
 {"id":123953,"date":"2006-04-01T00:00:00","date_gmt":"2006-03-31T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/dwepen-met-de-duce\/"},"modified":"2006-04-01T00:00:00","modified_gmt":"2006-03-31T22:00:00","slug":"dwepen-met-de-duce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/dwepen-met-de-duce\/","title":{"rendered":"Dwepen met de Duce"},"content":{"rendered":"<p>Itali\u00ebs hernieuwde passie voor Benito Mussolini<\/p>\n<p>Aan de oever van de Tiber in Rome staat een obelisk. Het is een pompeus gevaarte, veertig meter hoog en opgetrokken uit spierwit travertijn. De tienduizenden automobilisten die dagelijks langs de rivier scheuren, valt het ding nauwelijks op. Maar de nietsvermoedende bezoeker houdt onmiddellijk de pas in. Hij ziet iets frappants aan de obelisk. Over de gehele lengte, van boven naar beneden, staat in kolossale letters gebeiteld: MUSSOLINI DUX. Verbluft krabt hij zich achter de oren. Staat het er echt? Ja, het staat er echt. Mussolini Dux, Mussolini de Leider.<\/p>\n<p>\u2018Die obelisk?\u2019 zegt schrijver en journalist Pietrangelo Buttafuoco. \u2018Die staat daar prima. Je kunt het verleden niet met harde hand verwijderen. Als ik naar Parijs ga, zie ik toch ook overal afbeeldingen van Napoleon?\u2019 Collega-auteur Antonio Spinosa: \u2018Ze hebben er goed aan gedaan de obelisk niet af te breken. Het heeft geen zin om te doen alsof we in Itali\u00eb nooit fascisme hebben gehad. Mussolini was geen slechterik.\u2019<\/p>\n<p>Over twee weken hoopt Silvio Berlusconi herkozen te worden als premier van Itali\u00eb. Sinds Berlusconi\u2019s rechtse coalitie aan de macht kwam, is de voormalige dictator Benito Mussolini weer salonf\u00e4hig geworden. Meer dan zestig jaar na zijn dood zijn zijn naam en beeltenis weer overal aanwezig. Supermarkten en kruideniers verkopen<\/p>\n<p>\u2018vino Mussolini\u2019, een smakelijke merlot met de Duce op het etiket. Bij krantenkiosken worden zijn verzamelde redevoeringen op video aangeboden. Mussolini-kalenders gaan ieder jaar met honderdduizenden exemplaren over de toonbank.<\/p>\n<p>En het blijft niet bij parafernalia alleen. Mussolini\u2019s zoon Romano, een bekende jazzpianist die vorige maand overleed, schreef twee boeken vol warme jeugdherinneringen aan pappa Benito die onbetwiste bestsellers werden. Het societyblad Gente ruimde afgelopen december acht pagina\u2019s in voor een onlangs teruggevonden novelle die de Duce in zijn jeugdjaren schreef. Bezoekers van Madame Tussauds in Rome kijken bij binnenkomst direct in het gezicht van een wassen Mussolini, gekleed in zwarthemd en omringd door zijn trouwste secondanten. En vorige week werd villa Torlonia, zijn verblijf in Rome, opengesteld voor het publiek.<\/p>\n<p>\u2018Mussolini\u2019s regime,\u2019 concludeert historicus Filippo Focardi van de Universiteit van Florence, \u2018wordt in Itali\u00eb tegenwoordig steeds vaker gezien als een vriendelijke dictatuur, die ook zijn goede kanten had. Het is volstrekt vanzelfsprekend geworden om in het openbaar sympathie te betuigen aan Mussolini.