Voorjaar 2005 maakte zich lichte paniek meester van het CDA. Vice-premier Thom de Graaf had het debat in de senaat over de gekozen burgemeester niet overleefd. Er moest in de vacature worden voorzien.<\/p>\n
Een van de scenario\u2019s was dat D66-fractieleider Boris Dittrich tot het kabinet zou toetreden. Bij de formatie van 2003 was dat ook overwogen. De televisiegenieke oud-rechter had belangstelling voor de post van staatssecretaris van mediabeleid. De hele partij moest eraan te pas komen om Dittrich duidelijk te maken dat zo\u2019n overstap niet kon: een fractievoorzitter was veel te hoog om onderminister te worden.<\/p>\n
Na de val van De Graaf lag dat anders. Vice-premier en minister van Binnenlandse Za\u00adken was zwaar genoeg.<\/p>\n
Een andere optie: Pieter van Geel zou de verantwoordelijkheid voor de bestuurlijke vernieuwing op zich nemen. Of Maria van der Hoeven. Dittrich kon dan vanuit het kabinet D66 als de onderwijs- en milieupartij bij uitstek profileren. CDA en VVD hadden geen bezwaar tegen zo\u2019n constructie. Lijsttrekkers Balkenende en Zalm zaten al in het kabinet, een minister Dittrich zou de centrum-rechtse samenwerking een flinke impuls kunnen geven.<\/p>\n
Dat de keuze uiteindelijk toch op Alexander Pechtold viel, had vooral te maken met de vrouw die Dittrich aan het Binnenhof zou opvolgen: Lousewies van der Laan. CDA-fractieleider Maxime Verhagen had nauwgezet bijgehouden welke standpunten het democratische wonderkind tijdens haar loopbaan in Brussel had ingenomen. En die standpunten bevielen hem geenszins. De libertaire Van der Laan was voor het homohuwelijk en voor gratis verstrekking van drugs aan verslaafden. Maar vooral: ze was tegen een nauwe band tussen Europa en het Vaticaan. Ze liep in zijn algemeenheid niet over van sympathie voor het rooms-katholieke volksdeel. Daar kwamen problemen van, voorspelde Verhagen. Lousewies als fractieleider van D66 \u2013 het was een bom onder de coalitie.<\/p>\n
Het kan raar lopen: begin 2003 overtuigde Dittrich zijn partij ervan dat de Rubicon moest worden overgestoken. D66 had altijd samengewerkt met de PvdA, nu moest het maar eens met rechts geprobeerd worden. Honderden miljoenen voor onderwijs had hij aan de onderhandelingstafel in de wacht gesleept. Eindelijk zou de bestuurlijke vernieuwing op gang komen!<\/p>\n
Dat de fractieleider zich rijk rekende, bleek twee jaar later. De senaatsfractie van de PvdA torpedeerde de gekozen burgemeester en CDA en VVD snelden De Graaf niet te hulp. Dittrich \u2013 die bij sommigen toch al de naam had een gladde en glibberige politicus te zijn \u2013 verklaarde op de televisie dat bestuurlijke vernieuwing voor hem niet langer \u00adprioriteit had. De kenniseconomie, die was pas belangrijk.<\/p>\n
Het gemak waarmee hij De Graaf liet vallen, zette kwaad bloed bij de oude garde die binnen de partij veel invloed uitoefent. \u2018Het \u00adtelevisieoptreden van Boris deed me denken aan een vader die op de begrafenis van zijn lievelingszoon zegt: gelukkig heb ik nog een mooie dochter,\u2019 vertrouwde een van de veteranen me die lente toe.<\/p>\n
Desondanks mocht Dittrich van zijn partij\u00adcongres doorregeren. Op basis van een \u00adakkoord dat nog meer geld voor onderwijs in het vooruitzicht stelde. Daarna stapelde hij fout op fout. Dittrich stond toe dat fractiegenoot Bert Bakker tijdens nachtelijk beraad op de kamer van Maxime Verhagen instemde met opheffing van de NPS. Onhandig, te meer daar oud-minister Roger van Boxtel nu voorzitter van die omroepstichting is. Dittrich negeerde de uitspraak van zijn partij\u00adcongres dat harder van leer moest worden getrokken tegen het asielbeleid van Rita Verdonk. Fractiespecialist Ursie Lambrechts kreeg geen toestemming de minister ten val te brengen \u2013 zelfs niet toen Verdonk de Kamer verkeerd bleek te hebben ingelicht over de vluchtelingen die waren teruggestuurd naar Congo.<\/p>\n
De Amsterdamse grachtengordel begon een fluistercampagne tegen Dittrich: hij gedroeg zich als het schoothondje van Balkenende, werd gezegd. Dat was allemaal nog voordat Bakker en hij zo onhandig manoeuvreerden inzake de uitzending van soldaten naar Uruzgan. Nee zeggen nog voordat het kabinet een besluit heeft genomen, dat doe je in Den Haag niet. In VN van 28 januari zegde Roger van Boxtel namens de partijveteranen Dittrich de wacht aan: \u2018Het is erg onverstandig het debat aan te gaan met je vingers in je oren (\u2026) Dan zet je jezelf volledig buiten\u00adspel. D66 kan ervan uitgaan dat deze actie van de fractieleiding straks als een boemerang \u00adterugkomt.\u2019<\/p>\n
Afgelopen vrijdag erkende Dittrich dat hij zich als een kamikazepiloot had gedragen. Hij trad af als fractieleider. Ten gunste van Lousewies van der Laan. Of dat goed afloopt? Maxime Verhagen had vorig jaar al reserves bij de christenvreter van D66. Soms krijgen onheilsprofeten gelijk.<\/p>\n
P.S. In mijn column van vorige week (\u2018De afranseling van Alexander\u2019) schreef ik dat minister Pechtold staatssecretaris Van der Knaap van Defensie beschuldigde van het verstrekken van vertrouwelijke informatie aan journalisten. Van der Knaap heeft me laten weten dat dat nooit het geval is geweest.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Voorjaar 2005 maakte zich lichte paniek meester van het CDA. Vice-premier Thom de Graaf had het debat in de senaat over de gekozen burgemeester niet overleefd. Er moest in de vacature worden voorzien. Een van de scenario\u2019s was dat D66-fractieleider Boris Dittrich tot het kabinet zou toetreden. Bij de formatie van 2003 was dat ook […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[171,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Max van Weezel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/124925"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=124925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/124925\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Max van Weezel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=124925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=124925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=124925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}