{"id":126591,"date":"2003-02-15T11:26:00","date_gmt":"2003-02-15T09:26:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/irak-de-olympus-schudt\/"},"modified":"2003-02-15T11:26:00","modified_gmt":"2003-02-15T09:26:00","slug":"irak-de-olympus-schudt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/irak-de-olympus-schudt\/","title":{"rendered":"Irak – de Olympus schudt"},"content":{"rendered":"
\n

15-02-2003
Door Ko Colijn<\/p>\n

Het voortbestaan van de Navo staat plotseling op het spel. En dat van de Veiligheidsraad en de Europese eenheid op buitenlands-politiek gebied. Alles hangt af van Blix.<\/p>\n

Het ging het afgelopen halfjaar om de ontwapening van Irak. Maar sinds afgelopen weekend zijn de Navo, de Europese Unie en de Verenigde Naties zelf ineens de belangrijkste kwestie geworden. En, nog ongelooflijker, deze driedubbele crisis brak uit nadat nota bene de ‘duif’ Colin Powell op 5 februari in de Veiligheidsraad een stapel belastende feiten over Saddam Hoessein op tafel had gelegd.<\/p>\n

Het spel lijkt nu belangrijker dan de knikkers. Het wordt keihard gespeeld, de spelers bedreigen elkaar met ultimatums en veto’s om er op het allerlaatste moment nog net het maximum uit te slepen. Vroeger keken de goden op de Olympus bezorgd toe als aardse stervelingen de wereldvrede bedreigden. Een olympische maatstaf (wie heeft er gelijk?) is er nu niet. Geen Jupiter die zijn bliksem slingert naar degene die het gemeenschappelijke belang verkwanselt. De verschillende betrokken landen verkopen alle hun huid zo duur mogelijk. Tot de beslissing valt.<\/p>\n

Daarbij gaat het niet meer om de vraag of Saddam Hoessein massavernietigingswapens verbergt \u2013 niemand twijfelt daar nog aan. Het gaat om afgeleide kwesties: wie heeft in de internationale politiek de regie, wie stelt de agenda op, wie definieert het probleem-Saddam? De power to frame, daar gaat het om.<\/p>\n

Het besluit van de Verenigde Staten om een showdown met bewijzen te organiseren ten overstaan van de Veiligheidsraad was niet alleen de zoveelste poging om dictator Saddam Hoessein als een slechterik neer te zetten. Het was ook een poging de Irak-agenda opnieuw te formuleren en de andere spelers een krap tijdschema op te dringen. Het doel van Powell was om aan te tonen dat eindeloos d\u00f3\u00f3rinspecteren zinloos is. De mannen van Blix kunnen heel Irak ondersteboven graven, maar Irak wil niet meewerken. Resolutie 1441 spreekt over ‘niet-meewerken’. Samen met het afleggen van ‘valse verklaringen’ over massavernietigingswapens is dat het doorslaggevende criterium voor ingrijpen tegen Saddam. Powells actie was een poging tot reframing, want door toedoen van de tegenstanders van oorlog was de nadruk veel te veel op het vinden van een smoking gun komen te liggen. Dat woord komt in resolutie 1441 helemaal niet voor.<\/p>\n

Wat de Amerikanen betreft kan de bijl na Powells optreden vallen, er is geen enkele reden om het niet-meewerken nog eens een tweede of tiende keer vast te stellen. Had Powell immers niet aangetoond dat Saddam altijd in staat is ook een derde of elfde kans te misbruiken? Wat Bush betreft mag zijn vriend Blair dan ook best met een tweede resolutie komen, maar dan wel een waarin de trekker wordt overgehaald. Wat de Amerikanen betreft is het nu genoeg geweest.<\/p>\n

