{"id":118329,"date":"2007-03-31T12:39:00","date_gmt":"2007-03-31T10:39:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/guus-kouwenhoven-dit-is-een-absolute-nachtmerrie\/"},"modified":"2007-03-31T12:39:00","modified_gmt":"2007-03-31T10:39:00","slug":"guus-kouwenhoven-dit-is-een-absolute-nachtmerrie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/guus-kouwenhoven-dit-is-een-absolute-nachtmerrie\/","title":{"rendered":"Guus Kouwenhoven: \u2018Dit is een absolute nachtmerrie\u2019"},"content":{"rendered":"
\n

31-03-2007
Door Marian Husken en Harry Lensink<\/p>\n

Hij zat precies twee jaar en een dag vast. Vorige week heeft de rechter Guus Kouwenhoven voorlopig vrijgelaten. Een jaar eerder nog werd hij schuldig bevonden aan illegale wapenhandel tijdens de burgeroorlog in Liberia en veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. Mister Gus meent in hoger beroep zijn onschuld te kunnen bewijzen, zegt hij in een exclusief gesprek met Vrij Nederland. \u2018De basis van al deze ellende is \u00e9\u00e9n bron.\u2019 <\/p>\n

Hij heeft nog steeds dezelfde bril: getinte glazen, gouden montuur. Daaron\u00adder een stevig lichaam dat toch al vierenzestig jaren telt. Het is onmiskenbaar Guus Kou\u00adwen\u00adhoven die het pand van zijn advocate aan de Rotterdamse Westersingel binnenwandelt. Licht gebruind, wit overhemd onder zwart jasje. Gouden horloge, gouden armband. <\/p>\n

Maandag 19 maart verliet hij de gevangenis in Zoetermeer. Ondanks een lange detentieperiode is de in 2006 voor wapenhandel veroordeelde ondernemer niet zichtbaar veranderd. Maar dat is schijn, blijkt minuten later. Op het kantoor van raadsvrouwe Inez Weski trommelt hij veelvuldig met zijn vingers op tafel. Hoewel hij zonder stemverheffing verhaalt over zijn zaak, is de woordenstroom nauwelijks te stuiten. Ter illustratie toont hij foto\u2019s en documenten vanaf een laptop, waar hij verschillende usb-sticks in stopt. Die bevatten pagina\u2019s vol data over zijn zaak. \u2018Mijn hele cel stond vol mappen. Na een halfjaar mocht ik op een computer werken. Ik heb zesduizend uur in het dossier gestoken. Ik had toch tijd genoeg. En nog iedere keer als ik de stukken opnieuw lees, bijvoorbeeld verklaringen van getuigen, vind ik nieuwe inconsequenties en fouten.\u2019 Het monnikenwerk had in ieder geval meer effect dan het advies van de gevangenispsychiater. Smalend: \u2018Ze raadde me aan om elke dag een moment te reserveren om mijn problemen te overdenken: een zogenaamd piekerkwartiertje.\u2019 <\/p>\n

Kouwenhoven wil graag vertellen over het onrecht dat hem naar eigen zeggen is aangedaan. Toch maakt hij pas op de plaats. \u2018De rechter heeft de voorlopige hechtenis opgeschort. Ik wil de rechtsgang niet belemmeren door met u nu uitvoerig alle details van mijn zaak te bespreken.\u2019 Daarom is ook zijn raadsvrouwe Weski aangeschoven. Zij kan het verweer van haar cli\u00ebnt inkleuren. <\/p>\n

