
 {"id":122937,"date":"2006-09-30T00:00:00","date_gmt":"2006-09-29T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-eerste-mens-op-tv\/"},"modified":"2006-09-30T00:00:00","modified_gmt":"2006-09-29T22:00:00","slug":"de-eerste-mens-op-tv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-eerste-mens-op-tv\/","title":{"rendered":"De eerste m\u00e9ns op tv"},"content":{"rendered":"<p>Ze at \u2019s avonds een bruine boterham toen haar besluit viel: ik stop. Zo plotseling? Een beetje onwaarschijnlijk voor iemand die alles tot in de details doordenkt en voorbereidt. De volgende dag, tijdens de presentatie van het nieuwe Vara-seizoen, verraste Sonja Barend (66) iedereen met haar aankondiging. Alle ogen waren op haar gericht, zij was het nieuws.<\/p>\n<p>De reacties waren sereen. Een koningin bepaalt immers zelf het moment van af\u00adtreden. In haar omgeving werd met opluchting gereageerd. Vriendin Marcelle Kuiper had jaren geleden al gezegd dat ze eens van haar rust moest gaan genieten. \u2018Ik vind dit een goed moment. Nog een laatste serie, helemaal op haar lijf geschreven, en dan stoppen.\u2019 Een andere vriendin had Sonja half ongelovig, half dreigend gebeld. \u2018Houd je er echt mee op? Je gaat toch geen Heintje Davids worden, h\u00e8?<\/p>\n<p>In november begint haar \u2018afscheidstournee\u2019. In negen afleveringen, uitgezonden vanuit De Rode Hoed in Amsterdam, blikt Sonja met behulp van gasten en tv-fragmenten terug op vijftig jaar televisie. En daarmee komt een einde aan een bijzondere televisiecarri\u00e8re. Veertig jaar lang, wie kan haar dat nazeggen, waarvan ruim twintig jaar met een live uitgezonden en een door half Nederland bekeken talkshow die haar naam droeg. Sonja Barend was nationaal bezit, uniek en onnavolgbaar, bejubeld en verguisd. Haar shows trokken in de bloeiperiode twee, drie, soms wel vijf miljoen kijkers. Ze was de stem des volks, ze trok de kijker mee in haar meningen en emoties. Ze was een personage in de huiskamer, zegt een recensent, \u2018je praatte terug alsof het een goede bekende van je was\u2019. Een show met spektakel en lawaai. Als er iets bijzonders gebeurde, reageerden de kijkers massaal en was ze het gesprek van de dag, in de kranten, in de huiskamers, op het werk.<\/p>\n<p>\u2018Ze was fenomenaal,\u2019 zegt Sietse van der Hoek, in de jaren tachtig tv-criticus voor de Volkskrant. \u2018Je kon geen uitzending missen, je wist nooit of zich iets zou voordoen, of er iets uit de bocht zou vliegen.\u2019<\/p>\n<p>Gewone mensen<\/p>\n<p>De oorspronkelijke formule van de shows (Sonja\u2019s Goed Nieuws Show, Sonja op Maandag) werd in 1975 bedacht door Ellen Blazer. \u2018Het moest een amusementsprogramma worden voor iedereen, waarin \u00adgewone mensen hun persoonlijke verhaal zouden vertellen. Maatschappelijk relevant, want we werkten bij de Vara dus het ging ook om opvoeding en verheffing \u2013 ja, daar moet ik nu een beetje om lachen, maar toen waren we doordrenkt van die ideologie.\u2019<\/p>\n<p>De makers \u2018wilden iets in gang zetten, mensen be\u00efnvloeden of op zijn minst aan het denken zetten\u2019. Maar het was ook een show, met optredens van grote sterren als Gilbert B\u00e9caud en The Pointer Sisters en veel pikante, jolige, maffe of grappige onderwerpen. \u2018Er moest veel gelachen worden,\u2019 zegt Ellen Blazer, \u2018en herrie in de hut, want we wilden graag een groot publiek.