Direct daarop volgde een Frans-Duitse coup die de Amerikanen tot razernij heeft gedreven. Niemand, ook Chirac en Schr\u00f6der niet, bestrijdt dat Powell gelijk had met zijn bewijzen. Maar dat wil niet zeggen dat ze militair ingrijpen ook steunen. Hun voorstel: laat een eindeloze colonne inspecteurs en blauwhelmen door Irak patrouilleren, dan kan het probleem ook bezworen worden. Het Frans-Duitse plan is daarmee een openlijke poging tot herinterpretatie van de ‘serious consequences’ die Irak in resolutie 1441 in het vooruitzicht zijn gesteld als het niet ontwapent. En dus is het een concurrent van de resolutie die Blair en Bush aan het opstellen zijn voor de vergadering van de Veiligheidsraad.<\/p>\n

Het grote verwijt dat Fransen en Duitsers de Amerikanen maken (‘oorlog is een ondoordacht idee, jullie hebben niet eens een plan voor het Irak-na-Saddam’) geldt natuurlijk even hard voor hun eigen blauwhelmenplan, maar who cares? De framing is verpletterend. Bush en Blair hebben een oorlogsplan, Schr\u00f6der en Chirac komen met een vredesplan! Amerika woedend, en de Navo op de klippen \u2013 zeker nu beide landen samen met Belgi\u00eb ook nog eens weigeren Turkije militair te steunen.<\/p>\n

Niet alleen in de Navo is het hommeles, op dit moment is het is ook geen pretje om lid te zijn van de Veiligheidsraad. In feite krijgt een aantal landen het mes van twee kanten op de keel gezet. Een drietal ‘zwevende kiezers’, Kameroen, Angola en Guinee, gaan straks bepalen of de voor een aanval benodigde negen van de vijftien stemmen gehaald zullen worden. Wie waagt het de ander met zijn resolutie de weg te versperren? En wie van de vijf permanente leden zal dan, in zijn eentje misschien, een veto over een der resoluties durven uitspreken?<\/p>\n

Voorzichtigsheidshalve mag je aannemen dat geen enkel land Saddam Hoessein z\u00f3 belangrijk vindt dat het de haat van Amerika zal willen riskeren. Niemand zal het dus wagen een Amerikaans voorstel te veto\u00ebn. Maar stel nu dat Chirac, Schr\u00f6der en Poetin erin slagen om China, Syri\u00eb, Mexico en de drie ‘zwevers’ voor hun idee te winnen? Dan zal Amerika een striemend veto over dat plan uitspreken. Het lijkt dan ook aannemelijk dat de immer calculerende Fransen het toch maar niet zullen indienen. En dat hun toneelstuk, te haastig meegespeeld overigens door aanstaande regeringspartij PvdA, dus alleen maar dient om vooraf de komende Brits-Amerikaanse resolutie wat af te zwakken. Zodat de Duitsers en Belgen eenzaam achterblijven. (Ach onze buren, die hun leger zo verwaarloosd hebben dat ze in het kader van hun eigen plan nauwelijks duizend blauwhelmen naar Irak zouden kunnen sturen!) Chirac is intussen sluw genoeg om toch maar vast het vliegkampschip Charles de Gaulle naar de oorlogswateren te sturen.<\/p>\n

Al het blufpoker heeft een enorme ravage aangericht. Het voortbestaan van de Navo, de Veiligheidsraad en de Europese eenheid op buitenlands-politiek gebied staan ineens op het spel. En de arme Blix is de enige die de rol van Jupiter op zich zou kunnen nemen. Decreteert hij vrijdag dat Irak nog steeds niet genoeg meewerkt en \u2013 dat zou pas dramatisch zijn \u2013 vraagt hij zich openlijk af of verdere inspecties wel zin hebben, dan staan alle oude bondgenootschappen voor het belangrijkste moment in hun bestaan. Of de rijen sluiten zich en men trekt samen Irak binnen, \u00f3f we betreden een nieuw tijdperk. Het tijdperk van de wilde gelegenheidscoalities.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het voortbestaan van de Navo staat plotseling op het spel. En dat van de Veiligheidsraad en de Europese eenheid op buitenlands-politiek gebied. Alles hangt af van Blix.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[445,269],"tags":[1817],"acf":[],"author_name":"Ko Colijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126591"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126591\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ko Colijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}