{"id":122761,"date":"2006-10-07T12:55:00","date_gmt":"2006-10-07T10:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/een-zwart-gat-in-de-amerikaanse-wet\/"},"modified":"2006-10-07T12:55:00","modified_gmt":"2006-10-07T10:55:00","slug":"een-zwart-gat-in-de-amerikaanse-wet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/een-zwart-gat-in-de-amerikaanse-wet\/","title":{"rendered":"Een zwart gat in de Amerikaanse wet"},"content":{"rendered":"
\n

Mensen \u2018serieuze pijn\u2019 aandoen en zonder vorm van proces levenslang opsluiten wordt met de invoering van de Military Commissions Act wettelijk toegestaan in de Verenigde Staten. Wat als Amerika nu vraagt om uitlevering van een Nederlandse terreurverdachte?<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Deze week zet president Bush zijn handtekening onder een nieuwe wet die de ondervraging en de berechting van terreurverdachten regelt, de Military Commissions Act. Die naam is een zoethoudertje, schreef een jurist. Military Dictatorship Act dekt de lading beter. Want wat doet de wet? Het geeft de president (en zijn minister van Defensie) het recht om terreurverdachten te martelen. Het geeft de president (en zijn minister van Defensie) het recht om terreurverdachten te classificeren als \u2018enemy combatants\u2019. En het geeft de president (en zijn minister van Defensie) het recht om die \u2018vijandige strijders\u2019 levenslang op te sluiten zonder dat ze ooit voor een rechter verschijnen.<\/p>\n

Dat deed president Bush toch al, zult u zeggen \u2013 zie de omstreden ondervragingstechnieken, de geheime detenties en Guant\u00e1namo Bay. Ja, maar de president had zich die macht eigenhandig toege\u00ebigend. Nu heeft de volksvertegenwoordiging hem die macht gegeven. Daarmee is de Amerikaanse rechtsstaat aangetast.<\/p>\n

Guant\u00e1namo<\/b>
Op donderdagavond, enkele uren nadat de Senaat de nieuwe wet heeft aangenomen (vijfenzestig stemmen voor, vierendertig tegen; twaalf Democraten steunden de wet) belt advocaat Robert Kirsch, een van de vijfhonderd prominente advocaten die gedetineerden in Guanat\u00e1namo Bay vertegenwoordigen. Hij is woedend. \u2018Het is een zwarte dag voor Amerika. Twee jaar geleden, toen de foto\u2019s uit Abu Ghraib opdoken, sprak iedereen er schande van, nu zijn dergelijke praktijken in een wet gelegaliseerd.\u2019 Kirsch is de advocaat van zes Bosnische Algerijnen over wie VN eerder schreef. Ze werden in oktober 2001 in Sarajevo gearresteerd op verdenking van het beramen van een aanslag op de Amerikaanse ambassade. Drie maanden later werden ze vrijgelaten bij gebrek aan bewijs. Toen ze de gevangenis verlieten, werden ze gekidnapt door Bosnische en Amerikaanse veiligheidsagenten. Sinds januari 2002 zitten ze vast in Guant\u00e1namo Bay.<\/p>\n

Gebruikmakend van het habeas corpus-recht heeft Robert Kirsch de zaak van de Bosni\u00ebrs bij een rechtbank in Washington ingediend. De zaak is al enkele keren in hoger beroep geweest en wacht nu op de uitspraak van de rechter. Kirsch: \u2018Die zal op grond van deze wet de zaak niet ontvankelijk verklaren. Onze volgende stap is dan het Hooggerechtshof.\u2019<\/p>\n

Zelfs enkele Republikeinse senatoren weten dat de Military Commissions-wet tegen de grondwet indruist. Toch stemden ze v\u00f3\u00f3r, blijkbaar in de hoop dat het Hooggerechtshof de wet, of onderdelen van de wet, ongrondwettelijk zal verklaren. Misschien.<\/p>\n

Europese Hof<\/b>
Kirsch verwacht dat de zaak van de Bosni\u00ebrs als eerste het Hof zal bereiken. Maar zelfs met een gunstige uitslag, zijn zijn cli\u00ebnten niet vrij.<\/p>\n

Het betekent alleen dat het Congres een betere wet zal moeten aannemen. Daarom heeft Kirsch de zaak van de Bosni\u00ebrs ook aanhangig gemaakt bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Als dat de zaak accepteert, zal het voor het eerst zijn dat een Europese rechtbank zich met Guant\u00e1namo bemoeit. Kirsch hoopt voor zijn cli\u00ebnt Lakhdar Boumediene (de andere vijf zullen volgen) op een uitspraak van het Hof die de regering van Bosni\u00eb dwingt om alle diplomatieke kanalen aan te wenden om hem vrij te krijgen.<\/p>\n

