{"id":126177,"date":"2005-01-15T17:06:00","date_gmt":"2005-01-15T15:06:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/huizen-voor-hufters-moeilijke-huurders\/"},"modified":"2005-01-15T17:06:00","modified_gmt":"2005-01-15T15:06:00","slug":"huizen-voor-hufters-moeilijke-huurders","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/huizen-voor-hufters-moeilijke-huurders\/","title":{"rendered":"Huizen voor hufters. Moeilijke huurders"},"content":{"rendered":"
\n

15-01-2005
Door Robert van de Griend<\/p>\n

Tot wanhoop gedreven door Extreem Problematische Huurders heeft de Beverwijkse woningcorporatie Woon op Maat iets nieuws bedacht: de \u2018hufterwoning\u2019. De gemeente Kampen heeft er al ervaring mee. \u2018Een paar jaar geleden moest een container worden vervangen omdat er een halve meter drek in lag.\u2019<\/p>\n

\u2018In het portiek kotsen, nachtenlang snoeiharde muziek draaien, vuilnis van het balkon gooien, de galerij als opslagplaats gebruiken.\u2019 Getergd somt directeur John van Nimwegen van woningcorporatie Woon op Maat uit Beverwijk de vrijpostigheden op die sommige van zijn huurders zich veroorloven. Zeker zes cli\u00ebnten uit zijn bestand laten zich, zacht gezegd, weinig gelegen liggen aan sociale omgangsvormen of een hygi\u00ebnische standaard. \u2018Op de 9200 woningen die wij in ons beheer hebben, lijkt dat misschien niet veel,\u2019 zegt Van Nimwegen, \u2018maar u moet zich bedenken dat die figuren overlast veroorzaken voor tien.\u2019 Omwonenden klagen steen en been over stank en herrie. Om de haverklap is er bonje in de straat. Woon op Maat sust, bemiddelt, wijst terecht en waarschuwt voor de allerlaatste maal, maar het effect is nul. \u2018Die asocialen hebben werkelijk schijt aan alles,\u2019 foetert Van Nimwegen. Zelfs de gang naar de kantonrechter biedt volgens hem geen soelaas. Het vonnis zou praktisch altijd in het voordeel van de huurder uitvallen. \u2018Overlast is moeilijk te bewijzen. Buren durven vaak niet te getuigen uit angst voor represailles. Daardoor krijgen we zelden gedaan dat we mogen ontruimen.\u2019<\/p>\n

Tot wanhoop gedreven heeft Woon op Maat nu iets nieuws bedacht: de \u2018hufterwoning\u2019. Pardon? \u2018Jazeker,\u2019 vertelt Van Nimwegen met enige trots, \u2018die zes huurders die zich wel k\u00fannen maar niet w\u00edllen aanpassen, scharen wij voortaan onder de noemer \u201chufters\u2014. Voor hen gaan we onderkomens bouwen met het uiterlijk van een normale woning, maar het casco van een betonnen bunker. Zo kan er weinig worden gesloopt.\u2019 De huizen komen naast elkaar te staan in een afgelegen deel van een woonwijk aan de rand van de stad. Daardoor, verzekert Van Nimwegen, zal niemand in Beverwijk meer hinder van de herrieschoppers ondervinden. De woningcorporatie heeft aan alles gedacht. \u2018V\u00f3\u00f3r de huizen wordt een zestig centimeter hoog muurtje geplaatst, zodat het niet opvalt wanneer er vuilnis in de tuinen ligt.\u2019<\/p>\n

Opmerkelijk genoeg wil Van Nimwegen niets kwijt over de exacte lokatie van de woningen. Als \u00e9cht niemand last van die hufterbunkers krijgt, hoeft hij er toch ook niet geheimzinnig over te doen? \u2018We houden de precieze plek zo lang mogelijk voor ons,\u2019 bromt de directeur, \u2018anders komt er alleen maar onrust van.\u2019<\/p>\n

