
 {"id":125899,"date":"2005-09-24T11:01:00","date_gmt":"2005-09-24T09:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/lucas-vandervost-hoe-minder-het-klopt-hoe-beter-het-is\/"},"modified":"2005-09-24T11:01:00","modified_gmt":"2005-09-24T09:01:00","slug":"lucas-vandervost-hoe-minder-het-klopt-hoe-beter-het-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/lucas-vandervost-hoe-minder-het-klopt-hoe-beter-het-is\/","title":{"rendered":"Lucas Vandervost: \u2018Hoe minder het klopt, hoe beter het is\u2019"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>24-09-2005<br \/>Ab van Ieperen<\/p>\n<p>Regisseur Lucas Vandervost liet zijn acteurs citaten kiezen uit de dagboeken van de Oostenrijkse schrijver Peter Handke, en stelde daaruit de voorstelling \u2018Peter Handke en de wolf\u2019 samen. Tijdens de repetities van een \u2018revue in mineur\u2019: \u2018Ik begrijp de wereld van geen kant. Met dat gevoel moet ik leren omgaan.\u2019<\/p>\n<p>\u2018Peter Handke? L\u00e9\u00e9ft die nog?\u2019 Buiten Oostenrijk is Handke nu misschien minder spraakmakend dan toen hij nog \u2018Literatur-Beatle\u2019 werd genoemd, in de tijd van Publikumsbeschimpfung of Die Angst des Tormanns beim Elfmeter. Maar vorig jaar verschenen een roman, Don Juan, en het toneelstuk Untertagsblues. Handkes stukken uit de jaren zeventig worden weer frequent gespeeld door vernieuwende theatermakers. Toch zal ook de grondigste Handke-kenner zich het hoofd pijnigen welk werk schuilgaat achter Peter Handke en de Wolf, de voorstelling van de Antwerpse toneelgroep De Tijd.<\/p>\n<p>Tussen 1977 en 1983 schreef Handke waarnemingsdagboeken: ongestructureerde korte observaties, bespiegelingen en citaten die alleen een eenheid werden door terugkerende thema\u2019s, precieze formulering en obsessieve ritmiek. Gemis aan verhaallijn of vormgeving maken Das Gewicht der Welt en Die Geschichte des Bleistiftes \u2013 in Nederland uitgegeven in de reeks Priv\u00e9 Domein \u2013 weinig evidente stof voor wat nu wordt aangekondigd als \u2018lichtvoetige revue\u2019. Met zang en dans en dertien acteurs.<\/p>\n<p>Regisseur Lucas Vandervost trekt voor deze voorstelling de lijn door die hij uitstippelde sinds het ontstaan van De Tijd in 1987. Een fusie van de groepen Akt Vertikaal en Witte Kraai leidde toen tot een gezelschap met Ivo van Hove als mededirecteur. Van Hove regisseerde repertoiretoneel; Vandervost bracht nieuwe auteurs als Paul Pourveur of Filip Vanluchene en bewerkingen van niet voor theater geschreven teksten: Ovidius\u2019 Metamorfosen, gedichten van Enzensberger of Armando, sprookjes van Grimm. Na drie seizoenen vertrok Van Hove naar Eindhoven, Vandervost bleef artistiek leider van een reisgezelschap dat bestaat uit technici en administratie. Enige acteur in dienst is Johan Van Assche, maar die heeft tevens de zakelijke leiding en regisseert zelf.<\/p>\n<p>De per voorstelling ge\u00ebngageerde acteurs komen van de top van het Vlaamse en Nederlandse toneel. Toch ziet Vandervost de acteurs eerder als vertellers dan als vertolkers \u2013 hij stelt het respect voor de tekst boven de psychologiserende interpretatie. Hij stelde ooit: \u2018Actualiteit is voor het journaal. Ik wil niet actueel zijn omdat ik dan enkelvoudig ben te begrijpen; ik wil hedendaags zijn, dat is een groot verschil. Ik respecteer publiek te zeer om het voor te houden hoe de wereld in elkaar zit. Ik begrijp die wereld van geen kant. Met dat gevoel moet ik leren omgaan. Uiteindelijk is de zuiverste vorm van politiek: zeggen waar je voor staat.