{"id":125721,"date":"2005-12-17T16:29:00","date_gmt":"2005-12-17T14:29:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/soms-ben-ik-een-tikkeltje-te-wild-freya-van-den-bossche-de-belgische-vice-premier\/"},"modified":"2005-12-17T16:29:00","modified_gmt":"2005-12-17T14:29:00","slug":"soms-ben-ik-een-tikkeltje-te-wild-freya-van-den-bossche-de-belgische-vice-premier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/soms-ben-ik-een-tikkeltje-te-wild-freya-van-den-bossche-de-belgische-vice-premier\/","title":{"rendered":"‘Soms ben ik een tikkeltje te wild’, Freya van den Bossche, de Belgische vice-premier"},"content":{"rendered":"
\n

Ze is een flapuit, een duizendpoot en een zondagskind. Freya Van den Bossche, de dertigjarige vice-premier van Belgi\u00eb, hecht aan contact met de man in de straat en hekelt het hardvochtige Nederlandse economische beleid. \u2018Zo\u2019n tweedeling van de samenleving wijzen wij in Belgi\u00eb af.\u2019<\/p>\n

Een vreemd begin van de werkweek. De Belgische vice-premier zit achter haar computer en surft naar de Nederlandse site Regering.nl. Samen bekijken we de foto\u2019s van de bewindslieden die daarop staan afgedrukt. Spontaan voorziet de vice-premier de collega\u2019s uit de noordelijke buurstaat van commentaar.<\/p>\n

\u2018Wat? Is Gerrit Zalm pas 53 jaar? Hij ziet er veel ouder uit.\u2019<\/p>\n

\u2018Balkenende is 49? Zou je niet zeggen. Die droeg op zijn negentiende waarschijnlijk al zo\u2019n gestreept pak.\u2019<\/p>\n

\u2018Wie is dat? Piet Hein Donner? Jezus, wat kijkt hij plechtig uit zijn ogen. Is hij van adel?\u2019<\/p>\n

Melanie Schultz van Haegen, Mark Rutte en Joop Wijn komen er genadiger af. Maar in het algemeen vindt ze het Nederlandse kabinet niet flamboyant genoeg. \u2018Hebben jullie in jullie kranten soms personeelsadvertenties staan met: als je niet stijf, truttig en kleinburgerlijk bent, kom je niet in aanmerking voor een ministerspost?\u2019<\/p>\n

Stijf, truttig, kleinburgerlijk \u2013 dat is vice-premier Freya Van den Bossche allemaal niet. De Vlaamse pers raakt niet uitgepraat over haar charmes. \u2018Mooie Freya,\u2019 doopte de Gazet van Antwerpen de socialiste uit Gent. De Financieel Economische Tijd noemde haar \u2018fris en sexy\u2019. De internetsite van Van den Bossche (freyaweb.be) legt de nadruk op de uitgesproken meningen en koppigheid van de Belgische babe: \u2018Ze is een felle madam.\u2019<\/p>\n

De levenswandel van de populaire bewindsvrouw mag je non-conformistisch noemen. Haar eerste dochter Ariane voedde ze alleen op. Inmiddels woont ze samen met haar Duitse vriend Tobi. Ze hebben net een tweede dochter gekregen, Billie. En dan nog de leeftijd van de excellentie. Freya Van den Bossche is dertig jaar.<\/p>\n

De Vlaamse politica heeft een steile carri\u00e8re achter de rug \u2013 dat is een understatement. De Gazet van Antwerpen van 11 oktober 2000: \u2018De Gentse gemeenteraad mag op zijn installatievergadering in januari 26 nieuwe gezichten verwelkomen. Van de 51 raadsleden zijn er 21 vrouwen. De SP-fractie verwelkomt een nieuwe vedette: Freya Van den Bossche. Ze is meteen kandidaat voor een schepenambt.\u2019<\/p>\n

