{"id":127133,"date":"1998-04-11T11:28:00","date_gmt":"1998-04-11T09:28:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/het-fenomeen-leonardo-dicaprio\/"},"modified":"1998-04-11T11:28:00","modified_gmt":"1998-04-11T09:28:00","slug":"het-fenomeen-leonardo-dicaprio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/het-fenomeen-leonardo-dicaprio\/","title":{"rendered":"Het fenomeen Leonardo DiCaprio"},"content":{"rendered":"
\n

Alleen een visueel gehandicapte kan het zijn ontgaan dat de held van het moment Leonardo DiCaprio heet. Alom aanwezige poster- en coverboy. Ster van de hitfilm Titanic. Lustobject voor jonge meisjes – zo jong vaak dat hun moeders ze naar de bioscoop moeten vergezellen – en voor oudere heren. Maar ook gewoonlijk tot weinig adoratie geneigde auteurs beginnen recensies van zijn nieuwe film The Man in the Iron Mask met de constatering ‘dat Leo er weer prachtig uitziet’.<\/p>\n

Voor de esthetische kwaliteiten van Leonardo DiCaprio heb ik geen oog. Gezichtscontouren en een hoog voorhoofd geven hem het aanzien van een ongare pannenkoek. Slap piekhaar meestal in bloempotcoiffure, wenkbrauwen die eruitzien alsof de hand van de portrettekenaar is uitgeschoten, boven diepliggende en fletsblauwe ogen die gewoonlijk tot spleten zijn geknepen. Een stomp neusje, een pruilmond, en een kaaklijn die zijn Germaanse herkomst verraadt. Toegegeven, hij heeft een aanstekelijke lach, al geven zijn rollen daar in de regel weinig aanleiding toe. En hij kan w\u00e9l acteren, wat voor veel pin-ups geen noodzakelijke voorwaarde was en is. Zijn biografie lijkt tot op heden de blauwdruk van die van zoveel andere succesvolle Hollywood-jongeren van nu. Anti-autoritair opgevoede telgen van flowerpower-ouders, die van jongs af omgingen met de artistieke of intellectuele kopstukken van de alternatieve boh\u00e8me en al als kind het toneel op werden geduwd. Wereldberoemd op een leeftijd dat de meesten net beginnen een beroepsopleiding te kiezen.<\/p>\n

Zijn moeder is een Duitse hippie, Irmelin Idenbirken, die haar geboorteplaats Oerk-Erkenschmick ontvlucht om naar de Verenigde Staten te gaan. Op een campus ontmoet ze George DiCaprio, ze trouwen en vestigen zich in Californi\u00eb waar in die vroege jaren zeventig ‘alles’ scheen te gebeuren. Op vertraagde huwelijksreis in het land van DiCaprio’s voorouders staan ze in de Galleria degli Uffizi in Florence voor een schilderij van Leonardo da Vinci, als de zwangere Irmelin het eerste schopje tegen de buikwand voelt. Daarmee staat de naam van de baby vast. Nog voor zijn geboorte komen de eerste scheuren in het huwelijk dat binnen een jaar definitief op de klippen is. Wel besluiten ze Leonardo’s opvoeding samen te blijven doen en zien ze geen reden voor wettelijke scheiding. (Tot op heden begeleiden ze samen de carri\u00e8re van hun zoon: vader George velt een oordeel over de aangeboden scenario’s, moeder gaat over de praktische dienstregeling, de financi\u00eble onderhandelingen en zijn belastingaangifte.)<\/p>\n

George DiCaprio verkoopt in een verbouwde garage in Hollywood underground-strips en gaat ze later zelf uitgeven. Irmelin en Leonardo wonen in Echo Park, net geen achterbuurt, maar vlak bij het getto van de zwervers, hoeren en junks. Tekenaar Robert Crump, activist Abie Hoffman en schrijvers William Burroughs, Allen Ginsberg en Hubert Selby komen regelmatig op bezoek. Op zijn vierde wordt Leonardo door zijn vader meegenomen naar een Performance Festival. George tilt zijn kleuter ook op het podium. Die begint prompt te dansen en krijgt applaus. Aangemoedigd blijft hij net zolang doorgaan tot zijn vader hem wegdraagt. Thuis ziet hij op de televisie andere kinderen kunstjes doen die hij moeiteloos imiteert en zeurt hij tegen zijn moeder dat hij dat ook wil. Tenslotte neemt Irmelin hem mee naar open audities voor de kindershow Romper Room. In de studio doet hij opnieuw zijn dansje en weet niet van ophouden omdat hij weer applaus verwacht. In plaats daarvan duwt een floor manager hem naar buiten.<\/p>\n

