{"id":127229,"date":"1996-03-02T10:05:00","date_gmt":"1996-03-02T08:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/martin-scorsese-over-de-maffia-in-las-vegas\/"},"modified":"1996-03-02T10:05:00","modified_gmt":"1996-03-02T08:05:00","slug":"martin-scorsese-over-de-maffia-in-las-vegas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/martin-scorsese-over-de-maffia-in-las-vegas\/","title":{"rendered":"Martin Scorsese over de maffia in Las Vegas"},"content":{"rendered":"
\n

Casino van Martin Scorsese is een film van drie uur over twintig jaar geschiedenis van de gokstad Las Vegas. Robert de Niro speelt de bookmaker Ace Rothstein, een stroman van de maffia die werkt als bedrijfsleider in een aantal gokpaleizen. Hij verandert de spelregels en weet daardoor de inkomsten te verdubbelen. Zijn maatje Nicky Santoro (gespeeld door Joe Pesci) die het vuile werk voor hem opknapt, verandert geleidelijk aan van medestander in een jaloerse rivaal. Hun beider streven naar de macht leidt tot de explosieve ondergang van het imperium. Sharon Stone speelt de vrouw in het midden. Ze is de hustler die de gokkers hun chips aftroggelt en als mevrouw Rothstein probeert ze vergeefs te ontsnappen aan haar vergulde kooi door vergetelheid te zoeken in drank, drugs en bij minnaars als Santoro. In 1990 maakte Martin Scorsese samen met onderzoeksjournalist Nicholas Pileggi GoodFellas, een film over de New Yorkse maffia.<\/p>\n

Nu voor Casino koos hij opnieuw voor samenwerking met Pileggi. De films zijn ondanks een andere situering duidelijk aan elkaar verwant. Er wordt uitgegaan van dezelfde documentaire benadering van elkaar in hoog tempo opvolgende momentopnamen die op de geluidsband aan elkaar worden gepraat met commentaarstemmen van de beide antagonisten. Deze afstand scheppende benadering zonder enige concessie te doen aan de sympathie van het publiek voor de personages zorgt soms voor een al te sterk d\u00e9j\u00e0 vu-gevoel. Dat effect wordt nog eens versterkt door bijrolacteurs die we kennen uit Scorseses vorige film en is vooral te danken aan Joe Pesci die wat al te voorspellend zijn zoveelste nummertje escalerende onuitstaanbaarheid afdraait. Maar De Niro speelt overtuigend een introverte, emotioneel geblokkeerde strateeg, wekt daarbij absoluut geen enkele associatie met eerdere films.<\/p>\n

Ook Sharon Stone, die haar image als ijzige vamp loslaat, stort zich met verrassende overgave in de verloedering. En alleen daarom al is Casino vooral een film om te respecteren. Casino geeft een aanzet tot nadenken maar het is geen film om van te houden. De sporadisch exploderende geweldssc\u00e8nes hebben niets verlekkerds en staan haaks op de gebruikelijke behaagzucht in het genre. Als kijker walg je van deze beelden. Martin Scorsese – de maker van Mean Streets, Taxi Driver, Raging Bull, King of Comedy, The Last Temptation of Christ enThe Age of Innocence, pionier voor filmconservering en -restauratie en promotor van vertoning van Europese films in de Verenigde Staten – spreekt in hetzelfde staccatoritme waarin zijn films zijn gemonteerd. Dat geeft hem een schijn van gedecideerdheid, dat nog wordt versterkt doordat hij om de twee zinnen begint met ‘there’s no doubt about it’. Toch blijft de ‘belangrijkste Amerikaanse filmer van de laatste kwarteeuw’, ‘de enige filmauteur van Hollywood’ steeds behoedzaam in zijn antwoorden. Hij komt pas echt los als hij praat over andere films dan de zijne.<\/p>\n

Het non-fictionboek van Nicholas Pileggi kwam tegelijk met de filmpremi\u00e8re uit. Hij werkte hieraan simultaan met het scenario. Een ongebruikelijke gang van zaken.<\/p>\n

