{"id":121795,"date":"2006-11-18T12:34:00","date_gmt":"2006-11-18T10:34:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/kurt-schwitters-in-hannover\/"},"modified":"2006-11-18T12:34:00","modified_gmt":"2006-11-18T10:34:00","slug":"kurt-schwitters-in-hannover","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/kurt-schwitters-in-hannover\/","title":{"rendered":"Kurt Schwitters in Hannover"},"content":{"rendered":"
\n

Wie wil zien hoe bijzonder het is als kunst opgaat in leven, en leven compromisloos opgaat in de kunst, haaste zich nu naar de overzichtstentoon\u00adstelling van het werk van Kurt Schwitters. Het veelvormige oeuvre van de kunstenaar die rook aan alles wat er dreef, borrelde en gistte in die kunstzinnige stoofpan van de jaren tien en twintig.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

\u2018Alstublieft,\u2019 zegt de schrijver, en overhandigt het publiek zijn kersverse roman. \u2018Mijn werk zit erop. Heeft u nog vragen? Alleen over de inhoud van de roman graag.\u2019<\/p>\n

\u2018Alstublieft,\u2019 zegt de schilder, en leidt zijn bezoek rond over een tentoonstelling met recent voltooide doeken. \u2018Dit is wat ik het afgelopen jaar heb gemaakt. Ik heb onderzoek gedaan voor deze schilderijen, veel onderzoek, maar daarover wil ik het niet hebben. Ik beantwoord alleen vragen die gaan over het resultaat, over de betekenis van dit hier, mijn werk.\u2019
Het heeft iets fascinerends, vind ik, kunstenaars en schrijvers \u2013 velen in getal \u2013 die zo stellig zijn in hun weigering om het over iets \u00e1nders te hebben dan over hun werk zoals het er sec ligt, staat, hangt. Fascinerend, want wat een zelfverzekerdheid stralen die kunstenaars en schrijvers uit. Fascinerend, want als lammetjes zo gedwee volgt het publiek hen. Hoe hevig knikken mensen in de zaal mee met de pertinente kunstenaar of schrijver. Natuurlijk, we gaan het hebben over plotstructuren, karakterologische ontwikkelingen, muzikale opbouw, leidmotieven, kleurgebruik en penseelstreek. Alleen over dat \u2013 natuurlijk. Want dat is waar het kunstwerk over gaat, dit pure kunstwerk, dat de reden is van uw komst. En pure kunstwerken verlangen pure vragen, vragen die het pure kunstwerk het zuiverst tot hun recht doen komen. Zonder vervuiling, zonder achtergrondgeluiden en anekdotiek.<\/p>\n

Wat knap eigenlijk, bedacht ik laatst, toen ik een bekende schrijver wel h\u00e9\u00e9l beslist een enkele vragensteller uit de zaal de mond hoorde snoeren \u2013 met instemmend gemompel van de meerderheid van de aanwezigen. Wat knap dat iedereen blijkbaar precies wist waar de grenzen lagen van dit boek, van dit kunstwerk met al zijn grillige associaties, zijn bedoelde en onbedoelde boodschappen die in je hoofd bleven smeulen als een veenbrand. Wat knap dat iedereen blijkbaar heel nauwkeurig doorhad waar dit kunstwerk ophield en waar het begon, wat ertoe behoorde en wat niet. Wat knap ook dat iedereen wist hoe je daarover moest discussi\u00ebren, welke vragen je wel, en vooral welke vragen je niet mocht stellen aan de maker. In hemelsnaam n\u00ed\u00e9t de vraag naar het autobiografische gehalte (\u2018heeft u dat zelf ook meegemaakt?\u2019). In hemelsnaam n\u00ed\u00e9t de vraag naar de context (\u2018onder welke omstandigheden werkte u?\u2019). En in hemelsnaam niet een persoonlijke vraag (\u2018heeft de arbeid aan het kunstwerk op enige wijze uw kijk op de wereld veranderd?\u2019). In hemelsnaam niet, dat zou toch t\u00e9 onnozel zijn en onrecht doen aan het werk.<\/p>\n

En dus stellen we alleen vragen over wat er precies hangt, staat, ligt, of geschreven is. Alsof het kunstwerk, de roman, het muziekstuk, het beeldhouwwerk een oliebol is, die omhoog plopt uit kokendhete zonnebloemolie, goudgeel en gaar. Alsof kunst er ineens is, zonder voorgeschiedenis, zonder dwalingen en mislukkingen. Alsof kunst het beste zonder context begrepen kan worden.<\/p>\n

Het is niet waar. Het h\u00f3\u00e9ft niet zo. Het moet niet per se zo te zijn. Het gaat allemaal niet op als je naar het werk van de Duitse avant-gardist Kurt Schwitters kijkt. Kurt Schwitters werd in 1887 in Hannover geboren en stierf in een onbeduidend plaatsje in het Engelse Lake District, toen 1948 nog jong was. Hij werd maar zestig jaar oud.<\/p>\n

Schwitters schiep een oeuvre dat zo veelvormig was als de wolken die zich boven de bergen van het Lake District verzamelden. Hij schilderde, beeldhouwde, dichtte, deed performances, schreef verhalen, ontwierp reclames, was uitgever van tijdschriften en boekjes, organisator en impresario. Al dit werk in al die verschillende disciplines werd gemaakt en verricht vanuit \u00e9\u00e9n vaste grondgedachte: vergeet alle geboden en verboden die er bestaan rondom kunst. Verwerp de grenzen tussen disciplines, tussen wat banaal is en van belang, tussen kunst en kitsch, zin en onzin.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie wil zien hoe bijzonder het is als kunst opgaat in leven, en leven compromisloos opgaat in de kunst, haaste zich nu naar de overzichtstentoon\u00adstelling van het werk van Kurt Schwitters.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,57,151,55],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Lucette ter Borg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121795"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=121795"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121795\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Lucette ter Borg","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=121795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=121795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=121795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}