Een gelukkige jeugd, zal hij later zeggen. Ook al is Hollywood ‘een smerige klotestad’, kan hij op school alleen meekomen door steeds verder geperfectioneerde spiekstystemen en wordt hij door klasgenoten gepest met zijn exotische naam en afwezig gedrag: Leonardo Retardo. Onvrede breekt pas door als zijn stiefbroertje – binnengebracht door Irmelins nieuwe partner – wordt gevraagd voor een commercial en vijfduizend dollar verdient. Zijn hegemonie als enig kind is voorbij en zijn rivaal speelt ook nog klaar wat hij het liefst wil. Leonardo eist ook te worden ingeschreven bij een casting agency, in Hollywood woon je niet zonder de wetten van de showbusiness te leren. Na veel afwijzigingen krijgt hij tenslotte een agent die er aanvankelijk niet in slaagt hem geplaatst te krijgen. Maar na het eerste spotje volgen snel tweehonderd andere.<\/p>\n

De frequente reclames leiden tot incidentele rolletjes in series. Hij debuteert in Lassie, dan volgen de soap Santa Barbara en de sitcom Roseanne. Wisselende genres, maar steeds hetzelfde personage als dwarse puber. In 1990 krijgt hij zijn eerste vaste engagement in Parenthood, het getroubleerde neefje dat van de hoofdrol komisch-pedagogische levenslessen krijgt. De serie is geen succes en wordt binnen twee maanden geannuleerd. DiCaprio stapt over naar een andere familieserie, het langlopende Growing Pains. Televisie is zijn leerschool in wat hij niet wil, stelt hij achteraf.<\/p>\n

Zijn eerste filmrol in 1992 blijkt nauwelijks promotie, de horror Critters Part 3 die uitsluitend wordt gemaakt voor de videomarkt. Hij heeft een prominente rol, maar in de thriller Poison Ivy krijgt hij maar \u00e9\u00e9n groepssc\u00e8ne. Zijn naam in de rolverdeling is langer in beeld dan zijn enige close-up. Ervaring telt niet bij de audities voor een rol in This Boy’s Life, de Engelse regisseur Michael Caton-Jones test honderden jongens van wie de meesten nooit hebben geacteerd. Net als bij de anderen denkt Caton-Jones DiCaprio te ontspannen met een gesprek over de actuele hitparade. Hij wordt bruusk onderbroken: je houdt helemaal niet van die muziek, je begint daar alleen over omdat je niet weet hoe je met kids moet praten! Dat geeft de doorslag, wat Caton-Jones betreft wordt Leonardo DiCaprio zijn hoofdrol, zelfs zonder dat hij hoeft voor te spelen. Maar Robert De Niro heeft \u00f3\u00f3k inspraak in de selectie van zijn tegenspeler. DiCaprio: ‘Natuurlijk was ik ge\u00efntimideerd, maar ik had geen notie dat het beleefd was om dat te laten merken. Ik dacht dat ik het juist moest verbergen en keek hem recht aan. Geen zelfvertrouwen, maar onbenul. En opeens zat ik in de film.’<\/p>\n

This Boy’s Life gaat over een tiener die door zijn stiefvader wordt afgetuigd en gedwarsboomd in zijn schoolopleiding omdat hij niet kan hebben dat de jongen meer kennis verwerft dan hij. Tobias Wolff had in de gelijknamige roman zijn jeugd in de jaren vijftig beschreven. Omdat alle betrokkenen nog in leven zijn, leidt angst voor aanklacht wegens smaad tot een scenariobewerking die veel scherpe kantjes afslijpt, waarna in de filmmontage nog meer wordt gecoupeerd. Het resultaat is nogal wezenloos. De Niro is in zijn zoveelste psychotische rol een karikatuur van zichzelf, zonder diepte of motivatie. Door de teleurstellende sterrollen gaan aandacht en waardering naar Leonardo DiCaprio, die Tobias’ ontwikkeling van bange gelatenheid naar verbeten rebellie opmerkelijk overtuigend invult. Bij de montage zorgt hij voor een onvoorzien probleem: in een opnameperiode van enkele maanden is hij een koplengte gegroeid, zodat hij het ene moment tegen De Niro opziet en het volgende boven hem uittorent.<\/p>\n