Met het hufterproject verwacht Woon op Maat in het vervolg een stuk sterker te zullen staan wanneer een conflict met een huurder weer eens op een rechtszaak uitdraait. \u2018Een belangrijke reden waarom rechters vaak geen toestemming voor ontruiming geven, is dat wij de huurder geen alternatief bieden,\u2019 legt Van Nimwegen uit. \u2018Met de hufterwoningen hopen wij het gelijk voortaan wel aan onze kant te krijgen.\u2019<\/p>\n

De Beverwijkse woningcorporatie staat niet alleen in haar plannen. Ook in Almere, Tilburg, Meppel en Enschede kwam het idee voor een blokje asopanden al eens ter tafel. De stadsdeelraad van Amsterdam-Noord besloot in mei vorig jaar op korte termijn een vijftal \u2018wooncontainers\u2019 op een oud industrieterrein te gaan neerzetten. Aanleiding was een burenruzie in Amsterdam-West, aangesticht door het inmiddels landelijk verafgode gezin Tokkie, waarbij vijf gewonden vielen en een huis in de as werd gelegd. De plaatsing van de mobiele woonunits heeft door bestuurswisselingen wat vertraging opgelopen, maar initiatiefnemer John Geelof van het CDA laat weten dat het er \u2018heus spoedig van zal komen\u2019.<\/p>\n

De kans dat andere gemeenten het voorbeeld gaan volgen, is aanzienlijk. Uit cijfers van brancheorganisatie Aedes blijkt dat woningcorporaties in Nederland hun handen vol hebben aan honderden Extreem Problematische Huurders. De grote politieke partijen juichen de bouw van asowoningen bovendien toe. \u2018Als een hele buurt wordt geterroriseerd door een kleine groep, moet je die aanpakken. Als je laat zien dat je dergelijk gedrag serieus aanpakt, zullen mensen elkaar er ook eerder op aanspreken,\u2019 verklaarde PvdA\u2019er Staf Depla in mei 2004 tegenover Algemeen Dagblad. CDA-collega Bas Jan van Bochove voegde eraan toe: \u2018Mensen die onaangepast zijn en voor veel overlast zorgen, mogen niet dagelijks het woongenot van anderen vergallen en versjteren. Wonen in een container heeft een negatieve bijklank, maar dat is niet nodig.\u2019 En VVD\u2019er Pieter Hofstra zei: \u2018Bij wijze van uitzondering moet het kunnen.\u2019<\/p>\n

Sinds het begin van de jaren zeventig is het overheidsbeleid er in Nederland op gericht geweest achterstandssituaties op te heffen, maar dat nobele streven wordt langzamerhand verlaten. Met de hufterbunkers keert de harde aanpak terug die de afgelopen decennia uit de gratie is geweest. In het boek Geschiedenis van de onmaatschappelijkheidsbestrijding,1914-1970 beschrijven Adrianne Dercksen en Loes Verplanke welke initiatieven v\u00f3\u00f3r de softe decennia zijn genomen om de samenleving van asociaal gedrag te ontlasten. Zo valt te lezen hoe in de jaren twintig in Nederland talloze blokken voor onaangepaste families verrezen, vari\u00ebrend van een rijtje noodwoningen in een doodlopend straatje tot een heuse woonwijk. Na de Tweede Wereldoorlog werden in Drenthe en Overijssel Gezinsoorden voor Maatschappelijk Onaangepaste Gezinnen gesticht, waarbij veel aandacht werd besteed aan heropvoeding. In de jaren zestig werden de oorden weer opgeheven en ging de voorkeur vooral uit naar plaatselijk heropvoedingswerk door het particulier initiatief en de gemeente. Dercksen en Verplanke komen in hun boek tot de conclusie dat de meeste asoprojecten tussen 1914 en 1970 faliekant zijn mislukt, in die zin dat ze een bijzonder stigmatiserend effect sorteerden. Eenmaal door de overheid gebrandmerkt als \u2018onmaatschappelijk\u2019 konden de families in kwestie hun lol op. Ouders slaagden er nauwelijks meer in een baan te vinden, kinderen werden gepest op school en kregen zelden verkering. Wilde een gezin terugverhuizen naar een normale woning, dan werd door de gemeente doodleuk medegedeeld dat er niet \u00e9\u00e9n beschikbaar was. Het enige complex waarvoor een familie na verloop van tijd nog in aanmerking kwam, was een minderwaardigheidscomplex.<\/p>\n

