{"id":120579,"date":"2007-01-06T15:04:00","date_gmt":"2007-01-06T13:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/honderdduizend-ouderen-wacht-de-bijstand\/"},"modified":"2007-01-06T15:04:00","modified_gmt":"2007-01-06T13:04:00","slug":"honderdduizend-ouderen-wacht-de-bijstand","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/honderdduizend-ouderen-wacht-de-bijstand\/","title":{"rendered":"Honderdduizend ouderen wacht de bijstand"},"content":{"rendered":"
\n

Ouderen worden steeds rijker, kopten de kranten aan het einde van het vorige jaar, en dat klopt als wordt gekeken naar de hoofdconclusies van het rapport De toekomstige inkomenspositie van ouderen dat demissionair minister van Sociale Zaken Aart Jan de Geus toen naar de Kamer stuurde. Maar eerlijk gezegd wisten we dat al. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Een wakkere verslaggever had een ander bericht gemaakt: \u2018Honderdduizend ouderen wacht de bijstand\u2019, had ze gekopt.<\/p>\n

Het beeld dat oprijst uit het heerlijke rapport van Sociale Zaken \u2013 tjokvol zorgvuldig rekenwerk \u2013 is vooral dat van het ontstaan in de komende decennia van een zilveren middenklasse. Als gevolg van, onder veel meer, een hogere arbeidsparticipatie van vrouwen en meer opgebouwde pensioenrechten, worden komende generaties vijfenzestigplussers welvarender, en die welvaart slaat vooral neer bij de middengroepen. De twintig procent rijkste ouderen zullen zich in 2030 een kleiner deel van het grijze inkomen toe-eigenen dan nu het geval is, van bijna achtendertig naar vierendertig procent. Maar ook de armste twintig procent vijfenzestigplussers krijgt een kleiner deel van het totale grijze inkomen: van dik elf naar minder dan tien procent. De middengroepen verwerven een navenant groter deel van het inkomen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Worden de armen en rijken dan armer? Nee. Omdat het totale inkomen van ouderen fors stijgt \u2013 het gemiddelde gaat van grofweg vijfentwintigduizend naar zevenendertigduizend per jaar tussen nu en 2030 \u2013 zullen praktisch alle ouderen in 2030 beter af zijn dan nu het geval is. De armen en de rijken worden alleen minder snel welvarender dan de middengroepen.<\/p>\n

Toch is er aan de onderkant van de inkomensverdeling van ouderen reden tot bezorgdheid. Die zorg begint bij de snel groeiende groep die geen recht heeft op een volledige AOW-uitkering. Deze ondermijning van de volksverzekeringsgedachte die de AOW altijd heeft gekenmerkt, heeft twee oorzaken. Nederlanders die een tijdje in een buitenland hebben gewerkt, verliezen voor elk jaar in het buitenland twee procent AOW-rechten. En voor immigranten die na hun vijftiende in Nederland zijn komen wonen, geldt dat ook: twee procent korting voor elk jaar dat ze hier niet verbleven. In 1995 ging dit om relatief kleine groepen: honderdduizend mensen elk. Maar in 2030, verwacht Sociale Zaken, zullen in totaal 1,3 miljoen mensen alleen recht hebben op een gedeeltelijke AOW-uitkering. De eerste pijler onder het Nederlandse pensioensysteem wankelt.<\/p>\n

Natuurlijk leidt dit niet in alle gevallen tot inkomensproblemen. Voormalige expats met een goed aanvullend pensioen zullen de korting op hun AOW\u2019tje minzaam vaststellen. Er zijn ook mensen die in plaats van Nederlandse AOW, Belgische of Duitse pensioenen gaan ontvangen.<\/p>\n

Maar toch zal ook de groep probleemgevallen snel in omvang toenemen. Het gaat vooral om immigranten \u2013 die blijkbaar op de arbeidsmarkt nooit een aanvullend pensioen hebben kunnen opbouwen \u2013 en die naast hun onvolledige AOW een beroep zullen moeten doen op de bijstand. Zoals gezegd, verviervoudigt het beroep op dit vangnet van vijfentwintigduizend tot honderdduizend huishoudens in de periode tot 2030. Dit staat gelijk aan een toename van 1,5 procent van de vijfenzestigplussers tot vier procent van alle oudere Nederlanders.<\/p>\n

Het is een vreemde ontwikkeling. De AOW doorbrak ooit de logica \u2018oud dus arm\u2019 \u2013 een groot goed -\u2013 maar in de toekomst wordt een nieuw soort vervelende logica ge\u00efntroduceerd: wie oud en arm is, is een immigrant.<\/p>\n

De vragen die het rapport dus oproept, zijn van fundamentele aard. Is een verzekering die straks 1,5 miljoen Nederlanders onvolledige dekking geeft nog wel een volksverzekering? Moeten Nederlanders die afstevenen op een onvolledige AOW-uitkering niet nadrukkelijker de keuze krijgen zich voor de AOW bij te verzekeren, bijvoorbeeld door hun premieachterstand in te halen tijdens het werkzame leven? Moet de aanvulling op een (problematische) onvolledige AOW-uitkering wel in handen zijn van de Sociale Dienst, of ligt het meer voor de hand de AOW-verstrekker, de Sociale Verzekeringsbank, deze taak te laten uitvoeren?<\/p>\n

En dan heb ik het nog niet eens over de vraag wie dit alles moet betalen. Gezien de te verwachten inkomensontwikkeling (en \u2013verdeling) zou een beetje intragenerationale solidariteit van de zilveren middenklasse in elk geval op zijn plaats zijn.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ouderen worden steeds rijker, kopten de kranten aan het einde van het vorige jaar, en dat klopt als wordt gekeken naar de hoofdconclusies van het rapport De toekomstige inkomenspositie van ouderen dat demissionair minister van Sociale Zaken Aart Jan de Geus toen naar de Kamer stuurde. Maar eerlijk gezegd wisten we dat al.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1533,1685,595],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Frank Kalshoven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/120579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=120579"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/120579\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Frank Kalshoven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=120579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=120579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=120579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}