Fotodocument<\/p>\n
Verdriet is iets wat je wegstopt achter een zonnebril of onder een zwarte sluier. Sluiers zijn in onbruik, maar als ik ooit nog een geliefd iemand moet begraven, dan trek ik er eentje over mijn hoofd. Mijn manier om te zeggen: ik ben er niet. Kijk niet naar mij.<\/p>\n
Niets is zo intiem als verdriet. Je bent je huid kwijt; je wordt door de blik van de ander verschroeid. Je bent bang, je moet alles opnieuw leren, je bent uitgeput. Het liefst wil je je verbergen, in een hotelkamer bijvoorbeeld, waar je niet hoeft te antwoorden op de vraag: \u2018Hoe gaat het met je?\u2019 Of op de vraag: \u2018Voel je je al beter?\u2019 Waar je niet dapper moet glimlachen, waar je de pijn niet hoeft te verbijten, waar je niet hoeft te luisteren naar verhalen over verlies of ziekte door anderen geleden, waar je geen interesse hoeft te veinzen, waar je je kunt laten gaan. Een nergens dat overal kan zijn: Tokio, Kuala Lumpur, Dakar, Amsterdam, New York.<\/p>\n
Er hoort een minibar bij met veel te dure flesjes alcohol en zoute nootjes die je kotsmisselijk maken, en een reep Toblerone. En een televisie die alleen snertprogramma\u2019s uitzendt. En een bed waarop je kunt liggen. En gordijnen die je kunt dichttrekken. En een bad waarin je je uren kunt laten weken.<\/p>\n
Maar laat er geen camera zijn. Niet iets of iemand die vastlegt hoe je daar vegeteert. Je mond volpropt. Volgiet. Pijn hebt. Je laat gaan.<\/p>\n
Het verdriet in de foto\u2019s van Erwin Olaf is jong en vers. Het heeft zijn verwoestende werk nog niet verricht, zijn bittere stempel nog niet op gezichten gedrukt. Alles moet nog beginnen. Olafs modellen zijn zo zorgvuldig opgemaakt en gekapt, zo modieus gekleed dat het niet anders kan of ze hadden feestelijke plannen: een uitstapje met een kleindochter, een re\u00fcnie met een schoolvriendin, de bruiloft van hun zoon, een passionele middag met een minnaar, een etentje om hun verjaardag te vieren. Zo is het: er was een heuglijke gebeurtenis gepland en plotseling heeft hen het bericht bereikt dat de bruid is neergeschoten. Dat de bruidegom is verongelukt. Dat de baby die zou worden gedoopt, is gestorven. Dat de minnaar zijn vrouw heeft beloofd haar nooit meer ontrouw te zijn. Dat de bank nu meteen het verschuldigde bedrag eist. Er spreekt ongeloof uit deze foto\u2019s, en ook verontwaardiging. De pruillip van het verwende kind: hoe kan m\u00edj dit overkomen?<\/p>\n
Dit is fase \u00e9\u00e9n. De fase waarin nog niet wordt beseft: er is geen weg terug. Niets wordt ooit zoals voorheen.<\/p>\n
Verdriet maakt een afwerend gebaar naar de camera, maar vaker en vaker negeert de hongerige camera dat gebaar. De camera heet dan schaamteloos te zijn en de beelden worden obsceen of pornografisch genoemd. Een voyeuristische menigte vergaapt er zich aan. Waar is het respect? jammert men. De discretie?<\/p>\n
Maar vaker en vaker zet verdriet zelf zijn zonnebril af. Het van pijn verwrongen gezicht wordt vrijwillig voor de camera ontbloot. Dit is mijn verhaal. Luister naar wat mij is overkomen, naar wat ik heb meegemaakt. Hier zijn mijn trauma\u2019s, mijn littekens. Heb medelijden met mij. Geef mij aandacht. Verdriet wordt publiek gemaakt in een boek, een interview, een documentaire, een weblog.<\/p>\n
Men zegt: verdriet wordt misbruikt om de onverzadigbare camera te voeden, maar verdriet misbruikt net zo goed die camera. Want het is goed om over je verdriet te praten. Het is beter erover te praten in een televisiestudio dan erover te zwijgen in een eenzame hotelkamer. Praat erover tot het een verhaal is geworden. Leef verder met dat verhaal. Het is jouw houvast.<\/p>\n
Dankbaarheid. Zo heet het verhaal nu dikwijls. Dankbaarheid voor wat de verloren geliefde je heeft gegeven. Dankbaarheid als troost \u00e9n troostprijs. In een documentaire over een vrouw van wie het enige kind niet langer dan een paar uur had geleefd, werd dat kind een \u2018teacher\u2019 genoemd: ze had haar moeder veel geleerd. Daarvoor was ze in het leven van die moeder gekomen. En die moeder was er haar dankbaar om. Het is beter ooit iets te hebben gehad, dan nooit iets te hebben gehad.<\/p>\n
Op begrafenissen geen sluiers meer of zonnebrillen of ongecontroleerd gesnik in hagelwitte zakdoeken, maar nabestaanden die rustig en welbespraakt vrienden en familie toespreken, pakkende herinneringen ophalen, grappige anekdoten vertellen en vooral hun dank betuigen voor dit leven, hoe kortstondig ook. Alsof het hele verwerkingsproces zich in die paar dagen tussen overlijden en begraven voltrokken heeft. Of moet voltrekken. U krijgt een week de tijd om te rouwen. Uw tijd gaat nu in.<\/p>\n
En zo is verdriet nog altijd even taboe. Het blijft iets waarvoor je je aan de blik van de ander onttrekt. Je in een hotelkamer verschanst. Of achter gesloten gordijnen. Waarvoor je een fles wijn ontkurkt in de hoop de pijn even te verdoven.<\/p>\n
\u2018Grief\u2019 van Erwin Olaf is van 28 april tot en met 9 juni te zien in Reflex Modern Art Gallery, Weteringschans 83 in Amsterdam, dinsdag t\/m zaterdag, 11-18 uur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na zijn series Hope en Rain maakte fotograaf Erwin Olaf Grief, sluitstuk van het drieluik waarin hij emoties als verlatenheid, eenzaamheid en wanhoop op een artifici\u00eble manier zichtbaar wil maken.Grief, gebaseerd op beelden van de Amerikaanse aristocratie in de vroege jaren zestig, gaat volgens Olaf over de choreografie van emotie, de esthetiek van verdriet.Schrijfster Kristien Hemmerechts vindt het verdriet in de foto\u2019s van Erwin Olaf \u2018jong en vers\u2019:\u2018Het heeft zijn verwoestende werk nog niet verricht, zijn bittere stempel nog niet op gezichten gedrukt.Alles moet nog beginnen.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Kristien Hemmerechts","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=117963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117963\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Kristien Hemmerechts","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=117963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=117963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=117963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}