De nieuwe Amerikaanse wet zal ook op andere manieren een rol in Europa spelen. Wat als een Europees staatsburger als een \u2018vijandige strijder\u2019 wordt geclassificeerd en daarmee in het nu legale zwarte gat van de Amerikaanse rechtsstaat verdwijnt? Nederland wordt met deze vraag direct geconfronteerd in de uitleveringszaak van de Iraakse Nederlander Wesam al D. Amerika beschuldigt hem van betrokkenheid bij aanslagen tegen Amerikaanse militairen in Irak. De advocaat van Al D., Victor Koppe, verwacht dat de minister binnen enkele weken definitief zal beslissen over de uitlevering. Amerika heeft Nederland beloofd dat Al D. niet aan het gewone strafrecht zal worden onttrokken door hem als \u2018enemy combatant\u2019 te classificeren. Maar wat is die belofte waard, nu de nieuwe Military Commissions-wet de president en het ministerie van Defensie het recht geeft om terreurverdachten die classificatie te geven?<\/p>\n

Als een Nederlandse onderdaan bestempeld wordt als een \u2018vijandige strijder\u2019 kan hij wettelijk levenslang in een cel verdwijnen zonder ooit een rechter te zien. Is een Nederlandse minister bereid dat risico te nemen, afgaande op een belofte van de Amerikaanse overheid? Hebben we niet net een Kamerdebat gevoerd over de leugen van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice? Zei premier Balkenende onlangs niet: \u2018Dit soort zaken moet je niet te veel hebben\u2019?<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Wat staat er in de Military Commissions Act?<\/h3>\n

Ondervragingstechnieken <\/b>
Martelen mag volgens deze wet niet. Maar de wet geeft de president het recht om zelf te bepalen welke \u2018enhanced interrogation techniques\u2019 (verhoogde ondervragingstechnieken) onder de Geneefse conventie zijn toegestaan. De wet probeert een onderscheid te maken tussen \u2018extreme\u2019 pijn \u2013 martelen \u2013 en \u2018serieuze\u2019 pijn, wat geen martelen zou zijn. En dus denkt de kritische Republikeinse senator John McCain, die uiteindelijk voor de wet stemde, dat onderkoeling en het ontzeggen van slaap niet zijn toegestaan en concludeerde de Wall Street Journal dat dit wel mag. Welke \u2018technieken\u2019 de president de CIA toestaat, zullen we niet te weten komen, want volgens de wet hoeft de president geen lijst met toelaatbare technieken bekend te maken. Er is een uitzondering. De wet noemt verkrachting bij name. Dat is volgens de wet geen martelen.<\/p>\n

Vijandelijke strijder <\/b>
De wet verbreedt de definitie van \u2018illegale vijandige strijders.\u2019 Daar kunnen buitenlanders onder vallen die in hun eigen land opgepakt worden. Maar ook wettige Amerikaanse ingezetenen en volgens sommige juridische experts (hier is onduidelijkheid over) zelfs Amerikaanse staatsburgers. Niet alleen mensen die \u2018vechten\u2019 tegen de Verenigde Staten en \u2018hun bondgenoten\u2019, maar ook zij die \u2018material support\u2019 (materi\u00eble steun) aan terroristen verlenen, kunnen als vijandige strijder worden geclassificeerd. \u2018Material support\u2019 is een rekbaar juridisch begrip. Onlangs werd een man in New York voor \u2018material support\u2019 aan terroristen gearresteerd. Hij verkocht televisieschotels waarmee de zender van Hezbollah ontvangen kan worden.<\/p>\n

Habeas Corpus <\/b>
Wie eenmaal het plakkaat \u2018strijder\u2019 draagt kan voor onbepaalde tijd \u2013 zelfs voor het leven \u2013 worden opgesloten. De gedetineerde is zelfs het zogenaamde habeas corpus-recht kwijt, het onvervreemdbare recht om de gevangenhouding voor een rechter aan te vechten. Dit recht is zo oud als de Magna Carta (1215) en is verankerd in de Amerikaanse grondwet. Niettemin gooit deze wet het habeas corpus-recht overboord.<\/p>\n

Militaire tribunalen <\/b>
Als het de overheid belieft, dan kan de \u2018vijandelijke strijder\u2019 door een militair tribunaal veroordeeld worden (de gedetineerde heeft geen r\u00e9cht hierop). Belastende verklaringen, afgenomen van getuigen die wellicht zijn gemarteld of onder druk zijn gezet zijn toelaatbaar als de rechter ze \u2018relevant\u2019 acht.<\/p>\n

Geneefse conventies <\/b>
Een gedetineerde terreurverdachte kan nooit een aanklacht indienen tegen de overheid of iemand die in overheidsdienst werkt op basis van schending van de Geneefse conventies. Aangezien de wet met terugwerkende kracht \u2013 tot 26 november 1997 \u2013 van kracht is, betekent dit in praktijk een \u2018get out of jail\u2019-kaart voor iedere Amerikaan die beschuldigd wordt van oorlogsmisdaden of schendingen van mensenrechten.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mensen ‘serieuze pijn\u2019 aandoen en zonder vorm van proces levenslang opsluiten wordt met de invoering van de Military Commissions Act wettelijk toegestaan in de Verenigde Staten. Wat als Amerika nu vraagt om uitlevering van een Nederlandse terreurverdachte?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,71,69,193,2041,1741,493,1753],"tags":[2925],"acf":[],"author_name":"Freke Vuijst","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=122761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122761\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Freke Vuijst","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=122761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=122761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=122761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}