\u2019<\/p>\n<p>Sterke man<\/p>\n<p>Benito Mussolini was geen schoft van het kaliber Hitler of Stalin. Maar een schoft, dat was hij zeker. Zijn heerschappij over Itali\u00eb, die in 1922 begon en meer dan twintig jaar duurde, was buitengewoon onprettig. Hij kwam aan de macht door geweld en intimidatie. Hij schafte de democratie af. Hij voerde venijnige rassenwetten in. Politieke tegenstanders werden r\u00fccksichtslos ge\u00eblimineerd, en de Abessini\u00ebrs, die hij uitkoos als doelwit voor zijn imperialistische avonturen, werden getrakteerd op uitbundige hoeveelheden gifgas. Aan de zijde van Hitler stortte Mussolini zich tenslotte in een gebrekkig voorbereide oorlog die een half miljoen van zijn onderdanen het leven zou kosten, en hemzelf uiteindelijk ook.<\/p>\n<p>Toch was hij het grootste deel van zijn heerschappij uitermate geliefd in eigen land. Waarom? Ter verklaring komen Italianen doorgaans met de \u2018doctrine van de sterke man\u2019: Mussolini was een krachtig leider die zijn land redde van economische chaos en politieke anarchie, huizen en bruggen bouwde, de maffia aanpakte en \u2013 uiteraard \u2013 de treinen op tijd liet rijden. In ieder gesprek over Mussolini valt vroeg of laat het begrip trascinatore: iemand die dingen voor elkaar bokst. Mussolini was een trascinatore van het zuiverste water, vinden de Italianen. Na zijn dood verviel het land toch meteen in de oude gewoonten van corruptie en apathie?<\/p>\n<p>De werkelijkheid ligt net iets anders. Mus\u00adsolini bekoorde de Italianen niet zozeer omdat hij een sterke man was, maar omdat hij buitengewoon goed een sterke man kon spelen. Acteurstalent wordt in het operaminnende Itali\u00eb nu eenmaal bijzonder op prijs gesteld. De Duce was een illusionist, die zichzelf voortdurend andere gedaanten kon aanmeten. De verscheidenheid aan foto\u2019s op de veelverkochte Mussolini-kalender spreekt boekdelen: in januari is Benito een veldheer te paard, in mei een sportman joggend over het strand, in november een casanova flirtend met de vrouwen. \u2018Mussolini verstond de kunst om theatraal te zijn,\u2019 zegt schrijver Pietrangelo Buttafuoco. \u2018Daarmee vertegenwoordigde hij het beste in het karakter van de Italiaan. Geen wonder dat hij altijd tot de verbeelding is blijven spreken.\u2019<\/p>\n<p>Buttafuoco is representant van een nieuwe generatie jonge rechtse intellectuelen die openlijk hun bewondering voor de dictator belijden. Maar Antonio Spinosa, \u00e9minence grise van de Italiaanse journalistiek, auteur van vijf boeken over Mussolini en naar eigen zeggen een leven lang anti-fascist, is dezelfde mening toegedaan. \u2018Mussolini heeft zichzelf aan de Italianen kunnen opleggen, omdat ze instinctieve toneelspelers zijn,\u2019 zegt hij. \u2018Hij betoverde hen, niet met de woorden die hij sprak, maar met de manier waarop hij ze uitsprak.\u2019 In zijn studeerkamer vlakbij het Colosseum haalt de twee\u00ebntachtigjarige Spinosa een veelzeggende jeugdherinnering op: \u2018Als jongetje heb ik Mussolini ooit van een meter afstand gezien. Het was hier in Rome, bij de onthulling van een of andere gedenksteen. Op het moment dat hij langs me liep, keek hij me aan met een doordringende blik. Alsof hij wilde zeggen: luister, ik ben nu even bezig met deze manifestatie, maar straks spreken we even af met zijn twee\u00ebn. Het was magisch. Ik heb in mijn leven nooit een charismatischer politicus gezien.\u2019<\/p>\n<p>Liever fascist dan flikker<\/p>\n<p>Wie straks bij de verkiezingen op Berlusconi stemt, stemt ook op Mussolini. Alessandra Mussolini om precies te zijn, de platinablonde en hooggehakte kleindochter van Benito. Het rechtse blok van de premier is een lijstverbinding aangegaan met haar neofascistische partij Alternativa Sociale, en niemand in Itali\u00eb schijnt dat een probleem te vinden.