{"id":126827,"date":"2001-03-17T11:31:00","date_gmt":"2001-03-17T09:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/maggie-cheung-schoonheid-in-morsigheid-daar-hou-ik-van\/"},"modified":"2001-03-17T11:31:00","modified_gmt":"2001-03-17T09:31:00","slug":"maggie-cheung-schoonheid-in-morsigheid-daar-hou-ik-van","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/maggie-cheung-schoonheid-in-morsigheid-daar-hou-ik-van\/","title":{"rendered":"Maggie Cheung: ‘Schoonheid in morsigheid, daar hou ik van’"},"content":{"rendered":"
\n

17-03-2001
Door Ab van Ieperen<\/p>\n

Jaren was de naam Maggie Cheung (Man-yu Zhang) buiten Hongkong alleen bekend bij diehards die vechtfilms met Jackie Chan of Stanley Kwan betrokken uit de videotheek. De rest van de wereld raakte op haar geattendeerd door de Franse Irma Vep, waar ze niet alleen zichzelf speelde als Chinese actrice verdwaald in een post-nouvelle vague-film, maar die tevens informatie gaf over haar grote staat van dienst. Daarna acteerde ze in Chinese Box de befaamde Gong-Li van het doek en forensde van Frankrijk naar haar geboortegrond voor dramatischer rollen dan de actiefilms en komedies waarmee ze was geassocieerd. Het contract voor Steven Spielbergs film naar Arthur Goldens Memoirs of a Geisha is getekend. Retrospectief trok ze de aandacht in films die Wong Kar-wai met haar maakte v\u00f3\u00f3r hij de internationale prominentie verwierf die nieuwsgierig maakte naar zijn eerdere werk.<\/p>\n

Wong Kar-wai’s nieuwe In the Mood for Love werd haar grootste succes. Niet alleen de film grossierde de afgelopen tijd in prijzen, zelf kreeg ze de Golden Horse Award voor haar spel als mevrouw Chan wier man een verhouding heeft met de buurvrouw. In contact daarover met de bedrogen buur groeit ook wederzijdse attractie die nooit wordt geconsumeerd \u2013 schroom, te weinig privacy, wantrouwen dat het wellicht gaat om wraak op de wederhelft \u2013 maar jaren standhoudt en obsessief blijft. Pudeur en soberheid zijn geen kwaliteiten die hoog scoren in de bioscoop, maar Wongs claustrofobisch minimalisme is beklemmend als een thriller en de onberispelijke keurigheid van de personages werkt erotiserend. (Hun enige aanraking is wanneer ze zich de ontrouwe partners voorstellen, die zelf nooit in beeld komen.) In the Mood for Love werd in ieder land waar hij is uitgebracht het grootste kassucces van de Aziatische cinema.<\/p>\n

Tachtig films is onvoorstelbaar voor iemand die zo jong is.<\/p>\n

‘Ik heb wel elf films in \u00e9\u00e9n jaar gedaan. Soms drie films tegelijk: ‘s ochtend de ene set, ‘s middags een andere, ‘s avonds de derde. In het begin nam ik het ook helemaal niet serieus. Ik was zomaar de mooie meid in actiefilms en wist dat ik elk moment vervangen kon worden door iemand die ze mooier vonden of die jonger was. Dat ik voor films werd gevraagd was eigenlijk al uitzonderlijk. In Hongkong word je filmster als je bekend bent om iets anders: als tv-omroepster, zangeres of topmodel. Niet omdat je goed kunt toneelspelen. Uit balorigheid heb ik ooit meegedaan voor Miss Hongkong, maar niet gewonnen. Als model kreeg ik te horen: je bent fotogeniek, maar lijkt niet Chinees. “Apart” was het etiket, ik vertaalde dat als “raar”. Dus dacht ik dat die hele filmcarri\u00e8re een misverstand was, dat ik snel er zoveel mogelijk profijt uit moest halen v\u00f3\u00f3r ik door de mand zou vallen.’<\/p>\n