Twee\u00ebneenhalf jaar lang is ze wethouder van Onderwijs van de lakenstad. Dan volgt de transfer naar de nationale politiek. Namens de partij die inmiddels SP.A (Sociaal Progressief Alternatief) heet, wordt ze minister van Leefmilieu, Consumentenzaken en Duurzame Ontwikkeling.<\/p>\n

Elke stoelendans binnen de SP.A levert haar promotie op. In 2004 vertrekt politiek zwaargewicht Frank Vandenbroucke naar de Vlaamse deelregering. \u2018Mooie Freya\u2019 is zijn opvolger als minister van Arbeid. Deze zomer kondigde vice-premier Johan Vande Lanotte aan dat hij zich op zijn partijvoorzitterschap wilde concentreren. Een nieuwe vice-premier en minister van Begroting was snel gevonden: Freya Van den Bossche. Het consumentenbeleid doet ze er nog steeds bij. Naast haar lidmaatschap van de gemeenteraad van Gent.<\/p>\n

\u2018Ik vind dat je als minister met beide benen in de maatschappij moet blijven staan,\u2019 zegt ze over die combinatie van functies. \u2018Dat lukt makkelijker als je ook een rol blijft spelen in de lokale politiek.\u2019<\/p>\n

Het klinkt vermoeiend, alsof een etmaal niet maar vierentwintig uur telt. Een kwestie van planning, legt de rode vrouw geduldig uit: \u2018Als ik op mijn departement zit, slokt het werk mij helemaal op. Maar ik kan gelukkig ook goed de knop omdraaien. Zodra ik mijn bed instap, slaap ik. Zo kun je er de volgende dag weer vol energie tegenaan.\u2019<\/p>\n

En dat voor iemand die op haar achttiende maar \u00e9\u00e9n ding zeker wist: politica worden, dat nooit! Dat kwam door haar vader, oud-minister van Onderwijs, Ambtenarenzaken en de Modernisering van de Openbare Besturen in het gewest Vlaanderen. Van den Bossche: \u2018Luc, mijn vader, leefde voor de politiek. Ik vond daar niks aan. Er kwamen altijd saaie mannen in grijze pakken bij ons over de vloer. Ik moest dan de kamer uit, terwijl ik daar wilde spelen. Ik mocht geen lawaai maken. Dus dat vak trok me niet. Als meisje droomde ik er eerder van om oorlogsverslaggever te worden.\u2019<\/p>\n

Hoe bent u dan toch in Brussel terechtgekomen?<\/p>\n

\u2018Na mijn studie communicatiewetenschap had ik dringend een baan nodig. Ariane was al geboren en was vaak ziek. Ik moest de rekeningen kunnen betalen. Ik kende Frank Beke, de burgemeester van Gent. In zijn kabinet was een medewerker communicatie nodig.<\/p>\n

Frank draagt er schuld aan dat ik de politiek ben ingegaan. Hij maakte echt iets van zijn burgemeesterschap. Toen ik voor hem werkte, gingen we elke zaterdag deur aan deur bij de bewoners langs. We kozen van tevoren een straat uit en inventariseerden dan wat voor klachten er leefden. Of het nou om een losse stoeptegel ging of het hondentoilet dat ontbrak, Frank noteerde alles. Maandagochtend zei hij dan tegen zijn kabinet: er is werk aan de winkel. Dat vond ik een ontzettend inspirerend voorbeeld. Toen Frank me polste voor een plaats op de kandidatenlijst, kon ik niet weigeren.\u2019<\/p>\n

De campagne van Freya Van Den Bossche werd gesteund door de jongerenorganisatie LSD Kwadraat: \u2018LSD stond voor links, sociaal en democratisch. We skeelerden door de stad. Dat moest eigenlijk op de stoep, maar dat vonden we gevaarlijk voor al die oude vrouwtjes en kinderen, en met die hobbelige tegels. Dus zijn we demonstratief op de rijweg gaan skeeleren.<\/p>\n

