3k een sociologische manoeuvre om de aandacht af te leiden van wat er gebeurde in Vietnam, maar ik trapte erin. Ik wist dat ik niet slim genoeg was om ooit zelf astronaut te kunnen worden, maar ik was wel ge\u00efnspireerd door hun toewijding en doorzettingsvermogen.<\/p>\n

Mijn lievelingsfilm blijft 2001. A Space Odyssey, maar ik had om het even welke astronaut willen spelen in kan me niet schelen welke ruimtevaartfilm. Alleen werden die niet meer gemaakt toen ik eenmaal acteur was geworden.<\/p>\n

Nadat A League of Their Own was uitgekomen en een succes bleek, werd gevraagd wat voor rollen ik zou willen spelen. Voor het eerst; tot dan toe was er gezegd: wij vinden dat je deze rol m\u00f3\u00e9t spelen. Ik zei: volgens mij zit er een fantastische film in Apollo 13, daarin zou ik graag een astronaut spelen. O, zeiden ze, de meesten wisten niet eens meer wat Apollo 13 was. Niemand hapte en er gebeurde niks. Een tijd later werd ik in Parijs opgebeld door mijn agent Richard: je denkt vast dat ik je belazer, maar Ron Howard gaat Apollo 13 filmen en wil jou als Jim Lovell!’<\/p>\n

Waarom uitgerekend Apollo 13, de mislukte missie?<\/p>\n

‘Astronauten waren er bij mij ingeprent als glamorous supermen. Ik heb voldoende inzicht in wat ik voorstel als acteur om te weten dat ik die kwaliteiten niet in voorraad heb. Maar alles wat ik van Lovell had gezien op tv in panels en interviews gaf de indruk van iemand die liever niet op de voorgrond trad. Bij de Apollo 14- tot 17-lanceringen zat hij in een achterafhoekje bij Nasa in de geologiezaal, bijna verstopt. Dat intrigeerde. En zijn verhaal is een klassiek epos dat Homerus zou kunnen schrijven als hij nu had geleefd. Iemand die tijdens zijn laatste missie zal landen op de maan. Het is de bekroning van zijn loopbaan, maar dan ontglipt de verwezenlijking van dat ideaal hem door een stom ongeluk en maakt plaats voor een veel groter avontuur: hoe kom ik veilig thuis? Bijna zoals Ulysses, die de sirenen heeft gevolgd.<\/p>\n

Ik had altijd het idee dat daar fascinerend feitenmateriaal moest liggen, verstopt door de Nasa die de hele Apollo 13 liever zou vergeten. Toen de kans zich aandiende, begon ik toch weer te twijfelen. Ik kom allesbehalve autoritair over, zou ik geloofwaardig zijn als commander? Ik sprak in Houston mensen die Lovell nog hadden meegemaakt en vertelden dat hij geen ijzervreter was, een kalme en ontspannen man die altijd grappen maakte. Toen dacht ik: dat kan ik spelen. Ik heb niet geprobeerd om hem te imiteren – dat zou toch niet lukken. En de hele situatie – twintig seconden gewichtloosheid waarin het shot moest slagen, die kleine capsule, het ruimtepak dat veel krappper bleek dan ik me had voorgesteld – was zo chaotisch dat er weinig te acteren viel in de gebruikelijke betekenis. Je was vooral bezig om de noodzakelijke acties uit te voeren op het juiste moment. Ik heb wel geprobeerd om me de cadans waarmee Lovell spreekt eigen te maken. Het belangrijkste was dat ik zijn motivatie begreep, de reden wist voor elke handeling die hij verrichtte, waartoe elke knop diende. Onbegonnen werk, ik denk dat ik de procedures en technische termen voor hooguit twintig procent heb begrepen.’<\/p>\n

De film komt \u00e9rg nationalistisch over, met al dat vlagvertoon en die opzwepende muziek.<\/p>\n

