De baas in Huis<\/p>\n
Op de zaterdag v\u00f3\u00f3r de Ameri\u00adkaan\u00adse verkiezingen voor het Congres was mijn schoonmoeder Nancy Pelosi in New York en het was aan mij om de restaurantreservering te maken. Na een middag bellen bleek er in de hele stad geen tafel te krijgen en eindigden we in het steakhouse om de hoek. Een week later, vier dagen na de Democratische overwinning, is ze weer in de stad, wachtend op een aankomend kleinkind (\u2018future House Speaker on baby watch\u2019 koppen de kranten). Uiteraard is het meteen raak: iedereen wil de toekomstige Speaker van het Huis van Afgevaardigden in hun restaurant.<\/p>\n
De laatste zondag v\u00f3\u00f3r de ver\u00adkiezingen aten we nog koude rigatoni tijdens Get Out The Vote-campagnerally\u2019s in Connecticut. De pasta in aluminium bakken werd onveranderd geserveerd door een gehandicapte veteraan met \u00e9\u00e9n arm of een veel te dikke zwarte mevrouw in een rolstoel. In de vieze keuken van een lokaal campagnekantoor stonden dozen met campagnemateriaal. Naast de telefoon hingen de lijsten met namen die door campagne\u00admedewerkers moesten worden gebeld op verkiezingsdag: een lijst met namen van de \u2018African Americans\u2019, een lijst voor de \u2018Latino\u2019s\u2019 en een voor de lokale oorlogsveteranen.<\/p>\n
Dat alles was voor de uitslag: de electorale prehistorie. Twee dagen na de overwinning werd haar pasta geserveerd op Witte Huis-porselein tijdens een lunch met president George Bush. Onder de titel \u2018Who\u2019s the boss?\u2019 wordt de George and Nancy show in de Amerikaanse pers breed uitgemeten. Iedereen wil weten wat de twee bespreken achter gesloten deuren. Een van de onderwerpen was de naam van mijn toekomstige zoon, die elk moment geboren kan worden. \u2018Ik neem aan dat Georgie is overwogen, maar weer afgewezen?\u2019 vroeg de president. De eveneens aanwezige Dick Cheney zat er zwijgend bij.<\/p>\n
Inmiddels is de taak van schoonzoon verschoven naar het buiten de deur houden van de paparazzi op jacht naar de eerste foto van de Speaker\u2019s zesde kleinkind. Toen ik haar perswoordvoerster vroeg hoe roddelblad People buiten de kraamkamer te houden, antwoordde die opgelucht: \u2018Je bent de eerste vandaag die niet vraagt welke pasta er op het menu stond tijdens haar lunch met de president.\u2019<\/p>\n
Nu ieder restaurant haar wil hebben, hoeft ze niet meer te eten in het openbaar. We eten in de Upper East Side, waar de Franse topchef Daniel Boulud zelf komt koken in het huis van een van haar donateurs die zijn miljoenen ooit verdiende door plastic bekertjes op de markt te brengen. Het toekomstige kleinkind wordt in aria\u2019s live toegezongen. De Italiaanse tenor sluit af met een snikkend God Bless America, terwijl het gesprek aan tafel zich verschuift naar de vraag wie er al verzoeken om geld ontving van potenti\u00eble presidentskandidaten in 2008.<\/p>\n
Michiel Vos<\/p>\n
Ben Hur versus Kinky Schinky<\/p>\n
In het campagnegeweld aan de vooravond van de verkiezingen begint ook de innige relatie tussen regeringspartijen VVD en CDA flinke barsten te vertonen. Eind vorige week, tijdens het door Vrij Nederland georganiseerde verkiezingsdebat in Amsterdam, kwam het tot een forse aanvaring tussen Ben Verwaayen, voorzitter van de VVD-programmacommissie, en Jan Schinkelshoek, campagneadviseur van Balkenende. In een bomvol Odeon betoogde Verwaayen, topman van British Telecom, dat de verkiezingscampagnes van de grote partijen \u2018helemaal nergens\u2019 over gaan \u2013 behalve die van de VVD natuurlijk. Volgens de man die bij het Britse bedrijf ook wel bekend staat als \u2018Ben Hur\u2019, richten de partijen zich enkel en alleen op het gevoel \u2013 zoals ook blijkt uit de verkiezingsfilmpjes van het CDA, waarin Balkenende op bezoek gaat bij gezellige families op het platteland. \u2018Maar met gevoel kan ik geen beleid voeren. Uiteindelijk is dat slecht voor de politiek.\u2019<\/p>\n
