{"id":123321,"date":"2006-05-06T09:50:00","date_gmt":"2006-05-06T07:50:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/bajesboten-deugen-nog-steeds-niet\/"},"modified":"2006-05-06T09:50:00","modified_gmt":"2006-05-06T07:50:00","slug":"bajesboten-deugen-nog-steeds-niet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/bajesboten-deugen-nog-steeds-niet\/","title":{"rendered":"Bajesboten deugen nog steeds niet"},"content":{"rendered":"
\n

Het onderzoek naar de wantoestanden op de Rotter\u00addamse bajesboten loopt nog. VN ontdekte ondertussen dat de gevangenen zijn overgeleverd aan incompetente zorg. De Inspectie voor de Gezondheidszorg is verontrust. En de cellen van detentieboten hebben nog altijd geen centrale ontgrendeling.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

\u2018De bewoners van de Rotterdamse detentie\u00adboten hebben toegang tot betere medische voorzieningen dan u en ik.\u2019 Dat was een van de beweringen waarmee Bart Kroon, sectiedirecteur van de Dienst Justiti\u00eble Inrichtingen (DJI), op 30 maart de gemeenteraad van Zaanstad ervan probeerde te overtuigen dat in de Zaanse Achtersluispolder ook twee bajesboten moeten komen. Kroon bereikte zijn doel. Op 7 april stemde een meerderheid van de raad met de komst van de boten in.<\/p>\n

Toch is het zeer de vraag of Kroon met kennis van zaken sprak. Vrij Nederland ondervond tijdens een recent verblijf op de Bibby Stockholm dat het dagen kon duren voordat zieke gevangenen een arts te zien kregen en dat zelfs een pijnstiller soms uren op zich liet wachten. Een gedetineerde die een verpleegster om vloeibaar voedsel vroeg, omdat hij vanwege twee getrokken kiezen al twee dagen niet kon kauwen, kreeg te horen dat het \u2018hier niet is zoals thuis\u2019. Een woordvoerder van de Inspectie voor de Gezondheidszorg verklaart dat in detentiecentra als de Rotterdamse bajesboten \u2018managers\u2019 eindverantwoordelijk zijn voor de medische zorg, \u2018maar deze zijn soms onvoldoende deskundig op dit terrein\u2019. Er zijn m\u00e9\u00e9r redenen om aan de kwaliteit van de gezondheidszorg op de detentieboten te twijfelen.<\/p>\n

In november 2004 publiceerde Moza\u00efek, een personeelsblad van de stichting Medische Opvang Asielzoekers, een interview met de Koudekerkse huisarts Joep van Buuren. Die werkte indertijd als arts op de detentieboot Reno en later ook op de Bibby Stockholm. Van Buuren liet zich kritisch uit over de situatie waarin de gevangenen verkeren. Hij sprak van \u2018sardientjes in een blik\u2019 en van een \u2018vreselijke situatie\u2019 die \u2018te schrijnend voor woorden\u2019 was. \u2018Als de overheid zich er \u00e9cht in zou verdiepen,\u2019 zei Van Buuren, \u2018geloof ik nooit dat ze deze vorm zou toelaten.\u2019 De huisarts vertelde ook hoe lastig het was om op de boot zijn werk te doen. \u2018Bij een uitzetcentrum kijkt het ministerie van Justitie over je schouder mee bij alles wat je doet\u2019, zei hij. \u2018Justitie beoordeelt gezondheidszorg vanuit een compleet andere hoek en dat heeft puur te maken met politiek. Soms moet je allerlei papieren tekenen, waarvan het doel ook bij navraag onduidelijk is. Maar om het proces \u2013 en dus de medewerkers \u2013 niet verder te frustreren teken je maar.\u2019<\/p>\n

Van Buuren verklaart nu tegenover Vrij Nederland dat hij op de boten regelmatig in \u2018gewetensnood\u2019 is gekomen. \u2018Bijvoorbeeld als me gevraagd werd een gevangene een spuitje te geven om hem rustig te krijgen. Soms wist ik niet zeker of dat echt nodig was. Je schendt tenslotte de autonomie van de pati\u00ebnt. Maar dan deed ik het toch.\u2019 De huisarts werkt sinds een jaar niet meer op de detentieboten. Zes maanden na de publicatie in Moza\u00efek kreeg het ministerie van Justitie het interview onder ogen. Van Buuren werd op staande voet ontslagen.<\/p>\n

De artsen op de bajesboten werden de afgelopen jaren geleverd door de Forensisch Medische Maatschappij Utrecht (FMMU). In januari van dit jaar liep het contract van FMMU met justitie af en werd een nieuwe Europese aanbesteding uitgeschreven. Hoewel FMMU naar eigen zeggen nooit klachten over de medische dienstverlening op de boten heeft ontvangen, besloot justitie voortaan met een ander bedrijf in zee te gaan: het veel goedkopere ClientFirst.<\/p>\n