Bedachtzaam: ‘Als jij dat zegt, zal het wel zo zijn. Ik hoor dat vaker in Europa, maar in Japan waar de film een groot succes is, hebben ze er geen last van. Het was zeker niet onze opzet, we hebben alleen geprobeerd om de gebeurtenissen van 1970 recht te doen. Natuurlijk kreeg dat hele space program vooral bestaansrecht door de Koude Oorlog. Eigenlijk is naar de maan willen vliegen een mallotige ambitie – nog mallotiger dan tien jaar oorlog voeren omdat \u00e9\u00e9n mevrouw is vreemd gegaan, om Homerus er weer bij te halen. Maar dat werd symbolisch zinvol gemaakt door de overweging: de Russkies moeten zien dat wij beter zijn. Ik denk dat de astronauten dat ook flink werd ingeprent. Ik heb met Lovell nooit echt over politiek gesproken, maar toen hij zei dat John Glenn “wel een beetje linksig” was, snapte ik wel waar hij ongeveer stond. Astronauten laten het achterste van hun tong niet zien. Lovell heeft me nooit willen zeggen wat het echt voor hem heeft betekend dat hij niet op de maan is geweest. Er moeten conflicten en emoties zijn geweest toen alles mis dreigde te gaan, maar ik heb niet m\u00e9\u00e9r uit hem gekregen dan “het heeft er wel even om gespannen”. Zonder toe te lichten w\u00e1t er precies is gebeurd. En dat was al heel wat, want als je zijn boek leest, is er niet een onvertogen woord gevallen.<\/p>\n

Ik kon zeker niet vragen: was je bang? – in zulke termen praat je niet. Machogedoe natuurlijk, maar dat was ons \u00f3\u00f3k niet vreemd. Het hele trainingsprogramma dat we als acteurs hebben afgewerkt, het slechte eten in de Nasa-kantine, dat wij drie\u00ebn uiteindelijk meer uren gewichtloosheid hebben meegemaakt dan welke echte astronaut ook, gaf toch het gevoel van een heuse prestatie die onvergelijkbaar is met het spelen van zomaar een rol.’<\/p>\n

Merkwaardig dat de stoere kanten van de rol u aanspraken. Dat is niet uw imago.<\/p>\n

‘Ik denk dat wat mij onderscheidt als filmster is dat niemand tegen mij opziet. Het publiek krijgt van mijn rollen de indruk dat ze hun situatie ondanks alles meester worden op een manier die binnen ieders bereik ligt. Je hoeft er geen uitzonderlijke krachtpatser of slimmerik voor te zijn. Dat ik zo “innemend” ben, heb ik alleen uit de pers vernomen. Ik kan heel wat mensen noemen die me volstrekt niet aardig vinden, of mensen die weten dat ik lang niet altijd aardig ben. Ik ben niet meer of minder braaf dan wie dan ook, ik ben voornamelijk doodgewoon. Maar dat is niet glamorous, oninteressant om over te praten of te schrijven, en in dit vak, in deze maatschappij, moet iedereen per se een label hebben.’<\/p>\n

Maakt een stemmetje: ‘Tja, tja, tja, wat is die Hanks allemaal n\u00ed\u00e9t? Geen vechtersbaas of sekssymbool, hij hangt niet de beest uit, komt nooit in nachtclubs of op premi\u00e8res. Ok\u00e9, wat blijft er nog over? Niks? Dan noemen we hem in vredesnaam maar Mr. Nice. Ik heb daar niet echt last van, er valt mee te leven. Eerst was ik de “nieuwe Jimmy Stewart”, best complimenteus, al werd het g\u00eanant toen ik een keer samen met James Stewart gefotografeerd zou worden. Ik dacht: hij heeft het vast ook gelezen en nu vindt hij: is d\u00e1t nou alles?’<\/p>\n