\u2019<\/p>\n<p>Het was een gouden tijd, zegt Lida Iburg, redacteur van 1978 tot 1984. \u2018We brachten allerlei onderwerpen als eerste: analfabetisme, aids, homoseksualiteit, racisme, hoeren.\u2019<\/p>\n<p>Het was nieuw dat mensen met lek en gebrek op tv hun verhaal deden. Ruud Verdonck, destijds mediajournalist van Trouw: \u2018Mijn ouders zagen dingen op tv waarover wij thuis niet spraken.\u2019<\/p>\n<p>Lida Iburg zag Sonja Barend groeien in haar rol. \u2018Ze werd steeds beter. Dan kwam ze op, in mooie kleren, en was ze meteen volop aanwezig. Een stralende persoonlijkheid.\u2019 De zenuwen bleven, trillend als een espenblad stond ze in de coulissen, maar ze kon die druk verzilveren, zegt een andere redacteur. \u2018Ze gaf de mensen in no time het gevoel dat er geen camera was. Ze dook helemaal in de gast, dat is een groot talent.\u2019<\/p>\n<p>Sonja bleef gedurende de hele jaren tachtig the talk of the town. Het was een tijd van scherpe links-rechtstegenstellingen, van heftige politieke en maatschappelijke debatten en veel buitenparlementaire acties. Haar shows weerspiegelden dat. Walter van der Kooi, tv-criticus van De Groene Amsterdammer: \u2018Ze uitte zich principieel en persoonlijk. Dat riep bijval en afkeer op. Iedereen sprong boven op haar.\u2019<\/p>\n<p>Ze was nooit onomstreden, omdat ze een mening had of juist niet, emoties toonde, superieur gelijk uitstraalde, meeboog met het gesprek of mensen te hard aanviel.<\/p>\n<p>Ze kon moralistisch en vooringenomen zijn. Ze gaf Vara-collega Willem Ruis er een keer van langs omdat hij paginagroot in De Telegraaf stond om zijn film te verkopen. Hoe ver ga je? vroeg Sonja streng. En waarom schrijf je in de Priv\u00e9? Willem Ruis gaf een praktisch antwoord: hij had publiciteit nodig, hij wilde zijn investering terugverdienen. Sonja: \u2018Ik vind het verschrikkelijk dat je dat doet.\u2019<\/p>\n<p>De show moest een groot publiek bereiken en dat stelde eisen aan het programma en de presentator. Volkskrant-recensent Sietse van der Hoek vond dat de makers soms op het randje opereerden. \u2018Dan speelde ergens een pedofielenkwestie en hadden zij een pedofiel in het programma die ervoor uitkwam. Ik zat daar klammheimlich naar te kijken. Wilde ik dat wel weten? Dan werd er zogenaamd weer een taboe doorbroken.\u2019<\/p>\n<p>Dilemma\u2019s deden zich regelmatig voor. Redacteuren uit de begintijd noemen het voorbeeld van de man die leed aan het syndroom van Gilles de la Tourette (op onverwachte momenten schelden, spugen of onbetamelijke taal uitslaan). De man had zichzelf aangeboden, hij wilde graag over zijn ziekte praten. Redacteur Kor Al: \u2018Ik vond dat het niet kon, je moet mensen toch tegen zichzelf beschermen.\u2019 Lida Iburg vond het een fantastisch onderwerp: \u2018Sensatie! We waren ook ordinair, hoor. En we gingen ver, want de man moest natuurlijk schelden in de uitzending, dus zeiden we dat hij niet te veel onderdrukkende medicijnen moest nemen.\u2019<\/p>\n<p>Na de uitzending werd er massaal gereageerd. Stukken in de krant, een belangenvereniging werd opgericht, een trambestuurder belde met de mededeling dat hij nu pas begreep wat zijn zoontje mankeerde. Kor Al: \u2018Ik had dus ongelijk.\u2019<\/p>\n<p>Bij sommige confrontaties zat je op het puntje van je stoel. Hard tegen hard ging het in een gesprek met Sietse van der Hoek, die na vier jaar tv-kijken een boek schreef en daarop werd uitgenodigd in de show. Van der Hoek zegt recht voor zijn raap dat ze rommel maakt. \u2018Jullie maat is de veronderstelde smaak van een zo groot mogelijk publiek.