Algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland<\/p>\n
De samenleving is de laatste jaren verhard, mede door de toon van het kabinet. Zo sijpelt de verharding door in de maatschappij. De bejegening van mensen die het minder getroffen hebben, wordt steeds hartelozer. Kerken hebben de opdracht die verharding tegen te gaan. Dat proberen we op alle mogelijke manieren. Door de opvang van asielzoekers en een bondgenootschap met mensen in de bijstand bijvoorbeeld, en door steun aan voedselbanken. Dat laatste noemen we \u201chelpen onder protest\u201d: we bieden hulp omdat mensen het nodig hebben, maar onder protest omdat we vinden dat dit een verantwoordelijkheid van de overheid is.<\/p>\n
De laatste tijd heb ik steeds vaker CDA-leden aan de telefoon die erg ongelukkig zijn met het kabinetsbeleid. Ze maken zich grote zorgen over het harde asielbeleid en de toenemende kloof tussen arm en rijk in Nederland en voelen zich steeds minder thuis in hun partij. Dan zeg ik: zeg het tegen uw partijbestuur! Ga naar partijvergaderingen, en zorg dat het anders wordt! Ik merk de laatste maanden dat ze dat ook steeds vaker doen. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen is er iets aan het kantelen. Mensen vinden dat het zo niet langer kan. Niet omdat ze het kabinetsbeleid niet begrijpen, zoals het kabinet telkens zegt, maar omdat ze een socialere koers willen.<\/p>\n
De verharding is zichtbaar op allerlei terreinen. Laatst las ik nog in Trouw dat Mark Rutte gezegd heeft dat mensen in de bijstand \u201cde arbeidsmarkt op gesleurd moeten worden\u201d, en hij schetste daarbij het beeld van uitkeringstrekkers die een beetje achterover leunen. Maar veel mensen willen juist heel graag een baan. De staatssecretaris gaat er volledig aan voorbij dat veel mensen niet aan werk komen omdat er geen werk voor ze is, of omdat ze de verkeerde huidskleur of niet de juiste opleiding hebben, of helemaal niet k\u00fannen werken omdat ze te oud of gehandicapt zijn, of het werk psychisch niet aankunnen. Ik begrijp ook wel dat economische hervormingen nodig zijn. Natuurlijk kan Nederland zich niet een miljoen WAO\u2019ers veroorloven, en zullen mensen later met pensioen moeten gaan. Ik vind het ook goed dat de overheid mensen wil aanspreken op wat ze wel kunnen. Maar dat neemt niet weg dat er voor sommige mensen geen banen zijn, dat er mensen zijn die niet de mogelijkheden hebben om te werken. Door dit soort generaliserende opmerkingen worden mensen met een uitkering in de hoek gezet, alsof het allemaal hun eigen schuld is, terwijl van werkgevers niet gevraagd wordt dat ze een vast percentage allochtonen of mensen met een handicap in dienst nemen.<\/p>\n
De regering heeft het nu voortdurend over eigen verantwoordelijkheid. Maar het begrip wordt alleen gebruikt in de benauwde betekenis van zelfredzaamheid: de burgers moeten het allemaal zelf maar regelen. Dat is mooi voor jonge, gezonde mensen die het leven toelacht. Maar anderen zijn daar op eigen kracht niet toe in staat. Verantwoordelijkheid in de christelijke traditie gaat verder dan je eigen kleine belang, en strekt zich uit tot andere mensen, en de samenleving als geheel. Uit recent onderzoek van het SCP blijkt dat veel mensen nog steeds een samenleving willen die solidair is. Maar op deze manier wordt die solidariteit door de overheid wel heel erg op de proef gesteld.<\/p>\n