Meer dan specifieke gelijkenis is er overeenkomst met de door Stewart of Gary Cooper vertolkte personages in Frank Capra-films, de belichaming van traditionele fatsoensnormen zoals je in huidige films nog zelden ziet. Die typecast kan ook een restrictie zijn: als genadeloze streber McCoy in Bonfire of the Vanities werd u niet geaccepteerd.<\/p>\n

Ironisch: ‘Traditioneel? Laat ik nou toch menen dat ik de voorloper was van een heel nieuw denkpatroon! Ik heb trouwens niet uitsluitend aardige kerels vertolkt of kerels die alleen maar aardig waren. De alcoholische coach in A League of Their Own was zeker in de eerste helft geen lieverdje; de vent in Punchline was een goeie stand-up comedian, maar a lousy human being. Ik heb voor de televisie een verhaal van Raymond Chandler verfilmd waarin ik zelf een killer speelde.<\/p>\n

Als ik nu bijvoorbeeld een psychopatische seriemoordenaar ging spelen, zou het alleen zijn om te demonstreren dat ik dat \u00f3\u00f3k kan. Puur opschepperij. Want eigenlijk interesseren zulke personages me niet – ik zie ze al veel te veel in films – en ik vind het onverantwoord om zoveel merchandising te bedrijven met het rotste wat in ons leeft.<\/p>\n

Ik ben meer dan tevreden met de scala aan rollen die ik nu krijg aangeboden. Wat er ook van gezegd wordt: Forrest Gump is helemaal niet zo’n zoete chocolaatjesfilm. Niet voor niks zag negen jaar lang niemand brood in het project. Die film laat een onafgebroken reeks bittere teleurstellingen zien. Van alles wat mensen van mijn leeftijdsgroep is voorgespiegeld, is toch niks uitgekomen? En nu we aan het eind van het millennium komen, wordt onvermijdelijk de balans opgemaakt en geconstateerd: we zijn er zelden zo beroerd aan toe geweest. In Forrest Gump stelden we: kijk wat we allemaal hebben doorgemaakt, maar ondanks alles houden sommigen van ons het toch nog vol. Een positieve, maar zeker geen zoetsappige boodschap.’<\/p>\n

Er wordt veel gespeculeerd over Forrest Gump Part II, zeker nu Winston Groom – wiens roman pas een best-seller werd na verfilming – een vervolg heeft geschreven.<\/p>\n

‘Ik denk niet dat die er ooit komt. Het is mogelijk, zelfs waarschijnlijk dat mensen over tientallen jaren nog zeggen: Tom Hanks? O ja, Forrest Gump! Wat ik ook voor andere rollen heb gespeeld. Je dient te buigen voor de macht van dit medium. Het is ook niet erg, integendeel, het is heel mooi als iets wat voor jou van betekenis was voor zoveel anderen ook veel heeft betekend. Alleen hoop ik niet dat ze me met chocola blijven achtervolgen. Als ik nog \u00e9\u00e9n doos bonbons krijg, ga ik kotsen.<\/p>\n

Natuurlijk wil de studio graag een vervolg produceren, maar ik voorzie een film die misschien in de eerste weekends publiek trekt, maar onmogelijk het succes kan evenaren van de eerste. We zullen niet in staat zijn om weer een film te maken die even verrassend en nieuw en inspirerend is. Op zijn best wordt het een variant op precies hetzelfde. En de film had vrijwel niks te maken met de roman. Hooguit vijfentwintig procent van het boek heeft in de verte iets gemeen met de film. Ik wil niet afdingen op het talent van Winston Groom – zonder enige twijfel de geestelijke vader van Forrest Gump – maar wat hij had beschreven, heeft geen overeenkomst met de gebeurtenissen in de film. Die zijn van scenarist Eric Roth.’<\/p>\n

Moet een acteur denken over de consequenties van zijn personages? Proberen een rolmodel te zijn voor zijn publiek?<\/p>\n