\u2019 Sonja protesteert. Van der Hoek: \u2018Ik wil dat tv iets toevoegt, je zit uren zinloos voor de tv, je vreet drie zakken chips op, en dat is jullie schuld. Ga eens een keer doen wat je zelf de moeite waard vindt!\u2019<\/p>\n<p>Maar wij vinden het de moeite waard, roept Sonja. Van der Hoek, met steeds hetzelfde grijnslachje: \u2018Als dat zo is, ben je of onnozel of je liegt.\u2019 Sonja\u2019s ogen worden donker van kwaadheid. Volgt een woedend betoogje: \u2018We doen al die jaren wat we zelf leuk vinden, en raad \u2019ns wat, er kijken miljoenen mensen naar! God, wat erg voor Sietse van der Hoek! Je hebt vier jaar met d\u00e9dain over ons geschreven, maar nu zit je hier aan tafel \u2013 op kabouterhoogte aan de keukentafel, zoals je schrijft \u2013 met je nieuwe boek in dit klote\u00adprogramma. Waarom doe je dat dan?\u2019<\/p>\n<p>Klaterend applaus van het publiek. En aan dat applaus had Van der Hoek zich altijd al gestoord. \u2018Een studiopubliek wil klappen, dat is heel makkelijk te manipuleren, ze zweept het publiek op.\u2019<\/p>\n<p>Mooie meid<\/p>\n<p>Halverwege de jaren zestig zette Sonja Barend haar eerste stappen in Hilversum. Gijs Stappershoef, destijds Vara-programmaleider, ziet haar nog voor zich. Een mooie meid, een gezicht vol sproeten die ze onder een laagje pancake probeerde te verbergen. \u2018Jammer, ik vond die sproeten leuk.\u2019 Ze was niet alleen mooi, maar ook \u2018pienter en ongelooflijk zelfstandig\u2019. En aardig. \u2018Ik hoefde maar hongerig te kijken of ze ging al koffie en een broodje halen.\u2019<\/p>\n<p>Twee jaar lang werkte ze voor Stappershoef, die inmiddels werkte bij de opleidingen van de toenmalige NTS. Ze was gewetensvol en heel erg precies. \u2018Ze kwam altijd exact op tijd. Ik zei wel eens, het is rustig, ga lekker naar de uitverkoop in de Bijenkorf, maar dat kon ze niet.\u2019  Ze wilde graag meedoen aan een presentatiecursus en was verrassend goed. \u2018Ze gaf zich honderd procent.\u2019 Daarna deed ze omroepwerk voor de NOS, trad een paar keer op in jongerenprogramma\u2019s en kreeg een eigen programma, De jonge onderzoekers.<\/p>\n<p>Met Ralph Inbar, met wie ze inmiddels was getrouwd, vestigde ze zich in 1969 in Isra\u00ebl. Begin jaren zeventig kwam ze \u2013 alleen \u2013 terug en presenteerde ze programma\u2019s voor de NOS en de Avro.<\/p>\n<p>In 1975 bood de Vara haar een talkshow aan en maakte ze kennis met Ellen Blazer. Ze konden het direct goed met elkaar vinden. Dezelfde humor, dezelfde achtergrond, beiden selfmade en joods. Ze zouden twintig jaar lang bijna dagelijks met elkaar optrekken. Die twee hadden een bijzondere relatie, zeggen de redacteuren. Volledig verstrengeld. \u2018Zij waren zo close,\u2019 zegt Lida Iburg. \u2018Mij zou het benauwen, maar hen kennelijk niet.\u2019<\/p>\n<p>Na afloop van elke uitzending stond er een tafel klaar met drank en hapjes. Ex-redacteur Cornald Maas: \u2018Daar moest je ook altijd aan meedoen. Sonja en Ellen zaten naast elkaar, daar mocht niemand tussen zitten.