U was niet contractueel verplicht tot die enorme activiteit?<\/p>\n

‘Soms v\u00f3\u00e9l je je verplicht. Dat geldt voor misschien twintig procent, de rest was eigen keus. In het begin genoot ik van het succes, maar na een tijd was opwinding over die roem afgesleten \u2013 dat films gemaakt werden alleen op mijn naam of gezicht of whatever zei me niks meer. Dat het publiek kaartjes kocht voor elke film waarin ik meedeed was prettig voor producers, \u00edk wilde dat het kwam om me te zien acteren, maar dat interesseerde niemand. Met de jaren had ik toch meegekregen dat acteren iets was wat ik wellicht goed zou k\u00fannen, tegelijk wist ik niet wat ik als actrice wilde. Filmprojecten beoordelen is lastig: op papier kan een script prachtig lijken en toch een shitfilm worden, omgekeerd ook. Ik hoopte: als ik zov\u00e9\u00e9l mogelijk films doe, is de kans het grootst dat er een rol bij is die ik aanvoel en waarin ik kan presteren. Maar tenslotte wist ik niet meer hoe ik moest kiezen, maakte pas op de plaats zonder richting.<\/p>\n

Ik denk dat ik veel arbeidsvreugde heb gemist bij dat lopende band filmen. Te veel ochtenden werd ik wakker met: ik heb geen zin, moet ik weer? Ik was geen workaholic, maar gedroeg me wel zo. Dat duurde tien jaar, rollen die steeds meer op elkaar leken, tot ik ineens besloot: stoppen! Mijn luxepositie was dat ik financieel het me kon veroorloven om niet te werken en zo’n krediet bij het publiek had dat het me niet meteen vergat. Ik heb ieder aanbod geweigerd, voor het eerst afgewogen of ik rollen \u00e9cht wilde. Acteren is voor mij niet langer een baantje. Je mag niet verwachten serieus te worden genomen als je zelf niet serieus bent. Het geluk was dat ik voor de eerste film na twee jaar die me aansprak naar Frankrijk moest. Nieuw begin: in Parijs op straat lopen zonder herkenning, werken in een onbekende praktijk, met mensen die niets van me wisten, geen verwachtingen hadden, zodat ik mijn best moest doen om me te bewijzen.’<\/p>\n

In ‘Irma Vep’ speelde u uzelf, actrice Maggie Cheung in haar eerste buitenlandse rol.<\/p>\n

‘Dat had Olivier (Olivier Assayas, nu haar echtgenoot \u2013 AvI) bedacht, dan kon hij fragmenten uit mijn oude films gebruiken. Dat werkt goed, al was het overdreven. Je kreeg de indruk dat ik een cultster was in Frankrijk, dat was bepaald niet het geval, of voor een h\u00e9\u00e9l klein groepje. En zo vervreemd als het personage was ik evenmin. Ik heb tien jaar in Engeland gewoond, als kind heb ik Europese films gezien. En in Hongkong wordt het bioscoopaanbod niet meer uitsluitend bepaald door Hollywood: er is beperkt maar trouw publiek voor films uit Itali\u00eb en Frankrijk. Zoals interesse voor Chinese films hier. Ik heb nu twee Franse producties gedaan en de set van mijn man bezocht, filmen gaat hier heel anders toe. Alles is georganiseerd, die efficiency is prettig, maar soms maakt het me ongedurig. In Hongkong zet bij praktische problemen iedereen alles bij om ze dezelfde dag te verhelpen, in Frankrijk zeuren ze over vakbond en overwerkcompensatie. En die urenlange lunches waarvoor alles moet wijken! Bij ons eet je snel een kom rijst, dat vergt een kwartier.’<\/p>\n

Al hoefde u niet te reizen, ‘Chinese Box’ was ook de uitstap naar een andere werksituatie, een Amerikaanse film over de overdracht van Hongkong.<\/p>\n

‘Jeremy Irons stond er op zijn sc\u00e8nes te improviseren. Omdat hij de ster was, kon de regisseur dat niet weigeren. Voor mij was dat spannend, al mijn sc\u00e8nes waren met Jeremy, ik mocht ook improviseren. Met een extravert personage kon ik die vrijheid goed gebruiken. Aan de rol bewaar ik fijne herinneringen, over de film heb ik gemengde gevoelens. Dat op dezelfde dag dat het Britse regime eindigt de Engelse held sterft, is zo’n banaal clich\u00e9. De scenarist heeft dat onder protest geschreven. Jeremy wilde per se dood omdat hij anders niet genoeg drama had, maar dat werkte niet. Ik merkte dat iedereen stiekem hoopte dat de overdracht zou ontsporen, rellen en wapengeweld voor spectaculaire filmsc\u00e8nes. Dan krijg je een nare bijsmaak. In Wayne Wang had ik een regisseur die eruitzag als een Chinees maar zich gedroeg als een Amerikaan, zodat ik dacht: man, doe gewoon. In de crew werkten technici die ik kende van eerdere films, van wie ik wist hoe inventief en begaafd ze waren, maar die alleen gedwee opdrachten van de Amerikanen uitvoerden. Ontluisterend.’<\/p>\n