‘Toen we aan dat scenario begonnen, bestond er alleen maar een artikel in de Las Vegas Sun . Dat verhaal had Nick me laten zien. Het ging over een echtpaar dat ‘s ochtends luid ruzie maakte op het gazon voor hun woning in Vegas. In dat artikel werd de twaalf jaar die aan die heibel vooraf waren gegaan en tot deze climax hadden geleid verder uit de doeken gedaan. Nick zag daar geweldig materiaal in, mij leek het ook interessant om een epische film te maken die uiteindelijk uitmondt in een echtelijke twist. Die ruzie is ook de laatste echte dialoogsc\u00e8ne in de film, daarna komen er alleen nog montagesequenties. Het plan voor de film was er eerder dan voor het boek. Om de een of andere reden zijn aan onze film meer beperkingen opgelegd dan het boek: wij mochten niet de echte namen gebruiken to protect the guilty. Ace Rothstein staat voor Frank Lefty Rosenthal die in het boek w\u00e9l wordt genoemd. Dat boek is uiteraard ook gedetailleerder, voor de film hebben we moeten kiezen uit de verschillende feiten. We hadden onze bronnen in beide kampen, mensen die elkaar zelf zelden of nooit hadden gesproken gedurende die periode. Voor de kerel op wie Nicky Santoro is gebaseerd, hebben we uitsluitend zegslieden gevonden die niets dan goeds over hem hadden te melden. Maar over het Rothstein-personage wilde niemand iets positiefs zeggen. Helaas was er niemand die kon spreken namens zijn dode vrouw Ginger. Er waren genoeg mensen met anekdoten over haar, maar we konden niemand vinden die haar echt na had gestaan en wilde praten. Als ik zeg “we”, bedoel ik eigenlijk Nick. Hij is de reporter, zelf heb ik geen van die mensen gesproken. Ik bleef alleen in de buurt.’<\/p>\n

Was u al vertrouwd met Las Vegas?<\/p>\n

‘In de jaren zeventig was ik er weleens geweest, maar ik ben geen spelletjesmens, ik was nooit ge\u00efnteresseerd in gokken. Bovendien had ik daar niet het geld voor. De shows gingen wel en het was leuk dat je er op elk uur van de nacht nog uitgebreid kon eten. Maar na anderhalf uur verveelde ik me al te pletter. Toen had ik door dat alle optredens en al dat voedselaanbod alleen maar waren bedoeld om iedereen aan de goktafels te houden. Ik was w\u00e9l geboeid door de mensen die speelden, al dat excessieve. Ze hadden opeens een ander denkraam: wij kunnen doen wat we willen, we zijn nu in Vegas.’<\/p>\n

Ondanks de andere locatie van Casino moet de overeenkomst met GoodFellas meteen duidelijk zijn geweest: de semi-documentaire reconstructie van een periode met goeddeels dezelfde acteurs als verwante personages. Was u niet bang dat u te maken kreeg met een herhalingsoefening?<\/p>\n

‘Het idee was om de stijl van GoodFellas als uitgangspunt te nemen en van daaraf verder te gaan, op een veel ruimer canvas. GoodFellas toonde het leven van alledag van een maffiasoldaat die niet eens sleutelfiguur was in de organisatie. Casino gaat inderdaad over hetzelfde slag mensen, daar kon ik niet om heen. Het verschil met GoodFellas is dat deze personages op hoger niveau opereerden en er voor hen veel meer op het spel stond. Deze film gaat niet over Brooklyn of Queens – New York is uniek, heeft aspecten die Europees noch Amerikaans zijn – maar over Amerika.<\/p>\n