<\/p>\n<p>Sinds Alessandra vijftien jaar geleden actief werd in de politiek, verdedigt ze haar grootvader door dik en dun. Onlangs beet \u2018la Mussolini\u2019, zoals ze in Itali\u00eb liefkozend wordt genoemd, een homoseksuele politieke tegenstander nog toe dat ze \u2018liever een fascist dan een flikker\u2019 was.<\/p>\n<p>Vroeger zat Alessandra in het parlement namens de Alleanza Nazionale (AN), de belangrijkste en trouwste coalitiegenoot van Silvio Berlusconi, die rechtstreeks voortkomt uit de fascistische beweging. Maar twee jaar geleden keerde ze de partij de rug toe om voor zichzelf te beginnen. Partijleider en minister van Buitenlandse Zaken Gianfranco Fini had het tijdens een reis naar Isra\u00ebl gewaagd om het fascisme te bestempelen als \u2018het absolute kwaad\u2019. \u2018Ik pik het niet,\u2019 sprak Alessandra  bij die gelegenheid, \u2018dat Fini namens alle Italianen een belangrijke periode van onze vaderlandse geschiedenis zo bezoedelt.\u2019 Kort gezegd: handen af van mijn grootvader.<\/p>\n<p>Alessandra Mussolini\u2019s vertrek was eigenlijk helemaal niet nodig. Want Fini mag dan publiekelijk de fatsoenlijke conservatieve politicus uithangen, het partijkader onder hem streeft wel degelijk naar morele rehabilitatie van het fascisme. Dat gebeurt met name op lokaal niveau. Plaatselijke AN-bestuurders hebben de afgelopen jaren regelmatig openbare ruimten vernoemd naar trouwe secondanten van Mussolini. In L\u2019Aquila kunnen de burgers sinds enige tijd een duik nemen in het Adelchi Serena-zwembad (naar de fascistische partijsecretaris), en in Bari flaneren ze langs de Araldo Di Crollalanza-promenade (naar de fascistische minister van Publieke Werken). Als het aan het gemeentebestuur van Tremestieri Etneo op Sicili\u00eb had gelegen, was er in het stadje zelfs een straat vernoemd naar Mussolini z\u00e9lf \u2013 maar de regiopresident stak er een stokje voor.<\/p>\n<p>Gedenkdagen zijn sowieso het stokpaardje van de Alleanza Nazionale. Op 10 februari jongstleden werd voor de tweede maal de \u2018dag van de herinneringen\u2019 gevierd, een jaarlijks eerbetoon aan de Italiaanse soldaten en burgers die vermoord werden door de Joegoslavische partizanen van Tito. Initiatiefnemer: Mirko Tremaglia, een Alleanza Nazionale-minister in het kabinet-Berlusconi die zelf in zijn jonge jaren nog als vrijwilliger vocht bij de fascistische stoottroepen. Historicus Filippo Focardi: \u2018Er valt best iets voor te zeggen om Italiaanse slachtoffers te herdenken, ook al streden ze voor Mussolini. Maar er wordt gemakshalve niets gezegd over de oorlogsmisdaden die de Italianen zelf in Joegoslavi\u00eb, Ethiopi\u00eb en Griekenland hebben gepleegd.\u2019<\/p>\n<p>Goedaardige dictator<\/p>\n<p>In de zomer van 2003 ontving premier Berlusconi twee journalisten van het Britse weekblad The Spectator in zijn villa op Sardini\u00eb voor een uitgebreid interview. Na enige tijd kwam het gesprek op Benito Mussolini. Wat de premier van de voormalige dictator vond, wilde een van de journalisten weten. Berlusconi schraapte de keel, toverde zijn eeuwige glimlach te voorschijn en zei drie op zijn zachtst gezegd opmerkelijke dingen. E\u00e9n: Mussolini was een \u2018goedaardige dictator\u2019 geweest. Twee: zijn politieke tegenstanders werden niet kaltgestellt, nee, ze werden slechts \u2018onder bewaking naar een luxe vakantieoord gestuurd.