{"id":126533,"date":"2003-04-12T10:45:00","date_gmt":"2003-04-12T08:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/juliette-binoche-ik-lig-niet-meer-zo-dwars\/"},"modified":"2003-04-12T10:45:00","modified_gmt":"2003-04-12T08:45:00","slug":"juliette-binoche-ik-lig-niet-meer-zo-dwars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/juliette-binoche-ik-lig-niet-meer-zo-dwars\/","title":{"rendered":"Juliette Binoche: ‘Ik lig niet meer zo dwars’"},"content":{"rendered":"
\n

12-04-2003
Door Ab van Ieperen<\/p>\n

Juliette Binoche over haar ongeplande sterrendomEen meissie van achtendertig, maar ook een moeder van twee kinderen en een gevierde, oscarwinnende filmster. Juliette Binoche over haar succescarri\u00e8re, haar nieuwe plannen en de keerzijde van de roem. ‘Ineens waren er journalisten die insinueerden dat ik die sekssc\u00e8nes vast lekker vond.’<\/p>\n

Op gedempte toon verzekeren medewerkers van de filmmaatschappij mij tot vervelens toe dat ik een bofkont ben: ik mag zo meteen hare uitzonderlijkheid ontmoeten. Een slechte voorbereiding op het wat schuchtere, ontwapenend gewone meissie, dat achter de zoveelste deur op me wacht: Juliette Binoche. Al is ‘meissie’ misschien niet de juiste omschrijving voor een achtendertigjarige moeder van twee kinderen, toch is dat het eerste woord dat bij me opkomt. Ze is beschikbaar vanwege de komedie Jet Lag, waarin ze een opgedirkte schoonheidsspecialiste speelt die door een vliegtuigvertraging de tijd dood met een fabrikant van diepvriesmaaltijden. Een luchtig tussendoortje na alle dramatische rollen en v\u00f3\u00f3r John Boormans Country of My Skull over de Waarheidscommissie in Zuid-Afrika. (Ik heb dus inderdaad goed verstaan dat ze ‘hoe gaat het’ vroeg, een eerste blijk van haar Afrikaner oefeningen.)<\/p>\n

‘Ik blijf het raar vinden dat ik me moet verantwoorden voor de films waarin ik speel. Zodra een film in de bioscoop komt, is mijn werk afgelopen. Voor mij is het belangrijkste of ik mijn uiterste best heb gedaan. Wat de regisseur er vervolgens mee doet, of het een succes wordt of een flop, is niet mijn verantwoordelijkheid.<\/p>\n

Het zijn vooral mijn keuzen die ik moet verdedigen. Jarenlang vroeg iedereen: waarom altijd dramatische films, waarom geen komedie? Tsja, kennelijk waren regisseurs meer ge\u00efnteresseerd in mijn ernstige kant. Het heeft me niet echt gefrustreerd dat mijn komisch talent nooit werd aangesproken. En toen kwamen plotseling na elkaar Chocolat en Jet Lag en nu vraagt iedereen opeens: wat doe jij in komedies?’<\/p>\n

Uw eerste filmrollen waren toch vooral komisch?<\/p>\n

‘Als je net begint, zijn de rollen vooral: alles in de bloes, niks in haar kop. Maar goed dat ik niet meteen interessante rollen kreeg, ik had er niks van terechtgebracht. Ik had het gevoel dat ik oneindig veel moest uitdrukken, maar geen idee hoe, dus gooide ik al mijn energie ertegenaan, het werd altijd clownesk. Ik was ook na\u00efef, stelde me film voor als \u00e9\u00e9n grote familie die probeerde samen wat moois te maken. Het heeft heel wat producties geduurd voor ik d\u00e1t mocht ervaren. Meteen bij de eerste film \u2013 een glansrol van anderhalve draaidag \u2013 begon de regisseur met avances, terwijl ik priv\u00e9 net mijn eerste vriendje had. Voor Godards Je vous salue Marie was ik getest voor de hoofdrol, die ging uiteindelijk naar een meisje met wie hij eerder had gewerkt en ik kreeg een bijrol. Ik heb respect voor Godard, maar hij kan geen vertrouwen geven aan acteurs, bekommert zich alleen om de techniek. Wat de cast betrof was het ieder voor zich \u2013 dat moedigde hij aan.’<\/p>\n