Mean Streets was autobiografisch, een film die ik echt m\u00f3\u00e9st maken over de vrienden met wie ik was opgegroeid, misschien de beste die ik heb gemaakt. Maar bij elke volgende film heb ik me altijd heel eerlijk afgevraagd: wat ga ik nu doen, wordt dit een film die anders kan zijn dan de vorige, wat is voor mij interessant om dit keer te laten zien? Er is geen twijfel mogelijk dat ik me vaak voel aangetrokken tot dezelfde onderwerpen, maar ik probeer de werelden waarin die verhalen zich afspelen te var\u00eferen en te wijzigen. Aspecten van het obsessieve gedrag in The Age of Innocence had ik eerder behandeld, dat weet ik best, maar nooit in een dergelijk milieu en met zulke omgangscodes. Ik blijf voortdurend bezig met de vraag: waarom? Je moet oppassen dat je niet al te afhankelijk wordt van je eigen stock company. (Ex-echtgenote) Barbara De Fina heeft mijn laatste acht films geproduceerd, alle films zijn gemonteerd door Thelma Schoonmaker. Dat trio – met mij erbij – blijft hetzelfde, maar verder hangt alles ook af van het onderwerp. Ik probeer steeds te werken met dezelfde cameraman (Michael Ballhaus), maar door tijdsdruk lukt dat niet altijd. Deze film is daarom gedraaid door Rob Richardson. Voor verwante films als GoodFellas en Casino zou het geschift zijn om n\u00ed\u00e9t meteen te denken aan mensen die me vertrouwd zijn, je kent elkaar al en daarom kun je meer lol samen hebben. Maar Casino is een West Coast-film, met niet alleen of overwegend Italo-Amerikanen als in GoodFellas, maar in fifty-fifty verhouding met de joodse personages. Dus had ik nu niet genoeg rollen voor al mijn vaste acteurs.<\/p>\n

Dan is de volgende vraag: hoe kan dit anders worden voor De Niro en mij? We hebben door de jaren al zov\u00e9\u00e9l personages ge\u00ebxploreerd. Er zijn wel meer begaafde acteurs, maar Bob en ik zijn ge\u00efnteresseerd in dezelfde soort rollen. Ik neem aan dat ik hem dingen laat spelen die ik zelf zou willen doen. Een soort catharsis: het doorleefd maken van momenten waarin hij een emotionele waarheid ervaart. Dat klinkt nogal zwaar, onderling hebben we het altijd over it feels right. Bob is weinig gearticuleerd, hij acteert vanuit een oerinstinct. Door zijn eigen compassie heeft hij het vermogen om zelfs het slechtste personage nog menselijk te maken. Ik denk dat het publiek onderkent dat hijzelf een heel goed mens is, dat in zijn blik ziet, waardoor elke rol een extra dimensie krijgt. We vonden allebei Rothstein een boeiend persoon en ik zag voor Bob de mogelijkheid tot een rol waarin hij n\u00ed\u00e9t heftig hoefde uit te pakken. Rothstein probeerde alles onder controle te houden, zich niet te laten ontregelen door zijn emoties. Hoe killer hij zelf was, hoe beter hij de temperatuur van het spel kon beoordelen, zonder eigen betrokkenheid. Maar diezelfde man kon ook een huwelijksaanzoek formuleren in de wetenschap dat die vrouw niet van hem hield – menen dat hij haar zou kunnen veranderen, juist omdat er geen gevoel aan te pas kwam. Fascinerend. Dat hebben wij niet verzonnen, het is authentiek. De moraal van de film is dat je niet ongestraft voor God kunt spelen en dat het verlangen naar meer geld omslaat in funest verlangen naar steeds meer macht.’<\/p>\n

Uw keuze voor Sharon Stone zorgde eerst voor veel ophef. Er werd sceptisch over deze casting gesproken, maar sinds de premi\u00e8re is dat in het tegendeel veranderd. Stone kreeg zelfs een oscar-nominatie.<\/p>\n