Ik deed mee aan een televisiedebat met kandidaat-politici. Je kon stemmen per sms. Alles bij elkaar leverde het me 2700 voorkeursstemmen op. Onverwacht werd ik meteen tot schepen benoemd. Toen was ik vijfentwintig. Er is toen veel aangepakt: ik heb het basisonderwijs gratis gemaakt en het huiswerk afgeschaft. Volwassenen hebben de achturendag, waarom scholieren dan niet? Het leuke van politiek is dat je dat zomaar kunt beslissen en dat het dan ook echt gebeurt.\u2019<\/p>\n

Na Beke (\u2018mijn politieke papa\u2019) ontmoette ze een ander inspirerend voorbeeld: SP.A-voorman Steve Stevaert, nu gouverneur van de provincie Limburg maar begonnen als caf\u00e9baas en burgemeester van de stad Hasselt. \u2018Steve Stunt\u2019 werd hij genoemd vanwege zijn vernieuwende initiatieven. \u2018Steve pakte thema\u2019s aan die de socialisten traditioneel links lieten liggen. Hij voerde gratis openbaar vervoer in voor kinderen en senioren. Hij schafte het kijk- en luistergeld af. Hij liet zien dat belastingverlaging goed voor de armen kan zijn, dat rechts niet het monopolie op dat onderwerp heeft. Dat sprak me aan.\u2019<\/p>\n

De vorige vice-premier, Johan Vande Lanotte, kende ze trouwens ook al van vroeger. Die was haar docent rechten op de universiteit.<\/p>\n

De machtige linkse mannen die de lakens uitdeelden binnen de SP.A hadden het beste voor met de skeelerende campagnevoerder: \u2018In 2003 haalden we een grote overwinning bij de verkiezingen. Ik stond in trainingspak in de keuken toen Stevaert belde. Trek snel iets deftigs aan, zei hij, stift je lippen maar in de auto, over een halfuur moet je de ambtseed afleggen, je wordt minister. Dat was wel even schrikken.\u2019<\/p>\n

Haar portefeuille (milieu en consumentenzaken) bracht mee dat ze vijanden maakte. Nog nauwelijks be\u00ebdigd raakte ze in conflict met de Dexia Bank, die op agressieve manier tieners ertoe aanzette meer zakgeld van hun ouders te eisen en dat op een rekening te zetten. Onaanvaardbaar gedrag, vond de minister. Twee maanden later was de Fortis-bank aan de beurt. Die wilde cli\u00ebnten voor het gebruik van geldautomaten laten betalen. De bewindsvrouw doorkruiste het plan.<\/p>\n

Voorjaar 2004 stuurde ze inspecteurs op de warenhuizen en supermarkten af. Die brachten de klant bij de kassa te veel in rekening. Twee maanden geleden sleepte ze de vliegtuigmaatschappijen Ryanair en Virgin voor de rechter. Volgens haar verstrekten ze de passagiers onjuiste informatie over de prijs van de tickets.<\/p>\n

Inmiddels is de vastgoedwereld in rep en roer vanwege de opmerking van de minister dat twee van de drie makelaars te hoge tarieven hanteren.<\/p>\n

De favoriet van het grootkapitaal zal ze niet snel worden, erkent Van den Bossche: \u2018Ik word nooit uitgenodigd voor diners in chique restaurants. Vind ik helemaal niet erg, trouwens. Dat vind ik toch niet gezellig. Ik eet liever met vriendinnen.\u2019<\/p>\n

Met de meeste politici gaat ze wel ontspannen om: \u2018Hoewel hij liberaal is en geen socialist, heb ik lol in de samenwerking met Guy Verhofstadt (de Belgische premier, red.). Hij is een positivo. Hij ziet altijd een manier om eruit te komen. Soms gaat het helemaal niet goed, maar blijft hij stug volhouden van wel. Dat is belangrijk voor de sfeer in een kabinet. Zo iemand heb je nodig.\u2019<\/p>\n