De Nederlands-Afrikaanse zakenman werd in maart 2005 gearresteerd. Na een rechts\u00ad\u00adgang van een jaar werd hij door de rechtbank in Den Haag schuldig bevonden aan illegale wapenhandel en tot acht jaar cel veroordeeld. In hoger beroep heeft het Hof nu besloten dat Kouwenhoven zijn zaak in vrijheid mag afwachten. De verdachte: \u2018Het was een enorme opluchting. Ik heb met het eerste voorarrest erbij twee jaar en een dag vastgezeten. Da\u2019s een lange tijd. Dan moet je toch nog effetjes weer wennen. Alhoewel, dat gaat gemakkelijker dan andersom. Hoewel ik honderd procent onschuldig ben, was ik bang dat de rechter me de twintig jaar zou geven die het Openbaar Ministerie had ge\u00ebist. Het is zo\u2019n absurde zaak, alles was mogelijk geweest.\u2019 <\/p>\n

Wat is volgens u de betekenis van de beslissing om u nu vrij te laten?<\/b>
Kouwenhoven: \u2018Het Hof heeft, ondanks dat men nog niet het hele dossier kent, mogelijk al gezien dat de gang van zaken tot nu toe toch wel twijfelachtig is. Vlak voor de laatste zitting had het OM twee verklaringen toegevoegd die extra belastend zouden moeten zijn. Voor het eerst in deze zaak stonden daarin nu eens duidelijk de data en de plaatsen aangegeven. En wat blijkt? Op die dagen was ik aantoonbaar in het buitenland. Ook de andere beweringen konden worden gelogenstraft. De rechters moeten ook hebben doorgehad dat die twee verhalen van a tot z zijn gelogen, althans dat hoop ik. Toch kondigde het OM aan nog meer van dat soort verklaringen te verzamelen. Daarbij kon men niet aangeven hoe lang ze daar nog mee bezig zijn.\u2019<\/p>\n

Wat waren dat voor verklaringen?<\/b>
Kouwenhoven: \u2018Ik zou nu plotseling onder meer voor mijn huis vijfendertig kindsoldaten hebben opgesteld; die zou ik hebben verteld wat ze moesten doen. Daarbij zouden ze allemaal honderd dollar hebben gekregen.\u2019
Weski: \u2018Gelukkig geeft men dom genoeg volstrekt ongeloofwaardige details. Er staat in die verklaringen ook een referentie naar een hinderlaag waarbij mensen gewond zijn geraakt. Die hinderlaag was in de tijd te traceren: 2 december 2001. Over de gewonden zijn destijds rapporten opgesteld, er zijn krantenberichten over, een van die mannen, meneer Fox, een werknemer van meneer Kouwenhoven, is overgevlogen naar een ziekenhuis en heeft maanden in revalidatie gelegen. Maar deze nieuwe getuige zegt dat hij drie dagen na de aanslag op een specifiek kruispunt meneer Fox heeft gezien \u2013 dat moet dan een spirituele ervaring zijn geweest.\u2019 <\/p>\n

Kouwenhoven: \u2018Ik zou als wraakactie persoonlijk vanuit mijn hotel Africa de opdracht hebben gegeven om een heel dorp uit te moorden. Ik zou de getuige op weg hebben gestuurd om wapens te halen bij een van mijn bedrijven. Maar het OM had moeten weten dat ik op 2 december niet in Liberia was. Ik zat in Ivoorkust. Dat staat in mijn paspoort. Ik snap niet dat ze zo\u2019n verhaal opschrijven als ze weten dat het niet klopt. Dat ze niet tegen die man zeggen: weg met u. Deze \u201cgetuige\u201d heeft het ook nog over een dorp dat honderd kilometer van de aanslag ligt; hij heeft dus het \u201cverkeerde\u201d dorp uitgemoord. Vervolgens vertelt hij dat hij me na zijn gruweldaden belt en zegt: \u201cDe missie is volbracht, het dorp is vernietigd. Iedereen is vermoord en de overlevenden zijn gevlucht.\u201d Tien dagen later zou ik hem als beloning persoonlijk veertienhonderd dollar hebben gegeven. Maar toen zat ik in Parijs. Ook dat kan ik aantonen.\u2019 <\/p>\n