‘Aanvankelijk waren we in overleg met Michelle Pfeiffer. Ze was zwanger. We hebben toen nog overwogen om de film uit te stellen tot na de bevalling. Maar dat bracht allerlei grote complicaties met zich mee. Daarna hebben we met Sharon Stone gepraat. We hebben ook nog andere actrices ontmoet, maar eigenlijk wisten we al dat we het met Sharon wilden doen. Zij heeft een harde uitstraling die erg lijkt op die van Geri, de vrouw op wie Ginger is gebaseerd. En ze wilde heel graag, omdat ze nog nooit een dergelijke film had gedaan. De doorslag gaf dat De Niro met haar in zee wilde, Bob is altijd genereus met zijn tegenspelers, maar nu zelfs nog m\u00e9\u00e9r zodat ze zich welkom en op haar gemak kon voelen. In feite doet Rothstein Ginger alles aan, hij plaatst haar in die situatie waarin ze emotioneel gevangen is, hij drijft haar in de armen van Nicky. Daarom heb ik alleen de twee mannen een commentaarstem gegeven. De filmsituatie begint met de relatie tussen Ace en Nicky, een situatie waarin de vrouw pas later wordt ge\u00efntroduceerd als destructief element, maar die destructie roepen de kerels w\u00e9l over zichzelf af.’<\/p>\n

U noemt Casino een stadswestern.<\/p>\n

‘Ik was al in Vegas toen Wyatt Earp in premi\u00e8re ging. Ik dacht: wat had ik die film graag gemaakt, maar eigenlijk bedoelde ik een film als My Darling Clementine (John Fords klassieker over Earp). Maar dat k\u00e1n niet meer vandaag de dag: de locaties zijn verdwenen, acteurs die op die manier door klapdeuren komen en hun bier vastpakken, bestaan niet meer. Wie zou nu de rol van Henry Fonda kunnen spelen? Ik vond: zo’n western kan ik niet maken, maar misschien maak ik met Casino ook een western, in de zin dat de mensen de stad bestierden alsof het nog steeds het wilde Westen was. Wanneer Joe Pesci het casino ingaat om de croupiers te terroriseren – waar gebeurd, overigens – is dat heel erg in de traditie van westernsc\u00e8nes waarin de bad guy een saloon binnenkomt en de barkeeper laat dansen door op zijn schoenen te schieten en de luchter van het plafond knalt, tot de marshal ingrijpt. Het rare is dat die kerels kwamen van de East Coast of uit de Midwest, maar zich toch gedroegen als de vroegere gunslingers. Pas toen de ondernemers het van hen hadden overgenomen, is Vegas deel van het moderne Amerika geworden.’<\/p>\n

Is er, als je praat over de vermaaksindustrie, geen parallel te trekken tussen Hollywood en Las Vegas?<\/p>\n

‘Het huidige Vegas en Hollywood hebben in elk geval duidelijk \u00e9\u00e9n ding gemeen: het gegeven themapark. Praktisch elke grote studio – Universal, Disney – is nu exploitant van pretparken. Wij m\u00f3\u00e9ten ook het logo Visit the Univeral Studios aan het eind van onze films plakken, zelfs aan The Last Temptation of Christ. Dat is deel van de overeenkomst. Ik vind het best als je naar een pretpark gaat om je te amuseren, maar wie naar Vegas gaat, komt terecht in een moreel schemergebied dat riskant is voor het hele land. Vroeger was Vegas een stoeiplaats voor volwassenen die w\u00edsten wat ze op het spel zetten, ik wil niet zeggen dat ik dat goedkeur, maar het was in elk geval eerlijker dan nu. Nu presenteert het zich op een slinkse manier als kindvriendelijk: terwijl de kindertjes zich vergapen aan piraten en vulkanen, vergokken de ouders hun schoolgeld. Hypothetisch kunnen zo nieuwe generaties worden gecre\u00eberd die geen enkele scrupule meer hebben over gokken. Ze hebben van hun ouders niet anders gezien. En het vroegere geweld is er ook nog steeds, hoewel minder evident, misschien heb je nu een nieuw type legale gangsters die door iedereen vanzelfsprekend worden gevonden. De jaren negentig oogsten alle ellende die is gezaaid in de jaren zeventig en tachtig. We begonnen januari 1994 aan het scenario, in een hotel. Op de tafel lag Time Magazine met de MGM-leeuw op de cover, bij een serieus artikel over “Vegas the American City”. Het idee dat in een slecht functionerende democratie met werkloosheid en rassenconflicten al je problemen in \u00e9\u00e9n seconde voorbij zijn wanneer je een miljoen wint aan de gokkast. De wanhoopsillusie dat je niet meer hoeft te werken of je best te doen om wat te bereiken. Zoiets is gevaarlijk, want die mentaliteit gaat nu ook naar andere steden en landen, zelfs tot in Oost-Europa. Ik heb niks tegen Mickey Mouse, maar vind niet dat de normen van DisneyWorld en Vegas het verdienen te worden ge\u00ebxporteerd.’<\/p>\n