‘Voor een kind is er geen beter rolmodel dan de volwassenen in het gezin waarbinnen hij wordt grootgebracht. Als tegenwoordig wordt gesteld: hier is de Nieuwe Amerikaanse Held, is dat toch veel meer een public relations hype dan dat het nog echt iets voorstelt. Ik had in mijn jeugd ook wel een paar filmhelden die ik cool vond en rocksterren als de Beatles, maar mijn wezenlijke helden kwamen vooral uit de echte wereld: Robert Kennedy, Martin Luther King, sommige astronauten dus. Die leken veel tastbaarder en waren geweldige voorbeelden om na te volgen. Ik geloof niet dat tegenwoordig nog iemand op zo’n manier functioneert. Of mag functioneren. De huidige vraagstelling is veel meer: wat is er mis met hem?’<\/p>\n

Bij u leidde die vraag tot het graven in een weinig gelukkige, nomadische jeugd.<\/p>\n

‘Ik was vijf toen mijn ouders scheidden. Ik begreep daar niets van, omdat niemand het me uitlegde. Mijn vader zei alleen: pak alles in wat je wilt meenemen en leg het in de stationcar, we gaan op reis. Vader was kok en wisselde voortdurend van restaurant en ondertussen ook nog een paar maal van echtgenote. Ik voelde me in de steek gelaten en onzeker, ik kreeg nooit een verklaring voor alle veranderingen. Of het er niet toe deed wat ik vond, of \u00edk er niet toe deed. Sommige veranderingen waren best leuk trouwens. Ik vond het wel spannend om steeds weer naar een nieuwe school te gaan, waar ze andere boeken hadden en andere pennen gebruikten, de aandacht die ik kreeg als nieuweling in de klas. Misschien was die aandacht niet a priori positief, maar ik kon iedereen behoorlijk goed aan het lachen maken. De clown van de school. Natuurlijk een verdedigingsmechanisme, maar het gaf ook heel jong de adrenaline waaraan elke performer verslaafd is. Door die respons kon ik er weer tegen. Timing is iets wat ik geleerd heb op de basisschool.’<\/p>\n

Uw dankspeech bij de oscartoekenning…<\/p>\n

Snel: ‘Welke van de twee?! O heer, mijn favoriete gespreksonderwerp! De uitreiking van de Academy Awards is zoiets als de Super Bowl, World Cup en Olympische spelen bij elkaar op \u00e9\u00e9n avond, waarbij mensen over de hele wereld voor hun tv zitten met score cards, weddenschappen afsluiten en zeggen: van mij moet d\u00ed\u00e9 winnen. Lang voor ik zelf moest komen opdraven, zat ik al ieder jaar aan de beeldbuis gekluisterd. Ik had commentaar op alle misse kapsels en japonnen en mikte darts met zuignappen naar iedereen in beeld die me niet beviel. Als kind vond ik al dat die mensen zich voor schut zetten of de kans lieten liggen om iets zinnigs te zeggen. Niet dat ik me toen heb voorgenomen: wanneer \u00edk een oscar win, ga ik het anders aanpakken. Maar toen ik eenmaal was genomineerd, vond ik terug denkend wel: als ik daar kom te staan, moet ik iets memorabels doen. Niet alleen zeggen (stemmetje): o gossie, dank u wel, en ik wil ook nog bedanken, gossie toch, en kindertjes thuis, nu mogen jullie naar bed.<\/p>\n

