{"id":117775,"date":"2007-04-21T11:08:00","date_gmt":"2007-04-21T09:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/the-stalin-that-was-played-by-me-daya-cahen\/"},"modified":"2007-04-21T11:08:00","modified_gmt":"2007-04-21T09:08:00","slug":"the-stalin-that-was-played-by-me-daya-cahen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/the-stalin-that-was-played-by-me-daya-cahen\/","title":{"rendered":"The Stalin That Was Played by Me – Daya Cahen"},"content":{"rendered":"
\n

In de korte film The Stalin That Was Played by Me ontmoet kunstenares Daya Cahen de kleinzoon van Jozef Stalin, een groot bewonderaar van zijn grootvader. Langzaam wordt ze zijn wereld in gezogen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Ooit verzamelde Daya Cahen foto\u2019s van wereldleiders. En ineens viel het haar op hoeveel honden daar op stonden. Of het nou presidenten waren of dictators, allemaal hebben ze geposeerd met eenzelfde soort hond. \u2018Toen werd het pas leuk,\u2019 zegt Cahen. Zet die foto\u2019s in een collage naast elkaar, en het is alsof de hond voor een wereldleider een voorgeschreven rekwiesiet is. \u2018Die hond is onderdeel van hun uniform,\u2019 lacht Cahen als ze de collage laat zien die ze maakte toen ze nog aan de Rietveld-academie studeerde.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

De kleinzoon van Stalin leverde een beeld met bijpassende inhoud: hij bleek een kritiekloze bewonderaar van zijn beroemde grootvader. En dat terwijl hij de man nooit in levende lijve heeft ontmoet, en Stalin ook nog eens verantwoordelijk is voor de dood van Yevgeni\u2019s vader. De zoon van Stalin was in de oorlog gevangen genomen door Hitler, die hem wel wilde ruilen tegen Duitse krijgsgevangenen. Stalin weigerde dat, waarna zijn eigen zoon in de gevangenis stierf.<\/p>\n

Toch werd er in Georgi\u00eb, toen er bezoek kwam uit Amsterdam, geproost op comrad Stalin. En Daya Cahen proostte mee. Ze was van plan geweest om Yevgeni alleen te fotograferen, verkleed als zijn favoriete personage \u00e9n zonder kostuum, maar het liep anders. \u2018Ik kreeg hem helemaal niet uit zijn rol.\u2019 Cahen voelde haar positie van kritische buitenstaander vervagen: Yevgeni\u2019s familie gaf haar een overweldigend warm onthaal. Met zorg ontfermden de Georgi\u00ebrs zich over de Amsterdamse, die op haar zevenendertigste oogt als een fr\u00eale meisje. <\/p>\n

Zelfs \u2019s avonds in haar hotel klopten ze op haar deur met de vraag of ze wel genoeg te eten had. Ze kreeg familiekiekjes mee om voor haar film te gebruiken, en niemand vroeg haar ooit naar haar motieven, noch naar de herkomst van haar achternaam. Voordat ze het wist maakte Daya Cahen deel uit van een gezelschap dat Stalin verheerlijkte en joden verraders noemde.<\/p>\n

Het enige dat er op zat, was zichzelf onderdeel te maken van het verhaal dat ze probeerde te vertellen. \u2018Hij ziet mij als een propagandamiddel,\u2019 vertelt ze in de film, terwijl we foto\u2019s zien van haar met Yevgeni\u2019s familie. \u2018Hij weet precies wat hij mij wil laten zien. En ik vind hem aardig.\u2019 Geen woord zei Cahen in Georgi\u00eb over haar eigen joodse afkomst. \u2018How easy it is to hide yourself,\u2019 klinkt haar Engels gesproken commentaar. \u2018To be liked. To make friends.\u2019<\/p>\n