\u2019<\/p>\n<p>Die uitspraken deed hij naar aanleiding van zijn IJsberenrevue waarin wisselende acteurs favoriete literatuurfragmenten brachten. Volgens diezelfde opzet heeft hij nu zijn cast verzocht uit De last van de wereld en Geschiedenis van het potlood citaten te sprokkelen voor zelfgemaakte compilaties. De keuze van die acteurs werd niet gedicteerd door affiniteit met Handke, maar door een praktisch gegeven. De repetitieperiode valt samen met de reprise van Lessings Emilia Galotti, een van de verondersteld onspeelbare stukken die Vandervost regelmatig opdelft uit miskend repertoire. De cast van die voorstelling is aangevuld met Bien de Moor, Alice Reys, Hilde Wils en Wim Danckaert die vaker gast waren. Warre Borgmans (de wolf uit het stuk) werd van Handke-research vrijgesteld wegens tijdgebrek.<\/p>\n<p>Dramaturg Claire Swyzen werkt bij De Tijd sinds 1998: \u2018Als ik achter elkaar vijftig bladzijden lees, gaat Handke mij irriteren, wanneer hij op de mystieke toer gaat of in zichzelf peutert. Hij heeft fantastische formuleringen en inzichten, humoristische beelden, maar geen verhaalstructuur die ze verbindt. Dat hij niet toegeeft aan de dwang een verhaal te vertellen, vind ik heel bijzonder. Bij sommige acteurs is er weerstand tegen Handkes materiaal, maar iedereen is zo loyaal dat ze hun ego vergeten en iets proberen in functie van de voorstelling.\u2019<\/p>\n<p>In het pakhuis bij de Schelde in Antwerpen waar De Tijd resideert, repeteren de acteurs Schubert-liederen die ook bestanddeel zijn van de revue. George de Decker begeleidt ze op hammondorgel dat het gebrek aan muzikale pretenties accentueert en waarop hij ook de verdere voorstelling van een ingetogen geluidsdecor voorziet. Bij het koor Am Brunnen vor dem Tor da steht ein Lindenbaum vraagt hij: \u2018Op zeven mannen moet er toch \u00e9\u00e9n bas zijn? Behalve Antje dan.\u2019 Antje de Boeck \u2013 behalve vanwege haar acteertalent befaamd om haar minieme gestalte en diepe stem \u2013 zwijgt. Vandervost zegt bedenkelijk: \u2018Ik kan naar een soort brom, maar of dat kwaliteit heeft&#8230; Dat wordt meer: hoor mij eens laag.\u2019 Bien de Moor, Mieke de Groote en Chris Thijs oefenen Schlafe, holde s\u00fc\u00dfe Knabe. Bien is van slag: haar is uit Nederland gemeld dat ze voor De meiden bij het Nationaal Toneel is genomineerd voor een Theo d\u2019Or als beste actrice (die ze later inderdaad krijgt).<\/p>\n<p>Op een lange tafel staan dozen, met daarop \u2018monologen\u2019, \u2018dialogen\u2019, \u2018statements\u2019, \u2018op een keer&#8230;\u2019, \u2018rondedans\u2019, \u2018pina b.\u2019 en \u2018personages\u2019. Bouwstenen waarmee de voorstelling wordt gemaakt. \u2018Personages\u2019 bevat \u00e9\u00e9n velletje met persoonlijke voornaamwoorden, \u2018pina b.\u2019 slaat op door Handke minutieus beschreven gebaren die de acteurs moeten uitvoeren \u2018als een Pina Bausch-choreografie\u2019. Maar voorlopig krijgt \u2018monologen\u2019 aandacht. Na maandelijks overleg waarbij de teksten zijn gekozen, blijft iedereen grasduinen in Handkes boeken, op zoek naar aanvullingen. Mieke de Groote begint, krijgt spontaan een brok in de keel om haar nieuwe zinnen, verontschuldigt zich geg\u00eaneerd. De meeste acteurs houden een neutrale leestoon, Chris Thijs en Alice Reys proberen te acteren en worden getemd door de regisseur. Hilde Wils heeft last van het gevoel dat het onzin is wat ze zegt. Vandervost: \u2018Bevrijd u van de dwang dat het goed of slecht moet zijn. Alles is goed als ge het juist doet.\u2019<\/p>\n<p>Danckaert heeft uit losse citaten het verslag gebouwd van een uitje met zijn dochter. Vandervost, over hem heen: \u2018Hij wringt zich in een verhaaltje via een personage dat is ge\u00efnstalleerd. Dat is makkelijk, maar niet voor iedereen is de tekst een blok met handeling. We moeten de waarneming van de dingen zo precies mogelijk maken. Handke \u00eds precisie. Vragen: passen wij in hetzelfde verhaal? is iets anders dan: samen een verhaal vertellen. Er moet een zekere logica blijven, maar hoe minder het klopt, hoe beter het is.