{"id":126575,"date":"2003-02-22T16:31:00","date_gmt":"2003-02-22T14:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/robert-de-niro-is-een-stradivarius-biografie-obsessieve-filmheld\/"},"modified":"2003-02-22T16:31:00","modified_gmt":"2003-02-22T14:31:00","slug":"robert-de-niro-is-een-stradivarius-biografie-obsessieve-filmheld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/robert-de-niro-is-een-stradivarius-biografie-obsessieve-filmheld\/","title":{"rendered":"Robert De Niro is een stradivarius: Biografie Obsessieve filmheld"},"content":{"rendered":"
\n

22-02-2003
R. Ferdinandusse<\/p>\n

Over Robert De Niro, de op een na beste filmacteur aller tijden, is een biografie verschenen die kleur krijgt door de kleine gegevens. John Baxter over De Niro’s valse neuzen en zijn voorkeur voor zwarte vrouwen.<\/p>\n

Helena Springs, een mooie, zwarte zangeres, twintig jaar oud, stopte, eind 1979, in haar auto voor een rood verkeerslicht op Wilshire Boulevard, Los Angeles. Naast haar stopte een open sportauto, waarin een man zat met zwart gladgekamd haar en een luidkleurig Hawa\u00efaans hemd. De man probeerde haar aan te spreken, maar ze reageerde niet; ze reed verder en hij achtervolgde haar. Pas bij het twaalfde verkeerslicht, toen hij haar een beetje klem zette, ontdekte ze dat de man Robert De Niro was. (Grappig \u2013 want het had \u00f3\u00f3k een film kunnen zijn, waarin De Niro een hoofdrol speelde.) Ze gaf hem haar telefoonnummer, want Helena Springs zat zelf ook in de showbusiness; ze had gezongen op platen van Eric Clapton en was als background singer met Bob Dylan op wereldtournee geweest.<\/p>\n

Er ontstond een gepassioneerde af-en-toeverhouding, want De Niro was getrouwd en hij had het druk maar hij wilde toch ook iets moois tussendoor. ‘Jij moet de Shelley Winters voor mijn Montgomery Clift zijn,’ zei hij tegen Helena Springs, en die had het opgevat als een compliment. Maar De Niro was uiteraard de betere filmkenner. In A Place in the Sun is Elizabeth Taylor de grote liefde van Montgomery Clift, en is Shelley Winters een gewone trut die hij per ongeluk zwanger maakt en later wil vermoorden.<\/p>\n

Uiteindelijk werd Helena Springs dan ook zwanger; ze kreeg, juli 1982, een dochtertje, dat ze liet registreren als Nina Nadeja De Niro. Daarmee werd 1982 voor de filmacteur een rampjaar. Want in maart van dat jaar was de komiek John Belushi overleden aan een overdosis. Op zichzelf was dat al een sensatie, maar die werd nog versterkt toen bleek dat de laatsten die hem levend gezien hadden twee filmacteurs waren, Robin Williams en Robert De Niro. En ja: ze hadden met hem nog een paar lijntjes meegesnoven.<\/p>\n

Dus toen de pers in september ook nog eens de kleine Nina ontdekte, waren grote krantenkoppen niet van de lucht: ‘Raging Bull Baby Shocks Wife!’<\/p>\n

Het effect van die twee gebeurtenissen was groot. De Niro (hij werd dat jaar negenendertig) was dus helemaal niet die grote, hardwerkende, onberispelijke filmacteur. Hij bleek in het geheim ook trekjes te vertonen van de ouderwetse, God-noch-gebod erkennende filmster. Dus verscheen al in 1986 een biografie (van Keith McKay) die de titel droeg: Robert De Niro. The Hero Behind the Mask \u2013 maar Helena Springs kreeg daarin maar \u00e9\u00e9n alinea. Ook de titel van een biografie uit 1989 (van Patrick Agan) wees nog op vreemde geheimen: Robert De Niro. The Man, the Myth and the Movies. Daaruit blijkt dat hij de kleine Nina geadopteerd heeft, en dat die mythe vooral is ontstaan omdat hij als een meester-jongleur zijn priv\u00e9leven door het acteren mengt.<\/p>\n

