En vandaag hebben we het volgende culturele probleem bij de hand, van bijkans universele proporties: wat doen we met de vrouw?<\/p>\n
Dit zijn de omstandigheden: een paar dagen geleden is een man overleden, in een dorpje iets verderop. Als ik schrijf: \u2018iets verderop\u2019 wekt dat al snel de verwachting dat er een trein gepakt kan worden of anders toch een auto om ter plekke te komen, maar dat is niet zo. Het dorpje ligt aan de rivier, diep in het binnenland van Suriname, en is alleen per boot bereikbaar. Daar komt nog iets bij: de gestorven man is een marron, een nakomeling van de weggelopen slaven die al drie eeuwen lang in het bos wonen, ver weg van de stad en de plantages, waar vroeger de slavenhouders zaten voor wie ze vluchtten. Nu betekent ver weg van de stad vooral dat het lastig is om aan een dvd-speler te komen. Want er is tv in het bos, het ding staat in een hut die je zonder meteen hopeloos romantisch te klinken toch echt traditioneel moet noemen, en als de generator het niet begeeft, dringen de stadse geluiden rechtstreeks door tot in de jungle, alsof er tussen die twee werelden geen afstand meer bestaat.<\/p>\n
Goed, man is dood, man moet begraven worden: daar komt van alles bij kijken, want naast de vraag \u2018koffie en\/of cake\u2019 hebben mensen nog andere dingen verzonnen om de grens tussen leven en dood te markeren, en het moet gezegd: de marrons hebben niet bezuinigd op hun rituelen. De begrafenisstoet zal over het water voeren, de mannen van het dorp dragen speciale hoofddoeken, er zullen vanaf de korjaals schoten worden gelost om boze geesten af te weren, kortom: geen touroperator had het mooier kunnen verzinnen, we vallen met onze neus in zeer authentieke boter.<\/p>\n
E\u00e9n ding: de vrouwen moeten natuurlijk weg van de rivier, waar ze dagelijks de was staan te doen. De vrouwen mogen natuurlijk geen blik werpen op de kist die over het water wordt vervoerd, want dat zou groot onheil betekenen, en eeuwige onrust voor de overledene. Nu zijn marronvrouwen veel gewend, zodra ze menstrueren trekken ze zich ook terug in het vrouwenhuis van het dorp, om niemand met hun onreinheid te bezoedelen. Het probleem is de Nederlandse vrouw naast mij, een oprecht bewonderaarster van de marroncultuur, die al tientallen keren naar het binnenland is afgereisd en zich allerhartelijkst kan onderhouden, in het Saramacaans, met wie we ook maar tegenkomen.<\/p>\n
Mag deze vrouw mee in de boot, die ons naar de airstrip zal brengen, vijftien kilometer stroomafwaarts? Ik zeg \u2018airstrip\u2019 maar u moet aan een knollenveldje denken waar geen Nederlandse profvoetballer zich op zal wagen. Maar het is wel de plek waar de Cessna wacht die ons weer mee zal nemen naar de stad.<\/p>\n
De kans is huiveringwekkend groot dat we de begrafenisstoet zullen passeren met deze vrouwspersoon aan boord, en wij, kinderen van het schuldige, antropologisch bewustzijn zijn wel de laatsten om een oeroude culturele traditie te willen verstoren, die alle verdrukking heeft getrotseerd. Vooral de Nederlandse vrouw kan er prachtig over uitweiden. Maar toch: dit is wel verdomd onhandig.<\/p>\n
Overleg met de kapitein van het dorp. De Nederlandse vrouw brengt toeristen naar het gebied, van de keurige, ecologische en goedbetalende soort. Dat betekent werk en inkomsten voor de marrons in de buurt. Dat betekent al snel een nieuwe dvd-speler. En terwijl ik mij midden in een negentiende-eeuws dilemma waan, en in gedachten de antropologische handboeken raadpleeg, komt er een keurig poldercompromis uit de bus. Vrouw mag in boot, maar zal bij nadering stoet hoofd afwenden en aangezicht bedekken met handdoek of ?T-shirt.<\/p>\n
En zo geschiedt: wij mannen, fris uit Amsterdam, zijn goedgekeurd om ongegeneerd te koekeloeren naar de drijvende kist en de mannen in hun omslagdoeken. De Nederlandse vrouw bedekt haar hoofd, maar is gelukkig wel zo verstandig flink te gluren. Dan is er nog die andere Nederlandse vrouw, die verpleegster is en nu al een jaar lang de beenwonden verzorgt van oude marronvrouwen, waar zelfs hun dochters zich niet aan wagen vanwege de ontstekingen, de onvoorstelbare hoeveelheid pus en de stank. Ook deze vrouw is natuurlijk te min om dit mannenritueel te mogen aanschouwen.<\/p>\n
Wat zijn ze mooi om naar te kijken, die zuivere culturen. Maar in gemengde wil je leven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
En vandaag hebben we het volgende culturele probleem bij de hand, van bijkans universele proporties: wat doen we met de vrouw? Dit zijn de omstandigheden: een paar dagen geleden is een man overleden, in een dorpje iets verderop. Als ik schrijf: \u2018iets verderop\u2019 wekt dat al snel de verwachting dat er een trein gepakt kan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125533"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=125533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125533\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=125533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=125533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=125533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}