Ondanks de persoonlijke lof is de filmflop dusdanig groot dat nieuwe aanbiedingen uitblijven. Tot de Walt Disney Studio hem vraagt voor de spookkomedie Hocus Pocus. Vader en zoon DiCaprio vinden het scenario volkomen kul. Uitgerekend op de dag dat hij het contract voor Hocus Pocus al dan niet zal tekenen, krijgt hij een script dat hem w\u00e9l aanspreekt.<\/p>\n

In What’s Eating Gilbert Grape? is Johnny Depp bediende bij een dorpskruidenier die bijna alle klanten heeft verloren aan de supermarkt. Hij zou zijn heil elders moeten zoeken, maar thuis bindt hem de verantwoordelijkheid voor een fobische moeder, die al jaren niet buitenkomt en is uitgedijd tot tweehonderd kilo, zodat ze zich niet eens van de sofa k\u00e1n verheffen. En voor een achterlijk jonger broertje. Voor het eerst en tot nu toe voor het laatst doet DiCaprio research voor een rol en laat zich enige weken opnemen in een inrichting voor geestelijk gehandicapte jongeren. Hij ontdekt dat krankzinnigheid zich niet noodzakelijk manifesteert in mal gedrag, maar in onbevangen openheid die elke gebeurtenis weer als nieuw ervaart. Dat brengt hij over in zijn rol, zonder het effectbejag waarmee de meeste acteurs fiks uitpakken voor gestoorde personages. De filmwereld nomineert DiCaprio voor een oscar als beste bijrol.<\/p>\n

De Hollywood buzz rond die nominatie gaat de aandacht voor de film ver te boven. Ook ongezien wordt er veel gesproken en geschreven over de jeugdige acteur. De ideale boy wonder Robin in de Batman-serie, zo wordt gesteld. Regisseur Michael Mann heeft al jaren een filmbiografie van James Dean in petto. Hij testte vergeefs alle jonge acteurs in Hollywood voor de rol, van Gary Oldman tot Brad Pitt. Nu hij Leonardo DiCaprio heeft gezien hoeft hij niet langer te zoeken en wil hij zelfs zijn project in de ijskast zetten tot DiCaprio Deans leeftijd heeft. Nog vaker dan in \u00e9\u00e9n adem met J.D. wordt hij ‘de nieuwe River Phoenix’ genoemd, de kindster die schijnbaar probleemloos een begaafde volwassen acteur is geworden.<\/p>\n

Irmelin DiCaprio vergezelt haar zoon naar de Academy Award-uitreiking. Net op het moment dat ze even de zaal heeft verlaten voor een plas, zijn de oscars in de bijrolcategorie aan de beurt. Het beeldje gaat naar Tommy Lee Jones voor The Fugitive. Het mooiste moment van mijn leven, zegt DiCaprio, omdat ik niet dat podium op hoefde.<\/p>\n

Hij weigert Batman en stelt zich vergeefs kandidaat voor de rol die River Phoenix had zullen spelen in Interview with the Vampire. Langer dan een jaar speelt hij alleen in korte films van bevriende aspirant-cineasten. Later spreekt hij een vertoningsverbod over de filmpjes uit, ‘omdat ze bedoeld waren als geintje, niet om gezien te worden’.<\/p>\n

The Quick and the Dead is een postmoderne western waarin regisseur Sam Raimi zijn Italiaanse collega Sergio Leone pasticheert en Clint Eastwoods wrekende gunfighter wordt gespeeld door Sharon Stone. Een kleine maar cruciale rol is The Kid, zoon van Stones ergste opponent, die zijn onzekerheid verhult met schietgrage bravoure. Stone wil DiCaprio, maar in het budget zit geen ruimte voor een acteur die geen oscar won en naar wiens films geen mens kwam kijken. Stone houdt voet bij stuk, stelt van haar eigen gage 50.000 dollar beschikbaar voor DiCaprio’s cameo appearance. Ironisch genoeg is Stone de reden waarom hij de rol tienmaal weigert, de ster uit Basic Instinct rekent hij niet tot de kwaliteitsacteurs met wie hij wil werken. Uiteindelijk gaat hij overstag voor de melding dat zijn filmvader Gene Hackman zal zijn, die kennelijk meer in het scenario ziet dan ‘rotzooi die al duizend keer is gemaakt’. Misschien had Hackman even last van leesblindheid, want The Quick and the Dead flopt ongenadig.<\/p>\n