Boos is ze op de liberale minister van Middenstand, Sabine Laruelle, die partij voor de makelaars trok en haar voor \u2018linkse populist\u2019 uitmaakte. \u2018Op zo\u2019n moment heb ik moeite met de politieke zeden. De makelaars bezondigen zich aan praktijken waarvan mijn haren recht overeind gaan staan. Ik kom in opstand en dan noemt een collega me een populist. Dat vind ik een vervelende manier van met elkaar omgaan. Dan denk ik: shit!\u2019<\/p>\n

Haar race naar de top heeft zich in een duizelingwekkend tempo voltrokken. Is Freya Van den Bossche nooit bang dat wie hoog komt ook diep kan vallen?<\/p>\n

\u2018De combinatie is zwaar. Ik ben niet te beroerd om dat toe te geven. Het vice-premierschap, twee portefeuilles… Ik ben zelf soms ook wel een beetje bang dat het te hoog gegrepen is. Maar ik doe er mijn stinkende best op. Elke avond draai ik voor mezelf de film af: welke fouten heb ik gemaakt, wat had ik beter moeten doen? Ik wil niet tegenvallen in de ogen van Frank, Steve en Johan. Ik wil tien miljoen Belgen niet teleurstellen. Het is een soort angst, maar geen verlammende angst. Het geeft me ook energie.\u2019<\/p>\n

Hoe combineert u het met de zorg voor twee kinderen?<\/p>\n

\u2018Ik probeer \u2019s avonds thuis te zijn. Overdag vergader ik in Brussel en dan gaan de dossiers mee in de auto naar Gent. Als mijn dochters in bed liggen, kruip ik achter de computer en handel zo veel mogelijk per e-mail af. Dat kan best tegenwoordig. Dit paarse kabinet houdt ook rekening met het feit dat veel ministers nog jong zijn en schoolgaande kinderen hebben. We hebben met elkaar afgesproken zo weinig mogelijk tijdens de vakantie en in het weekend bijeen te komen. Behalve als de begroting moet worden opgesteld.<\/p>\n

We hebben twee vrouwelijke vice-premiers: Laurette Onkelinx en ik. Die letten erop dat je ook aan ouderavonden op school toekomt. De mannen in het kabinet vinden dat inmiddels de normaalste zaak van de wereld. Johan Vande Lanotte zei ook: mijn zoon speelt op zondag basketbal, ik wil die match zien, dan vergaderen we maar wat later.\u2019<\/p>\n

Hoe ambitieus bent u, hoe ijdel?<\/p>\n

\u2018Natuurlijk ben ik een beetje ijdel. Anders zat ik hier niet. De kunst voor een vice-premier is om niet arrogant te worden. Om niet te gaan denken: ik kan het omdat ik die titel op mijn visitekaartje heb staan. Als je dat gaat denken, loop je met je neus tegen de muur.\u2019<\/p>\n

We hadden het over de bankiers en vastgoedhandelaren die u wantrouwen. Waar zitten uw fans?<\/p>\n

\u2018Ze zijn jonger dan de gemiddelde aanhanger van de SP.A. Er zitten naar het schijnt veel vrouwen bij.\u2019<\/p>\n

Het Belgische kabinet bestaat voornamelijk uit dertigers en veertigers. Maar het zijn vaak zonen en dochters van bekende politici van de oude garde. Is dat niet wat incestueus?<\/p>\n

\u2018Uw waarneming klopt. Mijn vader was minister van Onderwijs in Vlaanderen. Bruno Tobback, de minister van Pensioenen, is de zoon van Louis Tobback, die in de jaren tachtig fractievoorzitter van de SP was. Iets soortgelijks geldt voor Peter Vanvelthoven, de nieuwe minister van Werk. Zijn vader Louis zat in de politiek. Het is een probleem. De socialisten zijn er lang niet in geslaagd een nieuwe generatie aan te boren en dat geeft het iets \u2018incrowderigs\u2019.<\/p>\n

