Voorzitter van de Europese Commissie<\/p>\n
Het is er met het \u2018nee\u2019 van Frankrijk en Nederland tegen de Europese grondwet natuurlijk niet gemakkelijker op geworden. We zijn nog altijd bezig die klap te boven te komen. Het akkoord over de begroting heeft ons gelukkig weer een positieve impuls gegeven, zodat we aan de slag kunnen met dringende zaken als het stimuleren van economische groei en het cre\u00ebren van banen. Euroscepsis hangt vaak nauw samen met een slechte economische situatie. Als je werkloos bent en je buurt verpaupert, is het moeilijk enthousiast te zijn over Europese aangelegenheden.<\/p>\n
Premier Balkenende heeft mij vlak voor het referendum gebeld en natuurlijk ben ik direct gekomen. Maar het was echt aan jullie eigen democratisch gekozen regering om Nederland ervan te overtuigen dat het voorstel voor de Europese grondwet goed was. Of juist helemaal fout natuurlijk! De Europese Commissie is er om de lidstaten te helpen op het gebied van onderlinge samenwerking, niet om de boel over te nemen. Daarom is een grotere zichtbaarheid van de voorzitter van de Europese Commissie in het publieke debat wellicht ook ongewenst.<\/p>\n
De Europese Unie is gebaat bij een stabiele situatie in Afghanistan. Is het niet ter vermindering van de terreurdreiging dan wel voor het terugdringen van de drugshandel. Maar de beslissing troepen naar Uruzgan te sturen is een nationale aangelegenheid. We zijn nog ver verwijderd van een gezamenlijk buitenlands beleid. We hebben als EU onze steun toegezegd wat humanitaire hulp en het vergroten van de veiligheid betreft. Veel lidstaten zijn er actief. Of ze troepen sturen \u2013 en zo ja waarheen? \u2013 is een beslissing voor de afzonderlijke regeringen. Persoonlijk denk ik dat de Europese lidstaten in de toekomst ook op het gebied van buitenlands beleid meer en meer zullen integreren. Wanneer sta je sterker als je met Russische partners moet onderhandelen over de toelevering van gas en olie? Afzonderlijk of met zijn allen samen?<\/p>\n
In mijn jonge jaren was ik radicaal, heel radicaal mag ik wel zeggen. Portugal was tot 1974 een rechtse dictatuur. Vanaf mijn zeventiende was ik politiek actief en betrokken bij demonstraties tegen het toenmalige bewind en de inperking van de vrijheid van menings\u00aduiting. Aan de universiteit van Lissabon ging ik rechten studeren en werd ik al snel voorzitter van de studentenvakbond. Gedurende de democratische revolutie van 1975-1976 was ik een van de radicaalste linkse activisten. Pro-Europees was ik toen nog niet. Dat kwam later. Wel was ik in die jaren voor het eerst in Brussel. Bij de Europese Commissie kwam ik steun vragen voor de oprichting van de eerste Europese studentenvereniging in Portugal. Dat was al in 1978, acht jaar voordat Portugal zich bij de EU aansloot.<\/p>\n
Het liefst was ik direct na mijn afstuderen naar de Verenigde Staten vertrokken. Nadat ik was afgestudeerd was ik een maand in Amsterdam voor een lespro\u00adgramma aan de UvA over Amerikaans recht. Het was een samenwerkingsverband tussen de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Columbia. Ik was een zeer goede student en de Amerikaanse professoren van wie ik in Amsterdam les kreeg, boden mij een beurs aan voor Yale.<\/p>\n
Persoonlijke omstandigheden zorgden ervoor dat ik uiteindelijk toch in Europa bleef. Het overlijden van mijn vader was een belangrijke reden. Mijn moeder vroeg me niet zover weg te gaan. In Gen\u00e8ve studeerde ik Europese studies en politicologie. Nu heb ik drie studerende zonen. De oudste zit in het laatste jaar van zijn rechtenstudie in Lissabon. De middelste is eerstejaars bedrijfskunde. De jongste zit in het laatste jaar van de internationale school in Brussel. Hij denkt eraan om volgend jaar \u00adarchitectuur te gaan studeren. Hij heeft trouwens een Nederlands vriendinnetje.<\/p>\n
Het voorzitterschap van de Europese Unie is een zware baan. Ik was hiervoor premier van Portugal. Dat is ook geen gemakkelijke job, maar je hebt in elk geval een meerderheid, een parlement dat beslissingen neemt over slechts \u00e9\u00e9n land.<\/p>\n
Leiding geven aan een bestuur dat beslissingen neemt die een directe invloed hebben in vijfentwintig landen \u00e9n nog wat landen die zich zullen of willen aansluiten, dat is een enorme uitdaging. Chris Patten, voormalig lid van de commissie, zei regelmatig: \u201cHet is waarschijnlijk de moeilijkste baan in de wereld.\u201d<\/p>\n
Het is een ernstige fout te denken dat asielzoekers en illegale immigranten slechte mensen zijn. Ze riskeren hun leven om hier te komen. Het zijn de mensensmokkelaars en de lieden die binnen onze grenzen misbruik maken van de desperate positie van \u00adillegalen die je hard moet aanpakken.<\/p>\n
Het is overduidelijk dat Europa een pro-actieve rol moet spelen bij het immigratieprobleem. Lidstaten kunnen het niet alleen oplossen. Ik ben uitgesproken v\u00f3\u00f3r een gezamenlijke aanpak, maar ik ben wel eens bang dat die nooit van de grond zal komen. Het enige dat nodig is, is politieke wil. Spanje, Itali\u00eb, Malta, ze worden overspoeld door immigranten vanuit Afrika. De lidstaten moeten er met elkaar voor zorgen dat deze mensen het d\u00e1\u00e1r beter krijgen.<\/p>\n