Toch zijn de beschuldigingen aan uw adres \u2013 wapenhandel, oorlogshandelingen \u2013 gebaseerd op rapporten van twee onverdachte partijen: \u2018The Usual Suspects\u2019 van Global Witness en het rapport van het Panel of Experts (uit 2000) van de VN. Global Witness is een gerespecteerde organisatie, die ook geld krijgt van de Nederlandse overheid.<\/b>
Weski, spottend: \u2018Ja, dat is erg, h\u00e8. Dat we een organisatie of mensen moeten aanvallen waarvan iedereen denkt: nou, hoe durf je dat te doen? Een organisatie die zich er op voorstaat geheel onafhankelijk te zijn. Maar Global Witness heeft ook geld ontvangen van de beweging Open Society of West Africa, waarvan toentertijd mevrouw Ellen Johnson-Sirleaf Chairman of the Board was. En die mevrouw is de huidige president van Liberia, indertijd een fervent tegenstander van Charles Taylor. Hoe kon ze hem aanpakken? Politiek lukte het niet en dwang door middel van financieren en bewapenen van de LURD (Taylors vijanden, red.) was ook niet gelukt. Weet je wat? We snijden hem financieel de pas af. Wat zijn de grootste inkomsten van het land? Dat is de logging business. En daarbinnen was de Oriental Timber Corporation van mijn cli\u00ebnt de grootste producent en daarmee de grootste belastingbetaler. Dus hebben ze via Global Witness geprobeerd een embargo te forceren. Het geld dat Open Society aan Global Witness heeft gegeven, is een honderd procent politieke donatie. Zo krijg je de financiering van je eigen informatie. Het is \u00e9\u00e9n groot politiek spel.\u2019 <\/p>\n

Volgens het rapport van de Verenigde Naties hebt u voor een half miljoen dollar aan wapens indirect gekocht van de beruchte Russische wapenhandelaar Victor Bout.<\/b>
Kouwenhoven: \u2018Onzin. De VN zijn gestuit op de aanschaf van een helikopter. Mijn bedrijf heeft die vijfhonderdduizend dollar inderdaad overgemaakt. Dat was een belastingbedrag zoals geformuleerd in een brief van de Liberiaanse minister van Financi\u00ebn. Het geld moest worden overgemaakt naar een bankrekening in Antwerpen. Daar is een helikopter voor gekocht die werd gebruikt voor civiele doeleinden. Van Victor Bout had ik nooit gehoord tot de Verenigde Naties met dit verhaal op de proppen kwamen. Er is nooit, maar dan ook nooit een cent van OTC naar wapens gegaan. Ook de VN heeft ondanks jarenlang uitgebreid onderzoek geen enkele aanwijzing van wapenhandel door middel van schepen of OTC gevonden en meende zelfs dat dat onwaarschijnlijk was.\u2019<\/p>\n

Global Witness baseert zich op Liberiaanse bronnen. Daarin wordt de organisatie gesteund door bijvoorbeeld een gezaghebbende krant als de \u2018Washington Post\u2019. Dat komt toch niet allemaal uit de lucht vallen? <\/b>
Kouwenhoven: \u2018De basis van al deze ellende is \u00e9\u00e9n bron. Het is echt ongelooflijk. Het gaat om Cindor Reeves, zogenaamd een voormalige intimus van Charles Taylor, die bij de president in ongenade is gevallen en naar eigen zeggen voor zijn leven moet vrezen. Die man is een dromer, een oplichter, die zit te hele dag boeken te lezen van Ludlum. Hij ziet zichzelf als een grote spion. Hij heeft een boek willen schrijven en is allerlei leugenachtige dingen gaan vertellen aan de Washington Post en Global Witness. Puur en alleen om zichzelf interessant te maken.\u2019 <\/p>\n

