‘Mijn leven bestaat uit aanlopen,’ zegt schrijver A.L. Snijders. ‘Het maken van een aanloop is het kenmerk van mijn leven. Niet de sprong.’<\/p>\n
Deze uitspraak is ook van toepassing op zijn oeuvre. Snijders is een meester in het genre van het zeer korte verhaal, door hem zkv genoemd. Eind vorig jaar verscheen bij de bibliofiele uitgeverij AFdH de prachtig vormgegeven bundel Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk<\/em>, in een oplage van vijfhonderd exemplaren. Die was binnen de kortste keren uitverkocht. ‘Zelden een boek in handen gehad waarbij inhoud en uiterlijk zo met elkaar in gesprek zijn, zo elkaars schoonheid weerspiegelen,’ vond een recensent.<\/p>\n De schrijver L.H. Wiener noemde de zkv’s ’tot filosofische proporties uitgewerkte anekdotes, haarfijn opgemaakt en met humor geserveerd’.<\/p>\n ‘De kleine taferelen bestrijken de breedte van het leven, in het bijzonder dat van hemzelf,’ schreef Snijders’ jonge collega Tommy Wieringa. ‘In een stijl die in de Nederlandse literatuur door vrijwel niemand wordt overtroffen.’<\/p>\n Dat stemt nieuwsgierig, en ja: de lof blijkt terecht te zijn. Als je Snijders’ miniaturen begint te lezen, stelen ze je hart. Ze gaan vaak over mooie zinnen van zijn favoriete schrijvers, over wat iemand tot een goede schrijver maakt. Je krijgt meteen de drang er stukjes uit voor te lezen aan wie zich ook maar in je omgeving bevindt.<\/p>\n Er is inmiddels een tweede druk van duizend exemplaren verschenen. Geen oplage waarmee Snijders een grote lezersschare zal bereiken. Blijft hij een writer’s writer<\/em>?<\/p>\n ‘Ik heb in ernst 336 keer geprobeerd een roman te schrijven en dat is 336 keer mislukt.’<\/p><\/blockquote>\n A.L. Snijders, pseudoniem van Peter M\u00fcller (1937), studeerde Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. Hij gaf les aan verschillende scholen en opleidingen. De laatste twaalf jaar tot zijn pensioen was hij docent Nederlands aan de Politie Opleidingsschool in Lochem. Daarnaast was hij columnist voor Het Parool<\/em> en enkele regionale kranten. Met zijn vrouw \u2013 de vijf kinderen zijn al lang de deur uit \u2013 woont hij in drie aan elkaar gebouwde oude boerenhuizen in het buurtschap Klein Dochteren, in de Achterhoek.<\/p>\n ‘Ik ben mijn leven lang een briefschrijver,’ zegt hij in zijn geheimzinnige, duistere, met kunst overladen woonvertrek. ‘Daar is alles mee begonnen. Ik houd ontzettend van brieven schrijven, of eigenlijk, van handgeschreven brieven versturen en die een beetje versieren. Ik houd van de envelop, van de postzegel, ik houd ervan aan de postzegel te likken, en het mooiste is de plof waarmee hij in de brievenbus valt. De columns en de zeer korte verhalen kwamen voort uit zo’n brief. Een vriend liet er een lezen aan Jan Vrijman, onder de naam Journaille columnist van Het Parool<\/em>. Die constateerde dat er veel opmerkelijke dingen in stonden die niet op mijzelf betrekking hadden en zag een nieuwe columnist in mij. Wouter Gortzak nam me meteen aan.’<\/p>\n De zkv’s schreef hij eerst alleen voor zichzelf, later voor een uitverkoren groepje vrienden. ‘Toen ik e-mail kreeg, groeide de club. Ik ben met een stuk of veertig lezers begonnen, in de loop der jaren zijn het er ongeveer tachtig geworden, via het proc\u00e9d\u00e9 zwaan-kleef-aan.<\/p>\n Ik m\u00f3\u00e9t schrijven. Aanvankelijk had ik het plan elke dag een zeer kort verhaal te schrijven, 365 stukjes per jaar. Ik zou mijzelf niet censureren, ik wilde intu\u00eftief schrijven, zoals de Amerikaanse schrijver James Salter in zijn korte verhalen. Dat voorgenomen aantal heb ik niet gehaald.’<\/p>\n Een paar enthousiaste geadresseerden, onder wie Paul Abels van uitgeverij AFdH, vonden dat de verhaaltjes in druk moesten verschijnen. Snijders, die nooit zelf een uitgever heeft benaderd – ‘daar ben ik te wezelachtig voor’ – liet zich overhalen omdat het een hobbyuitgeverij betrof.<\/p>\n De ondertitel van Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk<\/em> luidt: 336 zkv’s. De bundel bevat alle stukjes die Snijders heeft geschreven tussen 2001 en 2004.<\/p>\n ‘Ik heb in ernst 336 keer geprobeerd een roman te schrijven en dat is 336 keer mislukt,’ zei de schrijver in het VPRO-radioprogramma De avonden<\/em> over het genre. Nee, er is geen selectie gemaakt, vertelt Snijders nu. ‘Dit is de manier waarop ik het wil. Het is iets principieels. Er \u00eds helemaal geen goed of slecht. Ik geef een vuilnisbak, iedereen kan er zijn eigen prop uit halen.’<\/p>\n Achteloos: ‘Mijn gebied is het toeval, het zie-maar, het flodderige. Maar niemand anders dan ik bepaalt: dit zinnetje moet z\u00f3 staan, en die zin z\u00f3.’ Waarna hij verwijst naar een van zijn lijfspreuken: ‘Niemands meester, niemands knecht.’<\/p>\n ‘Het gaat mij in de literatuur om het geschrevene,en niet om de schrijver zelf.’<\/p><\/blockquote>\n In het verhaaltje ‘Stempelfabriek’ brengt Snijders onder woorden waar het hem om gaat in een zkv. Hij heeft het over Marie Reddingius, ‘in 1951 een prachtig meisje van twintig jaar.’ Ze maakt intrigerende schilderijen. Als ze tegen de vijftig loopt \u2013 ‘ze is nog mooier dan in 1951’ \u2013 gaat ze zich vreemd gedragen: ze ontbloot zich bij het passeren van een trein.<\/p>\n ‘Haar leven ga ik niet beschrijven, dat hoeft niet in een zeer kort verhaal. In een zkv gaat het zelfs niet om de essentialia van een leven – dat is wel de wens van de meeste literatuurkenners, maar niet van mij. Mijn opvatting is: een zkv is een willekeurige punt uit de taart. Dit is geen bevlieging, maar een langjarige opvatting.’<\/p>\n A.L. Snijders wil geen bekende Nederlander worden. ‘Ik ben al oud, mijn hele leven heb ik op de radio en de tv de ge\u00efnstitutionaliseerde literatuur gezien. Al die oppervlakkige dingen weet ik al tientallen jaren. Ik voel mij als iemand die daar niet bij hoort. Ik wil niet graag dat andere mensen weten wat ik vind. Epicurus heeft gezegd: “Leef in het verborgene.” Die uitspraak vind ik z\u00f3 goed.’ Daarom koos hij ook een pseudoniem. En het is vast geen toeval dat hij zich voor in het boek op de rug gezien heeft laten afbeelden. Gefotografeerd door zijn vrouw. ‘Het gaat mij in de literatuur om het geschrevene,’ zegt hij, ‘en niet om de schrijver zelf.’<\/p>\n Voor iemand die geen deel wil uitmaken van het literaire wereldje in Nederland is een vreemde periode aangebroken. Deze maand heeft A.L. Snijders voor het eerst van zijn leven een contract afgesloten met een grote uitgeverij. Voor De Bezige Bij schrijft hij ‘een novelle in korte stukjes’ op basis van zes zkv’s over ‘Het meisje van George Neutra’.<\/p>\n Als zijn vriend Tommy Wieringa hem niet achter de vodden had gezeten, was het nooit gebeurd. ‘Tommy vroeg mij of ik zijn reisboek Ik was nooit in Isfahaan<\/em> wilde presenteren. Dat vond plaats in een Ethiopisch restaurant in Amsterdam. Een man die ik niet kende, maakte zijn entree als een koning, een supergoeroe. De menigte, opeengedrongen als haringen in een ton, week voor hem uiteen. Hij gaf iedereen een hand, mij ook. Ik klom op een stoel en hield mijn verhaaltje. Dat had succes. Daarna ging die Rode Zee w\u00e9\u00e9r open, en die “koning” gaf mij weer een hand, uit bewondering voor mijn toespraak. Dat was Robbert Ammerlaan. “Kom eens langs op de uitgeverij,” zei hij. Daar kwam steeds maar niets van. Tommy belde me op en drong erop aan dat ik het zou doen. Ik aarzelde, ik ben goed in het kennen van mijn eigen angsten. Bovendien wilde ik niet weg bij AFdH \u2013 niet alleen omdat ze zo mooi uitgeven, maar we komen bij elkaar over huis, nemen de dingen niet zo serieus.<\/p>\n “Waarom zou ik naar De Bij gaan?” vroeg ik Tommy, die bij die uitgeverij zit. Contact had mij trouwens ook gevraagd, maar ik, wezel, was daar niet op ingegaan. “Omdat De Bezige Bij voor de literatuur is, wat Shell is voor de snelweg,” zei hij.’ Snijders ging overstag.<\/p>\n ‘In de Van Miereveldstraat zie ik allerlei schrijvers gewoon op de trap. Dan denk ik: Jezus Christus, daar hoor ik eigenlijk niet bij. Het is mijn diepste overtuiging dat die hele literaire kunstwereld voornamelijk bestaat uit flauwekul, onzin en Wichtigmacherei. Dat geeft een gevoel van vervreemding. Ik heb helemaal niet het gevoel: mij is het nu ook gelukt. Trouwens, ik ben geen debutant, in de jaren negentig zijn vier boekjes met gebundelde columns van me verschenen bij Thomas Rap en een novelle, De incunabel<\/em>.’<\/p>\n Bij uitgeverij AFdH kunnen ze gerust zijn. A.L. Snijders blijft zkv’s schrijven en rondsturen. Waarnemingen, associaties en invallen blijven zich voordoen. En over zijn meest geliefde schrijvers heeft hij het laatste woord nog niet gezegd. ‘Mijn topvijf: John Cheever, Isaak Babel, Nescio. Haat is een deugd<\/em>, de brieven van Flaubert<\/em>. Negen verhalen<\/em> van Salinger. En Villa des Roses<\/em> van Elsschot. Dat is zo ontzettend goed, het beste boek in onze taal.’<\/p>\n Als er weer genoeg miniaturen zijn voor een bundeling, dan zal die bij AFdH verschijnen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" De literaire wereld vindt hij maar flauwekul, onzin en Wichtigmacherei. Maar A.L. Snijders, meester in het genre van het \u2018zkv\u2019, het zeer korte verhaal, begint er ondanks zichzelf nu toch deel van uit te maken. \u2018Een zkv is een willekeurige punt uit de taart.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-119869","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","article_type-klassieker"],"acf":[],"author_name":"Martje Breedt Bruyn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/119869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=119869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/119869\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martje Breedt Bruyn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=119869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=119869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}