Schinkelshoek, communicatiedirecteur bij de Rabobank Groep en kandidaat-Kamerlid voor het CDA, reageerde als door een wesp gestoken: als campagne\u00adadviseur is hij medeverantwoordelijk voor de televisiespotjes. \u2018Ik vind dat een grote simplificatie,\u2019 zei hij. \u2018De heer Verwaayen heeft kennelijk te lang in Engeland gewoond om te weten dat in \u00e9lke verkiezingscampagne terugkomt: \u201cHet gaat nergens over\u201d. Het gaat wel degelijk over iets. Alleen al om de simpele vraag: gaan we door op wat we bereikt hebben, of slaan we links af?\u2019<\/p>\n
Maar Verwaayen liet zich niet tot zwijgen brengen. \u2018Dat zijn slogans, dat is geen idee!\u2019 riep hij. En, over het CDA-verkiezingsprogramma: \u2018Jullie hebben zevenenzestig pagina\u2019s nodig om h\u00e9lemaal n\u00edks te zeggen, om helemaal geen \u00e9nkele keuze te maken!\u2019 Dat liet Schinkelshoek, die ooit als hoofdredacteur van de Haagse Courant \u2018Kinky Schinky\u2019 werd genoemd, niet over zijn kant gaan. Hij noemde het verkiezingsprogramma van de VVD \u2018een absoluut goedkoop pamflet!\u2019<\/p>\n
Inmiddels was Verwaayen niet meer te stoppen: ook de premier, die onlangs een dagje hoofdredacteur speelde van \u00e9\u00e9n pagina in De Telegraaf, kreeg ervanlangs. \u2018Heb ik gelezen,\u2019 zei Verwaayen. \u2018Daarin schrijft meneer Balkenende honderdvierenzestig keer op dat-ie trots is. En verder staat er helemaal niks!\u2019 Na afloop bleven de andere deelnemers aan het debat nog gezellig na om een biertje te drinken. Jan Schinkelshoek en Ben Verwaayen verlieten snel het pand, zonder een woord met elkaar te wisselen.<\/p>\n
Thijs Broer<\/p>\n
Nostalgisch Hakken<\/p>\n
Op de middelbare school had mijn broertje een duistere periode. Hij schoor zijn hoofd kaal, droeg trainingspakken en luisterde naar muziek van 150 beats per minuut. Dat kwam zo. Wij groeiden op in Overschie, op een kwartiertje fietsen van de Energiehal, waar in die tijd de beruchte gabberfeesten werden gehouden. \u2018Nightmare in Rotterdam.\u2019 De dreun drong door tot in onze slaapkamers. Samen met een buurjongen besloot mijn broertje het erop te wagen. \u2018Zesduizend man met kale koppen die in een industrieel complex staan te hakken. Dat gekke bekken trekken, stijf van de pillen. Iedereen die elkaar in de armen viel. Doodeng vonden we het.\u2019 Mijn broertje had zijn subcultuur gevonden. Pillen slikte hij niet, een echte gabber is hij nooit geworden. \u2018Ik was meer een zwabber,\u2019 zegt hij nu, \u2018een gabber die even in en uit de scene ging.\u2019 Twaalf jaar later ga ik met hem naar WORM, het podium voor cutting edge kunst en muziek in Delfshaven, waar ze \u2018A Tribute to Gabber\u2019 organiseren. Een hommage aan \u2018waarschijnlijk de belangrijkste muzikale bijdrage uit Nederland van de afgelopen twintig jaar\u2019. In de bovenzaal van het oude pakhuis zijn modepoppen met Australian-trainingspakken aangekleed en vitrines gevuld met platen.<\/p>\n
Hoofdgasten zijn de \u2018god\u00adfathers of gabber\u2019: dj Rob en dj Paul. Dj Rob stond aan de wieg van gabber in het Rotterdamse Parkzicht. De reputatie van Paul Elstak is minder smetteloos. \u2018Hij heeft gabber doen opkomen en weer laten verdwijnen,\u2019 doceert mijn broertje. \u2018Van die obscure gast uit de Energiehal werd hij opeens popster. Met \u2018Rainbow High In The Sky\u2019 werd gabber mainstream. In 1995 werd een onderzoek gepubliceerd waarin eenderde van alle Nederlandse jongeren zich gabber zei te voelen. Dat was het einde van dj Paul. De scene had een sterk wij-gevoel en het was heel erg als je een sell-out was.\u2019<\/p>\n
In WORM is de sfeer gemoedelijk, het publiek divers. De meesten zijn rond de dertig. Een meisje vertelt dat ze in haar gabbertijd \u2018op zoek was naar iets buiten mezelf wat in mezelf zit\u2019. Tegenwoordig mediteert ze. Een oude gabber met dreadlocks bezoekt nu illegale acid-feesten. Anderen zoeken het in de hardcore. Ze kijken nostalgisch terug op het midden van de jaren negentig. \u2018Het was die sfeer, h\u00e8?\u2019 zegt een oude gabber. \u2018Je was \u00e9\u00e9n.\u2019<\/p>\n
Dj Paul beweert dat hij gabber altijd heeft verdedigd tegen het imago van drugs en racisme. Dat hij door zijn oude aanhang werd bekogeld met eieren toen hij een hit had, vindt hij \u2018typisch Nederlands\u2019. \u2018Als je succes hebt, word je uitgescheten. Terwijl wij de poorten van Hilversum hebben geopend voor een heel ander soort muziek.\u2019<\/p>\n