Weski: \u2018En deze meneer Reeves is de belangrijkste getuige van Global Witness. Maar hij is gruwelijk onbetrouwbaar, fabriceert valse getuigenissen en valse documenten. Zijn verhaal is door verschillende media hergebruikt, ook Vrij Nederland heeft hem ge\u00efnterviewd, zonder dat het ooit is getoetst. Daardoor is de waarheid volledig aan het zicht onttrokken. Een van de zaken waaruit zijn oplichtingspraktijken blijkt, is de vermeende exclusieve toegangspas tot het paleis van Taylor waarmee hij wappert. Iedereen trapt in de verhalen van Reeves. Niemand die ooit natrekt: klopt dat pasje wel? Is die meneer wel wie hij zegt te zijn? Vanaf het begin heeft de verdediging gevraagd om het pasje te onderzoeken. Dat heeft het NFI uiteindelijk gedaan. Toen bleek het inderdaad een regelrechte vervalsing te zijn: twee aan elkaar geplakte velletjes met aan beide kanten ook nog eens verschillende nummers.\u2019 <\/p>\n

Toch heeft diezelfde Cindor Reeves zeer belastende documenten overgelegd. Het zijn lijsten met wapens die door OTC zouden zijn ge\u00efmporteerd. Bovenaan die lijsten staat het briefhoofd van Kouwenhovens bedrijf. <\/b>
Weski: \u2018Ha! Ja, de beroemde documenten die overal worden gepubliceerd. Reeves zou ze als een soort kwitantie hebben gekregen. Met de hoeveelheden wapens die daar worden genoemd, kan je de hele wereld voorzien. Daar zitten zelfs grote granaatwerpers bij. In een van die transporten hadden volgens die lijsten honderd van die dingen gezeten. En die werden vervoerd in zakken rijst. In een zak rijst! Ja, we lachen erom, maar het is wel een zure lach. En het werd nog gekker. Het allerergst waren toch wel de handgranaten. Die werden volgens Reeves vervoerd met de pin erin! En dat alles opnieuw in zakken rijst. De voorzitter van de rechtbank, die een militaire achtergrond had, kon direct vaststellen dat die verklaringen volstrekt niet klopten. Daarbij komt nog dat die lijsten duidelijk waren vervalst. Er staat \u201cOriental Timber Company\u201d boven terwijl het moet zijn: \u201cOriental Timber Corporation\u201d. Ook de adressen klopten niet. Welk bedrijf zet nu een verkeerde naam op zijn briefpapier? Ook waren de namen van die wapens verkeerd gespeld. \u201cHowtzer\u201d stond er, in plaats van \u201chowitzer\u201d. Ik heb Reeves op de zitting dat woord ook laten schrijven. Hij schreef het met dezelfde taalfout. De getuigenis van Reeves is een poging geweest van Global Witness om alsnog de houtexport te laten verbieden. In dit geval door die industrie te verbinden aan wapenhandel. En voor Reeves gold: u vraagt, wij draaien. Dus kwam hij met zijn wapenlijsten op de proppen. Het rare is, dat hij ook degene is die op een gegeven moment een verband heeft gelegd tussen de diamanthandel in Liberia en Al Qaida tegenover Global Witness. Dat is onderzocht door het Amerikaanse Congres, de FBI en de CIA en die hebben daar geen van alle bewijs voor gevonden.\u2019 <\/p>\n

Stel, u hebt gelijk en er is een politieke agenda, wat zegt dat dan? Meneer Kouwenhoven is niet door Global Witness voor de rechter gedaagd, maar door het OM.<\/b>
Weski: \u2018Het Openbaar Ministerie is op basis van het rapport van Global Witness en het VN-rapport van 2000 een onderzoek begonnen. Maar ze hebben de betrouwbaarheid niet onderzocht! Dat is ook gewoon erkend door de verschillende onderzoeksleiders. Want het OM twijfelt niet aan de reputatie van de VN-experts en Global Witness. Ongelooflijk! Ook de rechtbank vond dat niet nodig. Terwijl dat VN-rapport uitging van de door Global Witness verspreide geruchten dat OTC wapens zou hebben geleverd, waarbij allerlei offici\u00eble instanties vraagtekens hadden gezet. Uit latere VN-rapporten blijkt ook dat men daar geen bewijs voor heeft kunnen vinden. In Liberia werden wapens uitsluitend via vliegtuigen aangevoerd en niet per houtboot, was meermalen hun conclusie.\u2019 <\/p>\n