Op uw twintigste kwam het grote succes, met ‘Rendez-vous’.<\/p>\n

‘De juiste rol op het juiste moment: als aspirant-actrice die wanhopig en eenzaam is \u2013 met mijn eigen vriendje was het net uit. Voor het eerst was het geen opgave vanbinnen uit te acteren, niet alleen te d\u00f3\u00e9n, alles lag dicht bij wat ik zelf doormaakte. Al zat ik in elke sc\u00e8ne, voor de productie was ik een debutantje dat geen aanspraak maakte op speciale zorg. Ik verdiende minder dan de grimeuse, moest zelf zien hoe ik op de set kwam, met de metro en een eind lopen hartje winter. Soms kon ik geen tekst zeggen omdat mijn kaken bevroren waren. Maar er was altijd regisseur Andr\u00e9 T\u00e9chin\u00e9, vaderlijk en beschermend, die erop vertrouwde dat ik het kon. Hoe zwaar het ook was, ik was gelukkig.<\/p>\n

De klap kwam later, toen Rendez-vous in de bioscoop kwam en ik mijn eerste interviews moest geven. De film had erotische sc\u00e8nes, zo was dat nu eenmaal in de jaren tachtig. Ik had er geen problemen mee, en ik had me door T\u00e9chin\u00e9 nooit begluurd gevoeld. Maar ineens waren er journalisten die insinueerden dat ik het vast lekker had gevonden, een geile del was als ik me z\u00f3 liet zien. Elk gesprek voelde als een aanranding. Ik had niet alleen mijn lichaam aan die film gegeven, ook mijn blik, emoties, talent, \u00e1lles. Waarom moest ik me daarvoor laten vernederen?<\/p>\n

Regisseurs beseffen vaak niet wat ze actrices aandoen. Met T\u00e9chin\u00e9 ging ik naar Carne tremula van Almod\u00f3var. Achteraf zei hij over de sekssc\u00e8nes: hij durft, die Almod\u00f3var. Toen ben ik kwaad geworden! Hoezo lef, om iets te bedenken aan je schrijftafel en zelf achter de camera te blijven, terwijl acteurs het moeten d\u00f3\u00e9n? Maar goed, ik moet niet zeuren, in het algemeen ben ik een gelukkig meisje (grimas) “meisje…” dat plezier heeft in haar werk.’<\/p>\n

Is dat plezier het gevecht?<\/p>\n

‘Er zijn allerlei fasen waar je doorheen moet, dat weet je niet als je er midden in zit. Ik had weinig filmcultuur, die was me op de toneelschool niet bijgebracht. L\u00e9os Carax vroeg me voor Mauvais sang en liet me klassieke zwijgende films zien. Een revelatie! Dat wilde ik \u00f3\u00f3k: in beeld gebracht door een filmer die verliefd op me was en op wie ik verliefd was en die ik inspireerde. Geen solide basis voor een relatie. Ik ben in die film gestapt als een novice in het klooster, vol passieve overgave. Ik had bijna geen tekst, was alleen een pr\u00e9sence. Voor de volgende film, Les amants du Pont-Neuf, vroeg ik of L\u00e9os me niet wilde sublimeren, maar mijn imago verstoren, tot de uiterste fysieke en mentale grens. Iemand die op straat leeft, zoals de hoofdpersoon in die film, kan niet feminien zijn of aantrekkelijk. Uiteindelijk duurde de productie van Les amants du Pont-Neuf drie jaar, twee onderbrekingen van ruim negen maanden wegens geldgebrek waarin we niet wisten of de film ooit af zou komen. Geleidelijk kreeg mijn overlevingsinstinct de overhand. Ik had me met ieder detail van de productie beziggehouden, andere rollen afgeslagen omdat ik beschikbaar wilde blijven en me elke tegenslag diep persoonlijk aangetrokken. Toen de nieuwe producent garandeerde dat de film eindelijk kon worden voltooid, zei L\u00e9os dat hij een ander slot had bedacht. Hij ging mijn personage laten verdrinken. Ik peinsde er niet over om dat te spelen. Ik wist dat ik bij L\u00e9os zou weggaan en dat ik me in de laatste fase uitsluitend om mijn rol wilde bekommeren. In de montage herken ik precies wat wanneer is gedraaid: sc\u00e8nes dat ik alleen “mijn werk deed”, zijn beter geacteerd dan die waarin ik tweehonderd procent heb gegeven. Je moet afstand houden tot wat je doet.<\/p>\n

Vergelijk die jaren ellende rond Les amants du Pont-Neuf eens met Bleu van Kieslowski. Die is moeiteloos gedraaid in twee maanden, met alle dagen pret op de set. Ontspanning kan effectiever zijn dan bezetenheid. Bleu had een sc\u00e8ne dat ik mijn hand tot bloedens toe langs een muur moest schuren, daarvoor werd een prothese gemaakt die niet op tijd klaar was. Ik zei dat ik het best met mijn eigen hand kon doen. Geen sprake van, riep Kieslowski, ik wil niet dat je je pijn doet voor m\u00e1\u00e1r een film. Dat had ik nooit meegemaakt, een regisseur die bang is dat de actrice zich bezeert tijdens de opnamen.’<\/p>\n