Pas in de biografie van John Parker (1995) \u2013 de titel is kortweg De Niro \u2013 komt Helena Springs uitvoerig aan het woord. Zij vertelt het hele verhaal: hoe zij De Niro voor de rechter sleepte om Nina als zijn dochter te erkennen. Zij is ook een van de heel weinigen die ingaat op de \u2013 alom bestaande maar nergens concreet gemaakte \u2013 vraag waarom filmster Robert De Niro (vrijwel) altijd op zwarte vrouwen valt. Volgens haar is \u2013 naast de factoren lust en stoer doen \u2013 het antwoord te vinden in De Niro’s opvoeding in een boh\u00e9miengezin: een gevolg van het bijna automatisch verwerpen van sociale conventies. En die waren in de jaren zeventig sterker dan nu.<\/p>\n

Toen Robert De Niro in 1976, na het grote succes van zijn film Taxi Driver, besloot met zijn vriendin Diahnne Abbot in het huwelijk te treden, werd hem dat van alle kanten afgeraden. M\u00e9t een verwijzing naar Sammy Davis junior en de prachtig blonde Kim Novak. Toen die twee sterren met elkaar wilden trouwen, werd dat door de studiobazen in Hollywood verboden, omdat het hun carri\u00e8res verschrikkelijk zou schaden. Reden te meer dus voor De Niro om door te zetten. Tijdens het huwelijksfeestje in New York vroeg een journalist aan gast Harvey Keitel of het zin zou hebben De Niro naar die zwarte voorkeur te vragen. Keitel: ‘Are you kidding? De Niro zal je verbaasd aankijken en zeggen: “What? Is Di black?”‘<\/p>\n

Dat laatste citaat is te vinden in het onlangs verschenen boek van John Baxter, dat ook De Niro als titel heeft. Helena Springs komt daar nog n\u00e9t even in voor omdat ze Nina op haar achtste met De Niro in contact bracht (‘Ik ben je vader,’ zei hij al gauw). Hij betaalde daarna mee aan haar levensonderhoud. Twee jaar later bleek, tot ieders stomme verbazing, uit een test dat De Niro n\u00ed\u00e9t de vader van Nina was. Hij deed, voor de zekerheid, de test nog twee keer: nee, hij was n\u00ed\u00e9t Nina’s vader. Namens Nina spande een advocaat een proces aan: omdat De Niro al twee jaar voor haar betaalde zou er een b\u00e1nd zijn ontstaan, dus moet hij haar toch als kind erkennen. De rechter wees die eis af \u2013 en De Niro schrapt Nina rigoureus uit zijn leven. Dan blijkt ook dat vanaf dat moment het feit dat hij zo graag kindertjes wil als een rode draad door d\u00edt boek lopen.<\/p>\n

Misschien wel omdat hij zelf ook op die manier ter wereld is gekomen. Zijn vader, de homoseksuele kunstschilder Robert De Niro senior en zijn moeder, Virginia Admiral, kunstenares en vooral strijdbaar trotskiste, trouwden alleen maar omdat Virginia \u2013 die lang voor een klein neefje had moeten zorgen \u2013 zo graag een kindje van haar eigen wilde.<\/p>\n