Als dochter van Isra\u00eblische en Joods-Amerikaanse ouders die de oorlog hebben meegemaakt, is Cahen opgegroeid met het besef dat de wereld in \u00e9\u00e9n dag plotseling kan veranderen. \u2018Misschien dat ik daarom altijd bezig ben met het onderzoeken van de manier waarop mensen worden gemanipuleerd.\u2019 Voordat ze naar de kunstacademie ging, rondde ze haar studie Italiaans af met een scriptie over de mythevorming rond Mussolini. Nu maakt ze foto\u2019s en filmpjes waarin ze op een beschouwende, maar ook speelse manier terug probeert te manipuleren. Een inspiratiebron daarbij is het plak- en knipwerk waarmee mensen momenteel op internet bestaand materiaal naar hun hand zetten. Aan de muur van de Amsterdamse zolderwoning hangen fotoprintjes van springende mensen. Het zijn zwemmers uit vakantiefilmpjes van Guant\u00e1namo Beach, die ze op de doe-het-zelf-site YouTube heeft aangetroffen. De filmpjes vertellen hoe heerlijk het strandleven is in Guant\u00e1namo Bay, een paradijselijke plek die sinds de oorlog tegen het terrorisme voornamelijk geassocieerd wordt met de gruwelijkheden in het gevangenenkamp aldaar.<\/p>\n

\u2019Er is op internet een nieuwe vorm van propaganda aan het ontstaan,\u2019 vertelt Cahen. Overal ter wereld gebruiken mensen hun zelfgefabriceerde filmpjes om \u2018op hun eigen manier de geschiedenis te be\u00efnvloeden\u2019. Zo vond ze een filmpje waarin de Amerikaanse moeder van een in Irak gelegerde soldaat de wereld geruststelt: het leven van een oorlogssoldaat is zo slecht nog niet. Haar zoon meldde haar namelijk vanaf de legerbasis dat hij voornamelijk sport en studeert. En er vertrekken wel eens vliegtuigen met bommen, maar die worden niet op mensen gegooid. \u2018So most of the people there are fine,\u2019 concludeert de moeder met haar warme stem. \u2018De regering-Bush had het niet beter kunnen doen,\u2019 zegt Daya Cahen geamuseerd. \u2018Maar het grote verschil is, dat de filmpjes op YouTube afkomstig zijn van individuen.\u2019 Daya Cahen gaf deze gesproken getuigenis op haar beurt zo\u2019n draai dat de na\u00efviteit van de soldatenmoeder iets absurds krijgt. In haar filmpje Glittering Generalities hoor je de moeder praten, maar wat je ziet zijn grauwe luchtbeelden van bommen die Irak treffen, gefilmd vanuit het gevechtsvliegtuig dat het bombardement uitvoert. <\/p>\n

De term glittering generalities komt uit de propaganda-leer. Het zijn de glanzende algemeenheden die in elke vorm van propaganda terugkeren. Woorden als \u2018vrijheid\u2019, \u2018glorie\u2019 en \u2018thuisland\u2019, en beelden van gespierde lijven. \u2018YouTube lijkt zo\u2019n achteloos medium, maar als mensen een ander willen overtuigen, gebruiken ze dezelfde middelen als de staatspropagandisten,\u2019 zegt Cahen met een blik op de sportieve Guant\u00e1namo Beach-zwemmers aan haar muur.<\/p>\n

Voordat \u2018The Stalin That Was Played by Me\u2019 vertoond werd op het documentairefestival IDFA, vond Daya Cahen dat de kleinzoon van Stalin haar film moest zien. Ze zat er over in wat hij ervan zou vinden, maar het antwoord kwam snel. \u2018Yevgeni loves the film and he wishes you all the best,\u2019 liet haar hoofdpersoon weten via zijn zoon. Zou hij haar kritische blik op hun ontmoeting echt appreci\u00ebren? Cahen heeft geen idee. De man spreekt zelf geen woord Engels, dus zijn zoon heeft alles voor hem moeten vertalen. En misschien heeft die zijn vader wel gespaard, zoals een uitgezonden soldaat zijn moeder voorspiegelt dat hij aan het front een luizenleventje leidt. Misschien heeft Yevgeni de inhoud van de film wel helemaal niet meegekregen, en zag hij in de film voornamelijk zichzelf. <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In de korte film The Stalin That Was Played by Me ontmoet kunstenares Daya Cahen de kleinzoon van Jozef Stalin, een groot bewonderaar van zijn grootvader. Langzaam wordt ze zijn wereld in gezogen.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,85,253,83],"tags":[783,2149],"acf":[],"author_name":"Marijn van der Jagt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117775"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=117775"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117775\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Marijn van der Jagt","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=117775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=117775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=117775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}