{"id":122167,"date":"2006-11-04T10:48:00","date_gmt":"2006-11-04T08:48:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/ja-vroeger\/"},"modified":"2006-11-04T10:48:00","modified_gmt":"2006-11-04T08:48:00","slug":"ja-vroeger","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/ja-vroeger\/","title":{"rendered":"Ja vroeger\u2026"},"content":{"rendered":"
\n

Een klein gezelschap van twee vrouwen, drie mannen, die net beginnen aan een uitgebreide lunch, terwijl de lijsttrekkers van de verschillende partijen op de radio nog bezig zijn degens te kruisen, vliegen af te vangen, punten te scoren, enfin, vul maar in.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Wij luisterden niet naar hen maar naar iets beschaafds, zachts, klassieks op de achtergrond, en zelfs daar luisterden we niet naar, want aan tafel moet gepraat, zeker als je elkaar niet zo goed kent.<\/p>\n

Iemand stemde altijd GroenLinks maar twijfelde, iemand was van de PvdA maar twijfelde ook, nog een GroenlLinkser meldde zich en de rauwdouwer onder ons dacht aan de SP. Links clubje. Ik was de enige die de laatste keren VVD had gestemd, en zelfs dat werd me niet kwalijk genomen. De tijden zijn na Fortuyn gek genoeg minder onverzoenlijk geworden, de turbulentie heeft de tegenstelling links-rechts gerelativeerd, er wordt niet meer in de ban gedaan, het onconventionele deel van GroenLinks en de sociale VVD\u2019ers, dat zijn licht kibbelende partners die een heel draaglijk huwelijk onderhouden. Pas toen ik opperde: wie weet ditmaal Balkenende, werd het de aanwezigen te gortig.<\/p>\n

Het grappige was wel dat we een kwartier later met weemoed spraken over Lubbers: dat die man zo fijn kon regeren zonder dat hij er iemand mee lastigviel, dat hij handig was en slim, goed met iedereen en vooral met vrouwen. Er steeg een zoele lucht op in de kamer, het was de collectieve vertedering die zich deed gelden.<\/p>\n

Tot ik bedacht: \u2018Dat hadden we zestien jaar geleden ook niet over hem gezegd.\u2019 Nee, zei iemand toen, want de kruisraketten. En de harde ingrepen in de WAO, of was het nou de WW? De eerlijkheid gebiedt te vermelden dat geen van ons daar persoonlijk ooit veel mee te maken had gehad. Maar ineens werden we zestien jaar jonger en wisten weer hoe we de geschiedenis hadden beleefd toen het nog geen geschiedenis was. In zwart en wit en niks geen pastel. Het verleden is een toverlantaarn en kleurt alles roze.<\/p>\n

Zit dat er ook in voor Balkenende, over een tijdje? Hij is veel minder de charmeur dan Lubbers, zijn ingehouden drift doet me aan Den Uyl denken, dat enorm gepikeerde, dat hem kan overvallen. Maar premiers worden ongewild tot de stempel van hun tijd, en denk je aan ze, dan denk je automatisch aan toen je jonger was: dat is bijna altijd vleiend.
En omdat de politieke meningsverschillen in deze verkiezingsstrijd zo miniem zijn, en de agenda zo beperkt dat je niet zozeer aan een premier denkt, maar aan een goeie uitvoerder, desnoods van het christen-democratische gedachtegoed, waar ik in beginsel niets in zie, omdat ondanks het kabaal toch vooral de lauwheid overheerst, durf ik u mee te nemen naar een ander onderwerp, dat hier weinig tot niets mee te maken heeft.<\/p>\n

Mijn moeder.<\/p>\n

Ik reed honderdzeventig kilometer maar toen was ik ook ergens. Bij het graf van mijn moeder. (En mijn vader trouwens, die ik altijd vergeet.)<\/p>\n

Het was daar een dooie boel. Er zijn mensen die dan op een bankje gaan zitten en beginnen te praten. Ik kan dat niet goed. Ik keek naar de letters op de steen die keihard vertelden dat ze dood was. De vorige keer kon ik die letterlijkheid niet verdragen. Nu wel, mijn ogen bleven droog en de gehoopte motregen bleef uit.<\/p>\n

Ik probeerde aan dingen van vroeger te denken, hoe zij was geweest, hoe ik, en of ik de dingen niet had ingepakt in roze pakpapier met een dito strik erop. Ik was toch ook kwaad geweest op haar. Ik was bij tijd en wijle gek geworden van haar nervositeit, haar dwingelandij, haar passieve en toch agressieve karakter?<\/p>\n

Niets. De laatste ruzie die ik me kan herinneren, was op haar ziekbed, zij was al behoorlijk ver heen, maar onverminderd onredelijk: ik vond dat een teken van veerkracht en gezondheid, en slikte.<\/p>\n

Niks onzichtbaars hoor, ik kan heel duidelijk slikken zodat niemand mijn arbeid over het hoofd ziet. Van mijn moeder geleerd. Pas in de auto, op weg naar huis, begon ik te vloeken.<\/p>\n

Maar zelfs de woede van toen wil niet meer tot leven komen, ik kijk naar het gras en de bomen, en vooral naar een afgerond beeld van haar: van zo lang tot zo lang, het was leuker toen ik nog boos op haar kon worden, en zelfs wel vijf minuten een hekel aan haar had, maar de tijd heeft het gevoel nu al uitgebleekt, zo leuk wordt het dus nooit meer.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een klein gezelschap van twee vrouwen, drie mannen, die net beginnen aan een uitgebreide lunch, terwijl de lijsttrekkers van de verschillende partijen op de radio nog bezig zijn degens te kruisen, vliegen af te vangen, punten te scoren, enfin, vul maar in.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[599,445,595,597],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=122167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/122167\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=122167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=122167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=122167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}