River Phoenix’ tragische dood is inmiddels zo lang geleden dat de producers voor hem ontwikkelde scenario’s weer uit de la halen. Twee scripts komen terecht bij Leonardo DiCaprio. The Basketball Diaries is het eerste waarvan hij meteen weet dat hij het wil doen, nog voor hij zijn vader raadpleegt. Opnieuw autobiografische stof, de jeugd van dichter Jim Carroll in de sloppen van New York toen sportieve prestaties hem een beurs bezorgden voor high school en een hero\u00efneverslaving hem bijna naar de verdommenis hielp. Het wordt eentonig: w\u00e9\u00e9r geen geslaagde film door de misplaatst flashy vormgeving van clipregisseur Scott Kalvert en de onbegrijpelijke beslissing de bepalende jaren-zestigsituering te vervangen door een geabstraheerd heden. En w\u00e9\u00e9r een verbazend rake rol van DiCaprio.<\/p>\n

Hij is contractueel verplicht om zijn eerste dragende filmrol publicitair te steunen met interviews, die hij tot dan toe had gemeden. ‘Het is niet erg als mensen me herkennen, ik wil niet dat ze me k\u00e9nnen.’ Met de pers wil hij geen ervaring delen die niet minstens vier jaar verleden tijd is, dus verveelt of vertedert hij journalisten met anekdotes over zijn schooltijd. E\u00e9n herinnering had hij bij nader inzien liever voor zich gehouden, omdat die vervolgens overal en steeds opnieuw wordt geciteerd. Over zijn eerste zoen: ‘De smerigste ervaring van mijn leven. Die meid werkte ongeveer een halve liter speeksel bij me naar binnen. Ik moest hard wegrennen om het weer uit te kotsen. Ik snap niet dat mensen die het onhygi\u00ebnisch vinden met de vork van een ander te eten d\u00e1t zomaar wel doen. Je kunt iemand nog zo aardig vinden, een mensenmond is de goorste plek ter wereld: slijm en bacteri\u00ebn en voedselresten en stinkende adem en wie weet wat nog meer. Een hondenbek is schoner.’ Zijn opinie over journalisten zakt tot een dieptepunt als hij ziet dat de meesten na zijn melding dat hij in Total Eclipse Rimbaud gaat spelen, de naam hebben genoteerd als Rambo.<\/p>\n

Ook op Total Eclipse is veel aan te merken, maar in menig opzicht is het de beste film en rol die DiCaprio heeft gespeeld. Ondanks de handicap dat het weer zo’n coproductie is waarin acteurs van vijf nationaliteiten met behoud van accent in het Engels Franse personages spelen, en de zoveelste kunstenaarsbiografie die de vraag opwerpt hoe de figuren tussen alle getoonde perikelen tijd hadden om scheppend bezig te zijn.<\/p>\n

De rol noodzaakt zijn eerste filmkus. Opnieuw een jakkie bah-ervaring. Erger nog omdat hij die kus aan een man moet geven – David Thewliss als Verlaine – en makkelijker omdat hij de weerzin kan bespreken met zijn collega wiens reactie zo cool is dat het uiteindelijk reuze meevalt. De Amerikaanse pers reageert allesbehalve cool op een film ‘vol tongzoenen’ en ‘sodomiesc\u00e8nes’. Total Eclipse wordt na \u00e9\u00e9n week uit de roulatie genomen en verder uitsluitend uitgebracht op video. Alleen Frankrijk behoudt als coproducerend land recht op bioscoopvertoning. Die leidt tot positieve recenties en lof voor DiCaprio.<\/p>\n

Het dumpen van de film heeft in elk geval insinuaties voorkomen dat iemand die zoiets speelt zelf ook niet geheel van de juiste kant zal zijn, maar DiCaprio houdt wel de reputatie dat hij alleen in onvertoonbare films speelt.<\/p>\n