\u2019<\/p>\n<p>Begin jaren zeventig begint ze met haar eerste grote interviews. Dan al is ze een tegenstribbelende gesprekspartner, twijfelend over het werk, defensief bij kritiek, maar ook hartelijk (drankje, hapje en zelfgebakken boterkoek), en terughoudend over haar priv\u00e9leven. Wel spreekt ze regelmatig over het niet te vullen gat in haar leven, haar in Auschwitz vermoorde vader. Ze ontdekte pas op haar tiende dat ze een joodse vader had, hij was in 1942 weggehaald. Sonja, twee jaar, werd bij haar grootouders ondergebracht en keerde pas in 1947 terug in het gezin van haar inmiddels hertrouwde moeder. Ze bezat slechts \u00e9\u00e9n foto van haar vader en wist weinig van hem, maar daarin leek verandering te komen toen ze Frits Barend leerde kennen. Frits Barend: \u2018Mijn oudtante Liesje kende haar vader. Laat Sonja maar langskomen, zei ze. Dat gesprek vond nooit plaats, op de ochtend dat wij zouden gaan, kreeg tante Liesje een fatale hersenbloeding.\u2019<\/p>\n<p>Jaren later dook Frits Barend het gemeentearchief in om uit te zoeken of ze misschien familie waren, \u2018want het zou toch mooi zijn als die paar Barends die de oorlog hebben overleefd familie van elkaar zouden zijn.\u2019 Hij ontdekte tot zijn vreugde de gemeenschappelijke voorouder: Mozes Barend, geboren in 1792, sjouwer van beroep, wonend op de Valkenburgerstraat in Amsterdam. \u2019Ik heb haar meteen opgebeld om te vertellen dat ze er een neefje bij had. Ze was heel ge\u00ebmotioneerd. We voelden al vanaf het begin dat er iets was tussen ons, ik kan het niet beschrijven. Ik ben haar kleine broertje en zij is mijn grote zus.\u2019<\/p>\n<p>Boegbeeld<\/p>\n<p>Tientallen jaren lang bleef Sonja het boegbeeld van de Vara, met achtereenvolgens Sonja op Maandag, Sonja op Vrijdag, Sonja op Dinsdag en Sonja op Zaterdag. Ze stond bekend als \u2018een links wijf met een grote bek\u2019. Niet verwonderlijk dus dat ze kritiek kreeg uit de conservatieve hoek, De Telegraaf voorop. Maar de kritiek uit progressieve kring was misschien nog wel heftiger.<\/p>\n<p>Walter van der Kooi keek weliswaar altijd vol verwachting, maar met de eenzijdige kritische houding van toen, geeft hij toe. Hij vond haar te slap of te kort door de bocht. \u2018Ik focuste op de zaken waar ik het niet mee eens was of waar ik me aan ergerde. Ik had te weinig oog voor de verdienste van haar programma\u2019s.\u2019<\/p>\n<p>In linkse kringen werd met d\u00e9dain naar televisieamusement gekeken. Lida Iburg: \u2018Ik moest me op feestjes en verjaardagen altijd verdedigen.\u2019 Toen ze halverwege de jaren tachtig solliciteerde bij de VPRO droeg ze uitdagend een Sonja-T-shirt. \u2018Ze moesten me maar nemen met mijn Sonja-achtergrond.\u2019 De toon in interviews en beschouwingen was vaak neerbuigend. Zo vroeg een interviewer \u2013 Sonja Barend was toen al jaren een begrip, een nationale publieke figuur: \u2018Is dit nou echt het enige wat je wilt, een goed gesprek voeren op tv?\u2019<\/p>\n<p>Intellectuele heren legden hun beschaving af als het over Sonja ging. In een rondetafelgesprek voor de Haagse Post (1984) hoopt uitgever Theo Sontrop dat ze struikelt over een kabel en Jan Blokker scheldt haar uit voor gratekut die niet weet waar ze het over heeft. Het gesprek, dat het nodige stof deed opwaaien, kreeg een onverwacht vervolg in een restaurant waar Sonja Theo Sontrop aansprak. Sontrop voegt prompt de ene belediging na de andere toe. Als ze vertrekt, zegt hij verschillende keren dat ze een begaafde nitwit is. Vervolgens tegen de ook aanwezige verslaggever: \u2018Ik heb het drie keer gezegd om het goed tot haar door te laten dringen. Ze is begaafd in het manipuleren van het vulgus dat toch niks anders te doen heeft. Kom, we nemen nog een koffie.\u2019<\/p>\n<p>Tien jaar later in De Groene Amsterdammer noemt Martin Bril haar een oude tante die wel eens van het scherm mag, is ze volgens Anil Ramdas \u2018tamelijk verschrikkelijk\u2019 en vindt Jan Blokker, daar is ie weer, haar \u2018een vreselijk verschijnsel\u2019.