Maar het OM heeft ook nog talloze getuigen gesproken in Liberia, die allemaal een belastende verklaring afleggen over u. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Niet \u00e9\u00e9n woord klopt. Per verklaring vind ik wel tien tot vijftien aantoonbare leugens. Toch gaan ze er mee door.\u2019
Weski: \u2018Weet je hoe het OM aan die getuigen kwam? Via Global Witness had de politie contact gekregen met zogenaamde \u201cvertrouwenspersonen\u201d in Liberia. Die kwamen op hun beurt met mensen aan die konden vertellen waar men naar op zoek was. Dat waren aanhangers van de vroegere president Samuel Doe, de tegenstander van Taylor. Die getuigen zijn eerst gehoord door de Nederlandse Criminele Inlichtingeneenheid (CIE), die hun werk soms helemaal hadden uitbesteed aan de vertrouwenspersonen.\u2019
Kouwenhoven: \u2018Daarna kwamen er rechercheurs van de Nationale Recherche. Ze betaalden een getuigde \u2013 die twintig dollar per maand verdient, als ie werk heeft. Met onkosten en reiskosten was dat tweehonderd dollar per verklaring. Er is er een bij die vier keer wordt verhoord, die ontvangt dan achthonderd dollar. Als je wilt dat zo\u2019n man zegt dat ik de paus ben, zegt zo iemand ook ja.\u2019
Weski: \u2018De politie begon elk verhoor met de woorden: u krijgt geld, we gaan u betalen \u2013 dat staat zwart op wit. Ten tweede: we hopen dat u wat over meneer Kouwenhoven kunt verklaren. En tot slot zeiden ze: we kunnen u hier niet vervolgen, wat u ook in Liberia heeft gedaan, Nederland heeft geen rechtsmacht in Liberia. Er was totaal geen open vraagstelling. Je houdt zo\u2019n man tweehonderd dollar voor zijn neus en zegt: je moet wel a zeggen, anders krijg je niets. Er zat ook een enorm verschil van handeling en plaats tussen de eerste verklaringen bij de CIE en de latere statements bij de recherche. Maar we mochten de getuigen geen vragen stellen over de CIE of de Liberiaanse vertrouwenspersonen of over wat andere getuigen hadden verklaard. En dat wilden we graag, want die vertrouwenspersonen bleken allerlei zaken te hebben vervalst. Ze bleken bijna allemaal een LURD-achtergrond te hebben. Het is een raadsel dat de politie dat niet is opgevallen. Die vertrouwenspersonen hebben onder andere verklaringen geschreven voor mensen die volgens hen niet konden lezen of schrijven. Terwijl nu pas is gebleken dat die wel degelijk konden lezen en schrijven en helemaal niet hadden verklaard wat er stond.\u2019 <\/p>\n

Harde beschuldigingen. Zijn er voorbeelden?<\/b>
Weski: \u2018De CIE en de tactische teams hebben de getuigen niet geconfronteerd met de verschillen. Niet in hun eigen verklaringen, niet in de verklaringen van anderen. Ze hebben ook niet de inhoud gecheckt. Men heeft in die verklaringen plaatsen genoemd die niet bestaan, gebouwen die niet bestaan. Gebeurtenissen die niet zijn gebeurd. Personen die niet bestaan. Er zijn twee getuigen die allebei zeggen dat op 7 oktober 1999 de eerste boot met wapens de haven van Buchanan binnenkwam. Maar de eerste boot, de Antartic Mariner, is in 2000 geweest. Allebei, heel toevallig, vergissen ze zich en noemen beiden dezelfde verkeerde datum.\u2019
Kouwenhoven: \u2018Het is een nachtmerrie, een absolute nachtmerrie.\u2019 <\/p>\n