Robert De Niro junior zelf had, toen hij Nina in de ban deed, al een zoon van vijftien. De jongen heet Raphael, omdat De Niro en Diahnne Abbott hem tijdens hun honeymoon in Rome verwekten in Hotel Raphael. (Toen Shelley Winters dit hoorde, riep ze spontaan: ‘Het is maar goed dat ze niet in het Hilton zaten.’) Nadat De Niro van Diahnne was gescheiden, legde hij zijn kinderwens voor aan zijn nieuwe vriendin, Toukie Smith. Zij is uiteraard mooi zwart, en tevens model, de reden waarom ze zelf niet aan kinderen wil beginnen. Ze bedenkt als oplossing: een draagmoeder. Dat lukt. Vandaar dat het in de buurt van de Hudson Street in Manhattan een bekend tafereeltje wordt: Robert De Niro wandelend achter een tandem-stroller met daarin zijn tweeling Aaron en Julian. People Magazine concludeerde daarna: ‘Zijn liefdeleven wordt curieuzer en curieuzer’ \u2013 vooral omdat De Niro juist op dat moment een korte verhouding heeft met de harde, blonde actrice Ashley Judd, die met hem (en Pacino) in Heat (1995) speelde.<\/p>\n

Het boek van Baxter is geschreven omdat ‘De Niro de grootste filmacteur van onze tijd is’. (Het enige voorbehoud: misschien is Marlon Brando nog een \u2013 heel klein \u2013 tikje groter.) Het lijkt me waar, maar ook moeilijk aan te tonen. Daarom plaatst Baxter hem in de traditie van John Barrymore en Emile Jannings; het acteren in de tijd van grote gebaren en valse snorren (de tijd ook van Greta Garbo die van absolute privacy hield).<\/p>\n

Daarom ook wordt De Niro op den duur de held van de goed kijkende, van acteren houdende filmliefhebber, maar legt hij het in geld en populariteit af tegen Stallone, en Schwarzenegger, maar ook tegen Al Pacino en Dustin Hoffman. Hun films trekken meer bezoekers en brengen altijd meer op. David Puttnam, producent van de film The Mission (1986), rekende uit dat als d\u00ed\u00e9 film het totale bedrag van de vijf voorgaande De Niro-films zou opbrengen, hij n\u00f3g verlies zou lijden. (De Niro zelf nodigde trouwens Robert Bolt, scenarioschrijver van The Mission, uit voor een gesprek over de film, want hij vond de dialogen zo ouderwets. Bolt slaagde er niet in de filmster uit te leggen dat het gedachtegoed van Spaanse missionarissen uit de achttiende eeuw niet te vangen was in het hedendaagse New Yorkse, dus De Niro’se dialect \u2013 dus speelde De Niro het uiteindelijk gewoon op zijn eigen manier.)<\/p>\n

Het is koren op de molen van deze biograaf, want die gaat ervan uit dat een groot artiest ongeveer tien tot twaalf jaar nodig heeft om z\u00edjn stempel op de kunst te drukken. Dat klopt in geval van De Niro. Van Taxi Driver (1976) via Raging Bull tot Awakenings (1990) heeft De Niro laten zien hoe groot hij is. Maar daarna?<\/p>\n

Hij voelde zich in Hollywood niet thuis en trok zich terug in New York, waar hij het Tribeca Film Center stichtte. Dat betekende, in de praktijk, dat hij zich vaak bezighield met de verbouw van het aangekochte pand en met de uitbouw van bijbehorende restaurants (het werd een succesvolle eetketen van Tokio tot Parijs). Biograaf Baxter vindt dat allemaal maar niks \u2013 en stelt dat De Niro na die tien jaar zelf zijn carri\u00e8re heeft verzaakt. Hij heeft niet waargemaakt wat hij \u2013 als grootste filmacteur aller tijden \u2013 beloofde. Hij bedoelt, denk ik, dat De Niro, op het scherm, nog veel groter en beter had moeten worden, maar legt dat niet uit. Hij verwijt De Niro dat hij, louter om zijn Tribeca Film Center te financieren, in een groot aantal toevallig voorbijkomende rollen, zowel groot als klein speelde, en veel te vaak koos voor remakes van films, die zelden het peil van het origineel haalden, bijvoorbeeld Cape Fear, Night in the City en We’re no Angels. Die laatste is een Humphrey Bogart-namaak en De Niro schijnt Bogart zo gigantisch te haten (waarom weet niemand) dat journalisten alleen in zijn buurt mochten komen als ze beloofden daarover geen vragen te stellen, want De Niro wilde niet gedwongen worden ‘kwaad te spreken over mensen die al overleden zijn’. Het had waarschijnlijk ook te maken met de nooit gemaakte film Bogart Slept Here, geschreven door de humorist Neil Simon. Die film zou geregisseerd worden door Mike Nichols (eerst humorist en later regisseur van The Graduate). De opnamen van Bogart Slept Here (1975) liepen al na een week stuk op het feit dat De Niro ongeschikt bleek voor het kleine, humoristische gebaar. Nichols nam ontslag omdat De Niro undirectable zou zijn. Maar uit alles blijkt dat De Niro een zo gedreven acteur is, dat hij zelf bepaalt (liefst na een maand obsessief inleven) hoe zijn personage eruitziet. Volgens Baxter zijn sommige lijnen in De Niro’s gezicht aan dat inleven te danken: de verticale, twee centimeter lange rimpel boven zijn rechteroog zit daar vanaf de eerste opnamen voor Raging Bull.<\/p>\n