Uw films lijken steeds grootschaliger te worden. En uw aandacht gaat uit naar meer personages dan \u00e9\u00e9n hoofdrol, die over steeds langere tijd worden gevolgd.<\/p>\n

‘Ik denk dat films universeler worden als je een breder scala aan menselijke emoties bestrijkt. Zomaar een filmpje over een stel oplichters in Las Vegas zou me niet interesseren, wie zit daar op te wachten? Maar als je de filmhistorie bekijkt, zie je dat Hollywood-regisseurs vanaf een bepaalde leeftijd, tegen het eind van hun carri\u00e8re, vaak films gingen maken die steeds langer en groter werden. Denk maar aan de spektakelfilms van de vroege jaren zestig. Ik hoop niet dat mij dat overkomt, want daarna is er geen weg terug. Zodra zo’n dure film flopt, ben je in Hollywood meteen afgeschreven: niet met die vent in zee gaan, die deugt niet, he’s been around the block too much. Ik neem liever een voorbeeld aan John Huston, die op zijn zeventigste Wise Blood maakte en niet in de val van spektakelfilm is gelopen.’<\/p>\n

Als u filmt over bestaande personages, research doet in hun milieu en bij hun relaties, wilt u dan weten wat zij van de films vinden?<\/p>\n

‘Van Nick Pileggi weet ik dat Henry Hill – op wie de hoofdpersoon in GoodFellas was ge\u00efnspireerd – vertelde dat Mean Streets zijn lievelingsfilm was. De Paul Cicero uit die film – iemand die geen telefoon had, geen creditcards, absoluut niets op grond waarvan hij getraceerd kon worden – is een keer bijna letterlijk gekidnapt om Mean Streets in de bioscoop te zien. Hij vond dat de film een juist beeld gaf van de manier waarop ze hadden geleefd. Weer later las ik in de Corriera della sera iets over de man in Palermo die zich tegen het Beest heeft gekeerd nadat drie\u00ebndertig van zijn familieleden waren vermoord. Die man zei dat GoodFellas de enige film was die een juist beeld gaf van het leven in en met de maffia, meer nog dan The Godfather. Het idee dat je constant helder en alert moet zijn, omdat elke fractie van een seconde verschil tussen leven en dood kan betekenen. Zoiets vind ik een compliment. Als je probeert een beeld te geven van hoe mensen leven, dan moeten die mensen zelf ook het gevoel krijgen dat ze de filmpersonages kennen.’<\/p>\n

Wat voelt u eigenlijk zelf voor uw personages? Ik bedoel niet de acteurs.<\/p>\n

Hij moet lachen en zegt: ‘Ik mag ze wel. Ze zijn het waard om films over te maken. Als je in de bioscoop geen gangsters wilt zien, kun je naar andere films dan Casino. Ik vind de man op wie Rothstein is gebaseerd een opmerkelijke vent. Ik zou niet echt met hem te maken willen hebben, zelfs niet al te vaak in zijn buurt willen zijn. Een klootzak, een gokker en een maffioso, maar toch… Ik kan wel commentaar hebben op de manier waarop hij zijn leven inrichtte, maar wie weet heeft hij ook commentaar op wat ik met mijn leven doe. Soms gaan mensen gewoon maar door, pas als ze stilstaan en omkijken merken ze dat iedereen die ze kenden dood is. Wat Ginger betreft, naar wat ik van haar weet, dacht ze echt dat ze een juiste keuze had gemaakt, dat het huwelijk een goeie deal was. Wat had ze anders gemoeten, ze kon toch niet eeuwig doorgaan met kerels tillen? En de toeschouwer kan Nicky “mogen” op een manier die vergelijkbaar is met het genoegen dat je beleeft aan de schurk uit jakobijnse tragedies. Hij is interessant omdat je je afvraagt: wat is er aan zo iemand nog menselijk? Welk deel van mij heb ik met hem gemeen? Hij boeit om de wijze waarop hij zijn macht vergaart. En om zijn zelfdestructie met vliegende vaandels, die het hele imperium meesleurt.’<\/p>\n