U had al in drie films van Wong Kar-wai gespeeld, was hij veranderd bij ‘In the Mood for Love’?<\/p>\n

‘Hij is vooral als mens gegroeid, denk ik. Nu is hij vader, bij onze eerste film in 1988 was hij nog niet getrouwd. Hij had scenario’s geschreven, maar ik kende hem niet. Zijn producent en mijn manager waren bevriend, toen Wong liet weten dat hij me wilde in As Tears Go By had ik geen keus. Ik had de pest in dat ik me moest overgeven aan een onervaren filmer, stelde dat hij acht draaidagen van me kon krijgen. Hij was de eerste regisseur die zei dat ik niet zomaar gezichten moest trekken en handelingen verrichten, dat als ik van binnenuit werkte de expressie vanzelf volgde. Eigenlijk heeft hij me gered als actrice, me leren denken over wat ik deed. Maar de films die ik toen met hem heb gedaan, kwamen tussen te veel andere, doorsneeproducties om echt iets met die les te doen. In elke film vertelt Wong in wezen hetzelfde verhaal, maar de aanpak van dat verhaal wordt steeds rijper. Misschien om de pressie dat hij aan hogere verwachtingen moet voldoen nu hij beroemd is. Hij gaat zorgvuldiger te werk, in omgang met mensen op de set, maar vooral zijn observatie van de personages. Vroeger sleurde hij als het ware het publiek de film binnen, nu laat hij het ruimte om buiten de beleving van de personages te blijven en zelf te interpreteren.’<\/p>\n

Ik zat eerst naar de film te kijken zonder u te herkennen, dacht: Maggie Cheung speelt zeker de andere vrouw van wie sprake is, ze komt nog.<\/p>\n

‘We hadden het vaak gehad over hernieuwde samenwerking, ik keek er naar uit. Meestal heeft Wong Kar-wai personages die niet keurig zijn gekamd, in gekreukte of vuile kleren, en vindt in morsigheid schoonheid. Daar hou ik van. Als iemand alleen mooi is, geloof je niet dat hij of zij ook gevoelens heeft, je blijft je vergapen aan de buitenkant. Ik wist dat het ging over de affaire van getrouwde mensen, maar we kregen geen scenario. Op de eerste draaidag werd ik naar de kapper gestuurd en toen ik in de spiegel keek verstarde ik al. Tegen de tijd dat de costumier klaar was, voelde ik me nauwelijks nog menselijk, een etalagepop. In historische films zitten kostuums vaker niet lekker, maar dat helpt bij inleving in de rol en haar situatie. Nu voelde ik me gevangen in dat uiterlijk, want ik had geen idee van haar binnenwereld, ik snapte niet wie ze was. Zelfs als ik liep had ik het gevoel dat ik onecht was, slecht acteerde. Ik kreeg steeds meer hekel aan haar, een starre en laffe trut. De art director zei: je moet geen oordeel hebben, accepteren dat die vrouw is zoals ze is. Maar ik dacht steeds: wanneer mag ik iets d\u00f3\u00e9n, wat uitdrukken? In het begin hadden Tony Leung en ik een liefdessc\u00e8ne opgenomen, zonder te weten waar hij paste in het verhaal. Bij alles wat we acteerden, was de onderliggende gedachte: tenslotte geven ze toe aan hun gevoel; daar werkten we naartoe. Tot Wong meldde dat hij de sc\u00e8ne niet zou gebruiken, toen hadden we helemaal het idee dat we alles verkeerd haddden gespeeld.’<\/p>\n

Er was een lange opnameperiode.<\/p>\n

‘Vijftien maanden. De film ziet eruit of hij in een paar weken is geproduceerd, maar er was genoeg materiaal voor vijftien verschillende versies. Er is niet continu gefilmd: er waren allerlei problemen, lokaties niet beschikbaar, een tyfoon, Wong Kar-wai ziek. Nu vragen ze: zo lang in karakter blijven was zeker zwaar? Eerlijk gezegd had ik een jaar lang geen notie w\u00e1t dat karakter was. Vaak zijn films afmattend omdat alles snel moet, geen tijd om na te denken. Nu was ik gefrustreerd dat ik met al mijn denken niets opschoot. Na een maand pauze de draad oppakken was lastig \u00e9n gunstig: we hadden meer distantie en conflicten bleken vergeten die destructief waren geworden als we hadden doorgewerkt. Ik denk dat Wong geleidelijk ontdekte wat hij echt wilde. Overspel is zo’n afgekloven thema dat je geblokkeerd kunt raken van het idee niet hetzelfde te maken als iedereen. Na een jaar werd hij pas helder, kwam er synchroniteit in spel, dialoog, fotografie, de look van de film. Uiteindelijk werden de restricties van mijn rol de rol zelf, ik kon gebruiken wat me eerst had gehinderd.’<\/p>\n