Beide keren had ik niks opgeschreven of uit het hoofd geleerd, maar wel voorbereid wat ik wilde zeggen. Gevoelens in relatie tot de toch zeer specifieke films die me op die plaats hadden gebracht en zo’n grote impact hadden gehad, meer om wat ze waren dan omdat ik erin speelde. Je krijgt op zo’n moment aandacht van miljoenen tv-kijkers over de hele wereld – niet door uitzonderlijke verdienste, vooral door mazzel. Daarom wilde ik spreken over de redenen dat ik daar m\u00f3cht staan. Bij Philadelphia was gegeven dat ik als heteroseksuele gezonde acteur in de prijzen kon vallen, alleen omdat dagelijks duizenden homoseksuele mannen sterven aan aids. Daar wilde ik aandacht voor. Bij Forrest Gump was ik de acteur uit een film die een wereldfenomeen was geworden van proporties die geen mens had durven dromen. Dus zei ik: I feel like I’m standing on magic legs. Bovendien ben ik getrouwd met een vrouw die mij de lessen heeft geleerd die Forrest uitdraagt. Maar het blijft toch zo’n opgefokt en emotioneel ogenblik dat ik om eerlijk te zijn veel van wat ik wilde zeggen, heb vergeten. Daarnaast heb ik dingen beweerd waarvan ik op voorhand geen idee had en andere dingen rottig uit mijn strot gekregen. Misschien is het ouderwets om in zo’n situatie nog je best te willen doen, maar zelfs mijn gestamel en gestotter was toch spannender televisie dan: gossie, ik wil iedereen bedanken. Denk ik. Liever dat ze nu zeggen: what a stupid speech, dan dat ze zich helemaal niets herinneren.’<\/p>\n

Kwamen die speeches ook voort uit de tegenspraak dat u rijk en beroemd bent geworden met het spelen van minder geprivilegieerde personages? Uit een soort van slecht geweten?<\/p>\n

‘Leven zonder slecht geweten kan niet. Alles heeft een yin en yang. Voor elke lovende kritiek die ik krijg, zal iemand anders des te stelliger roepen dat ik er niks van heb gebakken. Ik ben nu negenendertig, ik heb een aantal zaken beter door. Dat relatieve evenwicht is belangrijker dan succes of prijzen. Ik ken mijn mogelijkheden en verantwoordelijkheden als acteur beter, heb meer begrip en respect verkregen voor de waarde van kunst, wat literatuur allemaal nog meer is dan een spannend verhaal. Ik ben gescheiden en hertrouwd, mijn twee oudste kinderen wonen bij hun moeder in een andere stad. Misschien de zwaarste beslissing die ik ooit heb genomen, ik wilde ze niet aandoen wat mij was aangedaan. Ik heb die verplichting altijd erg zwaar genomen en probeer ze ondanks de geografische afstand zo vaak mogelijk te zien. Als ik film op locatie zorg ik dat er een mogelijkheid is dat zij daar ook komen. Wanneer Rita in een film acteert, neem ik geen rol aan, zodat altijd \u00e9\u00e9n van ons thuis en beschikbaar is voor de jongste. Ik ga niet zeggen dat ik zo’n perfecte vader ben, maar gegeven de situatie heb ik veel contact met mijn kinderen. In elk geval heel wat meer dan \u00edk had met mijn ouders.<\/p>\n

Mijn vader is nu overleden, mijn familieleden en al mijn stieffamilies wonen zo’n beetje overal en zie ik veel minder vaak dan ik zou willen. Ik ben een familiebeest, in staat tot meer genegenheid voor meer mensen dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. Ik ben toch noodgedwongen opgegroeid met het idee: als \u00edk me maar red. Maar al die liefde is gerelateerd aan navenant veel zorg en verantwoordelijkheid. En vooral angst dat ik te kort schiet, of anderen de dupe maak van mijn carri\u00e8re. Met alle onzin die ze over mij schrijven valt te leven, maar mijn naasten moeten ze met rust laten. Televisiereporters van een roddelprogramma hebben vorig jaar de kinderen vlak voor hun huis gegijzeld om details los te krijgen over de scheiding van hun moeder en mij. Waarom doen ze dat? Iets dat ruim tien jaar geleden is gebeurd, verdomme!’<\/p>\n

Ondanks uw top billing zijn bijna alle films waarin u speelt ensemblefilms met meerdere gelijkwaardige rollen. In Apollo 13 krijgt uw personage niet meer aandacht dan de twee andere astronauten, behalve dan in zijn gezinsleven.<\/p>\n