Andr\u00e9 Rouvoet van de ChristenUnie zei laatst dat dit kabinet steeds meer verantwoordelijkheden over de schutting kiept zonder zich af te vragen of er nog wel iemand klaar staat om het op te vangen. Daar heb ik een mooi voorbeeld van meegemaakt bij de voorbereiding van de Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning, die ervoor moet zorgen dat zoveel mogelijk zorg door vrijwilligers of door maatschappelijke organisaties wordt overgenomen. Op het ministerie bleken ze en\u00f3rme verwachtingen te hebben van de capaciteiten van de vrijwilligersorganisaties, terwijl ze ons nooit hadden geraadpleegd. De wet is later wel aangepast en biedt ook wel kansen, maar voor lokale kerken is de wet ook een grote belasting. De kerken draaien al bijna volledig op vrijwilligers. En dat zijn vaak mensen die ook al in de wereldwinkel werken of oude ouders hebben voor wie ze moeten zorgen. Die kunnen er niet veel bij hebben. Maar de overheid gaat er toch vanuit dat zij het afbouwen van de zorg wel even opvangen.<\/p>\n
In april 2004 hebben we voor het laatst met minister Verdonk gepraat. Toen heeft ze ons bezworen dat er geen vreemdelingen meer zomaar op straat zouden worden gezet. Maar het gebeurt toch, ook midden in de winter, met kinderen en al. Meestal zijn het uitgeprocedeerde asielzoekers, of vluchtelingen die nog wel in de procedure zitten, maar geen recht op opvang hebben. Er zijn veel mensen bij die nergens heen kunnen, omdat ze geen papieren hebben of hun land ze niet terug wil nemen. Dan zijn ze vaak aangewezen op de noodopvang van kerken en maatschappelijke organisaties. Er zijn gelukkig ook steeds meer gemeentebesturen die opvang organiseren, met de hulp van vrijwilligers uit de kerken. Dat is geen verzet om het verzet, maar een poging om een probleem op te lossen, uit bekommernis om mensen. Telkens wijzen we de politiek erop dat het zo niet gaat, maar ik heb niet het gevoel dat de minister luistert. Integendeel: het is alsof ze de gevolgen van haar beleid niet onder ogen wil zien.<\/p>\n
Steeds meer mensen spreken over burgerlijke ongehoorzaamheid, omdat ze dit beleid niet meer willen accepteren. Er zijn nu zelfs CDA-burgemeesters die zich verzetten tegen de uitzetting van minderjarige asielzoekers. De kerken spelen al heel lang een grote rol in de opvang van vluchtelingen en migranten, ook van illegalen. In de jaren zeventig werden er al Marokkanen opgevangen in kerkgebouwen, onder andere in de Mozes en A\u00e4ron-kerk in Amsterdam. Lokale kerkgemeenschappen kunnen kerkasiel bieden als ze weloverwogen tot de conclusie komen dat vluchtelingen in het land van herkomst voor hun leven te vrezen hebben. De laatste jaren wordt steeds meer opvang georganiseerd door gemeenten, en op plaatsen buiten de kerkgebouwen: leegstaande kloosters, vakantiehuisjes, bij mensen thuis. Het is goed dat mensen zich op die manier willen inzetten. Maar het zou niet nodig moeten zijn.<\/p>\n
Ik maak me grote zorgen om de groeiende xenofobie in Nederland. Drie jaar geleden tijdens een bijeenkomst van de Wereldraad van Kerken over vreemdelingenhaat en racisme werd een topdrie genoemd van meest xenofobe landen. Nederland stond op de tweede plaats. Op zulke momenten geneer ik me voor mijn land. In februari was ik in Porto Alegre in Brazili\u00eb bij de Assemblee van de Wereldraad van Kerken. Allerlei Zuid-Amerikanen kwamen naar me toe en zeiden: \u201cWat is er in Nederland aan de hand? We dachten dat jullie zo\u2019n tolerant landje waren.\u201d De xenofobie in Nederland neemt steeds idiotere vormen aan. Vorig jaar bij een internationale bijeenkomst van reformatorische kerkleiders in Utrecht kreeg een derde van de deelnemers niet op tijd een visum, omdat de overheid kennelijk dacht dat ze hier wilden blijven. Zo wordt het wantrouwen tegen buitenlanders steeds meer ge\u00efnstitutionaliseerd. Dat dringt door in de cultuur. Als je als gewone burger alleen maar verhalen over criminele Marokkanen te horen krijgt, wordt het ook moeilijk een Marokkaan naast je in de tram als een gewoon mens te zien. Het klimaat in Nederland is de afgelopen jaren heel snel omgeslagen. Het is ontzettend belangrijk dat de kerken tegenwicht bieden tegen die ontwikkeling.<\/p>\n