Tot besluit vertonen Paul en Rob hun kunsten op de draaitafels. Hoofden beginnen werktuigelijk naar voren en achteren te bewegen, handen maken zaagbewegingen in de lucht. Het meditatiemeisje is niet te houden. \u2018Hardc\u00f3re\u2026?\u2019 verzucht mijn broertje.<\/p>\n
Maartje Duin<\/p>\n
Cultuur in crisis?<\/p>\n
Het was leuk om zo snel een vermoeden bevestigd te krijgen toen Arnon Grunberg het woord kreeg op de Nexus-conferentie 2006, afgelopen zaterdag gehouden in de Passengers Terminal van Amsterdam. Het onderwerp was de vraag of de klassieken nog wel iets betekenen, of de kunst nog wel de kunst is en of we op alle gebieden niet overspoeld worden door kitsch. Een fine fleur van westerse kunstenaars en intellectuelen, onder wie Roberto Calasso, Roger Scruton, Marc Fumaroli, Hendrik Hertzberg, Marlene Dumas, Alexander Nehamas en Jack Miles moesten tot een nieuwe definitie van westerse cultuur zien te komen, die volgens sommigen in \u2018crisis\u2019 verkeert.<\/p>\n
Grunberg wist wat hem te doen stond. Crisis, crisis, de mensheid heeft nooit anders dan in een crisis geleefd. De Bijbel is al een boek over een cultuur in crisis. Crisis is niets bijzonders en er is niets negatiefs aan. We worden er ook niet slechter van. \u2018Alle cultuur is een antwoord op onze wonden.\u2019 Je kunt ervan uitgaan dat alles van betekenis gebaseerd is op een crisis. Wanneer je je in een crisis bevindt, komen je beste eigenschappen boven.<\/p>\n
Grunberg was niet de enige die cultuur geen crisis wilde aanpraten. De Amerikaanse filosoof Alexander Nehamas (schrijver van Nietzsche: Life as Literature) was minstens zo gevat. \u2018Vroeger hadden we Homerus, nu hebben we Plato en Euripides,\u2019 \u00adciteerde hij vrij Aristofanes. Het is een oude gewoonte om alles van vroeger beter te vinden. De veelgesmade televisie vond hij een oceaan van nuttige kennis voor wie het weet te vinden. En iedereen weet toch dat het meeste op de wereld verschrikkelijk is? Worden er tegenwoordig geen romans meer gelezen (wat niet eens waar is)? Dan is men in goed gezelschap: de beroemde Engelse dichter Coleridge haatte romans.<\/p>\n
Maar zo makkelijk ontkwamen de feilen van de hedendaagse cultuur nu ook weer niet. Elke spreker was er goedgehumeurd in thuis. De Franse filosoof Marc Fumaroli bevestigde dat hij niets van de Amerikaanse communicatie-industrie moest hebben. Hij was niet tegen de opmars van nieuwe media, maar dat ging wel gepaard met veel \u2018bijkomende schade\u2019. De Italiaanse schrijver en uitgever Roberto Calasso wilde de klassieken niet al te zeer idealiseren, want daar is in het verleden door verschrikkelijke figuren mee geschermd. Hij las een citaat voor waarin de Hellenen en de klassieken werden opgehemeld. Het bleek van Hitler. Toen iedereen achter de tafel werd gevraagd om kort en bondig een onverwoestbaar kenmerk van de westerse cultuur te noemen, was het dezelfde Calasso die met een solide antwoord kwam: nieuwsgierigheid. Dat zag je niet zo in de Aziatische en Oost-Europese culturen. De excentrieke archeologe Ingrid Rowland verwoordde ondertussen wat iedereen op deze conferentie dacht: dat het niet te hopen is dat we in de toekomst onze identiteit zullen moeten ontlenen aan de vraag of we een Gap-jeans of een Levi-jeans dragen.<\/p>\n
Carel Peeters<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nancy Pelosi als schoonmoeder \/ CDA en VVD botsen in Odeon \/ Gabbers kijken terug \/ Arnon Grunberg bezweert de cultuurcrisis<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[2723,2505],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters, Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=121847"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121847\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters, Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=121847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=121847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=121847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}