Meeleven met Santoro overkwam mij pas op het allerlaatst, als hij en zijn broer met honkbalknuppels worden doodgeranseld. Dat is misschien niet eens de gewelddadigste sc\u00e8ne, maar hij komt heel hard aan omdat hij zo primitief is.<\/p>\n

‘Ik vond dat ik echt moest laten zien welk geweld die levensstijl uiteindelijk oproept, anders ga je romantiseren. Lucky Luciano en Vito Genovese waren in de jaren dertig in staat om de macht over te nemen en de maffia te veramerikaniseren. Als dat je niet lukt, word je onvermijdelijk afgemaakt op een manier die ook een waarschuwing is voor anderen. Het was cleaner geweest om hem te executeren met een .22. Maar ik was ook ge\u00efnteresseerd in de menselijke tragedie, die vicieuze cirkel van wat mensen elkaar aandoen en blijven aandoen. Ongeacht wat ze op hun kerfstok hebben, het zijn toch mensen met wie je niet hoeft te sympathiseren, maar met wie je wel kunt meevoelen. Iemand die ziet hoe voor zijn ogen zijn broer wordt vermoord en in een kuil gegooid. Ik heb foto’s gezien van hun lijken nadat ze waren opgegraven. We hebben al hun wonden nagemaakt, voor zover ze nog te onderscheiden waren. Vreselijk om te zien. Daarom heb ik in de film een shot van bovenaf gemaakt, waardoor het beeld lijkt op een fresco. De vraag van geweld in films kun je herleiden tot de bijbel. Een gewelddadig boek: God heeft heel veel mensen de opdracht gegeven om te doden. En nog steeds zijn er mensen die moorden omdat het in de bijbel staat. Zoals Taxi Driver.’<\/p>\n

Verlossing van de zonde, een thema in uw vroegere films, is in GoodFellas en Casino ver te zoeken.<\/p>\n

‘Paul Schrader, die Taxi Driver en Raging Bull schreef, heeft die verlossingsthematiek aangedragen. Hij is filosofischer en erudieter dan ik, met veel gevoel voor het transcendente. Ik wist alleen maar dat Jake la Motta heeft kunnen overleven en vrede met zichzelf en anderen kon vinden, dankzij de kennis die hij verwierf. Toen ik Raging Bull draaide, was ik daar zelf niet aan toe. Ik nam alleen op wat Paul had geschreven, want ik hoopte dat ik ooit op dat punt zou komen. Tegenwoordig vind ik dat ik niet het recht heb om dat thema in mijn verhaal te verwerken, tenzij het vanuit de personages en de situatie zelf komt. Voor mij is de hel niet wat je te wachten staat na je dood, de hel is hier al op aarde. Vandaar de vlammenzee in het begin van Casino. De morele evolutie van de personages in Casino gaat van kwaad tot erger. Ik weet niet hoe het hem is gelukt, maar van alle personages heeft alleen Rothstein het inferno overleefd. Daarna voelt hij zich nederiger en in harmonie met zichzelf en zijn omgeving. Van iemand zonder problemen kun je geen drama maken. Voor mij zijn personages die in een conflictsituatie zitten interessant en invoelbaar en leerzaam. Vergeet leerzaam, onthou invoelbaar.’<\/p>\n

U produceert nu ook films van anderen, zoals Clockers van Spike Lee. Eerst ging het gerucht dat u de roman van Richard Price zelf ging verfilmen.<\/p>\n