Weski: \u2018De politie had kunnen nagaan hoe de douane aan boord is gekomen, kunnen praten met de bemanning. Dat is niet gebeurd. Sterker: wij hadden daarna met moeite een logboek achterhaald van het schip en de haven. Die notities sloten op elkaar aan. Dat gaf ik aan het OM. Maar wat doet justitie? Die gaat dat niet verder onderzoeken…\u2019 <\/p>\n

Kouwenhoven: \u2018De getuigen die de aankomst van de wapens in de haven zouden hebben gezien, zeiden allemaal dat dat \u2019s nachts gebeurde en dat er een groot hek om het gebied stond. Het is een kleine haven, een groot schip kan alleen naar binnen worden getrokken met twee slepertjes. En die werken nooit van zijn lang zal ze leven \u2019s nachts, dat is veel te gevaarlijk. Er is ook geen verlichting. Hoe kun je dan aanmeren? En toch zien de getuigen \u2019s nachts dat schip binnenvaren. Het is een \u201csprookjesboek\u201d, zo benoemde de rechtbank het ook. Van de negen aankomsten kan ik bij aantoonbaar zeven niet aanwezig zijn geweest. Dat blijkt uit gegevens in mijn paspoort, uit uitgaven met mijn creditcard en uit brieven die verzonden zijn.\u2019<\/p>\n

Weski: \u2018Dat zou de rechtbank toch ook onder ogen moeten zien? Maar wat gebeurt er? Ze baseren hun veroordelingen toch deels op die gefabuleerde verhalen. En dan zegt de rechter: \u201cAch, dat mensen zich vergissen in tijd en plaats, het is nu eenmaal Liberia…\u201d En dat was niet de enige buitenproportionele opmerking van de rechtbank. Ze vond het ook vervelend dat we telkens over die tegenstrijdige verklaringen begonnen. Om er af te zijn, zei de rechter: \u201cMaar mevrouw Weski, voor die zwarten zien wij blanken er natuurlijk allemaal hetzelfde uit.\u201d Toen de rechter zo ging redeneren, verzocht ik om een antropoloog als getuige-deskundige te horen over de Liberiaanse volksaard. Maar dat werd afgewezen. Ik was echt geschokt. Ik zei: het maakt dus niet meer uit dat men het woord schip, wapens en de naam van mijn cli\u00ebnt in willekeurige volgorde en verkeerd noemt.\u2019 <\/p>\n

Kouwenhoven: \u2018Het is net als of je iemand gelooft die zegt dat het in Maastricht is gebeurd, terwijl het zich in Utrecht afspeelde.\u2019
Weski: \u2018Het meest pregnante voorbeeld is wel dat van de Antartic Mariner, het eerste schip dat wapens de haven zou hebben binnengebracht. Maar daarvan is inmiddels vastgesteld dat die boot leeg was. Volgens het offici\u00eble logboek kwam het schip rechtstreeks uit Engeland, waar het toen was gekocht. Het voer direct in twaalf dagen naar Liberia. Daarmee was het onmogelijk om wapens uit China op te pikken. De verklaringen over die boot zitten vol met details die fysiek waanzin zijn. Bijvoorbeeld dat alles wat in het ruim zat in \u00e9\u00e9n vrachtwagentje zou zijn geladen. Dat zijn ruimen waar duizend vrachtauto\u2019s in gaan.\u2019<\/p>\n