\u2019 Reys vraagt of hij zijn bedoeling niet duidelijker kan verwoorden. \u2018Wat ik in mijn verbeelding heb, zijn aanleidingen en geen doelen. Wie ben \u00edk om mijn bedoelingen te vertellen? Zo\u2019n pastoor ben ik niet. Na al die tijd voel ik me nog steeds geen artiest, maar fatsoeneerder. Ik ben niet bezig iets te maken voor mezelf of voor iemand anders, ik wil iets maken dat v\u00e1n zichzelf is, dat kan leiden tot een artistiek moment.\u2019<\/p>\n<p>Achter hen schildert een man twee\u00ebndertig doeken blauw met bezem en kwast: Erik Lagrain, vaste Tijd-vormgever. Geregelde bezoekers zijn vertrouwd met die acht maal vier vlakken, die anders beschilderd in bijna iedere voorstelling terugkeren. Hoe Lagrain ze beschildert, dicteert zijn inspiratie bij het luisteren naar de acteurs. Nu ontstaat er een wolkenhemel die herinnert aan landschapsschilder Caspar David Friedrich. Geen toeval: Friedrich was tijdgenoot van Goethe die door Handke veelvuldig wordt aangehaald. Die teksten klinken uit de mond van Mark Vandenbos. Elke acteur heeft drie tekstblokken die in even zovele ronden aan bod moeten komen, tot Van Assche abrupt zegt: \u2018We zijn ruim twee uur bezig en halverwege. Hoe lang moet dit worden?\u2019 Vandervost: \u2018Voor mij mag het eindeloos doorgaan. Ge kunt pas schrappen wat ge echt begrijpt.\u2019 Van Assche: \u2018In al die jaren dat we samenwerken, heb ik niet afgeleerd vooral te denken aan het resultaat. Als ik de anderen hoor en denk: dit duurt te lang, voel ik geen aandrang om mijn tekst nog te zeggen.\u2019<\/p>\n<p>Vandaag is het Schubert boven Handke. Zangpedagoog Jaap Dieleman kwam ervoor uit Nederland. Antje moet Sah ein Knab\u2019 ein R\u00f6slein steh\u2019n brengen. \u2018Het is laat geworden vannacht,\u2019 waarschuwt ze, \u2018maar de regisseur was daar bij.\u2019 Ze zingt als een kleuter met baard in de keel en kijkt na afloop of ze straf verwacht. \u2018Ik hoor zelden zo\u2019n mooie uitspraak van het Duits,\u2019 zegt Dieleman, \u2018en het is heel bijzonder dat jij ademt op plaatsen waar nog nooit iemand ademde. Het werkt goed dat je aan het eind je er gewoon vanaf maakt. Maar als je toch zo bezig bent, zullen we proberen te klinken als Marlene Dietrich in Ich hab\u2019 noch einen Koffer in Berlin?\u2019 Ze begint opnieuw, ademt hoorbaar middenin zinnen en glimlacht vergenoegd als ze een uithaal heeft volbracht. \u2018Prima!\u2019 roept Dieleman. \u2018Ja, n\u00f3g beter zou ondraaglijk zijn,\u2019 is de nuchtere reactie. \u2018Het schijnt mijn handelsmerk te zijn dat ik niet k\u00e1n zingen,\u2019 zegt ze. \u2018In het theater heb ik een liedjesprogramma gedaan, maar die had ik zelf gekozen, kon ik eigen interpretaties geven. Zo\u2019n onnozel liedje serieus doen slaat toch nergens op?\u2019<\/p>\n<p>Ook Borgmans\u2019 zangervaring op het toneel blijkt geen voorbereiding op Schubert. Hij forceert zich merkbaar voor het trieste Nur wer die Sehnsucht kennt wei\u00df was ich leide, maar juist dat maakt zijn vertolking ontroerend. Dieleman: \u2018Ik vind het prachtig. Als je maar niet denkt: een kunstwerk met eeuwigheidswaarde, dat hooggestemd en heilig moet klinken. Je moet je mond goed gebruiken, maar bekommer je niet om techniek. Zing langs je neus weg.\u2019 Borgmans\u2019 aanzienlijke profiel is het fantasievolst ingezette requisiet van het Nederlandse toneel.