‘Clockers speelt in een wereld die mij wezensvreemd is. De film gaat over een stel jongeren die opdracht krijgen een partij crack op te halen en voorwenden dat ze zelf beroofd zijn, zodat zij die crack kunnen verkopen. Richard Price zei, dat deze personages maar hooguit twintig minuten vooruit kunnen denken. Als ze worden afgemaakt, is het bijna een soort genocide, zonder dat er verdere gedachten onder zitten, of een organisatie. Ik had die film onmogelijk kunnen maken, ik kon niet eens bedenken waar te beginnen. Afro-Amerikanen en Italo-Amerikanen hebben zo’n totaal andere cultuur. Ik had niet eens geweten hoe ik de acteurs moest kleden.’<\/p>\n

Vlak voor Casino hebt u een documentaire compilatiefilm gemaakt vanwege het eeuwfeest van de cinema.<\/p>\n

‘Het blad Sight and Sound publiceert geloof ik elk decennium een lijst “Tien Beste Films Aller Tijden”. Over een hele eeuw is dat hondsmoeilijk, onmogelijk om te kiezen. Misschien kun je wel de beste per decennium kiezen, dat is te overzien. Niemand begint toch een keuze van de tien beste schilderijen of symfonie\u00ebn aller tijden? Het is interessant om te zien hoe die selectie uitvalt naarmate de generaties veranderen. Night of the Hunter en The Searchers werden voor het eerst genoemd in 1982. Goddank, dacht ik, The Searchers is eindelijk erkend. Maar daartoe moesten wel Pantserkruiser Potemkin of L’atalante van de lijst verdwijnen en was dat het waard? Misschien heb je nog een eeuw nodig om te ontdekken wat echt van blijvende waarde is. Ik hoop dat mensen zich er voor de komende honderd jaar rekenschap van geven dat de nieuwe technologie niets waard is zolang je niets hebt te vertellen. Wat je ook allemaal kunt doen met computers, het levert niks duurzaams op als er geen emotie en intelligentie aan te pas komt. Het is curieus dat jongere generaties meer eigentijdse films blijken te kiezen. Dat komt misschien doordat ze de oudere films niet eens hebben gezien. Het baart me zorgen dat jonge filmers in Hollywood zich niet schatplichtig voelen aan het verleden. Daardoor worden hun films steeds oppervlakkiger.’<\/p>\n

Wat vindt u van het werk van Quentin Tarantino, nu we het hebben over jonge filmers en geweld op het doek?<\/p>\n

‘Een halfjaar geleden zei Schrader: Marty, we’re on the way out. Die Tarantino-films brengen de nieuwe held, een hippe, ironische held met de stelregel: who cares? terwijl wij existenti\u00eble helden hebben. Ik zei: Paul, ik wist niet eens dat onze helden existentieel zijn. Misschien is Tarantino de 21st century man, maar ik ben geboren in 1942, heb zelfs wortels in de negentiende eeuw ergens in Sicili\u00eb. Ik kan met geen mogelijkheid 21st century worden. Ik houd van de films van Tarantino en van wat hij doet met acteurs. Toch moet je je wel realiseren waar het vandaan komt. Van Godard. De ingenieuze constructie van zijn scripts heeft alles te maken met Jean-Pierre Melville. Maar als ik een film maak over types als Santoro of Rothstein, heeft dat te maken met wat ik vroeger heb gehoord en gezien in Little Italy. Ik wil dat zo authentiek mogelijk, bijna documentair maken. Tarantino lijkt me uitsluitend ge\u00efnteresseerd in entertainment. Daarmee sluit hij aan bij de popcultuur van de jaren zeventig. Films als stripverhalen, die alleen gaan over andere bekende films.’<\/p>\n

Ondanks al uw prestige zijn uw films nooit megahits. Is dat niet lastig in Hollywood?<\/p>\n

‘Als je films niet al te duur zijn, is er kans dat ze meteen uit de kosten komen. Niemand zal met mijn films negentig miljoen winst maken, maar het is al niet slecht als ze geen verlies lijden. Het zal best belangrijk zijn dat je je reputatie blijft waarmaken, maar ik heb geen idee hoe ik dat moet doen. Goed of slecht, ik maak geen typische Hollywood-films, ze zijn nogal… speciaal. Ik had ooit het Amerikaanse model en het voorbeeld van de Europese film, maar ik merkte dat ik me beter voelde in een situatie waarin de regisseur filmmaker was in \u00e1lle betekenissen. Het enige waaraan je dan kunt afmeten of je mogelijk op een goed spoor zit, is het vage besef dat je een film echt w\u00edlt maken en dat je hem anders wilt maken dan je vorige. Verder kun je alleen hopen dat het publiek daarin wil meegaan.<\/p>\n