\u2019 En drie, de conclusie: Benito Mussolini \u2018had niet \u00e9\u00e9n dode op zijn geweten.\u2019<\/p>\n<p>De maker van het bewuste interview is Nicholas Farrell, een Britse journalist die in Itali\u00eb woont. \u2018Twee weken lang werd ik platgebeld door de pers uit binnen- en buitenland,\u2019 vertelt hij. \u2018Zelfs de televisie stond voor de deur.\u2019 De affaire had een ironisch kantje voor Farrell: hij is namelijk een groot fan van de man die hij met zijn interview zo in verlegenheid bracht. \u2018Berlusconi is de enige hoop die Itali\u00eb op dit moment heeft,\u2019 zegt hij. \u2018Maar hij wordt gedwarsboomd door de schoften van links. Ik haat links.\u2019<\/p>\n<p>Farrell is ook een bewonderaar van Beni\u00adto Mus\u00adsolini. Op het moment van het Berlusconi-interview legde hij juist de laatste hand aan een vuistdikke biografie over de Duce. In het boek, dat is verschenen bij de gerenommeerde firma Weidenfeld &#038; Nicolson, doet hij krasse beweringen. Itali\u00eb\u2019s dictator, schrijft hij, was helemaal niet zo\u2019n slechterik. Hij regeerde twintig jaar zonder bloedvergieten en met het volste vertrouwen van het Italiaanse volk. Hij redde duizenden joden het leven \u2013 \u2018m\u00e9\u00e9r dan Oskar Schindler.\u2019 En, houdt u vast: met zijn derde weg tussen socialisme en kapitalisme was de Duce zowaar een voorloper van Tony Blair en New Labour. \u2018Mussolini was een groot man,\u2019 zegt Farrel. \u2018Maar de geschiedenis wordt nu eenmaal geschreven door de overwinnaars.\u2019<\/p>\n<p>We zijn in Predappio, de geboorteplaats van Benito Mussolini, waar Farrell sinds zeven jaar woont. Predappio is een dorpje in de Apennijnen, tussen Bologna en Florence. \u2018Het Betlehem van het fascisme,\u2019 noemt Farrell het. In de jaren dertig werd dit boerengat op bevel van Mussolini omgebouwd tot fascistisch modelstadje. Voor het geboortehuis van de Duce ligt een halfronde zuilengang. Aan het eind van de dorpsstraat staat de fiere toren van het voormalige fascistische partijkantoor.<\/p>\n<p>Wie Predappio komt binnenrijden, ziet meteen een groot portret van de Duce, te midden van wapperende Italiaanse vlaggen. Dit is de winkel van Ferrini, de eerste van drie ruim bemeten souvenirshops met Mussolini-memorabilia. Binnen is het aanbod overweldigend. Er zijn Mussolini-paraplu\u2019s, Mussolini-bustes, Mussolini-stropdassen, Mussolini-bierpullen. Baseballpetten met het woord \u2018DUX\u2019. T-shirts met fascistische leuzen als \u2018Wie durft, die wint\u2019 en \u2018Beter \u00e9\u00e9n dag geleefd als leeuw, dan honderd jaar als schaap\u2019. Pi\u00e8ce de r\u00e9sistance is een paar zwarte sneakers van het merk Viva il Duce sempre. \u2018Eigen merk,\u2019 vertelt de dame achter de toonbank trots. Enigszins ten overvloede voegt ze eraan toe: \u2018Wij zijn echte fascisten.\u2019 Op de vraag waarom deze echte fascisten ook een flinke portie Hitler-posters en koffietafelboeken over de Waffen SS verkopen, luidt het antwoordt: \u2018Tja, dat verkoopt nu eenmaal goed.\u2019<\/p>\n<p>Achter de hoofdstraat bevindt zich een reusachtig parkeerterrein. Iedere zondag arriveren hier bussen vol met Mussolini-bewonderaars uit het hele land. Honderdvijftig\u00adduizend per jaar, schat de plaatselijke VVV. M\u00e9\u00e9r dan bij het graf van Dante, verderop in Ravenna, pocht een winkeleigenaar. Drie dagen per jaar is het extra druk: op Mussolini\u2019s verjaardag, op zijn sterfdag, en bij de herdenking van de Mars op Rome.