Er zijn getuigen die stellen dat u zich actief met de burgeroorlog hebt beziggehouden. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Bizar. Ik zou een militie hebben van 2500 man gehuld in camouflage-uniformen. Ze zouden rode baretten hebben gedragen en ik deelde de rang-insignes uit voor op hun cap. Ze zouden in 1999 en 2000 hevig hebben gevochten in Buchanan, de Liberiaanse havenplaats waar OTC is gevestigd, maar daar is in die periode helemaal niets gebeurd. We hadden onze eigen OTC-bewaking van honderdvijftig man, van wie er maar enkelen bewapend waren, bijvoorbeeld om het benzinedepot te beschermen. Toen ik in 1999 bij OTC begon met mijn Aziatische partners, beschikten we over een uitgestrekt terrein. Mijn Indonesische vrienden hadden in hun thuisland van de regering enkele militairen toegestuurd gekregen die in de bossen hun werknemers beschermden. Wij hebben toen tegen de Liberiaanse regering gezegd dat we ook een aantal bewapende posten wilden hebben, maar dat wilde Taylor niet. Die wilde niet dat anderen dan zijn eigen mensen gewapend rondliepen. Hij stuurde daarom ex-soldaten, die na de burgeroorlog overbodig waren geworden. Uiteraard moest ik hen dan betalen. Maar ik heb nog nooit met Taylor over militaire zaken gesproken.\u2019
Weski: \u2018Die zogenaamde militieleden zouden namens mijn cli\u00ebnt ten strijde zijn getrokken. Daarbij aangevoerd door Kou\u00adwen\u00adhoven himself. Dat verhaal kwam van Global Wit\u00adness. Maar VN-getuigen en medewerkers van de Amerikaanse ambassade hebben verklaard dat dit een onzin was. Die getuigen hebben we later nog een keer gehoord. Toen zeiden ze dat ze de militie of Kouwenhoven nooit persoonlijk hadden gezien, maar dat ze het hadden gehoord… op de radio.\u2019 <\/p>\n

Los van de verdenking van het OM en het oordeel van de rechter hebt u de schijn tegen. U doet zaken in Liberia; dat kan niet zonder vuile handen, luidt de communis opinio. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Als je als westerse zakenman in Liberia goed verdient, zijn er altijd veel mensen die je om hulp vragen, en is het vaak moeilijk om dat te weigeren. Je kunt de moraalvraag net zo goed stellen aan multinationals als Shell in Nigeria of bandenproducent Firestone in Liberia. Negentig procent van alle zaken in Afrika is in handen van Europeanen. In Ivoorkust bijvoorbeeld zitten een paar miljoen Fransen, die moeten daar dus allemaal maar weg? Je bent net als hier in Europa geld verschuldigd aan de staat. Maar die staat functioneert wel heel anders. De president is de oppergod. Als hij aan het einde van het jaar geld te kort heeft om zijn ambtenaren te betalen, gaat hij diverse bedrijven af om een voorschot op de belastingen van het volgende jaar. En dan help je mee om die ambtenaren te betalen. Dat is geen \u201cKouwenhoven-systeem\u201d: iedereen doet daar aan mee. Dat noem je call backs. Je leent als het ware en je krijgt er certificaten voor terug. Die kun je dan gebruiken als je iets wilt invoeren. Maar daar gaat het hier natuurlijk helemaal niet om. Ik hoop dat ik niet terecht sta voor mijn manier van zakendoen. Dat heb ik ook tegen de rechter gezegd.\u2019 <\/p>\n

Toch, hoe u uw zaken ook doet, u doet ze in een land in oorlog. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Let wel, toen we eind jaren negentig weer begonnen, was Taylor democratisch gekozen. De hele wereld geloofde weer in hem. En dat is jarenlang goed gegaan. Toen er tegen het jaar 2000 schermutselingen ontstonden, merkten wij daar niets van. Dat was vierhonderd kilometer verderop. Dat is alsof je hier zit en er in Parijs gevechten uitbreken. Pas toen de rebellen in 2003 aanvielen, kregen we problemen.\u2019 <\/p>\n

