{"id":127077,"date":"1998-10-24T16:07:00","date_gmt":"1998-10-24T14:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/een-lucratieve-transactie-met-een-dictator\/"},"modified":"1998-10-24T16:07:00","modified_gmt":"1998-10-24T14:07:00","slug":"een-lucratieve-transactie-met-een-dictator","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/een-lucratieve-transactie-met-een-dictator\/","title":{"rendered":"Een lucratieve transactie met een dictator"},"content":{"rendered":"
\n

‘Ja, maar niet zolang die ouwe er zit,’ zei Van Mierlo. Dat was toen hem vorig jaar werd gevraagd of Nederland kon instemmen met de levering van tweehonderd Leopard-1V(erbeterde) tanks aan Chili. ‘Die ouwe’ was opperbevelhebber Auguste Pinochet. Dit voorjaar ruimde de dictator het veld. Dat wil zeggen, hij vertrok uit het leger. Maar hij bleef senator en, niet minder belangrijk, adviseur van het door hem als dictator zelf opgerichte wapenbedrijf Famae. Famae, Fabricas Maestranzas del Ej\u00e9rcito, is de huisfabrikant van de Chileense landmacht. En dit bedrijf is nu wel de afnemer van de overtollige Leopard-tanks, dus veel meer dan een symbolisch verzet van Van Mierlo was het niet.
De transactie liep via de Rotterdamsche Droogdokmaatschappij van Joep van den Nieuwenhuizen. De RDM probeert eigenlijk onderzee\u00ebrs te exporteren, maar dat lukt niet zo goed. Als lokaas bij zijn handel gebruikt Van den Nieuwenhuizen vaak oud defensiematerieel. Dat wordt voor een zacht prijsje van de krijgsmacht overgenomen, opgeknapt, en doorverkocht. Het is een interessante markt op zichzelf geworden, maar het einddoel blijft de nog
veel interessantere vervolgopdracht voor nieuw materieel.<\/p>\n

De geschiedenis begint in de tweede helft van 1996.<\/p>\n

De RDM vroeg ir. Jan Fledderus, directeur internationale materieelbetrekkingen van het ministerie van Defensie, om hulp bij een eventuele verkoop aan Chili. ‘Dat kun je wel vergeten,’ moet Fledderus hebben geantwoord, vanwege Pinochet. Maar de contacten met Chili zijn toen w\u00e9l op een laag pitje gehouden, in afwachting van andere tijden. Ruim een jaar geleden, augustus 1997, vroeg de RDM het ministerie van Buitenlandse Zaken of er bezwaar zou bestaan tegen een eventuele levering. Van Mierlo stelde toen dat de tankdeal onder drie voorwaarden zou kunnen doorgaan.
Behalve ‘de oude man moet weg’ zei hij dat de Tweede Kamer (vertrouwelijk) ermee akkoord moest gaan en dat de Duitse regering toestemming moest geven. Het ging tenslotte om tanks die ooit in Duitsland waren gemaakt.<\/p>\n

De Tweede Kamer heeft zitten slapen. Op 16 december kreeg zij een vertrouwelijke brief waar nooit iets mee gedaan is. Vermoedelijk is de brief via het presidium bij de Vaste commissie voor Defensie terecht gekomen, terwijl het een zaak voor de commissie Buitenlandse Zaken is. Het kamerlid Apostolou: ‘Ik kan me niet herinneren dat ik daar ooit ben ge\u00efnformeerd. Als het om Latijns-Amerika gaat, let ik meestal extra goed op.’ Zijn VVD-collega Van den Doel: ‘Ik ga u niet zeggen wat ik van deze specifieke deal vind. Zulke brieven komen bij de Defensie-commissie binnen, want de minister van Defensie is de eerste ondertekenaar als het om oud legermaterieel gaat. Maar als de collega’s van andere partijen dan zitten te slapen, moeten ze achteraf niet piepen.’<\/p>\n

Een dag later, op 17 december 1997, zat Joep van den Nieuwenhuizen al in Santiago, naar verluidt zelfs oog in oog met ‘de oude’, om het contract met Famae te tekenen. Een maand later (28 januari 1998) kwam de toestemming uit Bonn. Nu was het wachten alleen nog maar op het eervol ontslag van Pinochet uit de Chileense krijgsmacht. Toen dat gebeurd was, 11 maart dit jaar onder het spelen van Pinochets lievelingsmelodie ‘Lily Marlene’, volgden half april de definitieve exportvergunning uit Den Haag en de eerste zending. Was Pinochets rol helemaal uitgespeeld? Nee, samen met een paar andere ex-generaals vormt hij de grootste ‘fractie’ in de Senaat, en kan daarmee allerlei hervormingen tegenhouden. Bij zijn installatie als senator voor het leven zei hij: ‘Ik zal hier in de Senaat alle verworvenheden van het
militaire regime verdedigen.’ Daarbij horen ook de belangen van het leger, zoals rechtstreekse inkomsten (bij voorbeeld om tanks te kopen) uit de Chileense koperwinning.<\/p>\n

In het ‘Overzicht af te stoten roerende en onroerende defensiegoederen’ waarmee Defensie in 1994 de boer op ging, stonden de Leopard-1V tanks te koop aangeboden voor maar \u0178 100.000,- per stuk. Exclusief reserveonderdelen
en munitie, die gaan voor de helft van de nieuwprijs over de toonbank. De RDM zal dus goed verdienen aan de transactie, want alleen al in de eerste helft van dit jaar heeft het bedrijf toestemming gekregen om voor honderdvierentwintig miljoen gulden wapens naar Chili uit te voeren en dat moet voornamelijk om tanks en munitie gaan. ‘Zij staan nu juist op het punt om de grote plas over te gaan,’ zegt een woordvoerder van het ministerie van
Defensie.<\/p>\n

E\u00e9n keer was Pinochet in Nederland. In 1994, toen hij een tussenstop in het Amsterdamse Amstel Hotel maakte op doorreis naar Praag. Op dat moment had hij nog officieel de functie van inkoper voor het Chileense leger. Over
tanks kan hij toen nog niet gesproken hebben. Nederland was in die tijd nog bezig om ze in Afrika te verkopen, maar dat stuitte af op verzet van Duitsland.<\/p>\n

In Engeland kwam hij wel vaker. Thatcher was hem dankbaar voor zijn steun tijdens de Falklands-oorlog, toen Britse soldaten van Chileense bases gebruik mochten maken. In ruil daarvoor noemde ze hem een ‘gematigd leider’. In 1991 kreeg hij van de Britse regering n\u00f3g een tegenprestatie. De Chileense wapenindustrie kreeg Engelse technologie om voortaan eigen raketten te maken. Dat hij op zijn beurt en passant ook Saddam Hoessein aan wapens hielp deerde blijkbaar niet. De oude heer, die drieduizend Chileense doden op zijn geweten heeft, heeft zijn fascinatie voor wapentuig nooit verloren.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘Ja, maar niet zolang die ouwe er zit,’ zei Van Mierlo. Dat was toen hem vorig jaar werd gevraagd of Nederland kon instemmen met de levering van tweehonderd Leopard-1V(erbeterde) tanks aan Chili. ‘Die ouwe’ was opperbevelhebber Auguste Pinochet. Dit voorjaar ruimde de dictator het veld.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[269],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Ko Colijn, Paul Rusman","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=127077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/127077\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ko Colijn, Paul Rusman","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=127077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=127077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=127077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}