Akkoord, John van Nimwegen van Woon op Maat wil best toegeven dat zijn plan om hufterwoningen te gaan bouwen niet volmaakt is. \u2018Het is natuurlijk vooral een isolatie van het probleem, geen sluitende oplossing.\u2019 Maar dat het stigmatiserend zal werken? Nee, daar moet hij toch echt tegen protesteren. \u2018Die woningen komen dicht genoeg bij gewone huizen te staan om d\u00e1t niet te laten gebeuren,\u2019 verspreekt hij zich.<\/p>\n

Wie \u00e9cht antwoord wil op de vraag of aparte huisvesting voor asocialen wel zo\u2019n goed idee is, dient af te reizen naar de Overijsselse gemeente Kampen. Daar blijken aan de rand van een industrieterrein met de toepasselijke naam Haatland al sinds 1993 vier wooncontainers voor Extreem Problematische Huurders te staan. Keurig ingeklemd tussen een bungalowwijk en een woonwagenkamp. Met hun rechthoekige vorm en hun vaalwitte kunststof buitenwanden hebben de woningen nog het meeste weg van oude bouwketen. Navraag bij de fabrikant leert dat de onderkomens, bestaande uit een eenvoudige woonkamer, twee slaapkamertjes, een keukentje en een douche, geheel uit \u2018shockproof\u2019 materiaal zijn vervaardigd. Je weet tenslotte maar nooit met die aso\u2019s.<\/p>\n

De bejaarde Jan Grootjer woont in de eerste container op het rijtje. \u2018Ik b\u00e9n helemaal geen asociaal,\u2019 moppert hij met een zwaar Kampens accent. \u2018Het is allemaal begonnen met die hersenbloeding. Dat kwam van de alcohol, begrijpt u wel. Tien dagen heb ik in coma gelegen. Weet u hoe ik weer wakker geworden ben? Dat zal ik u vertellen. Doordat de dokter me een bodempje jenever gaf. Werkelijk waar! Hij heeft het me zelf gezegd. Zo ziet u maar waarvoor alcohol allemaal goed is.\u2019<\/p>\n

Toen Grootjer uit het ziekenhuis werd ontslagen, bleek zijn moeder, bij wie hij zijn hele leven had gewoond, naar een bejaardencentrum te zijn verhuisd. Hij raakte dakloos en sliep een jaar in het park. \u2018Toen wenste ik elke dag dat ik dood was.\u2019 Dankzij het Leger des Heils kwam hij uiteindelijk in deze wooncontainer terecht. Hij zit er nu vier jaar. In zijn huiskamer is weinig ruimte onbenut gelaten. Overal staan donkereiken meubels, koperen schalen en porseleinen poesjes. Aan de spaanplaten wand hangen ingelijste posters van Elvis Presley en Marilyn Monroe en, jawel, een schilderij van het zigeunerjongetje met de traan. De meeste spullen komen van zijn moeder, die inmiddels is overleden, vertelt Grootjer. Sommige dingen heeft hij uit de kringloopwinkel. \u2018Die laat ik dan, h\u00fap, in het mandje van mijn rollator zakken. Geen mens die het ziet.\u2019 Voor de enorme televisie die prominent in de kamer staat, heeft hij w\u00e9l betaald. \u2018Ik mag graag naar Oprah kijken,\u2019 bekent de grijsaard. Het is opvallend hoe opgeruimd en schoon de woning is. Kleren hangen keurig op een stokje en het toilet ruikt fris. \u2018Dat doe ik allemaal zelf,\u2019 zegt Grootjer trots. \u2018Maar mijn eten krijg ik van Tafeltje Dekje. En er komt \u00e9\u00e9n keer per week iemand langs om me te helpen met douchen.\u2019 Nee, hij wil hier nooit meer weg, zegt hij stellig. Hij heeft het uitstekend naar zijn zin. Al ligt hij soms wel overhoop met zijn buren.<\/p>\n