<\/p>\n<p>Vroeger, vertelt Nicholas Farrell, waren de bussen vooral gevuld met bejaarde nostalgici. Maar de laatste jaren komen steeds meer jonge mensen naar het geboortedorp van de Duce. \u2018Geen skinheads of andere extremisten, maar doodgewone Italianen. Jongens \u00e9n meisjes. Er is een groeiende fascinatie voor het fascisme onder de jeugd. Ze beginnen genoeg te krijgen van de spirituele leegte van de democratie.\u2019<\/p>\n<p>Een paar kilometer buiten Predappio wordt duidelijk wat Farrell bedoelt. Daar, in een crypte op de plaatselijke begraafplaats, ligt het stoffelijk overschot van Benito Mussolini. Het gastenboek is veelzeggend. Ondanks<\/p>\n<p>de gure Noord-Italiaanse winter zijn er de afgelopen drie doordeweekse dagen honderdtwintig boodschappen achtergelaten. Het bezoek is inderdaad jong: van de ondertekenaars die hun leeftijd vermeldden, is het overgrote deel na 1970 geboren. De schrijfsels zelf zijn ook opmerkelijk. Een deel van de bezoekers volstaat met het neerpennen van fascistische slogans als: \u2018Geloven, gehoorzamen, strijden\u2019. Maar de meeste boodschappen hebben een liefdevolle, haast intieme toonzetting \u2013 zonder uitzondering in de jij-vorm. \u2018Op mijn verjaardag denk ik aan jou,\u2019 schrijft iemand uit Milaan. \u2018Ik gehoorzaam voor altijd aan wat jij ons geleerd hebt.\u2019 Federico uit Napels: \u2018Beste Duce, het is maar beter dat je deze corrupte en vervloekte wereld niet meer meemaakt.\u2019 Een bewonderaar uit Rome lucht ten overstaan van Mussolini zijn hart over het voetbal: \u2018Benito, waarom heeft Lazio in godsnaam het bekertoernooi gewonnen? Ik smeek je, laat ze vanuit de hemel het landskampioenschap verliezen.\u2019<\/p>\n<p>Ongevaarlijk en melodramatisch<\/p>\n<p>Op 28 april 1945, twee dagen voor Hitlers zelfmoord, kwam er een einde aan het leven van Benito Mussolini. In de bergen ten noorden van Milaan werd hij in zijn kraag gegrepen door een groepje partizanen, terwijl hij met zijn ma\u00eetresse en enkele auto\u2019s vol juwelen en geld naar Zwitserland wilde vluchten. Na zijn standrechtelijke executie werd hij gedumpt op een plein in Milaan, waar het volk tegen zijn levenloze lichaam kon schoppen en urineren. Daarna werd de Duce ondersteboven opgehangen aan een benzinestation.<\/p>\n<p>Na de dood van Mussolini heeft in Itali\u00eb nooit een publieke afrekening plaatsgevonden met het fascistische verleden. Terwijl de Duitsers zich vanaf de jaren zestig wentelden in nationaal schuldgevoel over de nazitijd, werd er bezuiden de Alpen hoofdzakelijk gezwegen over het regime van de Duce. \u2018De Italianen zijn er altijd goed in geslaagd om geen rekenschap te hoeven afleggen,\u2019 zegt historicus Filippo Focardi. \u2018Als enige land van de As hebben we hier geen oorlogstribunaal gehad, zoals in Neurenberg en Tokio. De geallieerden wilden van Itali\u00eb zo snel mogelijk een normaal land en een bondgenoot maken, omdat ze bang waren dat de communisten anders de macht zouden grijpen.\u2019<\/p>\n<p>Wie Italianen verwijt nooit in het reine te zijn gekomen met de Duce, krijgt steevast te horen: \u2018Maar de naoorlogse republiek is toch gebouwd op de traditie van la Resistenza, het verzet?