<\/p>\n<p>Terwijl Lagrain zijn doeken weghaalt om naar de Koninklijke Nederlandse Schouwburg in Gent te vervoeren, hebben de acteurs hun laatste repetitie op de thuisbasis. Wekenlang is aan tafel uitsluitend op de tekst gewerkt. Monologen, dialoogjes en cross-talks die lucht en contrast brengen tussen alle solo\u2019s. Borgmans\u2019 \u2018op een keer\u2019-zinnen als begin van nooit voltooide verhalen. Straks moet hij vooral improviseren, hij weet niet wanneer de teksten komen waarop hij kan inhaken, niet eens \u00f3f ze komen. Als spontaan reageren wordt geoefend, kan Alice steeds invallen: haar erotische provocaties en verslag van intieme delen zijn overal incongruent. Maar hoe iedereen staat of beweegt tijdens de tekst, daarover bestaat slechts een vaag idee. Ze weten van een proloog waarin Borgmans\u2019 sprookjeswolf wordt ge\u00efntroduceerd bij hupse tienermeisjes, iedereen moet salsa dansen, Bien de Moor en Johan van Assche krijgen een rolschaatsact. Maar ged\u00e1\u00e1n hebben ze nog bijna niets, terwijl over twaalf dagen al try-outpubliek komt kijken.<\/p>\n<p>\u2018Dat is kort,\u2019 zegt Antje, snel een sigaret bij het raam, \u2018maar Lucas lijkt zich geen zorgen te maken, waarom zou ik het doen? Ik weet dat hij niet slaapt \u2019s nachts, maar dat is als vanouds.\u2019 Aan tafel vertelt Bien dat ze de vorige avond weer in de boeken dook en zinnetjes vond die ze graag aan haar tekst zou toevoegen. Vandervost: \u2018Ik ben opgehouden die boeken mee naar huis te nemen. Ik zou er bijna voor zijn onze Handke-exemplaren op een vuurstapel ritueel te verbranden.\u2019<\/p>\n<p>Claire: \u2018Het misverstand is dat je van Lucas niet mag spelen. Hij zegt: je m\u00e1g, maar je hoeft niet. Je hoeft niets te doen met een tekst, het is voldoende dat je hem goed zegt. In het algemeen is hij ge\u00efnteresseerd in stemmen, niet in personages. Er wordt gezegd dat Lucas compromisloos theater maakt. Dat klopt wat betreft tekstkeuzen, maar hij probeert de acteurs steeds in hun waarde te laten, al is wat ze doen misschien niet wat hij het liefst ziet. Hij zoekt geen conflict, geeft ze de kans hun kunnen te bewijzen.<\/p>\n<p>Op de cyclaamkleurige affiche aan de Gentse schouwburg staan geen acteursnamen. Chris Thijs waarschuwt voor putlucht in kelder en gangen, die sinds de constructie in de negentiende eeuw nooit werd getraceerd of verholpen. Behalve Lagrains hemel is de decoratie op het toneel het orgel van George de Decker en zes microfoons, waarachter twaalf acteurs een plek moeten veroveren voor hun Handke-citaat. Twaalf, want Vandervost zag af van mee acteren en concentreert zich op de regie. \u2018Wedden dat hij op tournee toch meedoet?\u2019 vraagt Hilde Wils. \u2018Zeker en vast!\u2019 zegt Antje de Boeck, \u2018hij vindt dat veel te leuk.\u2019<\/p>\n<p>Na een weekend vrij lijkt iedereen goedgemutst, maar de doorloop voltrekt zich in een algehele dip. De actrices, onwennig op hooggehakt toneelschoeisel, klossen luid over de podiumvloer. De hoogste hakken zijn voor Antje die koppen kleiner blijft dan ieder ander. In willekeurige diagonalen wordt over het speelvlak gelopen, niemand lijkt zin te hebben om naar de microfoon te komen, tekst wordt plichtmatig gereciteerd of afgeraffeld. Vandervost: \u2018Ge moet ons in de ogen kijken. Nu laat ge u bekijken alsof ge niet durft. Alles moet minder zwaar en traag. V\u00f3\u00f3r u begon heb ik gezegd: het is alleen voor uzelf; dat had ik niet mogen doen. Het is niet voor u, het is voor de wereld, en dan bedoel ik niet dat ge moet schreeuwen. Ge moet rust cre\u00ebren. Simpel en lichtjes, niet uitleggen, gewoon uw stukje Handke voorstellen, een beetje blij zijn met uw keuze.\u2019 Het heeft nauwelijks effect.<\/p>\n<p>Borgmans kan door zijn wolfskop weinig zien. Alice draagt een glitterjurk die geschikter lijkt voor carnaval in Rio. Summum van moeizaam is een schuifelige rondedans van de acteurs, die om beurten een Handkiaanse volzin moeten spreken zodra De Decker de muziek stopt.