Twee huizen verderop woont een junk. Die staat regelmatig op de stoep om geld te bietsen. \u2018En Henk van der Kolk van nummer zeven heeft een keer mijn videorecorder gestolen. Maar dat ben ik alweer vergeten, hoor. Ik heb pas nog een kerstkaart van hem gehad. Dan zeg ik: zand erover. Hoewel, als Henk vannacht dood zou blijven, zou ik dat ook best vinden.\u2019<\/p>\n

Net op het moment dat het bezoek begint in te zien dat Jan Grootjer weliswaar wat eigenaardig is, maar zeker niet overdreven asociaal, staat de oude baas op uit zijn stoel. \u2018Gaat u ook nog bij die drugsverslaafde langs? Wacht, dan pak ik mijn blaffer. Neem die maar mee voor de zekerheid.\u2019<\/p>\n

Het wapen blijkt niet nodig. De junk is niet thuis. Althans, hij doet alsof hij niet thuis is. Zijn besmeurde gordijnen zijn dichtgeschoven, er wordt niet gereageerd op de deurbel, maar vanachter de voordeur klinkt wel degelijk gestommel. De achterdocht is kennelijk groot. Zelfs voor de louche uitziende figuur die even later in de straat opdaagt, onmiskenbaar een dealer, wordt niet opengedaan.<\/p>\n

Henk van der Kolk is er w\u00e9l. Hij maakt, met zijn twee meter lengte, handen als kolenschoppen en groezelige baard, een wat agressieve indruk wanneer hij ruw de deur opengooit en bast: \u2018Wat moet dat?\u2019 Maar de negenenveertigjarige Van der Kolk ontdooit snel en blijkt best genegen even te laten zien hoe hij woont. Door zijn hele huis hangt een dikke mist van sigarettenrook, die je al in het gangetje naar adem doet snakken. Zijn woonkamer is sober ingericht. Een paar oude canap\u00e9s, een tafel en een televisie, meer staat er eigenlijk niet. Nou ja, er is natuurlijk ook nog die hightech stereo-installatie. Want Van der Kolk draait graag een muziekje op z\u2019n tijd. \u2018Oude hardrock, daar houd ik van. Fleetwood Mack, Pink Floyd, dat werk.\u2019 En, vindt hij, je kunt pas echt goed van een cd genieten als het volume op tien staat. \u2018Ik heb nu speakers van zeshonderd watt. Maar die zijn eigenlijk te zwak. Ik zou liever achthonderd watt hebben. Ik moet tenslotte ook iets kunnen horen wanneer ik buiten in de tuin sta.\u2019<\/p>\n

De buurman uit de bungalow tegenover hem was niet zo\u2019n liefhebber van elektrisch gitaargeweld. Die zette na krap een jaar zijn huis al te koop. Van der Kolk haalt zijn schouders op en draait een shagje. \u2018Ik ben blij dat ie is opgerot.\u2019 Heeft hij nog andere ondeugden waarvan we moeten weten? \u2018Ach, vroeger gebruikte ik veel coca\u00efne. Hero\u00efne ook trouwens. Ik ben zelfs wel eens doorgereden nadat ik onder invloed een auto-ongeluk had veroorzaakt. Maar daar houdt het dan wel mee op. Je kunt dus niet zeggen dat ik een asociaal ben, of zo, zoals sommige mensen over mij beweren.\u2019<\/p>\n

Net als buurman Grootjer piekert Van der Kolk er niet over zijn wooncontainer ooit nog te verruilen voor een normaal onderkomen. Goed, hij heeft wel eens last van die junk naast hem, maar die is nog niet half zo erg als die pyromaan die er eerst woonde. \u2018Zeg nou zelf, ik zou toch gek zijn als ik hier wegging? Ik heb hier alle vrijheid van de wereld!\u2019<\/p>\n