Dat hij in zijn rollen zoveel van zijn eigen exuberante persoonlijkheid kon leggen, heeft hij ongetwijfeld te danken aan het feit dat hij vooral te maken kreeg met regisseurs die, in het Hollywood-patroon, zelf ook hun eigen weg kozen: Brian de Palma, Coppola, Martin Scorsese.<\/p>\n

Een boek over een groot filmacteur als De Niro moet het van de kleine gegevens hebben, want (zoals dat bij een succesverhaal hoort) het boek is vooral een strakke opsomming van titels, films, bedragen, rolverdelingen, recensies, citaten (John Frankenheimer: ‘De Niro is een stradivarius’) en af en toe iets dat op een anekdote lijkt (Naomi Campbell maakte na twee jaar hun stiekeme verhouding aan de pers openbaar, omdat ze wilde meespelen in A Bronx Tale (1993), een film die De Niro zelf zal regisseren. Hij weigert haar de rol te geven, en terecht \u2013 later blijkt dat ze absoluut niet kan acteren).<\/p>\n

Baxter vermoedt dat De Niro de laatste jaren minder schittert dan vroeger omdat zijn regisseurs geen individualisten meer zijn, maar producten van de televisie. Zij gaan ervan uit dat een acteur zich niet meer hoeft te transformeren \u2013 zoals De Niro met zijn valse neuzen, grote grijnzen en wilde blikken \u2013 want dat is nu, met technische middelen, het werk van de regisseur zelf.<\/p>\n

Ondertussen bleef De Niro’s oog waakzaam. In een Engelse tabloidkrant zag hij de topless foto van een zwart model: Charmaine Sinclair. Hij zocht contact met haar \u2013 en het resultaat was dat hij, met haar en twee andere vrouwen, in een bordeel in Parijs gearresteerd werd. Veel publiciteit: Charmaine verklaarde dat Robert De Niro haar verzekerd had dat zij een veel mooiere reet had dan Naomi Campbell. De Niro begon een rechtszaak tegen de officier van justitie over een boekje waarin zijn naam als souteneur zou zijn opgenomen. Het zijn die kleine gegevens die de verder simpele opsomming van de indrukwekkende prestaties van de grootste filmacteur van onze tijd, toch wat extra kleur geven. En in een volgende biografie zal ook vast wel te lezen zijn wat er nog meer in dat boekje uit het Parijse avontuur heeft gestaan.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Over Robert De Niro, de op een na beste filmacteur aller tijden, is een biografie verschenen die kleur krijgt door de kleine gegevens. John Baxter over De Niro’s valse neuzen en zijn voorkeur voor zwarte vrouwen.<\/p>\n","protected":false},"author":3380,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,14,269],"tags":[2419,3105,783],"acf":[],"author_name":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126575\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"AndorT","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}