<\/p>\n<p>Bij het kantinemaal wordt opgewekt gebabbeld over van alles, behalve over theater en Peter H. Als Hilde zegt alleen nog te slapen op pillen, wordt dat meelevend afgedaan als kwaaltje. Vandervost zwijgt. Pas als iedereen weer op het toneel is, houdt hij een korte speech dat hij een doorloop wil zonder bijkomend \u2018gedoe\u2019: de acteurs lopen alleen van achter naar voren en nooit kriskras, Alice heeft geen verkleding, de rondedans vervalt (\u2018hoe k\u00f3n ik die verzinnen, in een voorstelling die niets ronds heeft?\u2019). \u2018Ik wist het!\u2019 roept Vandenbos, \u2018ik dacht: dit riekt naar onzin, Lucas zal gaan schrappen.\u2019<\/p>\n<p>Bevrijd van opdrachten lijken de acteurs herboren, als ze zonder overleg, aanwijzingen en correcties alles doorspelen. Ze bewegen minder maar vooral minder geforceerd, vinden of hervinden in de tekst eigen melodie en ritme, zodat er variatie en humor ontstaan en de melancholie meer reli\u00ebf krijgt. Chris maakt Handkes natuurbeschouwingen tot bewegingstheater. Alice projecteert haar verleidingstekst op organist De Decker die niet weet hoe hij het heeft. Voor het eerst klinkt Lindenbaum zuiver, terwijl de stemsoorten willekeurig dooreen staan. Vandervost spreidt zijn armen, glundert: \u2018Het mooiste vak van de wereld! Wekenlang heb ik gedroomd dat het z\u00f3 zou worden. Dit heeft de energie van de ontdekking, maar ge moet niet denken dat ge er al zijt. Niet morgen zeggen: dat ging goed, we doen het weer zo, de concentratie behouden en scherp doorgaan. Alles staat of valt bij jullie integriteit.\u2019<\/p>\n<p>Bij de caf\u00e9nazit is iedereen hongerig. Mieke staart zo begerig naar patatten op een andere tafel dat de schaal spontaan wordt geoffreerd. Vandervost pikt een frietje mee en schudt zijn hoofd: \u2018Ik leer het nooit. Altijd geraak ik van mijn uitgangspunt door allerlei nonsens te bedenken die ik dan moet kappen.\u2019 Claire memoreert: \u2018Het zal mij niet verbazen als hij nu na de premi\u00e8re ineens zegt: gewoon zitten en de tekst zeggen.\u2019<\/p>\n<p>De volgende dagen zijn kaalslag. Wildgroei van toegevoegde teksten wordt gesnoeid, tot niemands verrassing sneuvelt de rolschaatsact, Borgmans draagt de wolfskop onder zijn arm, niet op het hoofd, Bien zingt a capella, zodat ze niet in de coulissen haar \u2018trekzak\u2019 moet halen. \u2018Mag dit revue heten?\u2019 twijfelt Mieke. \u2018D\u00e1t is toch leuk?\u2019 wijst Chris naar Buyse en Danckaert in duet. Voor iedereen is het hoogtepunt Lindenbaum, hun enige moment samen. Ook komen er steeds meer afspraken. Omdat De Decker zijn orgel in de juiste toon moet afstemmen, staat de volgorde van de liederen vast; bij Alices flirt met hem blijven alle acteurs uit haar blikveld.<\/p>\n<p>Op de eerste try-out komen vijfenzestig man, waarvan vijfentwintig voortijdig de zaal verlaten. Zittenblijvers &#8211; toneelstudenten van het Conservatorium \u2013 zijn enthousiast en willen met de cast nabespreken.<\/p>\n<p>De tryout voor abonnees van opinieweekblad Knack is beducht tegemoetgezien. \u2018Knack-publiek\u2019 is notoir stroef en maakt die reputatie volledig waar. De vlekkeloos verlopende voorstelling brengt geen reactie teweeg in de gevulde zaal, ironische liedvertolkingen en komische cross-talks krijgen geen lach. V\u00f3\u00f3r het slot lopen wat mensen weg. Beleefd applaus. \u2018Als ge Knack-publiek overleeft, kun ge \u00e1lles aan,\u2019 zegt Vandervost.<\/p>\n<p>In de green room achter het toneel wordt bepaald dat elke speler van zijn drie tekstblokken er twee mag zeggen, Borgmans zal de anderhalf uur-limiet bewaken. Vandervost schraapt zijn keel: \u2018Jullie spreken niet zoals Handke schrijft.\u2019 (Alle acteursblikken gaan naar de journalist: \u2018Schrijf dat op!\u2019) \u2018We hebben de reputatie als laatste gezelschap waar iedereen verstaanbaar is zonder microfoon. Nu z\u00edjn er micro\u2019s en kunnen ze ons niet horen achter in de zaal.