U hebt inmiddels een volle prijzenkast. Is dat belangrijk?<\/p>\n

‘Wat ik moeilijk vind, is de competitie met anderen. Het komt bijna nooit voor dat je met actrices van jouw generatie in eenzelfde film zit, je kent elkaar niet. Opeens moet je denken: zou zij beter zijn dan ik? Ik was voor Les amants du Pont-Neuf genomineerd voor de C\u00e9sar en Emmanuelle B\u00e9art die ik nooit had ontmoet zat vlakbij, met een nominatie voor La belle noiseuse. Dat voelde raar. Toen Jeanne Moreau de prijs bleek te krijgen, keken we elkaar opgelucht aan: iemand die het \u00e9cht had verdiend en in haar dankwoord waardevoller dingen over ons vak kon zeggen dan wij.<\/p>\n

Voor de oscars zeiden ze dat ik vast een speech op papier moest zetten, terwijl iedereen zeker wist dat Lauren Bacall zou winnen. Dat leek me terecht, na vijftig jaar werken, dus was het onzin een dankwoord voor te bereiden. Natuurlijk was ik vereerd toen ik toch won, als eerste Fran\u00e7aise na Simone Signoret. Kort daarvoor had Claude Berri me ontslagen als Lucie Aubrac (Franse verzetsheldin \u2013 AvI). Ik had vaak en lang gesproken met Lucie en Raymond Aubrac en mensen uit hun omgeving. Berri was van mening dat hij met de rechten van de biografie ook vrijheid had gekocht ermee te doen wat hij wilde, dat botste met mijn streven naar de waarheid van het personage: nee, dat heeft ze nooit gedaan, zo zou Lucie niet reageren! Vernederend dat Berri het niet eens opbracht me z\u00e9lf te ontslaan, maar me liet bellen door de assistent. Dan is zo’n oscar balsem op je ziel. Verder moet je er geen waarde aan hechten. Twee dagen word je behandeld als koningin van Frankrijk, dan sta je weer gewoon te koken voor je gezin en is er niks veranderd in je leven of werk. Even onzinnig als de verkiezing van “beste van de klas” op school, maar omdat ik nooit beste van de klas was, vind ik nu elk prijsje mooi meegenomen.’<\/p>\n

Er zijn altijd voorspellingen over hoe zo’n oscar je carri\u00e8re be\u00efnvloedt.<\/p>\n

‘Ik doe niet aan carri\u00e8replanning, het liefst weet ik vandaag niet wat ik morgen ga doen, die dosis angst blijk ik nodig te hebben. Al kun je als je kinderen hebt niet impulsief besluiten. Toen ik werd gevraagd Betrayal van Pinter te spelen op Broadway, betekende dat dat ik voor maanden naar New York zou vertrekken. Ik vroeg mijn zoon of hij naar zijn vader wilde of mee naar New York. Hij wilde mee en goddank, vond het heerlijk. Dan is het alleen goed voor zijn ontwikkeling, nieuwe mensen, een nieuwe taal. Toen mijn ouders scheidden, ging mijn vader in Colombia wonen. Daarom heb ik altijd het gevoel gehad dat mijn horizon groter was dan Frankrijk. Dat klinkt ambitieus, het is nieuwsgierig. Voor The Unbearable Lightness of Being was ik door de casting naar regisseur Philip Kaufman gestuurd, dat werd niks, hij vond mijn Engels onvoldoende. Ik ging op reis met Kundera’s roman, ik wilde lezen welke rol ik was misgelopen. Intussen had Kaufman films met mij bekeken en vond die interessant genoeg om toch een proefopname te willen. Ik zat onbereikbaar bij vader in Zuid-Amerika, ze konden me traceren twee weken voor de opnamen. Ik moest op voor de schilderes Sabrina, dus nam ik mijn tekenmap mee. Ik deed drie sc\u00e8nes, twee van Sabrina, een van het andere personage Teresa. Het is niet ongewoon dat je bij een test een andere tekst krijgt dan die je uiteindelijk moet spelen. Sabrina ging zo zo, maar zodra ik Teresa las, zag ik die gezichten opklaren. Ze hadden voor Teresa al een Amerikaanse gecontracteerd, die is naar huis gestuurd. Een zware, maar blije productie. Ik ontdekte hoe bevrijdend het was in het Engels te acteren.<\/p>\n

Na het succes van de film werd gezegd: je moet in Californi\u00eb gaan wonen, voor Hollywood-succes moet je zorgen dat je wordt gez\u00ed\u00e9n. Maar mijn werk in Europa was voldoende interessant.<\/p>\n