Maar het tij is nu gekeerd. We krijgen er jongeren bij. We trekken bewust meer outsiders aan. Iemand als Bruno Tuybens bijvoorbeeld. Hij komt van Amnesty International en heeft bij de KBC Bank aan duurzaam beleggen gedaan. Hij is geen klassieke partijtijger. Bruno is nu SP.A-staatssecretaris van Overheidsbedrijven.\u2019<\/p>\n

Het heeft voor- en nadelen om als minister jong en dynamisch te zijn, zegt ze: \u2018Soms ben ik een tikkeltje te wild, flap ik er te veel uit. Op een receptie bij de koning wist ik werkelijk niet wat ik moest zeggen. Toen zei ik maar: wat heeft u een grote tuin. De koning antwoordde doodserieus: daar maak ik niet in mijn eentje gebruik van, er wonen ook veel konijnen. Meteen riep ik: maken die veel kinderen, Sire? Nou, dat is wel een probleem, zei de koning.<\/p>\n

Ik zal het nog erger vertellen. Op dezelfde receptie liep Bert Anciaux, de toenmalige minister van Mobiliteit, rond. Hij heeft vroeg grijs haar gekregen, maar vertelde dat de vrouwen daar wel op vallen. Ik keek naar het haar van koning Albert en flapte eruit: Sire, dan zult u zeker ook wel veel succes bij de vrouwen hebben. Op zo\u2019n moment denk ik: Freya, wanneer leer je nou eens je grote mond te houden?\u2019<\/p>\n

Het calvinisme van de Nederlandse politici spreekt haar niet aan. Dan gaat het heus niet alleen om hun strakke gelaatsuitdrukking en stijve maatpakken. \u2018Ik verbaas me over de nadruk die het Nederlandse kabinet op bezuinigingen legt. Binnen de Europese Unie staat het daar vrijwel alleen in. Het is een verkeerd soort zuinigheid, die consumenten ertoe aanzet hun geld op te potten in plaats van uit te geven. Daardoor komen winkeliers in de problemen. Je ondermijnt het consumentenvertrouwen en dan gaat het van slecht tot slechter.\u2019<\/p>\n

Ze snapt ook niet waarom de Nederlandse ministers werken met behoud van uitkering hebben afgeschaft. \u2018Wat ik bij jullie zie, is dat WAO\u2019ers naar de bijstand worden overgeheveld in plaats van dat ze werk krijgen aangeboden. Los van mijn ideologische voorkeuren zeg ik als minister van Begroting: zo los je het probleem van het financieringstekort nooit op. Dat los je alleen op als meer mensen aan de slag gaan. Dan stimuleer je de groei van de economie.\u2019<\/p>\n

Waaraan ze toevoegt: \u2018Ik begrijp niet dat Balkenende het zo doet. Die man wil zeker niet worden herkozen als minister-president?\u2019<\/p>\n

Tijdens haar openbare optredens pleegt Freya Van den Bossche fel van leer te trekken tegen het \u2018Nederlandse model\u2019. \u2018Ik sprak laatst in Oost-Vlaanderen nog voor een volle zaal. Dan zeg ik: we moeten ons sociaal stelsel zien te behouden, ook in een tijd van vergrijzing. Daarvoor zijn maatregelen nodig, maar wel in goed overleg met de vakbonden. Het alternatief is wat je nu in Nederland en Duitsland ziet gebeuren. Er wordt hardvochtig beleid gevoerd. Er ontstaat een maatschappij van winnaars waarbij anderen uit de boot vallen. Zo\u2019n tweedeling van de samenleving wijzen wij in Belgi\u00eb af.\u2019<\/p>\n