<\/p>\n<p>Waar komt die agressie vandaan? \u2018Smak\u00adken van weerzinwekkend seksisme,\u2019 zegt Walter van der Kooi. Ruud Verdonck: \u2018Een mooie vrouw met macht en lef, daar zijn mannen bang voor.\u2019 Sietse van der Hoek zoekt de oorzaak eerder in haar houding. Hij vergelijkt haar met de vroegere PvdA-partijleider Joop den Uyl. \u2018Gedreven, drammerig en stellige opvattingen \u2013 als je het daar niet mee eens bent, krijg je een bloedhekel aan zo iemand.\u2019<\/p>\n<p>Het is wellicht ook de gepassioneerde verhouding met haar werk en haar publiek waardoor mensen alles tegen haar durfden te zeggen. \u2018De gruwelijkste dingen, onbeschoft, ongegeneerd, deftige mensen, gewone mensen,\u2019 zei Sonja in Zomergasten tegen Adriaan van Dis. Als ze na een uitzending over straat liep, hoorde ze gelijk hoe het gevallen was. Dan werd ze door voorbijgangers uitgescholden voor kutwijf of iemand stak zijn duim omhoog en riep joviaal: \u2018H\u00e9 Son, geweldig hoor!\u2019<\/p>\n<p>Ellen Blazer herinnert zich een bezoek aan een voorstelling van Martine Bijl, ter voorbereiding op een optreden in de show. \u2018Het was leuk en na afloop dronken we een glaasje. Opeens zei Martine Bijl unverfroren: \u201cGod, wat hadden jullie gisteravond een kloteprogramma!\u201d Of Sonja kwam op feestjes mannen tegen \u2013 altijd mannen \u2013 die ongevraagd meldden dat ze nooit naar haar programma keken. Dat kwetste haar enorm. Tijdens een diner met collega\u2019s van haar man, de architect Abel Cahen, had ze een soortgelijke opmerking eens gepareerd met: \u201cO, maar ik ken wel \u00e1l uw gebouwen.\u201d\u2019<\/p>\n<p>Door haar bekendheid ging ze er in Nederland niet graag op uit. Ze maakte zich in de publieke ruimte bij voorkeur onzichtbaar. In het buitenland voelde ze zich vrijer, zegt voormalig eindredacteur Irminia Lentjes. \u2018Bij opnamen in New York hadden we in de Waldorf Towers een hele suite. Dan danste ze uitgelaten, gekleed in een witte badjas, door de gangen.\u2019<\/p>\n<p>Ze had ook lef, zeker als het voor het programma was. \u2018In Birma moesten we de interviewbanden met oppositieleidster Aung San Su Kyi het land uit smokkelen. Niet iedereen durft dat, maar Sonja is de eerste die roept: geef maar hier die band.\u2019<\/p>\n<p>Negatief imago<\/p>\n<p>Halverwege de jaren tachtig trad Marcel van Dam aan als voorzitter van de Vara. Er woedde bij de Vara een ideologische en drammerige richtingenstrijd, zegt hij. \u2018Zelfs iemand als Boebi Brugsma sprak de kijker bestraffend toe. Dan dacht ik: wat heb ik nou weer misdaan? Ook bij Sonja sloop die toon binnen. Ik begon mij daaraan te ergeren, en de kijkers ook. Ik heb toen met Sonja gesproken en gezegd: je hoort bij de Vara, maar de toon en de uitstraling moeten anders.\u2019<\/p>\n<p>Ellen Blazer weet het nog goed. \u2018Die boodschap van Marcel van Dam heeft ons flink aangegrepen. Uit onderzoek bleek dat de Vara een negatief imago had, en dat Sonja daarin een belangrijke factor was. We zijn langzaam minder controversieel en milder van toon geworden. Het was wel een omslag, vooral voor Sonja, die het met moeite accepteerde. En natuurlijk zei iedereen toen: vroeger was Sonja veel leuker!