The English Patient was bijvoorbeeld erg belangrijk, niet vanwege de oscar maar om de vrijheid die ik heb gekregen van Anthony Minghella. Ik kende hem niet: een Italiaanse Engelsman, een h\u00e9\u00e9l vreemde mix. Als hij actie riep voor de start van een opname, begon hij met zijn armen te wapperen. Ik wist niet wat ik zag, waarom was dat? Hij bedoelde dat ik mijn vrijheid moest nemen en uitvliegen. In het begin geneerde ik me als ik hem zo zag, na een tijdje voelde ik \u00e9cht die ruimte, of ik zweefde. Na de oscar werd gezegd: je bent een ster, je moet alleen “grote” films doen. Maar juist in “grote films” zou ik niks kunnen met die nieuw verworven vrijheid, ik zocht vooral het risico. Mensen verlangen kwetsbare meisjes van mij, niet George Sand in Les enfants du si\u00e8cle of een vrouw die in een liefde zelf de verantwoordelijkheid neemt, zoals in Alice et Martin van T\u00e9chin\u00e9. Wanneer ik bij Michael Haneke speel, moeten ze niet denken dat hij opeens een gelikte publieksfilm zal maken, dat k\u00e1n hij niet al zou hij willen.’<\/p>\n

Dani\u00e8le Thompsons ‘Jet Lag’ is wel \u00e9rg lichtgewicht.<\/p>\n

‘Elk mens wil zich weleens opnieuw uitvinden, maar de meesten durven niet. Dat iemand die zo lang een succesvol schrijfster is opeens besluit regisseur te worden, dat sprak me aan. En al is het “maar een komedietje”, dat Dani\u00e8le voor Jean Reno rollen bedacht die nog nooit iemand ons had gegeven, is bijna provocatie. Ik las in het scenario over een tutje met te veel make-up en dacht: wanneer komt m\u00edjn personage? Tot ik besefte dat dit de rol was waarvoor zij me wilde. Een cadeautje. Ik vond het intrigerend me daarin te verdiepen: op de parfumerie van warenhuizen zie je van die gladde, perfect opgemaakte demonstratrices. Dan denk ik meteen: waarom die maskers, welke angsten willen ze verhullen?’<\/p>\n

U was zelf vijf jaar het gezicht van Lanc\u00f4me.<\/p>\n

‘Niet h\u00e9t gezicht van Lanc\u00f4me, een gezicht van Lanc\u00f4me. Maar ik ontken niet dat het een contradictie is dat iemand met een vak waarin je juist probeert innerlijke waarheid bloot te leggen, reclame maakt voor schone schijn. Het geld dat ik verdiende, is besteed aan de opvang van Cambodjaanse wezen, maar ik heb toch dat contract niet verlengd. Ik vond dat ik de zaak beduvelde. Ik heb zelf altijd een moeizame omgang met make-up gehad, ik haatte filmgrimeurs en -kappers omdat ze aan me zaten op een moment dat ik het meest gespannen was, vlak voor de opname. Gelukkig zeiden cameramannen vaak: die huid ziet er beter uit z\u00f3nder schmink. Maar ik bloos snel, krijg uitslag als ik nerveus ben, dan moest het toch. Ik wil niet teveel bezig zijn met mijn uiterlijk. Op publiciteitstoer stuurt de filmmaatschappij een visagiste en kapper mee. Er is daar kennelijk geen vertrouwen in wat er gebeurt tussen mij en mijn spiegel. G\u00eanant, zo’n hofhouding. Ik hou me voor dat die mensen niet voor me werken, maar m\u00e9t me.<\/p>\n

Ik lig niet meer zo dwars. Bij een Kieslowski of Haneke komt het niet in me op ze te corrigeren, andere regisseurs probeer ik zelf zo’n beetje te regisseren. Bij instructies waarmee ik het oneens ben, protesteer ik niet langer, ik speel ze zo dat de regisseur zelf ziet hoe fout dat idee is. Ik weet mijn volgende drie films, vier als het nieuwe plan van Haneke doorgaat. Veel meer vastigheid dan me lief is, ik probeer hooguit \u00e9\u00e9n rol vooruit te denken, maar als ik daarmee klaar ben zal ik veertig zijn. Eindelijk de leeftijd voor echt interessante rollen. Het klassieke toneel, daar is het toch om begonnen. Wilt u alstublieft schrijven dat ik in het theater graag met Peter Brook zou werken? Dat zeg ik in elk interview tot hij het ooit leest, misschien weet hij niet wie ik ben.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Juliette Binoche over haar ongeplande sterrendom. Een meissie van achtendertig, maar ook een moeder van twee kinderen en een gevierde, oscarwinnende filmster. Juliette Binoche over haar succescarri\u00e8re, haar nieuwe plannen en de keerzijde van de roem. ‘Ineens waren er journalisten die insinueerden dat ik die sekssc\u00e8nes vast lekker vond.’<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,9,269],"tags":[3101,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126533"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126533\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}