‘Als je met zijn drie\u00ebn in zo’n kleine capsule bent, zou het onzin en absoluut funest zijn om te eisen: ik wil zoveel procent m\u00e9\u00e9r close-ups. Ik hoef niet zo nodig prominent in beeld. Na al die films kan ik nog steeds slecht kijken naar mezelf: daar is die knul met die fletse ogen en dat rare mondje weer! Er mag geen twijfel over bestaan dat ik de acteur ben geworden die ik nu ben bij de gratie van mijn jaren bij het klassieke repertoiretoneel. Daar heb ik geleerd om altijd op tijd en goed voorbereid te zijn, mijn tekst te kennen en vooral mijn medespelers te respecteren. Te beseffen dat niet iedere sc\u00e8ne om mij draait, maar ook gaat over anderen en dat ik de boel versjteer als \u00edk de aandacht naar mij probeer te trekken. En al sta je in een stuk dat je haat en in een rol die je haat, in een gezelschap is dat toch te verdragen, omdat je weet dat iedereen zijn kans zal krijgen, dus jij ook. Als Gremio in The Taming of the Shrew bleef ik voortdurend op het achterplan, maar als Proteus in Two Gentlemen of Verona had ik een heleboel interessante solistische momenten.<\/p>\n

Die werkethiek betekende \u00e1lles voor me – dat wat een acteur hoort te doen. Dat heb ik meegenomen naar televisie en film. Ik ben een teamspeler, maar steeds minder jonge acteurs krijgen tegenwoordig kans om die ervaring op te doen. Veel filmwerk is natuurlijk gebaseerd op de overweging: ik moet scoren in deze sc\u00e8ne; ik moet mezelf verkopen; in die sc\u00e8ne ben ik op de achtergrond, wat kan ik doen om toch indruk te maken? Als je je daaraan overgeeft, ontstaat er een uiterst competitieve sfeer, maar er zijn films waarvoor zulke star power absoluut vereist is en die niet per se van mindere orde zijn. Robert Altman maakt bijna aan de lopende band prachtige ensemblefilms. Maar als iemand er problemen mee heeft om op te gaan in zo’n ensemble – of een dusdanige uitstraling heeft dat hij sowieso altijd opvalt – kan hij beter niet in zo’n film meedoen en rollen zoeken waarin hij wel tot zijn recht komt. Zelf zoek ik altijd scenario’s waarin \u00e1lle rollen interessant zijn, al ben ik dan misschien de enige die elke dag op de set moet zijn.’<\/p>\n

Vraagt u zich wel eens af in hoeverre succes van uw films \u00faw succes is? Sylvester Stallone of Kevin Costner hoeven daaraan niet te twijfelen, die z\u00edjn hun films.<\/p>\n

‘Weet ik veel… Ik denk dat het met elkaar samenhangt. Ik neem aan dat een aantal mensen naar een film gaat om mij te zien – mijn professionele persona die ze ook kennen door interviews, door wat er allemaal over me wordt geschreven – maar ze komen evenzeer af op de rollen die ik kies.<\/p>\n

Heb je juist gekozen en weet je de mensen echt te raken, dan vallen die twee personae op een of andere manier samen in de perceptie van het publiek. Het werkt alleen als de toeschouwer ervan overtuigd raakt dat een acteur inderdaad zelf de vent in de film zou kunnen zijn. Maar het is aantoonbaar, zowel in mijn geval als in dat van Sly Stallone, dat onze medewerking geen grammetje gewicht in de schaal legt wanneer de film zelf niet deugt. Natuurlijk heb ik foute keuzen gemaakt, films die ik graag zou verbranden. Als je begint, ben je zo onzeker dat je na elke rol denkt: nu willen ze me nooit meer. Dus pak je alles waarvoor ze je vragen.<\/p>\n

