Kunst<\/p>\n
De tekeningen van Rembrandt uit het Kupferstichkabinett in Berlijn die te zien zijn in het Rembrandthuis in Amsterdam (tot 28 mei) lijken op het eerste gezicht gewoon een selectie uit de zo\u2019n vijftienhonderd tekeningen die van hem bekend zijn (maar over de hele wereld zijn verspreid). Maar zodra je er met je neus op gaat staan, zie je wat Rembrandt met \u2018luttele krassen en strepen\u2019 teweegbracht. Die \u2018luttele krassen en strepen\u2019 is een typering uit 1932 van de vroegere directeur van het Rijksmuseum, F. Schmidt-Degener. Hij was de eerste die Rembrandts tekeningen op \u00e9\u00e9n lijn stelde met zijn schilderijen en etsen. En dat, terwijl het nog steeds niet helemaal duidelijk is welke rol de tekeningen in zijn oeuvre speelden. De meeste tekeningen maken de indruk kladjes, studies, oefeningen of schetsen te zijn, het zijn zelden mooi uitgewerkte tekeningen. Dat half-affe is intussen wel het geheim van de verpletterende indruk die ze maken. Rembrandt bewoog zijn hand. En dan ontstonden er tekeningen als Het offer van Manoah of Jacob treurt bij het zien van Josefs bebloede jas. Ze bestaan uit wat snel gekraste lijnen in bruine inkt. Op de een geeft zo\u2019n lijn of haal trefzeker de verbazing van Manoah weer wanneer de engel voor hem opvliegt die hem de geboorte van Samson heeft gemeld. Op de andere tekening zie je dat Rem\u00adbrandt over geen enkel lijntje in het verkrampte gezicht van Josef heeft nagedacht. Hij heeft ze alleen maar gezet, maar precies op de juiste plaats. En toch is dat wat men van Rembrandts tekeningen zegt: dat het getekende gedachten zijn. Dat zijn het ook, maar er zit tussen Rembrandts gedachte en zijn tekenende hand geen tijd: hij is instant trefzeker. Nog meer dan op zijn schilderijen zie je aan de tekeningen wat Rembrandt bedoelde toen hij aan Constantijn Huijgens schreef dat hij in zijn werk de \u2018naetureelste beweechgelickheijt\u2019 nastreefde, de natuurlijkste levendigheid. Dat is precies het verschil tussen de tekeningen van Rembrandt en die van zijn leerlingen, van wie er nu ook heel wat in het Rembrandthuis te zien zijn omdat ze ooit aan Rembrandt waren toegeschreven (van de 126 in Berlijn zijn er nog 55 echt van Rembrandt). Op deze tentoonstelling leer je het verschil zien: Rembrandt is steeds expressiever en dramatischer in gezichtsuitdrukking, houdingen, bewegingen en verhaal. Met dat gekras en gestreep lijken de tekeningen van Rembrandt nergens naar, terwijl ze alles zijn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kunst De tekeningen van Rembrandt uit het Kupferstichkabinett in Berlijn die te zien zijn in het Rembrandthuis in Amsterdam (tot 28 mei) lijken op het eerste gezicht gewoon een selectie uit de zo\u2019n vijftienhonderd tekeningen die van hem bekend zijn (maar over de hele wereld zijn verspreid). Maar zodra je er met je neus op […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=117405"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/117405\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=117405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=117405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=117405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}