\u2019 Toegegeven, het anti-fascistische verzet van de partizanen in de laatste oorlogsjaren is in Itali\u00eb altijd een belangrijk referentiepunt geweest. Wie in de decennia na Mussolini een moderne Italiaan en een goede democraat wilde zijn, noemde zichzelf \u2018anti-fascist\u2019. Maar dit anti-fascisme kende \u00e9\u00e9n eigenaardigheid: de persoon van Mussolini zelf bleef altijd buiten schot. Zelfs de meest fervente anti-fascist kon het niet over zijn hart verkrijgen de Duce een \u00e9chte boef te vinden. Focardi: \u2018Van het begin af aan is de persoon van Mussolini vermenselijkt. Men sprak liever over zijn familieleven en zijn ma\u00eetresses dan over zijn oorlogsmisdaden.\u2019 Bovendien hadden de Italianen de hardnekkige gewoonte om Mussolini met Hitler te vergelijken. \u2018Ja, dan kom je er natuurlijk gunstig vanaf. Hitler gold als de slechterik en de maniak, Mussolini als een ongevaarlijke, melodramatische figuur.\u2019<\/p>\n<p>Italiaanse bewindslieden hebben er in ieder geval weinig moeite mee om Hitlers Derde Rijk ter sprake te brengen. Vorige week vergeleek minister Carlo Giovanardi het Nederlandse euthanasiebeleid nog met nazi-praktijken. Maar ook Berlusconi zelf liet zich niet onbetuigd. Wie herinnert zich niet hoe hij twee jaar geleden een Duitse europarlementari\u00ebr breed lachend een filmrol als concentratiekamp-kapo aanbood?<\/p>\n<p>Paspop met fascistenhemd<\/p>\n<p>Het is in Itali\u00eb vandaag de dag mogelijk om je bewondering voor Mussolini te uiten en in \u00e9\u00e9n adem door te vermelden dat je g\u00e9\u00e9n fascist bent. Domenico Morosini, lederhandelaar in ruste en directeur van het eerste Mussolini-museum van Itali\u00eb, zegt het als volgt: \u2018Ik heb altijd de weg van Mussolini gevolgd. Orde en discipline. Ik parkeer mijn auto nooit op de stoep, ik val nooit iemand lastig. Dat is wat Mussolini mij heeft geleerd. Maar een fascist? Nee, dat zou ik mezelf niet noemen.\u2019<\/p>\n<p>Drie jaar geleden deed Morosini zijn bedrijf in de regio Lombardije over aan zijn zoons. Hij kocht Villa Carpena, het voormalige buitenverblijf van Benito Mussolini, herstelde het in de oorspronkelijke staat en herdoopte het tot La casa dei ricordi (\u2018Het huis van de herinneringen\u2019). Sindsdien wijdt hij zich voltijds aan de nagedachtenis van de Duce.<\/p>\n<p>Morosini\u2019s project staat niet op zichzelf. Overal in Itali\u00eb worden de fysieke sporen van Mussolini\u2019s heerschappij de laatste jaren in ere hersteld. Vorige zomer werd in een dorpje nabij de Rimini een ander vakantiehuis van de Duce geopend voor het publiek. Zijn voormalige villa in Rome is voor hetzelfde doel grondig gerenoveerd en vorige week opengesteld voor publiek. In Sal\u00f3, het plaatsje aan het Gardameer waar Mussolini de laatste anderhalf jaar van zijn regime doorbracht, werd een studiecentrum aan hem gewijd \u2013 uiteraard op instigatie van de plaatselijke afdeling van de Alleanza Nazionale.<\/p>\n<p>Villa Carpena ligt bij het stadje Forl\u00ed, zo\u2019n twintig kilometer van Predappio. Het valt niet te missen: de stenen adelaars op de toegangspoort hebben grote Italiaanse vlaggen tussen hun klauwen geklemd. In de tuin staan bustes van de Duce en diens kinderen, afgewisseld met standbeelden van naakte discuswerpers. Morosini ontvangt ons op het grindpad bij de ingang. Hij is in het gezelschap van zijn vrouw Adele, een P.C. Hooftstraat-achtige dame met een bontmutsje en een sigarettenpijpje. Ze wonen in het aanpalende huis, samen met Adeles oude moeder en twaalf schoothondjes.