Romeo and Juliet lijkt geen erg buitenissig filmplan, niet in een jaar dat Shakespeare opeens de meest verfilmde auteur is boven Stephen King en Michael Crighton, maar regisseur Baz Luhrmann wil eigentijdse design en discosituering combineren met de oorspronkelijke tekst. DiCaprio – niet de eerste keus – wordt gevraagd te auditeren met de prille actrice Claire Danes die al fotogeniek stierf in Little Women. Danes heeft haar huiswerk gemaakt, niet alleen het stuk gelezen, maar ook een aantal analyses en alvast haar monologen uit het hoofd geleerd. DiCaprio is blijven steken in de eerste pagina en stelt dat hij liever het scenario leest. Dit verschil duurt voort tijdens de opnamen. ‘Nogal kinderlijk,’ noemt de vijftienjarige Danes haar vijf jaar oudere filmminnaar. En nogal hinderlijk dat hij haar concentratie op een te draaien sc\u00e8ne steeds verstoort met een luide Goofy-act en flauwe grappen. Maar de monoloog bij haar graftombe doet hij zo aangrijpend, dat die sc\u00e8ne vele keren over moet, ondanks haar schijndode toestand gaat ze steeds om hem huilen.<\/p>\n

Romeo and Juliet heeft meer succes dan de andere, gelijktijdige Shakespeare-verfilmingen, maar het wordt geen groot succes. Critici prijzen Luhrmann voor zijn curieuze en deels geslaagde experiment. Hun waardering gaat ook naar DiCaprio, die dynamische energie toont in de taferelen met vrienden en rivalen en oprecht verdriet in de slotsc\u00e8nes. Bevlogen liefdespo\u00ebzie gaat hem minder spontaan af, maar daarmee lijkt de regisseur ook geen raad te weten. ‘MTV-Shakespeare’ in 1996 trekt niettemin minder en vooral minder jong publiek dan Franco Zeffirelli’s traditionele bewerking uit 1968, toen hoofdrolspelers met de jaren van hun personage massaal leeftijdsgenoten naar de bioscoop lokten.<\/p>\n

Toch is ‘Romeo’ een prikkelend etiket, vooral voor de roddelpers en paparazzi, die vastleggen dat hij bij Demi Moore logeert terwijl echtgenoot Bruce Willis van huis is. Hij kent inmiddels de spelregels van de filmroem: prompt vertoont hij zich her en der met een ‘jarenlange vriendin’ die voordien onzichtbaar bleef. Die naams- en gezichtsbekendheid betekenen nog niet veel voor zijn box office, blijkt als Robert De Niro hem vraagt voor de door hem geproduceerde film Marvin’s Room, waarin slepende familieconflicten worden gladgestreken in de confrontatie met ziekte en dood. DiCaprio’s rol is niet zo groot vergeleken bij Diane Keaton als zijn aan leukemie stervende tante, toch staat zijn naam prominenter op de rolverdeling en affiches. Het zet geen zoden aan de dijk, evenmin als de beroemde namen van Meryl Streep, De Niro zelf en Hume Cronyn en lof voor hun sobere spel dat de smartlap net binnen de perken houdt. Meryl Streep heeft dezelfde ervaring als Claire Danes: ‘Leo is constant bezig met streken en kattekwaad op de set en stapt dan zonder voorbereiding of overgang in een hoogstdramatische sc\u00e8ne voor de camera. Ik snap niet hoe hij dat klaarspeelt.’ Wel signaleert ze een onderliggende, doorgaande inleving in zijn rol. Het personage bouwt een warme verstandhouding op met zijn tante, dus trekt hij tussen en na de opnamen steeds op met Keaton, maar heeft een moeizame relatie met zijn moeder, dus mijdt hij Streep buiten het decor zoveel mogelijk.<\/p>\n

Tussen filmopnamen en premi\u00e8re liggen vele maanden. Van het relatieve succes van Romeo and Juliet en wat daarna volgt is niets bekend, als regisseur James Cameron Leonardo DiCaprio polst voor de sterrol in zijn geplande film Titanic. Verbazend, want hij heeft uitsluitend pubers gespeeld in films voor klein publiek, en buiten Amerika is zijn reputatie vrijwel nihil. Anderzijds hebben recente blockbusters kassarecords gebroken zonder speculatie op star appeal. En Titanic wordt een exorbitant kostbare productie, ook zonder de tegenwoordig gangbare superstargage van 25 miljoen dollar. Cameron is bekend om zijn films met Schwarzenegger, maar als Arnie zou spelen in Titanic verwacht iedereen dat hij de boot eigenhandig boven water houdt.<\/p>\n