Een inschattingsfout. Al snel bleek dat ClientFirst de gemaakte afspraken niet kon nakomen. Het bedrijf gaf de opdracht in maart alweer terug. In juli zal justitie een nieuwe Europese aanbesteding uitschrijven. Jeroen Boev\u00e9, directeur van ClientFirst, wil niet zeggen of zijn bedrijf de opdracht om financi\u00eble redenen heeft teruggegeven. Bronnen melden dat sommige artsen van ClientFirst onvoldoende competent waren om op de bajesboten te kunnen werken, maar Boev\u00e9 ontkent dat. Verder beperkt hij zich tot de opmerkingen dat \u2018een aantal zaken niet helemaal liep zoals verwacht\u2019, dat ClientFirst een \u2018andere overeenkomst\u2019 wil met justitie en dat het bedrijf in juli opnieuw een aanbieding zal doen voor de Europese aanbesteding. De Inspectie voor de Gezondheidszorg staat kritisch tegenover de vele wisselingen van de wacht en vindt dat \u2018de kwaliteit van de zorg zo onder druk komt te staan\u2019.<\/p>\n

Ook op andere onderdelen van de gezondheidszorg wordt de kwaliteit bedreigd door kostenbesparingen. Zo hebben de boten geen vaste verpleegkundigen in dienst, maar uitzendkrachten van Randstad. De continu\u00efteit van de medische dienst\u00adverlening lijkt daardoor moeilijk te kunnen worden gewaarborgd. Dat vindt ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Die heeft \u2018aandacht gevraagd voor het begrip continu\u00efteit van de zorg,\u2019 zegt een woordvoerder. De inspectie wil ook aantekenen dat het nu en dan aan onderlinge werkafspraken ontbreekt \u2018waardoor verpleegkundigen soms handelingen verrichten die aan artsen zijn voorbehouden\u2019.<\/p>\n

Bij kiespijn kunnen de gevangenen evenmin op een volwaardige behandeling rekenen. E\u00e9n keer per week komt bij de boten een tandartsbus langs. Die levert uitsluitend noodhulp. Kronen of bruggen worden niet geplaatst. Zelfs vullingen worden in veel gevallen te duur gevonden. \u2018De gedetineerden vinden de diensten van de tandarts onvoldoende,\u2019 schreef de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) op 11 juli 2005 in een rapport. \u2018Hij vult geen gaatjes, maar trekt uitsluitend tanden en kiezen.\u2019 Die klacht klinkt nog steeds op de boten.<\/p>\n

De Inspectie voor de Gezondheidszorg laat weten dat zij zich \u2018zorgen maakt over de bezuinigingen van justitie op de medische voorzieningen in gevangenissen\u2019.<\/p>\n

In het rapport van de RSJ werd m\u00e9\u00e9r kritiek geuit op de zorg in het Rotterdamse detentiecentrum. \u2018De Raad betreurt het ontbreken van een inrichtingspsycholoog.\u2019 Reden: \u2018De behoefte daaraan doet zich mede in het licht van de sobere tenuitvoerlegging vooral gevoelen nu de aanstaande uitzetting voor spanning zorgt.\u2019 Als men DJI-directeur Bart Kroon mag geloven, is dat probleem inmiddels opgelost. \u2018De boten hebben een vaste inrichtingspsycholoog,\u2019 beweerde hij stellig tegenover de gemeenteraad van Zaanstad. Het is maar hoe je het bekijkt. Het detentiecentrum heeft een freelance overeenkomst met de Rotterdamse psycholoog Stephan van Zeijl. Die besteedt ongeveer \u00e9\u00e9n dag per week aan pati\u00ebntenbezoek en \u00e9\u00e9n aan overleg met collega\u2019s van de medische staf. Van Zeijl heeft op de boten een wezenlijk andere positie dan vakgenoten die als vaste inrichtingspsycholoog in een strafgevangenis werken, zegt hij. \u2018Die zijn veel meer in het systeem van de inrichting verweven. Ieder personeelslid dat zich zorgen maakt over de psychische toestand van een gevangene, kan persoonlijk bij hen aan de bel trekken. Op de boten mag alleen de arts dat doen.\u2019<\/p>\n