<\/p>\n<p>Met bulderend stemgeluid vertelt Morosini de geschiedenis van Villa Carpena. \u2018Eerst was het van de weduwe van Mussolini, donna Rachele. Tot ze in 1978 stierf. Daarna woonde de weduwe van Mussolini\u2019s oudste zoon Vittorio er. Toen het leeg kwam te staan, hebben we onze plicht gedaan en de villa gekocht. Als het naar een vreemde bieder was gegaan, hadden ze hier vast een restaurant van gemaakt. Dat moeten we niet hebben. De sporen van het fascistische regime moeten behouden blijven.\u2019<\/p>\n<p>Morosini heeft de kamers van Villa Carpena volgezet met herinneringen aan de dictator en zijn familie. Overal hangen foto\u2019s. In de studeerkamer: Mussolini met zijn vrouw en vijf kinderen. In de keuken: Mussolini\u2019s kleindochter Alessandra op haar trouwdag. Op de trap: Mussolini voor een mensenmassa in Milaan.  In de gang staat een paspop met zijn zwarte fascistenhemd, een paar laarzen ernaast. Morosini wijst op een spiegel in de slaapkamer van de Duce: \u2018Kijk, in deze spiegel schuilt nog steeds de geest van Benito.\u2019<\/p>\n<p>Na afloop van de rondleiding krijgen we wijn en Lombardijnse worst voorgeschoteld in de keuken. \u2018Mussolini hield niet zo van vlees,\u2019 zegt Morosini\u2019s vrouw Adele. \u2018Hij was geen vegetari\u00ebr, zoals Hitler, maar hij at veel liever groenten.\u2019<\/p>\n<p>Morosini zet zijn grootse plannen uiteen voor het museum \u00e9n de wijde omgeving. Een hele verdieping van de villa wordt binnenkort verbouwd tot studiecentrum. De weg naast het museum wordt, als het aan hem ligt, naar donna Rachele vernoemd. Het liefst zag hij het naburige vliegveld ook nog omgedoopt worden in \u2018Aeroporto Mussolini.\u2019 Bruno Mussolini, welteverstaan, de zoon van de dictator die piloot was in de Italiaanse luchtmacht en zich begin jaren veertig te pletter vloog in zijn bommenwerper. Het gemeentebestuur is vooralsnog niet onverdeeld enthousiast.<\/p>\n<p>\u2018Iedereen heeft zo zijn passie,\u2019 zegt Morosini bij het afscheid. \u2018De een is dol op vrouwen. De ander gaat naar het casino. Een derde wedt op paardenrennen of gaat naar voetbalwedstrijden. M\u00edjn passie is het fascisme.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over een maand hoopt Silvio Berlusconi herkozen te worden als premier van Itali\u00eb. In zijn coalitie zitten ook de neofascisten van Alessandra Mussolini, kleindochter van il Duce. Geen probleem, vinden de meeste Italianen.De afgelopen jaren is de voormalige dictator weer salonf\u00e4hig geworden. \u2018Mussolini vertegen\u00adwoordigde het beste in de Italiaan.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[193,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Niemantsverdriet","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123953"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=123953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123953\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Niemantsverdriet","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=123953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=123953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=123953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}