Ik probeer vooral films te zoeken die iets zeggen over de tijd waarin ze tot stand komen. Een favoriet van mij is Nothing in Common, omdat daarin iets wezenlijks werd verteld over een vader-zoonrelatie, zodat hij meer generaties aansprak \u00e9n weergaf hoe het dagelijkse leven was in 1987. Die film heeft inmiddels een extra waarde omdat mensen die hem nu zien, zeggen: o ja, zo was het toen! En Bonfire of the Vanities is volgens mij niet alleen geflopt omdat je niet ongestraft mag veranderen in de inhoud van een boek dat voor zoveel Amerikanen zoveel heeft betekend, maar ook omdat hij al een museum piece was toen we hem opnamen. Vijf jaar na publikatie liep er geen enkele speculant meer rond die zich Master of the Universe kon wanen of zich de lifestyle kon veroorloven van Sherman McCoy.’<\/p>\n

U hebt gezegd dat een rol spelen niet is een uitdaging aangaan, maar een daad van vertrouwen stellen.<\/p>\n

‘Ik haat het als acteurs zeggen: de rol was toch z\u00f3’n uitdaging, ik moest paard rijden en tegelijk tekst zeggen en ook nog met een accent. Het is inherent aan elke rol dat je huiswerk moet maken, daar lul je gewoon niet over. Als je ja zegt tegen een project moet je een immens vertrouwen hebben. Ten eerste in je eigen vermogen om de rol recht te doen, in de regisseur dat hij en jij hetzelfde verhaal willen vertellen, in de collectieve bekwaamheid van iedereen, dat het resultaat niet knullig of halfzacht zal worden of het absolute tegendeel van wat je je ervan voorstelt. Er komt zoveel kijken voor films, ze kosten zoveel geld en tijd en werk, dat je dat niet allemaal in gang zet door onbezonnen te zeggen: ik doe het.’<\/p>\n

Wat is het volgende project? Grinnikt: ‘Daar m\u00f3\u00e9t ik wel vertrouwen in hebben, die film heb ik zelf geschreven en ga ik zelf regisseren. That Thing You Do!, over een popgroep in de jaren zestig die ooit \u00e9\u00e9n hit heeft gehad en er aan onderdoor gaat dat ze altijd en overal alleen worden gevraagd om dat ene nummer. Maar ook en vooral ga ik me een tijdje onzichtbaar maken. Ik doe tegenwoordig \u00e9\u00e9n film per jaar, minder dan vroeger, maar door het succes en de prijzen ben ik zo vaak in de aandacht geweest dat de mensen moeten denken: dat smoel willen we voorlopig niet zien. En voor mezelf mag de druk ook even van de ketel. Drie of vier jaar constant in de schijnwerper is toch wel een erg grote belasting. Niet van: gottogottogot, ik ga er kapot aan, maar ik moet wel op adem komen.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hij is geen vechtersbaas, geen sekssymbool, niet glamorous, vindt hij zelf. Maar Tom Hanks wist wel twee jaar achter elkaar een oscar (‘Philadelphia’, ‘Forrest Gump’) te behalen. Een gesprek met ‘mr. Nice’ over zijn nieuwste rol als commandant Lovell in ‘Apollo 13’ en de adrenaline waaraan een performer verslaafd is. ‘Volgens mij willen ze dat ik me verdrink,’ zegt Tom Hanks. Nadat hij om thee met melk heeft gevraagd, wordt er vanuit alle hoeken van het Dorchester Hotel gedraafd zodat hij vier kommen tegelijk voor zich krijgt. Hanks is een ster. Zijn vier recente films hebben bij elkaar meer opgebracht dan die van welke collega ook: 250 miljoen dollar boven runner-up Schwarzenegger. Hij is de eerste acteur sinds bijna vijftig jaar die twee achtereenvolgende jaren een oscar kreeg en in tranen uitbarstte tijdens zijn dankwoord.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,9,269],"tags":[3221,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127249"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=127249"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127249\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=127249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=127249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=127249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}