DiCaprio weigert, een rampenfilm lijkt te veel op ‘rotzooi die al duizend keer is gemaakt’. Titanic is in gevorderde preproductie als hij toch een contract tekent. Prompt begint de hype die onvermijdelijk lijkt bij een film van deze omvang: ‘The hot young actor from the biggest movie ever made!’ Hij kan net sputteren: ‘Hollywood gooit acteurs op de markt of het stukken vlees zijn, maar ik wil geen stooflapje van de maand worden,’ voor hij afreist naar de lokatie.<\/p>\n

Ondertussen wordt die weerspannige ster boegbeeld van de film gemaakt in de ge\u00efllustreerde pers. Zijn portretten worden over de hele wereld gepubliceerd in glossy’s, film- en poptijdschriften, mode- en meisjesbladen die aan geen van zijn eerdere rollen ooit aandacht hebben besteed. Als door alle tegenslagen de geplande zomerpremi\u00e8re niet haalbaar is en Titanic pas met kerst gaat draaien, moet de interesse nog zes maanden geactiveerd blijven met gekochte voorpagina’s en gratis geleverde fotospreads. Zelfs DiCaprio’s horoscoop – Scorpio met ascendant Virgo, Pluto in het eerste huis, Uranus in het tweede, voor wie het interesseert – wordt overal ter publicatie aangeboden.<\/p>\n

Het reikt verder dan alleen Titanic. Showreporters worden van overal naar Frankrijk overgevlogen om te kijken hoe hij in The Man in the Iron Mask Louis XIV en zijn geknechte tweelingbroer speelt. Alleen kijken, want DiCaprio praat niet meer. Na een jaar weet de wereld misschien niet wie Leonardo DiCaprio is of wat hij kan, maar wel hoe hij eruitziet. Of dat iets oplevert voor wat inmiddels is ge\u00ebscaleerd tot duurste film aller tijden, moet nog blijken, maar de meeste prognoses zijn somber. Hoe DiCaprio eruitziet, heeft immers niets opgeleverd voor zijn eerdere films. En kan zelfs een geforceerde status als meisjesheld iets betekenen voor een film die speelt in 1912, met een droeve afloop die bij iedereen bekend is? Na zijn ongewenste loslippigheid bij de opnamen hoeft hij geen promotie te doen. Er wordt alleen een cryptisch citaat de wereld ingezonden: ‘Werken aan deze film heeft me geconfronteerd met al het goede en slechte dat het leven in petto kan hebben. Wat dat voor me heeft betekend kan ik voorlopig niet onder woorden brengen.’ Tja.<\/p>\n

Na een angstvallig ver weg gehouden wereldpremi\u00e8re in Tokio wordt het vonnis geveld. Ieder\u00e9\u00e9n wil Titanic zien, niet uit de historische interesse, niet om de weelderige decoratie, nauwelijks om de spectaculaire trucages, maar voor de love story. En vooral om Leonardo naast wie de 1594 andere passagiers die ook verzuipen een te verwaarlozen bijzaak zijn. De Japanners roepen hem meteen uit tot ‘grootste ster van de planeet’, de rest van de wereld volgt snel. Het landschap in de kiosken verandert niet, nog steeds siert hij alle tijdschriftcovers, alleen hoeft de filmmaatschappij er niet meer voor te betalen. En terwijl de fans Titanic voor de zoveelste maal gaan herzien, stromen ze nu ook naar The Man in the Iron Mask. Terwijl dat toch een nogal saaie en warrige film is die – erger – DiCaprio meer dan de halve filmduur buiten beeld laat. (Eigenlijk langer, sc\u00e8nes als gemaskerde gevangene zijn ongetwijfeld door een stand-in gedaan.)<\/p>\n