Er rust dus een belangrijke taak bij de bewakers, zegt Van Zeijl. \u2018Zij zijn de oren en de ogen van de arts.\u2019 Dat lijkt nogal een risico. Volgens Van Zeijl is het goed voorstelbaar dat veel gevangenen op de bajesboten overspannen zijn. \u2018Een detentieregime, daar krijg je altijd last van. Dat staat als een paal boven water. Op de boten is het regime nog soberder en verkeren de gevangen in onzekerheid over hun uitzetting. Dat zorgt voor nog meer psychische druk.\u2019 Tegelijkertijd ondervond Vrij Nederland aan boord van de Bibby Stockholm dat het met de signalerende functie van veel bewakers ronduit slecht gesteld is. Een groot aantal spreekt nauwelijks een woord over de grens, is niet opgeleid om psychische klachten te herkennen, heeft geen toegang tot medische dossiers. Van Zeijl zegt \u2018wisselende ervaringen\u2019 met de beveiligers te hebben. Is hij niet bang dat veel gevangenen de psychische zorg wordt onthouden die ze verdienen? Dat nu ook weer niet, zegt de psycholoog. Hij levert \u2018zorg op maat\u2019. Een bezoek brengen aan \u00adiedere gevangene die aan stress lijdt, heeft volgens Van Zeijl geen zin. \u2018Ik kan die spanning toch niet wegnemen. Dat kunnen alleen de personen die verantwoordelijk zijn voor het regime op de boten.\u2019<\/p>\n

De Inspectie voor de Gezondheidszorg bracht op 25 januari 2005 een rapport uit over de detentieboot Reno. Een van de \u2018te nemen maatregelen\u2019 was uitzoeken of centrale ontgrendeling van de cellen verplicht is. \u2018Dit geeft veel tijdwinst bij ontruiming en minder kans op inhalatietrauma bij rookontwikkeling als gevolg van brand.\u2019 Een vooruitziende blik. Mede door het ontbreken van een dergelijke voorziening vonden acht maanden later bij een brand in het uitzetcentrum op Schiphol elf illegalen de dood en vielen er vijftien gewonden. Maar het systeem bleek niet verplicht, ontdekte de inspectie. En dus hebben de detentie\u00adboten nog altijd geen centrale ontgrendeling van de cellen.<\/p>\n

Uit het rapport van de inspectie werd ook duidelijk dat gevangenen met psychiatrische klachten er bekaaid van afkwamen. Dat begon al voordat de gedetineerden voet aan boord hadden gezet. \u2018De vreemdelingenpolitie oordeelt of betrokkene gemeenschapsgeschikt is,\u2019 constateerden de onderzoekers. \u2018Niet bekend is op grond waarvan beoordeling plaatsvindt en welke expertise de vreemdelingenpolitie heeft.\u2019 De onderzoekers meenden dat een checklist moest worden opgesteld \u2018met behulp waarvan vreemdelingen om medische reden uitgesloten kunnen worden van opname in de detentieboot, en aan hen adequaat onderdak en medische zorg geboden kan worden\u2019. Het idee voor een checklist was mede ingegeven door de blunders die de vreemdelingenpolitie in april 2004 had begaan bij de Irani\u00ebr Ali Hadad. De asielzoeker zat vanwege een dwarslaesie in een rolstoel. Ook leed hij aan epilepsie. Niettemin werd Hadad, in afwachting van zijn uitzetting, vastgezet in het uitzetcentrum op Schiphol. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft, ruim een jaar na de publicatie van haar rapport, nog geen checklist van de vreemdelingenpolitie ontvangen.<\/p>\n

Op de Reno, zo bleek uit het rapport van de inspectie, liet de psychiatrische hulpverlening te wensen over. \u2018De inspectie maakt zich zorgen,\u2019 schreven de onderzoekers. Er moest \u2018bijzondere aandacht\u2019 worden gegeven aan de \u2018kwaliteit\u2019 van de psychiatrische hulpverlening, en aan het feit dat die alleen uit \u2018semi-spoedconsulten\u2019 bestond. Tevens stelde de inspectie vast dat op de Reno een arts beoordeelde of honger- en dorststakers in staat waren hun eigen wil te bepalen. \u2018Een dergelijke beoordeling zal door een psychiater moeten geschieden,\u2019 vonden de onderzoekers. Deze zomer zal de inspectie de problemen met de Forensisch Psychiatrische Dienst (FPD) Rotterdam bespreken. Volgens een betrouwbare bron bij de inspectie is de situatie op de boten weinig verbeterd. Nog steeds zou de psychiater te weinig en te laat worden geraadpleegd. Nog steeds zou het voorkomen dat gevangenen, van wie de psychiater heeft gezegd dat ze onmiddellijk in een inrichting moeten worden opgenomen, een paar uur later op het vliegtuig worden gezet. Ruth van der Pol, hoofd van de FPD Rotterdam, wil die berichten bevestigen noch ontkennen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het onderzoek naar de wantoestanden op de Rotter\u00addamse bajesboten loopt nog. VN ontdekte ondertussen dat de gevangenen zijn overgeleverd aan incompetente zorg. De Inspectie voor de Gezondheidszorg is verontrust. En de cellen van detentieboten hebben nog altijd geen centrale ontgrendeling.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[783],"class_list":["post-123321","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-verhalen"],"acf":[],"author_name":"Robert van de Griend","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=123321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/123321\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Robert van de Griend","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=123321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=123321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}