\u2019<\/p>\n<p>In 1996 ging Ellen Blazer met pensioen en kwam er een eind aan de shows. De glorieuze tijden met miljoenen kijkers waren al eerder voorbij. De commerci\u00eble omroepen hadden hun intrede gedaan, het aantal tv-zenders was uitgebreid en de concurrentie nam toe. Haar rol raakte uitgespeeld toen de grote debatten uitgewoed waren en in steeds meer programma\u2019s de gewone man zijn zegje kon doen. Cornald Maas: \u2018Alles was al eens besproken, je verviel in herhaling, dat voelde zij zelf ook. Ze had ook minder behoefte aan tumult. Ze wilde liever een goed gesprek. Ze had grote belangstelling voor kunst, maar de specials die ze maakte, waren niet de best bekeken programma\u2019s.\u2019<\/p>\n<p>Walter van der Kooi vindt het knap dat ze verschillende malen in haar carri\u00e8re een omschakeling heeft kunnen maken. Vanaf 1997 presenteerde ze vijf jaar lang met Paul Witteman de dagelijkse, journalistieke talkshow, Barend &#038; Witteman. Daarin was ze volgens Van der Kooi op haar best als interviewster. \u2018Ze was ook minder uit op een vooropgezet doel.\u2019<\/p>\n<p>B&#038;W was nog in een ander opzicht goed. Marieke Rietkerk, redacteur bij zowel de shows als B&#038;W: \u2018De angst en zenuwen namen af. Ze werd onbevangener. Ze deed het drie keer per week, ging het een keer niet goed, ok\u00e9, morgen weer een kans.\u2019<\/p>\n<p>Sonja is altijd gevoelig voor kritiek gebleven. Irminia Lentjes begrijpt het wel. \u2018Ze wil het heel graag erg goed doen. Als je talent hebt en naar perfectie streeft, zoals zij, dan wil je daar erkenning voor.\u2019<\/p>\n<p>Het is een mysterieus verschijnsel, zegt Ellen Blazer. \u2018Je bent kwetsbaar voor kritiek en toch nagel je je elke keer weer aan de schandpaal. Het wordt natuurlijk gecompenseerd door veel aardige reacties. Het hoort ook bij het beroep, je bent de artiest, je begeeft je in miljoenen huiskamers, alles balt zich in jou samen, die aandacht, het middelpunt zijn \u2013 ik denk dat het ook verslavend is.\u2019<\/p>\n<p>Ze is ambitieus, wil de beste zijn in haar vak. Dat heeft misschien te maken met haar persoonlijke geschiedenis. Ze mocht niet doorleren, ze zou niks bijzonders worden en heeft zich met avondstudie moeten bijspijkeren. \u2018Misschien,\u2019 oppert een redacteur, \u2018houd je dan het gevoel dat je je moet blijven waarmaken.\u2019<\/p>\n<p>Ze etaleert in interviews vaak onzekerheid. Toch is ze in het dagelijks leven geen onzekere vrouw. \u2018Er zit enige koketterie bij,\u2019 veronderstelt Cornald Maas, \u2018maar het is vooral professionele onzekerheid. Het hoort ook een beetje bij vrouwen, ze zijn eerder dan mannen bereid hun kwetsbaarheid te tonen.\u2019<\/p>\n<p>Ze is een eeuwige twijfelaar, zegt vriendin Bianka de Poorter. \u2018Doe ik het wel goed? Alles moet perfect zijn. Dat zit in haar persoonlijkheid. Ze is zeer perfectionistisch, in alles, of het nou gaat om tafeldekken, het huis inrichten, bloemen schikken of een programma maken.\u2019<\/p>\n<p>Daarom zal ze nooit denken: dat doe ik wel even. Irminia Lentjes: \u2018Dat gevoel kent ze gewoon niet. Dat maakt het ook zwaar voor haar. Ze vertrouwt niet op haar ervaring, vakbekwaamheid en kennis. Ik denk dat het plezier daaronder lijdt. Ze zou meer op haar improvisatietalent moeten vertrouwen. De leukste gesprekken ontstonden door onverwachte gebeurtenissen.\u2019<\/p>\n<p>De kracht van Sonja Barend, en van Ellen Blazer, daarover is iedereen het eens, was hun gevoel voor wat er leefde in de samenleving. Ze voelden intu\u00eftief aan wat mensen interessant vonden en waar ze zich aan ergerden. \u2018Dat neemt niet weg,\u2019 zegt Ellen Blazer met een vrolijke lach, \u2018dat je het volk soms ook wilt doodslaan; mensen kunnen verschrikkelijke meningen hebben.