{"id":126983,"date":"1999-10-02T17:04:00","date_gmt":"1999-10-02T15:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/het-onderzoek-2\/"},"modified":"1999-10-02T17:04:00","modified_gmt":"1999-10-02T15:04:00","slug":"het-onderzoek-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/het-onderzoek-2\/","title":{"rendered":"Het onderzoek"},"content":{"rendered":"
\n

In Jakarta wachten twee Nederlandse commissarissen van politie op de opening van het onderzoek naar de dood van Sander Thoenes. ‘We hebben de zaken voortvarend aangepakt,’ zegt Hannah Thijmes, de woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Zondagavond zijn de twee politiemannen al afgereisd. De twee andere partners in de beoogde onderzoekscommissie, de vredesmacht Interfet en Indonesi\u00eb, zijn trager. Wie zij naar de commissie zullen afvaardigen is nog niet bekend. Wat voor commissie het precies zal worden evenmin. Zal de commissie mensen kunnen dagvaarden en getuigen onder ede kunnen horen? Onbekend. Wordt het een Indonesische, een multinationale of een Interfet-missie? Onbekend. Maar commissaris J.J. Kleppers en commissaris G.W.C. Thiry van het Korps Landelijke Politiediensten staan paraat. Kleppers was tien jaar geleden betrokken bij een project om verkeersopleiding aan Indonesische agenten te geven en geldt nu als de Indonesi\u00eb-specialist van het duo. Thiry is gevraagd vanwege zijn speurderskwaliteiten.<\/p>\n

Is er wel plaats voor twee Nederlanders in de beoogde onderzoekscommissie? ‘Dat weten we nog niet,’ zegt woordvoerder Thijmes. ‘Maar anders gaat er \u00e9\u00e9n in de commissie zitten en fungeert de ander als liaison.’<\/p>\n

Er staat nog een tweede onderzoeksmissie op stapel. De International Federation of Journalists (IFJ) heeft weinig vertrouwen in de resultaten van de offici\u00eble naspeuringen. Secretaris-generaal Aiden White noemt die nadrukkelijk een ‘politiek onderzoek’. White: ‘Het is absoluut essentieel dat er een onafhankelijk onderzoek komt en het is van het grootste belang dat er snel actie wordt ondernomen. Het was een weloverwogen, cynische moord, gepleegd door mannen in uniform.’<\/p>\n

De IFJ had een speciaal steunpunt voor journalisten in Dili, totdat het kantoor werd geplunderd door militieleden. White: ‘Ik wil nu de Australische journaliste Heather Paterson die daar werkte, vragen terug te gaan, ze zit nu nog in Darwin. Ik wil ook aan de Nederlandse journalist Arnold Karskens vragen of hij haar wil assisteren, ik heb begrepen dat hij sowieso naar Dili toe wil.’<\/p>\n

Karskens probeert inderdaad al een week lang zijn accreditatie bij Interfet te krijgen. Karskens, dinsdagmiddag: ‘Ze zeggen geen ja en geen nee. Maar ik ga toch, met of zonder accreditatie. Morgenavond vlieg ik naar Darwin, dan zie ik daar wel verder.’<\/p>\n

Direct na de moord op Sander Thoenes vroegen Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes (namens het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren) en Hans Verploeg, algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten, al aan de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken J.J. van Aartsen, om een onafhankelijk onderzoek door de IFJ te ondersteunen. Hans Verploeg: ‘In 1989, toen de Nederlandse cameraman Cornel Lagrouw in El Salvador werd doodgeschoten, hebben we daar ook onmiddellijk het NVJ-bestuurslid Rob Bakker en twee mensen van de IFJ naar toe gestuurd. Wij kopen niets voor een commissie waar de Indonesische regering bij betrokken is.’<\/p>\n