Het fenomeen DiCaprio wordt pas interessant zonder opgeklopte promotie, bij analyse van de zo aansprekende romance in Camerons megaopus. Het scenario schetst die met brede en vooral overduidelijke streken: de arme jongen en het rijke meisje dat ook nog een etter van een verloofde heeft. Verliefd worden op een ander terwijl de aanstaande toch een mooie inborst heeft zou al te veel subtiliteit vergen. Maar in beeld voltrekt zich iets dat wezenlijk anders en interessanter blijkt dan de barri\u00e8res van standsverschil of een doortrapte rivaal: de volkomen incongruentie van het liefdespaar. Hun verschil in acteerstijl, tegenover zijn ongepolijste natuurtalent staat de traditioneel gedegen scholing en toneelervaring van de Britse Kate Winslet. In werkelijkheid is ze een jaar jonger dan haar partner, maar in beeld lijkt zij achtentwintig en hij zestien. Al stelt het scenario dat anders voor: ook als indringer op het galabal bij de eerste klasse is DiCaprio met pommade in zijn onhandelbare haar en in smoking geen onweerstaanbaar dashing verschijning, maar een vermomd jongetje. Die onmogelijk combitatie transcendeert alle scenarioclich\u00e9s tot een liefde die geen levensvatbaarheid heeft, maar alleen bij gratie van de scheepsramp een mooie duurzame mythe kan worden.<\/p>\n

Merkwaardig genoeg maken alle manco’s van The Man in the Iron Mask de specifieke kwaliteiten en beperkingen van DiCaprio zichtbaarder dan zijn kranige heldenrol. Zijn vermogen om tegenstrijdige emoties en impulsen zichtbaar te maken wordt ditmaal uitgesplitst voor een dubbelrol, een perfide en nobele tweelinghelft, met het resultaat dat beide personages platte schimmen blijven. Hij heeft \u00e9\u00e9n heel mooi moment als hij bevrijd uit kerker en van masker met broze verwondering zijn onbekende omgeving beziet, als een kuiken dat net uit het ei is gebroken. Verder is hij kansloos in een rol die hem uitsluitend tot passiviteit dwingt.<\/p>\n

Daarmee zou hij als slechte koning moeten contrasteren, maar ook dit personage is door de film passief gemaakt. In allerlei sc\u00e8nes wordt hevig over zijn wandaden geklaagd, maar nergens zie je hem die beramen of uitvoeren. Ook zijn verschijning suggereert niets kwalijks, als twee\u00ebntwintigjarige monarch – zijn eigen leeftijd tijdens de opnamen – lijkt DiCaprio zelfs jonger dan ooit en met zijn lange lokken uiterst feminien. Dat wordt bijna potsierlijk als hij naast zijn machtsmisbruik ook nog de vuige verleider moet spelen die door geheime paleisgangen sluipt om de ene hofdame na de ander te beklimmen.<\/p>\n

Over een halfjaar is Leonardo DiCaprio vierentwintig, ruimschoots volwassen en met een filmloopbaan die je mag benoemen als tropenjaren. Toch lijkt hij als plaatje gestold in eeuwigdurende, vroege adolescentie. Niets in zijn trekken wijst vooruit hoe hij er kan uitzien als hij dertig is, of vijfenveertig. Child is the father of man, but not Leonardo. Meer dan zijn al dan niet voldoen aan een willekeurig verschuivende schoonheidsnorm, geeft dat zijn verschijning een onbehaaglijke dimensie. Misschien noemt moeder Irmelin hem niet voor niks ‘onze alien.’<\/p>\n

Toch verklaart dat waarom zoveel kleine meisje nu dagelijks een kusje drukken op zijn foto: natuurlijk zijn er fraaiere jongens, maar bij Leo is er tenminste geen aanwijzing dat hij ooit gaat lijken op hun vader, de leraar of de Boze Buurman. Terwijl de oudere meneren niets zien wat later verval aankondigt dat hooguit kan worden bevochten op de sportschool. Maar Leo die aan spierversteviging doet? Zo op het oog heeft hij niet eens spieren. De vlees geworden Peter Pan die van de natuur kreeg wat Michael Jackson na talloze verbouwingen nooit lukte.<\/p>\n

Maar als ik Michael Mann was, zou ik niet rustig slapen. Zal Leonardo DiCaprio ooit oud genoeg zijn om James Dean te spelen?<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alleen een visueel gehandicapte kan het zijn ontgaan dat de held van het moment Leonardo DiCaprio heet. Alom aanwezige poster- en coverboy. Ster van de hitfilm Titanic. Lustobject voor jonge meisjes – zo jong vaak dat hun moeders ze naar de bioscoop moeten vergezellen – en voor oudere heren. Maar ook gewoonlijk tot weinig adoratie geneigde auteurs beginnen recensies van zijn nieuwe film The Man in the Iron Mask met de constatering ‘dat Leo er weer prachtig uitziet’.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,14,269],"tags":[3187,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=127133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127133\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=127133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=127133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=127133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}