\u2019 De geluidstechnicus heeft continu geschoven om stemvolumes in balans te houden: \u2018Je moet soundchecken vooraf.\u2019 \u2018Wat ken ik van soundchecks?\u2019 vraagt Vandervost schuldbewust, \u2018ik heb nooit een musical geregisseerd.\u2019<\/p>\n<p>De voorspelde hittegolf is een feit op de premi\u00e8redag. Omdat het seizoen ten einde loopt, is de bedompte schouwburgzaal niet gevuld met gebruikelijke opening niters. Of het de temperatuur is of premi\u00e8restress, enkele spelers zijn de afspraak van gisteren vergeten en doen \u00e1lle teksten, zelfs eerder aangebrachte coupures. Niet alleen duren hun solo\u2019s erg lang en drukken het ritme, er blijft weinig ruimte voor anderen. Als Borgmans de voorstelling naar de finale leidt, zijn de welkome komische noten van de cross-talks uit tijdnood overgeslagen en ook Lindenbaum waarvoor iedereen klaarstaat is n\u00ed\u00e9t gezongen. Andere aspecten slagen boven verwachting: Borgmans\u2019 aandeel krijgt zijn ware dimensie en zorgt voor eenheid tegen alle klippen op. Sehnsucht is perfecte opmaat voor het slotbeeld als hij met wolfskop alleen blijft, wanneer de anderen weglopen en Handke blijven spreken. De laatste, tussen soundcheck en aanvang verzonnen verbetering \u2013 nu het enig denkbare einde.<\/p>\n<p>Het publiek verkiest de avondkoelte op het Sint-Baafsplein boven de foyer. Het splitst zich in Handke-fanaten die elk een ander citaat hebben om te savoureren en rabiate haters die de minimalistische vorm evenmin waarderen. \u2018Puberaal,\u2019 vindt actrice Els Dottermans grimmig, \u2018literatuurlezing van de middelbare school.\u2019 Borgmans mijmert wat de schrijver zou vinden van een voorstelling die zoiets anders maakt van zijn werk, of dat m\u00e1g. Hoewel beduusd over het verloop van de avond lijkt geen acteur aangeslagen door de kritiek. Meer dan andere voorstellingen biedt Peter H. en de wolf iedere avond herkansing en over een week is het vakantie. Hilde verheugt zich op de intimiteit straks van De Brakke Grond in Amsterdam, \u2018waar je echter met de mensen communiceert dan in een schouwburg\u2019.<\/p>\n<p>In de vroegste recensies wordt verslag gedaan van de vrij lauwe ontvangst, de scribenten zijn lovend over Vandervosts \u2018zoektocht naar de bindende factor tussen denken en spreken\u2019 en de foutloze acteursvoordracht. Critici bij latere voorstellingen \u2013 altijd wordt het Lindenbaum-koor genoemd en geroemd \u2013 jubelen zonder reserve. Tot en met Peter Liefhebber die voor De Telegraaf naar Gent reisde: \u2018De Tijd verdient buigingen voor de niet aflatende inspanning om intelligent kwaliteitstheater te maken.\u2019<\/p>\n<p>De laatste veranderingen noodzaken een herziene editie van de programmatekst. In de beschrijving staat niet langer \u2018kleurrijke revue\u2019, maar \u2018revue in mineur\u2019.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Regisseur Lucas Vandervost liet zijn acteurs citaten kiezen uit de dagboeken van de Oostenrijkse schrijver Peter Handke, en stelde daaruit de voorstelling \u2018Peter Handke en de wolf\u2019 samen. Tijdens de repetities van een \u2018revue in mineur\u2019: \u2018Ik begrijp de wereld van geen kant. Met dat gevoel moet ik leren omgaan.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[2207,253,9,269],"tags":[3027,783],"acf":[],"author_name":"Ab van Ieperen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125899"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=125899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125899\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ab van Ieperen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=125899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=125899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=125899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}