Economie<\/p>\n
Staat de grote stad weer op? Vergeleken met de ommelanden verloren de grote steden de afgelopen decennia terrein. Terwijl grote groepen laagopgeleide immigranten zich in de steden vestigden, trok de beter opgeleide, veelal witte stadsbevolking naar de randgemeenten. Het verschijnsel werd wel de white flight genoemd, de witte vlucht. De steden kwamen hiermee voor grote culturele en economische vraagstukken te staan, terwijl de randgemeenten zich vooral het hoofd braken over het uitbreiden van de woningvoorraad voor de middenklasse.<\/p>\n
Dat patroon lijkt doorbroken, blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Ruimtelijk Planbureau (RPB). Hoger inkomen in grote steden door veranderende verhuisstromen heet de publicatie (op www.cbs.nl), en daarachter ligt een gezamenlijk werkstuk van RPB en CBS, Inkomensdynamiek en achterliggende verhuisstromen (www.rpb.nl). Ankerpunt voor deze vaststelling is dat de inkomens in de stad, ten opzichte van het Nederlands gemiddelde, zijn toegenomen \u2013 behalve in Rotterdam (zie grafiek). De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: minder immigratie van laag opgeleiden en minder suburbanisatie.<\/p>\n
Nederland is, na decennia een immigratieland te zijn geweest, de afgelopen jaren een emigratieland geworden. Dat kunnen ze in de grote steden goed merken. Verwelkomde Amsterdam in 2001 per saldo nog bijna zesduizend immigranten, in 2005 ruilden per saldo tweeduizend mensen de hoofdstad juist in voor een woonplaats in het buitenland. In Rotterdam is de beweging nog sterker. De steden kregen dus minder laagopgeleide migranten binnen.<\/p>\n
Daar komt bovenop dat de witte vlucht afneemt. In Den Haag is het zogeheten binnenlandse verhuissaldo zelf nul; in Amsterdam is het gehalveerd; alleen in Rotterdam blijft het uit de stad wegtrekken van de middenklasse hardnekkig. Dit verklaart mede waarom de inkomensstijging in Rotterdam tegenvalt, vergeleken met Amsterdam en Den Haag.<\/p>\n
Want vertrekkers hebben een veel hoger inkomen dan aankomers. In Amsterdam verdient een vertrekker gemiddeld honderdtwintig procent van het landelijk gemiddelde inkomen; terwijl een aankomer maar tachtig procent van het gemiddelde beurt. In Rotterdam is dat verschil nog groter. Een vertrekker verdient weliswaar maar een procent of vijf meer dan gemiddeld, maar een nieuwe Rotterdammer heeft een inkomen van slechts vijftig procent van de landelijke norm. Verminderen van de suburbanisatie draagt dus substantieel bij aan de welvaart van de stad.<\/p>\n
In het achtergronddocument schetsen CBS en RPB de dynamiek van verdienen en verhuizen in de stad als \u2018het roltrapmodel\u2019, wat een mooie metafoor is. \u2018Veel nieuwe vestigers, jongeren, maar ook immigranten, slagen er na verloop van tijd door scholing en arbeid in te stijgen op de maatschappelijke ladder, en daarmee ook een inkomensstijging te bewerkstelligen. Eenmaal gestegen op de ladder, vestigen velen van hen zich in een latere fase (weer) buiten de grote stad; de stad heeft daarmee voor sommigen een functie als emancipatiemachine,\u2019 schrijven de onderzoekers. Het punt is nu dat dit \u2018roltrapeffect\u2019 voor het gemiddelde inkomen in de stad neutraal is, zolang de aantallen nieuwkomers en \u2018carri\u00e8remakers\u2019 die blijven of vertrekken in evenwicht zijn. Aan de onderkant stappen mensen op, aan de bovenkant stappen ze eraf, maar in de tussentijd staan er steeds net zoveel mensen op de roltrap.<\/p>\n
De achterliggende tijd kan zo begrepen worden als een periode waarin het onderaan de roltrap stervensdruk was, terwijl de mensen halverwege de treden begonnen te beklimmen om zo met dubbele snelheid boven te komen: de stad uit. Nu is het onderaan wat rustiger en is de haast om boven te komen, getemperd. De stad als \u2018emancipatiemachine\u2019 kan weer haar normale werk doen.<\/p>\n
Als dit een trendbreuk is, en daar lijkt het op, is dat goed nieuws. Want met het verlichten van de economische problemen van de grote steden, wordt uiteraard ook het slechten van culturele barri\u00e8res een stuk gemakkelijker. Voor je het weet, staan de inwoners gezellig samen op de roltrap te babbelen over de potentie van hun stad.<\/p>\n
Grafieken:<\/p>\n
Migratie en de grote stad<\/p>\n
Bron:<\/p>\n
CBS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Economie Staat de grote stad weer op? Vergeleken met de ommelanden verloren de grote steden de afgelopen decennia terrein. Terwijl grote groepen laagopgeleide immigranten zich in de steden vestigden, trok de beter opgeleide, veelal witte stadsbevolking naar de randgemeenten. Het verschijnsel werd wel de white flight genoemd, de witte vlucht. De steden kwamen hiermee voor […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Frank Kalshoven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=121003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/121003\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Frank Kalshoven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=121003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=121003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=121003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}