Van Aartsen wees het verzoek van Broertjes en Verploeg af: ‘Ik zie weinig in een parallel lopend onderzoek door de IFJ’ (brief gedateerd 24 september). Woordvoerder Hannah Thijmes: ‘Het is niet vreselijk handig als we daar straks twee missies hebben, al staat het de IFJ natuurlijk volledig vrij om zelf een onderzoek te ondernemen. Maar minister Van Aartsen had anders ingezet. Hij heeft zijn drukke schema in New York gewijzigd om ervoor te zorgen dat er snel een onderzoekscommissie zou komen. Hij heeft daartoe onmiddellijk aan de bel getrokken bij de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken Ali Alatas en de Australische ambassadeur. Alatas stemde in met Indonesische deelname. Dat was essentieel, zonder Indonesische medewerking kan je niet veel onderzoeken.’<\/p>\n

Hans Verploeg: ‘Ik vind het onbegrijpelijk dat Van Aartsen zoveel vertrouwen heeft in de toezegging van minister Alatas. We kennen toch de Aziatische manier van zakendoen: je zegt volledige medewerking toe en schuift daarna de zaak op de lange baan. En je laat toch niet een onderzoek leiden door een van de mogelijke daders?’<\/p>\n

Van Aartsen heeft w‚l toegezegd dat hij een IFJ-voorstel om een ‘contactpersoon’ te installeren op Oost-Timor bij de VN en de Indonesische autoriteiten zal ondersteunen. In zijn brief aan Verploeg en Broertjes: ‘Ik ben met u van mening dat zo’n functionaris een nuttige rol kan spelen bij de contacten tussen Interfet en de journalisten.’<\/p>\n

Zullen de twee politiemannen in Jakarta alvast met een vooronderzoek beginnen?<\/p>\n

Hannah Thijmes van Buitenlandse Zaken: ‘Ze kunnen natuurlijk niet op eigen houtje mensen gaan horen. Maar ze zitten daar echt niet met hun duimen te draaien. Ze moeten zien rond te breien dat die commissie nu van de grond komt, dat is de eerste prioriteit.’<\/p>\n

Spreken de twee Bahasa?<\/p>\n

‘Ga er maar van uit van niet.’<\/p>\n

Met welk ministerie werken ze samen? Defensie? Justitie? Buitenlandse Zaken? Wie is straks verantwoordelijk voor de rapportage?<\/p>\n

‘Dat kan ik u niet zo vertellen. U moet begrijpen dat dit een uitzonderlijke situatie is. Het heeft zich allemaal afgespeeld op een moment dat er sprake was van een machtsvacuum. Het Indonesische leger trok zich terug, de mannen van Interfet hadden de situatie nog niet onder controle. Dat is zeer uitzonderlijk. Dus bestaan er ook geen gebaande paden.’<\/p>\n

Dinsdagmiddag wordt bekend dat in Oost-Timor een tweede journalist is gedood. Door militairen? Door militieleden?’Ze lenen voortdurend die verdomde uniformen van elkaar, dat horen we van al onze bronnen,’ zegt Aiden White van de IFJ. De 26-jarige Indonesi\u00ebr Agus Muliawan reisde mee met een groep van acht hulpverleners die afgelopen zondag werden vermoord. Daarmee komt het aantal verslaggevers dat in 1999 is omgebracht terwijl ze met hun werk bezig waren op twintig, meldt het Committee to Protect Journalists in New York, dat die trieste statistieken bijhoudt. De bijbehorende verklaring begint bijna als routine te klinken: ‘We veroordelen deze moord ten sterkste en dringen aan op een grondig onderzoek.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In Jakarta wachten twee Nederlandse commissarissen van politie op de opening van het onderzoek naar de dood van Sander Thoenes. ‘We hebben de zaken voortvarend aangepakt,’ zegt Hannah Thijmes, de woordvoerder van Buitenlandse Zaken.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[323,269],"tags":[1865,783],"acf":[],"author_name":"Kees Schaepman","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126983"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126983\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Kees Schaepman","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}