Maar ook voor zusterpartij PvdA heeft ze een boodschap: \u2018Wouter Bos heeft het heel goed begrepen: socialisten moeten oppassen dat ze het contact met de gewone man niet verwaarlozen. Politici hebben de neiging zich in te graven in hun dossiers en dreigen dan van hun kiezers te vervreemden. Je moet de probleembuurten in durven, van deur tot deur gaan, niet schuw weglopen als mensen je in de supermarkt op je beslissingen aanspreken. Alleen zo blijf je met twee voeten op de grond staan. Ik wil niet de wijsneus uithangen, maar ik denk dat Pim Fortuyn bij jullie zo\u2019n succes had doordat zelfs de sociaal-democraten technocratisch opereerden. Mensen waarderen het als je, zoals burgemeester Beke van Gent, op de fiets stapt en met je rugzakje vol folders bij hen langskomt. Ook als ze het niet met je eens zijn. Zo herstel je het vertrouwen in de politiek.\u2019<\/p>\n

Rennen en draven doet Freya Van den Bossche. Van de plenaire ministerraad naar het kernkabinet. Van de wekelijkse vergadering van de partijtop \u2013 vanwege de jonge leeftijd van de deelnemers door secretaresses het \u2018Teletubbies-beraad\u2019 gedoopt \u2013 naar het stadhuis van Gent. Van het paleis van de koning naar de probleembuurten. Van de slaapkamer van Billie en Ariane naar haar computer. Hoe lang denkt ze dat hectische leven vol te houden?<\/p>\n

\u2018Eerst moeten we de verkiezingen van 2007 afwachten,\u2019 zegt ze. \u2018Als Paars die verliest, ben ik misschien weer ambteloos burger. Dan ben ik mijn loopbaan aan de top begonnen en is die ook aan de top ge\u00ebindigd. Ik zou dan wel een nieuwe trend hebben gezet. Ik zie wel. Mijn devies is: je kunt op elke plek waar je zit, iets nuttigs voor de maatschappij doen.\u2019<\/p>\n

Die grote mond van u, zal die ooit verdwijnen?<\/p>\n

\u2018Dat lijkt me sterk. Ik ben nu eenmaal niet het bedachtzame type. Ik dwing me tegenwoordig wel mijn uitspraken te doseren. Johan Vande Lanotte heeft, toen ik net minister was, tegen me gezegd: je bent goed bezig, maar tel af en toe eens tot tien. Je reageert soms te snel en op de foute manier. Je moet jezelf daarin oefenen. Ik heb twee jaar geoefend en toen aan Johan gevraagd hoe hij vond dat het ging. Hij zei: het gaat wel aardig, maar ik krijg je niet verder vooruit. Je bent nu eenmaal wie je bent. Het lukt aardig, bij dat oordeel zal ik me maar neerleggen.\u2019<\/p>\n

Even afgezien van Vande Lanotte, Beke en Stevaert, wie is uw grote idool in de politiek?<\/p>\n

\u2018Dat is de overleden president van Frankrijk, Fran\u00e7ois Mitterrand. Als klein meisje keek ik op de televisie altijd al naar zijn kerstboodschap. Ik verstond er geen woord van, maar zijn uitstraling was fascinerend. Mitterrand heeft mijn hart echt gestolen toen een journalist hem op bijtende toon vroeg of het waar was dat hij een buitenechtelijke dochter had. Toen zei hij alleen: et alors? Wat hield ik op dat moment van die man! Mitterrand gaf een geweldig voorbeeld.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ze is een flapuit, een duizendpoot en een zondagskind. Freya Van den Bossche, de dertigjarige vice-premier van Belgi\u00eb, hecht aan contact met de man in de straat en hekelt het hardvochtige Nederlandse economische beleid. \u2018Zo\u2019n tweedeling van de samenleving wijzen wij in Belgi\u00eb af.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,71,1689,193,69],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Max van Weezel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125721"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=125721"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125721\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Max van Weezel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=125721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=125721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=125721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}