Af en toe maak ik iets meer mainstream, zoals Cape Fear, waarmee geld kan worden verdiend zodat ik weer drie of vier films voort kan. Thrillers liggen me niet echt na aan het hart, hooguit thrillers uit een voltooid verleden tijd. Basic Instinct, het soort film dat op dit moment succes heeft, zou ik nooit kunnen maken. Voor een echte genrefilm moet je als regisseur nederig kunnen zijn en dat is niet mijn traditie. Ik maak altijd persoonlijke films. Voor Cape Fear had ik allerlei elementen bij elkaar gebracht waarvan ik hoopte dat ik er iets mee kon dat voor mij zinvol zou zijn. Ik kan niet met zekerheid zeggen dat ik h\u00f3\u00fad van die film of dat ik er tevreden over ben. Bij het slot – als De Niro almaar niet verdronken kan worden – wilde ik uitvinden of ik in staat was om een heuse actiesc\u00e8ne te regisseren volgens de genrenormen van tegenwoordig. Die hebben we te wijten aan (schamper) mijn vriend Brian de Palma, die ze heeft ge\u00efntroduceerd in Carrie. Maar het was ook om te ontstijgen aan het realisme. Ik heb alle tweehonderd shots van die sc\u00e8ne eerst uitgetekend en vijf weken over de opnamen ervan gedaan. Gekmakend, maar interessant om te doen. Zo’n commerci\u00eble film is \u00f3\u00f3k een gok, want als hij geen geld blijkt op te brengen, waar blijf je dan? Gelukkig heeft Cape Fear meer opgebracht dan al mijn andere films, zevenentachtig miljoen dollar alleen in Amerika. GoodFellas en The Color of Money hebben ongeveer vijftig miljoen opgeleverd.’<\/p>\n

Ook offici\u00eble erkenning door Hollywood – zoals een oscar voor de beste regie – blijft uw films onthouden. Nadat u voor GoodFellas was gepasseerd, zei Harvey Keitel: ‘He got what he deserved, exclusion from the mediocre.’<\/p>\n

‘Natuurlijk ben je teleurgesteld als je geen prijs krijgt. Maar vervolgens denk je: waarom zou ik, kennelijk functioneer ik in een andere wereld. Het is al verbijsterend dat ik in staat word gesteld om mijn films te maken. Dus kan ik beter mijn mond houden. Toen ik niet de oscar kreeg voor Raging Bull, zei De Niro: troost je met de gedachte dat ze zich j\u00f3\u00faw film ook later nog zullen herinneren. Uiteindelijk maak ik inderdaad liever een film die de mensen bijblijft dan een snel vergeten oscar-film. De organisatie van de Academy heeft altijd allerlei politieke overwegingen die meer te maken hebben met de situatie van het moment dan met de films. “Best Picture of the Year” is een aanbeveling. De afweging is dan, dat ze jongeren liever sturen naar Dances with Wolves dan naar GoodFellas. Misschien wens ik alle prijzen die er maar te vergeven zijn, maar het enige dat ik \u00e9cht wil, is geld voor een volgende film. Anders zou ik moeten gaan werken. Ik bedoel: een film maken in opdracht van iemand anders. En dat kan ik niet, daar ben ik te lui voor.’<\/p>\n

<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Casino van Martin Scorsese is een film van drie uur over twintig jaar geschiedenis van de gokstad Las Vegas. Robert de Niro speelt de bookmaker Ace Rothstein, een stroman van de maffia die werkt als bedrijfsleider in een aantal gokpaleizen.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,9,269],"tags":[3111,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127229"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=127229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127229\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=127229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=127229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=127229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}