De kerken spelen ook een grote rol in het armoedebeleid. Veel lokale kerkgemeenschappen zijn bijvoorbeeld betrokken bij de voedselbanken, door vrijwilligers te leveren of mee te financieren. Binnenkort organiseren we een conferentie over de voedselbanken. Daar zal de vraag aan de orde komen of het uitdelen van voedsel wel een taak van de kerken zou moeten zijn. Over vijf jaar moeten de voedselbanken overbodig zijn. Wij pleiten al heel lang voor het verhogen van de minimumuitkering, niet omdat we denken dat alle problemen dan zijn opgelost, maar omdat ze dan wat meer ruimte hebben om hun andere problemen aan te pakken. Minister Zalm zegt dat er geen echte armoede meer is in Nederland. Natuurlijk is het anders dan in de eerste jaren na de oorlog. Maar armoede verandert mee met de samenleving. Het gaat erom dat mensen op een menswaardige manier aan de maatschappij kunnen deelnemen, zonder zich te hoeven schamen. Iemand van het Leger des Heils zei laatst: iedereen kan dakloos worden. Zo is het. Het leven is heel kwetsbaar. Daarom moeten we ervoor zorgen dat er voorzieningen blijven waar mensen met opgeheven hoofd een<\/p>\n
beroep op kunnen doen.<\/p>\n
Ik heb zeven jaar in Nicaragua gewerkt, waarvan drie jaar in een oorlogsgebied. Toen ik terug was in Nederland ben ik nog heel lang iedere dag blij verrast geweest dat er water uit de kraan kwam. In Nederland vinden we het volstrekt vanzelfsprekend om controle te hebben over ons bestaan. Maar in Nicaragua heb ik geleerd hoe kwetsbaar het leven is. En hoe ongelooflijk belangrijk het is betrouwbaar te zijn, en te blijven staan voor je idealen. Beschaving is een dun vernisje. Voor je het weet, barst de barbarij weer los. Daarom moeten we de menselijke waardigheid koesteren. De humaniteit staat onder druk in Nederland. Door de verharding van het asielbeleid krijg ik steeds vaker associaties met Zuid-Amerika. Drie jaar geleden hebben de kerken een actie georganiseerd tegen de opsluiting van kinderen in gevangenissen in Honduras. Maar dat gebeurt tegenwoordig ook in Nederland. Op dit moment zitten er tientallen kinderen van vluchtelingen in detentie, kinderen van mensen die helemaal niets misdaan hebben. Moeten we dat echt zo gevoelloos organiseren? Zulke praktijken richten drama\u2019s aan in de levens van die gezinnen, en zijn op den duur beschadigend voor de samenleving als geheel. Dat mogen we niet laten gebeuren.<\/p>\n
1953Geboren in Amsterdam<\/p>\n
1972Studie theologie aan de Vrije Universtiteit<\/p>\n
1982Docente theologie in Nicaragua<\/p>\n
1989Docente theologie in Costa Rica<\/p>\n
1993Teamleider Latijns-Amerika Icco<\/p>\n
1994Programmaleider Radio Ikon<\/p>\n
1995Algemeen secretaris Raad van Kerken in Nederland<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De humaniteit staat onder druk in Nederland, vindt secretaris van de Raad van Kerken Ineke Bakker. \u2018De laatste tijd heb ik steeds vaker CDA-leden aan de telefoon die erg ongelukkig zijn met het kabinetsbeleid.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=123555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123555\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=123555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=123555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=123555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}