Hoofdpijndossier generaal pardon<\/p>\n
Nebahat Albayrak is niet te benijden. De Turks-Nederlandse PvdA-politica was nog nauwelijks in functie als staatssecretaris van Vreemdelingenzaken, of ze werd al door Geert Wilders beticht van gebrek aan loyaliteit vanwege haar twee paspoorten. Het wachten is op de volgende aanval: Wilders heeft al geroepen dat hij nog maar net is begonnen. In dezelfde week kreeg Albayrak de tweede tik te verwerken, toen de SP \u00e9n haar eigen PvdA bedenkingen uitten over haar familiebanden met de directeur van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers: haar nicht Nurten Albayrak.<\/p>\n
Maar de discussie over Albayraks loyaliteit zou best eens in het niet kunnen vallen bij wat haar te wachten staat bij de uitvoering van haar eerste grote opdracht: het generaal pardon. Na de harde lijn van Rita Verdonk leek Albayrak als staatssecretaris een frisse start te kunnen maken met een humaner asielbeleid. Een dankbare taak, zou je zeggen. Maar ironisch genoeg zou juist dat langverwachte generaal pardon een molensteen om haar nek kunnen worden.<\/p>\n
Ingewikkelder<\/p>\n
De dag na de Tweede Kamerverkiezingen in november besloot een nipte Kamer\u00admeer\u00adderheid op initiatief van de PvdA dat er een generaal pardon moest komen. Tot grote woede van het CDA: de christen-democraten hadden zich jaren tegen zo\u2019n regeling verzet en vonden het schandalig dat de linkse meerderheid in de Kamer een nog te vormen kabinet op voorhand met zo\u2019n ingrijpende opdracht opzadelde.<\/p>\n
Al vroeg in de formatie kwam het pardon ter tafel. De PvdA wilde een ruimhartige regeling, net als de ChristenUnie, maar het CDA zette meteen de hakken in het zand: alleen een zeer beperkte regeling zou uitvoerbaar zijn. Urenlange gesprekken tussen PvdA\u2019er Jeroen Dijsselbloem, Piet Hein Donner van het CDA en Tineke Huizinga van de ChristenUnie in de marge van de onderhandelingen liepen op niets uit. Met een aantal andere moeilijke onderwerpen zoals de hypotheekrenteaftrek, het Irak-onderzoek en de fiscalisering van de AOW, bleef het generaal pardon als een schaakstuk op het bord, om in de eindronde te worden \u2018afgeruild\u2019.<\/p>\n
Pas in de laatste dagen van de formatie ging het CDA met een regeling akkoord. De PvdA kreeg in hoofdlijnen haar zin. Er ging gejuich op in vreemdelingenland, bij de linkse partijen en bij de linkervleugel van het CDA. Zembla maakte er een documentaire over, getiteld 26.000 blije gezichten. Maar doordat de PvdA had gestaan op een ruimhartig pardon, is de regeling weliswaar een stuk humaner geworden dan in de tamelijk strikte tegenvoorstellen van het CDA, maar is het ook veel ingewikkelder uit te voeren.<\/p>\n
In de onderhandelingen heeft de PvdA pertinent geweigerd een quotum aan het pardon te verbinden, vanuit de gedachte dat een rechtvaardig beleid voorop moet staan en niet de aantallen, zoals bij Verdonk vaak het geval was. Daardoor is voorlopig volstrekt onduidelijk hoeveel mensen precies voor het pardon in aanmerking komen. De ooit genoemde 26.000 gevallen die onder de oude Vreemdelingenwet vielen, hebben inmiddels deels een verblijfsvergunning gekregen, zijn deels uitgezet of zijn met onbekende bestemming vertrokken. Tegelijkertijd is het aantal gevallen toegenomen doordat veel \u2018oude wetters\u2019 kinderen hebben gekregen. Volgens schattingen ligt het aantal mensen dat onder het pardon zal vallen tussen de twintig- en veertigduizend.<\/p>\n