De situering van 1962 tot 1966 \u2013 tijd van het opkomend anti-kolonialisme \u2013 heeft voor Hongkong meer betekenis dan in de rest van de wereld.<\/p>\n

‘Hongkong is pas echt een stad geworden in de jaren zeventig. In het Westen hadden de steden zich al ontwikkeld tot wat ze nog steeds zijn, ondanks alle veranderingen sindsdien. Westerse films over de sixties worden nooit ervaren als historisch, al was het maar door de retromode die om de paar jaar terugkomt. Een Chinese film over de jaren zestig gaar over voltooid verleden tijd, een wereld die niet langer bestaat. De huidige veranderingen zijn niet zo evident. Misschien zijn er minder blanken in het straatbeeld, maar dat lijkt vooral zo door alle Chinezen uit het binnenland. Op school wordt Mandarijn onderwezen, straks worden films waarschijnlijk niet meer in het Kantonees gedraaid. Vroeger filmden we voor de Hongkong-markt en wat export, nu voor heel China. Dat geeft meer duidelijkheid en is economisch gunstig. En vooralsnog is angst dat wij dezelfde censuur zouden krijgen ongegrond gebleken.’<\/p>\n

Het verhaal gaat dat u ‘In the Mood for Love’ zelf verfoeide. Is dat veranderd door de wereldwijde lof, prijzen en publiekswaardering?<\/p>\n

‘Jezelf zien blijft een verschrikking. Na vier of vijf keer verwerf je iets van objectiviteit, eerst denk je alleen: hoe heb ik d\u00e1t kunnen doen, waarom kozen ze deze take? Nu kwam boven die normale g\u00eane de schok dat de film totaal anders bleek dan ik verwachtte. De voorstelling die me op het laatst houvast had gegeven, kwam nergens overeen met wat ik zag op de premi\u00e8re. Ik vond de film mislukt, mezelf monsterlijk, rende de zaal uit omdat ik het niet kon aanzien. Pas na een paar keer herkende ik wat Wong had gedaan, hoe slim hij was geweest. Over simpele mensen zo simpel mogelijk vertellen. Ik dacht dat ik had gespeeld in een film waarin niks gebeurde, ontdekte een film waarin je niet z\u00ed\u00e9t wat er gebeurt. Alles speelt achter gesloten deuren, dat maakt het zo intens.<\/p>\n

Ik besefte dat ik zonder het te weten in het soort film had gewerkt waarvan ik vaak had beweerd dat ik dat wilde. Hongkong-films hebben mannen als doelgroep, daarom moeten ze snel zijn, continu actie en grappen. Zo blijven acteurs stripfiguren, \u00e9chte mensen hebben twijfels, stiltes, emoties die langer doorwerken dan enige seconden. In Europa zijn prachtfilms gemaakt zonder verhaal, die zomaar het personage \u2013 vaak een vrouw \u2013 aandachtig volgen. Hier kiezen dan ook de vrouwen naar welke film wordt gegaan. Ik weet niet of het waar is dat mannen eerder verveeld zijn, zolang dat wordt aangenomen, blijven veel films lukraak volgepropt met loze actie.<\/p>\n

Raar dat je ook z\u00e9lf raakt geconditioneerd. Ik ga werken met Hou Hsiao-hsien. Een jaar geleden belde hij naar Parijs dat ik een deejay zou spelen. Al die tijd heb ik me verheugd op seks, drugs en rock-‘n-roll, iemand die in het nachtleven zat. Toen kwam het script en las ik over een health freak, een vegetari\u00ebr die yoga doet en mediteert. Goede filmmakers denken aan mij voor rollen die dwars ingaan tegen wat ik vroeger speelde, maar ik moet er nog aan wennen. Dus kan niemand me aanpraten dat ik goed ben in In the Mood for Love, al ben ik niet zo beroerd als ik meende. Laten we zeggen dat ik goed ben gebruikt.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maggie Cheung: ‘Schoonheid in morsigheid, daar hou ik van’<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,9,269],"tags":[3141,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126827"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126827\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}