U vermoedt een politieke opzet achter uw vervolging. Wat bedoelt u daar precies mee? <\/b>
Kouwenhoven: \u2018In Liberia vraagt iedereen zich af hoe dit kan in Nederland. \u201cJa, bij ons zou dat zo gaan. Maar een politiek proces in Nederland?\u201d hoor ik dan.\u2019 Weski: \u2018Ik heb na inzage van de dossiers begrepen dat men eerst helemaal geen vervolging tegen mijn cli\u00ebnt wilde instellen, en dat ook de VN geen enkele informatie hadden. Pas onder druk van de media en de politiek is men er toch aan begonnen. Uit evaluatierapporten over de Nationale Recherche blijkt dat men hoe dan ook een gelukte zaak wenste. Ik denk dat men daarom het door de Liberiaanse vertrouwenspersonen aangereikte getuigenmateriaal als cadeau beschouwde, het niet verder heeft onderzocht en elke getuige als \u201cblack box\u201d heeft gebruikt. Nederland is bovendien gastheer van internationale tribunalen. Door Nederlandse oorlogsmisdadigers aan te pakken, wil ons land een signaal afgeven. Dat is rondgebazuind tot aan CNN. Mijn cli\u00ebnt is vervolgens als voorbeeld gesteld. Als OM zal je niet willen toegeven dat je ernaast zit. Dat is niet goed voor je internationale imago.\u2019 <\/p>\n

U zegt dat de VN in hun rapportages na 2000 niets belastends hebben kunnen vinden. Toch is er in 2003 een verbod op houtexport gekomen. Waar was dat dan op gebaseerd? <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Uiteindelijk had de lobby van Global Witness succes. Die exportstop voor hout is gebaseerd op de veronderstelling dat het een dekmantel is voor wapenhandel. We moesten de fabriek sluiten en daardoor stonden er zo\u2019n vijfduizend mensen op straat. Als je bedenkt dat in Liberia iemand met een baan tien andere mensen onderhoudt, kun je nagaan wat voor ramp zoiets is.\u2019 <\/p>\n

Blijkbaar kan ook de nieuwe regering het niet goed doen. Het Amerikaanse blad \u2018Christian Science Monitor\u2019 meldde vorig jaar dat de nieuwe president ook wordt beschuldigd van illegale houtkap. Overigens heeft een expert van de Verenigde Naties daar \u2013 net als destijds \u2013 geen aanwijzingen voor kunnen vinden. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Dat ondersteunt mijn theorie. Het gaat partijen in Liberia niet om een politieke overtuiging. Het gaat niet tussen socialisten of liberalen. De verschillende kampen bestrijden elkaar om de macht. Als ik er nu nog zou zitten, zouden ook de huidige machthebbers weer bij me aankloppen.\u2019 <\/p>\n

U mag uw hoger beroep in vrijheid afwachten. De SP heeft al Kamervragen gesteld. Ze willen u achter de tralies. U zou vluchtgevaarlijk zijn. <\/b>
Kouwenhoven: \u2018Die mensen kennen het dossier niet, ze weten niet op welke gronden de rechter dit besluit heeft genomen. Ik wil niet mijn hele leven blijven vluchten. Ik ben onschuldig en dat wil ik bewijzen.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Zie ook<\/h3>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hij zat precies twee jaar en een dag vast. Vorige week heeft de rechter Guus Kouwenhoven voorlopig vrijgelaten. Een jaar eerder nog werd hij schuldig bevonden aan illegale wapenhandel tijdens de burgeroorlog in Liberia en veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. Mister Gus meent in hoger beroep zijn onschuld te kunnen bewijzen, zegt hij in een exclusief gesprek met Vrij Nederland. \u2018De basis van al deze ellende is \u00e9\u00e9n bron.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[193,269,1775],"tags":[783,2815],"acf":[],"author_name":"Harry Lensink, Marian Husken","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/118329"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=118329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/118329\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harry Lensink, Marian Husken","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=118329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=118329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=118329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}