In het regeerakkoord staat dat de regeling zal gelden voor asielzoekers die hun aanvraag v\u00f3\u00f3r 1 april 2001 hebben ingediend, die Nederland niet tussentijds verlaten hebben, die in een of andere vorm van noodopvang hebben gezeten, en die geen misdrijven hebben gepleegd. In de uitvoering kunnen die bepalingen stuk voor stuk tot problemen leiden. Het kabinet heeft ervoor gekozen degenen die onder de regeling vallen direct te benaderen, en geen loket te openen waar asielzoekers zich kunnen melden. Zo moet een stortvloed van zinloze aanmeldingen worden voorkomen, inclusief de bijbehorende bezwaar- en beroepsprocedures. Maar dat betekent niet dat er helemaal geen procedures zullen komen.<\/p>\n
Verifieerbare ondersteuning<\/p>\n
In de laatste fase van de formatie waren PvdA en CDA het er wel over eens dat alleen asielzoekers die in de noodopvang hadden gezeten voor het pardon in aanmerking moesten komen. Maar over de definitie van noodopvang waren ze het volstrekt oneens. Het CDA wilde alleen offici\u00eble gemeentelijke noodopvang accepteren, maar dat zou volgens de PvdA onrechtvaardig zijn, alleen al omdat veel gemeenten helemaal geen offici\u00eble opvang h\u00e9bben. Uiteindelijk reikte Vluchtelingenwerk via de PvdA een listige suggestie aan: noodopvang volgens de definitie van het Handboek Terugkeer van de IND zelf. Daar kon het CDA, hoedster van het staand beleid, moeilijk bezwaar tegen maken. Maar die definitie is z\u00f3 ruim \u2013 \u2018elke vorm van verifieerbare ondersteuning (in termen van het verschaffen van onderdak en voorzien in levensonderhoud) die in een gemeente, door de gemeente zelf of een ander, beschikbaar is gesteld aan de vreemdeling\u2019 \u2013 dat ongeveer alle soorten opvang eronder vallen. Gevolg: de overheid kan niet volstaan met de offici\u00eble lijsten, maar moet ook op zoek naar de mensen die zijn opgevangen in de logeerkamer van de dominee of de gymzaal van de dorpsschool.<\/p>\n
In het regeerakkoord is vastgelegd dat de burgemeesters moeten gaan bepalen wie er in hun gemeente aan die criteria voldoen, omdat die beter zicht hebben op asielzoekers in hun gemeente dan de IND. Dat geldt misschien voor kleine, sociaal bewogen gemeenten, maar in de grote gemeenten is het al ingewikkelder. De eerste verontruste burgemeesters hebben zich al gemeld bij de PvdA met de vraag: wat krijgen wij nu op ons bord? En wat te denken van gemeenten waar rechtse partijen de dienst uitmaken? Gaan die net zo hun best doen iedere fortuinlijke asielzoeker in hun gemeente op te sporen?<\/p>\n
De coalitiepartijen zijn ook overeen gekomen dat mensen met een \u2018contra-indicatie\u2019 vanwege crimineel gedrag of oorlogsmisdrijven geen pardon zullen krijgen. Het CDA was het er wel mee eens dat mensen niet vanwege onbenulligheden als een winkeldiefstal uit de regeling geweerd mogen worden. Maar waar trek je de grens? Een offici\u00eble \u2018ongewenstverklaring\u2019 vanwege een ernstig misdrijf zou een graadmeter kunnen zijn. Maar onder Rita Verdonk zijn de grenzen zo opgerekt dat vreemdelingen al om kleinigheden ongewenst werden verklaard. En hoe moet het met asielzoekers die van oorlogsmisdrijven verdacht worden? Is verdenking genoeg, of moet er ook een veroordeling zijn?<\/p>\n
Zelfs de datum \u2013 asielaanvragen moeten voor 1 april 2001 zijn ingediend \u2013 kan tot twijfelgevallen leiden. Wat te doen als een asielzoeker voor 1 april in het land was, maar pas een paar dagen ern\u00e1 de mogelijkheid had asiel aan te vragen? Loes Vellenga, voorzitter van de Vereniging Asieladvocaten en \u2013juristen Nederland, noemt de regeling zoals die in het regeerakkoord staat \u2018arbitrair\u2019. Vellenga: \u2018Ik verwacht heel veel procedures.\u2019<\/p>\n
Tenslotte is er nog de IND, de overheidsdienst die de laatste jaren het harde beleid van Rita Verdonk heeft uitgevoerd. Juist die moet nu een succes maken van een ruimhartig pardon. Daar zal een flinke cultuuromslag voor nodig zijn. Jeroen Dijsselbloem, tot voor kort woordvoerder vreemdelingenzaken van de PvdA en lid van het onderhandelingsteam tijdens de formatie, zei laatst tijdens een debat in De Rode Hoed dat het hem geen gek idee leek als er een onafhankelijke commissie aangesteld zou worden om toezicht te houden op de uitvoering van het generaal pardon door de \u2018grondig verziekte\u2019 IND.<\/p>\n