\u2019<\/p>\n<p>Hebben de programma\u2019s iets veranderd? Misschien niet, maar betekenis hadden ze wel. Cornald Maas somt op: \u2018Dingen bespreekbaar maken, taboes doorbreken, complexe thema\u2019s op aantrekkelijke en toegankelijke wijze presenteren voor een groot publiek. En daarvoor heeft ze nooit de credits gekregen. Ze is structureel gepasseerd in waardering en prijzen.\u2019<\/p>\n<p>Sonja Barend kwam in beeld toen Neder\u00adland nog een mannenland was en de tv een mannenmedium. \u2018Rokende mannen met stropdassen,\u2019 zegt Ruud Verdonck. \u2018Langzaam gingen de ramen open en werd de toon op tv minder formeel. Daar paste Sonja perfect in, ze had een losse, onconventionele manier van presenteren. Ze was de goede vrouw op het goede moment. Ze markeert de overgang van een mannen- naar een mensenmedium.\u2019<\/p>\n<p>En ook uniek: \u2018We hebben een vrouw oud zien worden op tv.\u2019<\/p>\n<p>SONJA BAREND<\/p>\n<p>Geboren in 1940, vader in 1942 vermoord in Auschwitz, tot 1947 opgegroeid in Alkmaar bij grootouders. Terug in Amsterdam. ULO. Op 15-jarige leeftijd in dienst bij de Twentsche Bank. Avond HBS-B. In dienst bij Psychotechnisch Laboratorium, daarnaast opleiding tot beroepskeuzeadviseur. 1966-1968 Assistent NTS-opleidingen\/omroepster NOS 1967 Medewerking\/presentatie Vara-jongerenprogramma&#8217;s Yin Yang en Fenklub 1968-1969 Vara: presentatie De jonge onderzoekers, Dagje ouder, Puntje puntje puntje, Uit Bellevue 1969-1971 Verblijf (en tv-werk) in Isra\u00ebl. Priv\u00e9: getrouwd met tv-programmamaker Ralph Inbar 1971-1972 Presentatie  NOS op lokatie in&#8230; en NOS op zondag 1972-1975 Avro, medewerking Wie van de drie, Sterallures, presentatie Een leven in beeld en Sonja &#8216;s avonds. Priv\u00e9: getrouwd met regisseur Egbert van Hees 1975-1996 Vara, Sonja talkshows (Sonja&#8217;s Goed Nieuws Show, Sonja op Dinsdag, Sonja op maandag, Sonja op donderdag en Sonja op zaterdag). Priv\u00e9: getrouwd met architect Abel Cahen 1997-2002 Dagelijkse talkshow Barend &#038; Witteman 2002-2004 Elk seizoen nieuwe serie masterclasses en portretten (o.a. Willem Nijholt, Mathilde Santing en Karel Appel) 2006 Het laatste programma: Sonja, over de vraag wat vijftig jaar televisie in Nederland teweeg heeft gebracht.<\/p>\n<p>\u2018Sonja\u2019, vanaf 4 november bij de Vara op Nederland 1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In november begint ze aan haar laatste programma, de vrouw die veertig jaar lang nationaal bezit was, uniek en onnavolgbaar, bejubeld en verguisd. In de bloeiperiode trokken haar shows twee, drie, soms wel vijf miljoen kijkers. Ze was de stem des volks, ze trok de kijker mee in haar meningen en emoties. Sonja Barend was een personage in de huiskamer. \u2018Je praatte terug alsof het een goede bekende van je was.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":3380,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[399,27],"tags":[2931],"acf":[],"author_name":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122937"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=122937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122937\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"AndorT","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=122937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=122937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=122937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}