Europa moet vrijgevig zijn met ontwikkelingshulp. In de strijd tegen illegale immigratie kom je er niet met veiligheidsmaatregelen. We voeren nu gesprekken met de Afrikaanse Unie om te kijken hoe we de situatie in de thuislanden kunnen verbeteren. Een strikt asielbeleid kun je alleen rechtvaardigen als je genereus bent voor degenen die je binnenlaat. Het laatste dat je wilt cre\u00ebren, zijn getto\u2019s. We hebben in de Franse banlieue gezien waar dat toe kan leiden. Slecht integratiebeleid veroorzaakt onrust en een verlies aan solidariteit, en dat was tot nu toe een vaste Europese waarde.<\/p>\n
Vijfentwintig lidstaten samen maakt nog niet groot. Als je de huidige Europese Unie vergelijkt met China, India, Rusland en Amerika, dan horen we nog steeds niet bij de grote jongens. Ik verwelkom \u2013 mits ze aan de voorwaarden voldoen \u2013 daarom nummer zesentwintig en zevenentwintig. Turkije heeft misschien iets meer tijd nodig dan Kroati\u00eb, maar als de wil er is om mee te doen, dan komen ze er wel. Nummer achtentwintig en negenentwintig zijn ook welkom. Natuurlijk! Globalisatie is geen dreigend onheil, maar een feit. Je kunt twee dingen doen: ervoor weglopen of er vertrouwen in hebben dat we de nieuwe situatie naar onze Europese waarden kunnen vormen. Misschien geven andere economische grootmachten minder om het milieu of mensenrechten, maar dat zal op den duur ook veranderen. Het betekent hoe dan ook niet dat we het tegen ze zullen afleggen als we aan onze waarden vasthouden.<\/p>\n
De groeiende Aziatische economie\u00ebn zijn niet alleen een bedreiging, maar ook een kans. De Duitse autofabrikanten staan bijvoorbeeld nog altijd aan de top. Zij verkopen nu al meer auto\u2019s in China dan in Europa. De EU is nog altijd handelsbolwerk nummer \u00e9\u00e9n en is ook de grootste verstrekker van ontwikkelingshulp. Maar we moeten niet stilzitten. We hebben groei nodig om de gezondheidszorg en de pensioenen te kunnen bekostigen. Alleen daarom al zouden we niet zo bang moeten zijn voor immigratie. Immigratie is van alle tijden. Waar het nog aan ontbreekt, is een gevoel van urgentie. Om in de toekomst onze Europese waarden te kunnen behouden, moeten we n\u00fa onze \u00adinstrumenten en ons beleid aanpassen. Maar het is moeilijk vechten tegen het groeiende populisme dat angst inboezemt voor marktwerking \u00e9n voor Europa.<\/p>\n
Europa moet fors investeren in de kenniseconomie. De Europese Unie investeert veel minder in onderzoek dan de Amerikanen. En terwijl hier de budgetten voor hoger onderwijs worden bevroren, stijgen de budgetten in China jaarlijks met twintig procent. Multinationals verplaatsen hun onderzoekspoten naar Azi\u00eb om daar te profiteren van het stijgende opleidingsniveau. Als we niet achterop willen raken, moet er tienduizend euro per student per jaar bij. In Amerika vullen ze dat gat met geld uit private bronnen. Daar moeten we in Europa misschien ook eens minder bang voor zijn. Onderwijs is ook een markt en Europa verliest het momenteel in de strijd om de knapste koppen van de wereld. Zelfs onze eigen knappe koppen studeren en promoveren liever in Amerika! Dat moet echt veranderen.<\/p>\n
We moeten onze innovatieve krachten bundelen. Bijvoorbeeld in een \u2018European Institute of Technology\u2019, de Europese tegenhanger van het Amerikaanse Massachusetts Institute of Technology. In het Europese instituut moeten de beste onderzoeksgroepen van Europa bij elkaar komen. Die kunnen van verschillende topuniversiteiten komen, maar \u00f3\u00f3k uit het bedrijfsleven. We zouden aan de top kunnen blijven met voor Europa belangrijke wetenschappelijke terreinen als biotechnologie, nanotechnologie, aardwetenschappen en informatie- en communicatietechnologie. Hieraan kunnen ook Nederlandse universiteiten meedoen. De Europese Unie stelt nu al jaarlijks \u00e9\u00e9n miljard euro ter beschikking aan te selecteren onderzoeksprojecten. Dat bedrag zal nog verder omhooggaan. Als we deze zomer de eerste knopen doorhakken, zou dat instituut er al in 2009 kunnen zijn. We kunnen het ons niet veroorloven tijd te verliezen.<\/p>\n
Laatst sprak ik met een groep Europese Nobelprijswinnaars. Ik vroeg een van hen waarom ook hij er de voorkeur aan gaf in Amerika te werken. Hij antwoordde: \u201cIk ben over de tachtig, in Europa had ik al niet meer m\u00f3gen werken.\u201d Sommige nationale wetten moeten misschien ook maar eens op de schop.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jos\u00e9 Manuel Dur\u00e3o Barroso (1956) was ooit een bevlogen sociaal-democraat, maar als EU-voorzitter lijkt hij vooral bezig met de economie en moet hij diplomatieke antwoorden geven. Een Brusselse koorddanser over de Europese grondwet, het asielbeleid en het belang van innovatie.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Marie Jose Kleef","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=125293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/125293\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Marie Jose Kleef","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=125293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=125293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=125293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}