Dat alles moet Nebahat Albayrak in goede banen gaan leiden. Zoiets wordt in Den Haag een \u2018hoofdpijndossier\u2019 genoemd: een klus die je nooit goed kan doen, wat je ook doet.<\/p>\n
Pitbull<\/p>\n
De rechtse oppositie maakt zich al klaar om de staatssecretaris het vuur na aan de schenen te leggen. VVD\u2019er Henk Kamp, tot voor kort minister van Defensie, stond indertijd als woordvoerder asielzaken bekend als pitbull. Nu hij terug is in de Kamer, stort hij zich weer op zijn oude missie: beperking van de immigratie. \u2018Ik ben ontzettend kwaad over dit generaal pardon,\u2019 zegt hij. \u2018Het is in alle opzichten slecht beleid. Het is onrechtvaardig voor de mensen die w\u00e9l uit Nederland zijn vertrokken. De immigratie neemt flink toe. Het zorgt voor aanzuigende werking. Dat de burgemeesters mogen gaan bepalen wie er voor het pardon in aanmerking komt, leidt tot maximale soepelheid. Ze gaan de regeling allemaal op hun eigen manier uitleggen. En zo\u2019n algemene regeling leidt tot een heleboel eindeloze procedures. De coalitie kan erop rekenen dat ik \u00e9lke fout van de staatssecretaris, \u00e9lk negatief effect van de pardonregeling breed ga uitmeten.\u2019<\/p>\n
Bij de PvdA zijn ze vooral trots op het generaal pardon. Wat de uitvoering betreft, houdt Hans Spekman, de nieuwe woordvoerder asielbeleid van de PvdA-fractie, zich op de vlakte. \u2018Ik verwacht hier en daar wel wat knelpunten,\u2019 zegt hij. \u2018Daar moet Albayrak bij de uitwerking van de regeling goed naar kijken.\u2019<\/p>\n
Intussen tekenen de eerste haarscheurtjes in de coalitie zich af: de interpretatie van de afspraken over het generaal pardon vertoont nu al accentverschillen. De PvdA spreekt graag over een \u2018ruimhartige\u2019 regeling. Maar Wim van de Camp, woordvoerder asielzaken bij het CDA, lijkt er toch iets anders over te denken. Hij zegt: \u2018Wij zullen het generaal pardon loyaal en fair steunen. Maar dat is iets anders dan royaal en fair.\u2019 De regeling moet staan als een huis, zegt Van de Camp. \u2018Anders komt er een stortvloed aan procedures. Iedere algemene regeling is per definitie onrechtvaardig. Ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris de regeling gaat uitwerken.\u2019<\/p>\n
Kortom: grote kans dat het generaal pardon Nebahat Albayrak tot een nationale kop van Jut gaat maken. Zelf blijft Albayrak optimistisch. Kort na haar aantreden op Justitie zei ze over de problemen die ze als staatssecretaris mag oplossen: \u2018Aan uitdagingen geen gebrek.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nebahat Albayrak kreeg het als staatssecretaris van Vreemdelingenzaken meteen zwaar te verduren. Maar de discussie over haar loyaliteit zou best eens in het niet kunnen vallen bij wat haar te wachten staat bij de uitvoering van haar eerste grote opdracht: het generaal pardon.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[183,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer, Robert van de Griend","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/118789"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=118789"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/118789\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer, Robert van de Griend","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=118789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=118789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=118789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}