En dan is er nog het gezin De Jonge: een moeder op leeftijd met twee zoons van in de veertig en een dochter van begin dertig. Ze zijn containerbewoners van het eerste uur en inmiddels berucht in heel Kampen. Een bezorger van de leesportefeuille die net de straat in komt gereden, zegt: \u2018D\u00ed\u00e9 mensen? Die wil je met een tang nog niet beetpakken. Ik had ze vroeger als klant. Wanneer ik hun leesmap terugkreeg, kon ik hem altijd direct in de container kieperen. Zo smerig was ie geworden.\u2019 Hij trekt er een vies gezicht bij. Een man op een fiets, die \u2018zomaar voor de aardigheid even komt kieken\u2019, zegt de familie goed te kennen. \u2018Ik zou maar niet naar binnengaan, hoor,\u2019 waarschuwt hij. \u2018Die lui zijn niet goed bij hun hoofd. Ze poepen gewoon in de kamer. Een paar jaar geleden moest hun container worden vervangen omdat er een halve meter drek in lag.\u2019 Toch maar even aanbellen. In de deuropening verschijnt een gestalte die op zijn minst onguur mag worden genoemd. Het lange donkere haar, de grote baard, de felle, scheve ogen en het aangekoekte gebit maken Klaas de Jonge tot een piraat uit een slechte lsd-trip.<\/p>\n

\u2018Je bent toch niet van de politie, h\u00e8?\u2019,vraagt hij. \u2018Anders kunt je meteen een paar klappen krijgen.\u2019 Terwijl uit het halletje een walm van rottend afval ontsnapt, maakt De Jonge herhaaldelijk kenbaar dat hij absoluut niemand binnen wil hebben. Op de foto wil hij ook onder geen beding. \u2018We hebben wel iets anders aan ons hoofd,\u2019 zegt hij plotseling met gebroken stem. \u2018Moeder is gisteren overleden. Daar zijn we allemaal erg van ontdaan.\u2019<\/p>\n

Aso\u2019s zijn ook maar mensen.<\/p>\n

Het was de Kampense PvdA-wethouder Jan Wieten die begin jaren negentig het wooncontainerproject initieerde. Is hij tevreden? \u2018Toch wel,\u2019 zegt hij. \u2018Het is spijtig dat het merendeel van de bewoners niet meer kan of wil terugkeren naar een normaal onderkomen. En helaas hebben we twee containers eerder dan verwacht moeten afschrijven omdat ze zo vervuild waren. Maar overeind blijft dat we het probleem van extreme burenoverlast in de stad op deze manier aardig hebben bestreden.\u2019<\/p>\n

Wieten wijst erop dat het project niet mogelijk zou zijn zonder intensieve begeleiding. Volgens hem zijn er maar liefst vijf partijen die nauwlettend controleren of de containerbewoners er niet te veel een puinhoop van maken: de gemeente, de wijkagent, de woningcorporatie, de Co\u00f6rdinator Moeilijk Plaatsbaren en de Bemoeizorg.<\/p>\n

Dan kunnen de toekomstige buren van de hufterbunkers in Beverwijk hun borst wel natmaken. John van Nimwegen van Woon op Maat laat weten dat hij slechts \u2018marginaal toezicht\u2019 in de planning heeft. \u2018Als die huizen daar eenmaal staan, gaan wij ons er nauwelijks meer mee bemoeien.\u2019<\/p>\n

Is hij niet bang dat de boel dan volledig uit de hand loopt? \u2018Ach, er kan natuurlijk altijd iets gebeuren. Maar dat moeten die mensen zelf maar oplossen.\u2019<\/p>\n

Jan Wieten vindt dat een bijzonder slecht idee. \u2018In Kampen oefenenden we aanvankelijk ook weinig toezicht uit. Maar toen trokken de containers al snel veel gespuis van buitenaf aan. Ik voorspel u: zonder begeleiding zal er in Beverwijk een vrijstaat ontstaan.\u2019 ?<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tot wanhoop gedreven door Extreem Problematische Huurders heeft de Beverwijkse woningcorporatie Woon op Maat iets nieuws bedacht: de \u2018hufterwoning\u2019. De gemeente Kampen heeft er al ervaring mee.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[151,269],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Robert van de Griend","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=126177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/126177\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Robert van de Griend","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=126177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=126177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=126177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}