
 {"id":123905,"date":"2006-04-01T00:00:00","date_gmt":"2006-03-31T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/zelfhaat\/"},"modified":"2006-04-01T00:00:00","modified_gmt":"2006-03-31T22:00:00","slug":"zelfhaat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/zelfhaat\/","title":{"rendered":"Zelfhaat"},"content":{"rendered":"<p>Hoe moeten mensen reageren als er zich onverhoeds een schrijver aandient in de familie?<\/p>\n<p>Ik geloof dat het tot nu toe zo is dat de vader er weinig heil in ziet \u2013 want hoe kan zo\u2019n kind zich nu later zelf bedruipen? \u2013  en dat de moeder opkomt voor het gevoel, het artistieke aspect, het als-hij-maar-gelukkig-is. Er is altijd wel een tante in de buurt die het reuzespannend vindt, en zelfs de oom, die nog niet dood gevonden wil worden met een roman, denkt dat het aanzien van de familie niet te opzichtig wordt geschonden met een schrijver in de stamboom.<\/p>\n<p>Niemand beseft de omvang van de ramp die bezig is zich aan te dienen. Niemand voorziet het slijk en de modder, waar alle gezinsleden een voor een doorheen worden gehaald. Een schrijver in de familie, dat is een vampier aan je borst, een huisspook onder de tafel. Want de schrijver zal al deze mensen, die zijn jeugd hebben bevolkt zonder dat ze wisten dat er een camera op hen gericht stond, omvormen tot materiaal. De schrijver zal hen tekenen, wat zeg ik, misvormen tot gedrochten, enkel en alleen omdat het zo goed uitkwam voor zijn verhaal.<\/p>\n<p>De schrijftafelmoord bestaat echt, en als het meezit, wint de auteur er ook nog een literaire prijs mee.<\/p>\n<p>Goed. Ik heb net Capote gezien, de film, waarin wordt verteld hoe de al behoorlijk beroemde schrijver, op zoek naar materiaal zich stort op een bericht uit de The New York Times: een viervoudige moord, gepleegd in het verre Kansas, die hem wel wat lijkt voor een aardig sfeerartikel.<\/p>\n<p>Later, veel later, zal het boek in de etalage liggen dat Capote wereldfaam bezorgde: In Cold Blood. Maar in die tussenliggende zes jaren zien we hoe de schrijver zich vastzuigt aan zijn personages, deze mensen die dachten een leven te hebben, dat niet per se was bedoeld om uit te monden in een boek. Schrijvers gebruiken mensen, dat was bekend, maar het goede aan de film is dat we met de uiterste consequentie van dit feit worden geconfronteerd. Schrijvers gebruiken mensen tot de dood erop volgt, dat is het ware verhaal. Capote weet in contact te komen met de twee mannen die verdacht worden van de moordpartij, en terwijl zij in de gevangenis zitten, wachtend op de doodstraf, spreekt hij met hen, regelt boeken en advocaten, en vormt zo het enige verbindingspunt tussen binnen- en buitenwereld. Uiteindelijk moet er gepraat worden, want de schrijver wil zijn verhaal rond hebben, het verhaal van de koelbloedige moord op vier onschuldige burgers. Talk to me, zegt Capote, en dat is geen uitnodiging, dat is in deze extreme situatie een bevel. En terwijl hij de werkelijkheid van binnenuit leert kennen en de mannen de meest intieme details ontfutselt, dient het volgende probleem zich aan: het boek in wording moet een dramatisch en aannemelijk einde krijgen. Dat wil zeggen: de schrijver, die er aanvankelijk voor zorgde dat zijn moordenaarprot\u00e9g\u00e9s een betere advocaat kregen, begint in te zien dat de executie van de twee het logische slotakkoord vormt van zijn grote, non-fictieroman.<\/p>\n<p>De schrijver stuurt hen niet letterlijk de dood in, hij laat alleen na om iets te regelen dat voor uitstel van executie kan zorgen. De personages zijn af, dus zijn de personen nutteloos geworden. Dat is de illusieloze romantiek van Capote, waar veel schrijversvakscholen liever omheen draaien.<\/p>\n<p>Is er dan helemaal geen gerechtigheid in dit literaire universum? Jawel, de schrijver zuigt niet alleen zijn omgeving leeg, hij raakt er zelf ook door aangetast. Door mensen uitsluitend als middel op te vatten, verandert de schrijver zelf in een schim, een nauwelijks bestaand wezen dat leeft op een dieet van geleende verhalen.<\/p>\n<p>In de film zegt Capote dat het In Cold Blood- project bijna zijn dood was geworden, en dat klinkt overdreven, precies zoals je het van een ge\u00ebxalteerde schrijver verwacht, maar waarschijnlijk begreep hijzelf het best welke grens hij was overgestoken. Iemand met Capote\u2019s intelligentie en empathie wist wat hij deed: hoe hij levende mensen omvormde tot instrumenten, tot projecten die tot een aannemelijk einde moesten worden gebracht.<\/p>\n<p>In koelen bloede \u2013 de titel is ook een teken van zelfkennis en zelfhaat.<\/p>\n<p>Daarna probeerde hij zijn geweten te verzuipen in de drank, met uiteindelijk succes, want hij stierf aan de gevolgen van alcoholisme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hoe moeten mensen reageren als er zich onverhoeds een schrijver aandient in de familie? Ik geloof dat het tot nu toe zo is dat de vader er weinig heil in ziet \u2013 want hoe kan zo\u2019n kind zich nu later zelf bedruipen? \u2013 en dat de moeder opkomt voor het gevoel, het artistieke aspect, het [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123905"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=123905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123905\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=123905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=123905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=123905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}