Reportage \/ Arnhem Mode Bi\u00ebnnale<\/p>\n
Als het aan curator Piet Paris ligt, wordt de nabije toekomst behoorlijk vrolijk. Optimisme is de trend in Parijs, Londen, Milaan en, dankzij Piet Paris, ook in het Gelderse Arnhem. Het Museum voor Moderne Kunst heeft haast. De verf is nog vers, de vloer nog nat. Tussen zoemende stofzuigers en poetsend personeel wordt de pers verwelkomd op het grote, zoals dat heet, fashion event. Met co-curator JOFF stelde Piet Paris (modieus voor Pieter \u2019t Hoen) een rooskleurige bi\u00ebnnale samen. \u2018Collecties van toonaangevende ontwerpers stralen blijheid, romantiek en sprookjesachtigheid uit,\u2019 vertelt hij. En dus was er maar \u00e9\u00e9n thema mogelijk: Happy Fashion.<\/p>\n
In 2005 werd Arnhem voor het eerst omgetoverd tot modestad. Een initiatief van de gemeente Arnhem en de ArtEZ hogeschool voor de kunsten. Ter gelegenheid van de bi\u00ebnnale werd de stad overspoeld met modetentoonstellingen, optredens, lezingen, foto\u2019s en de langste catwalk ter wereld dwars door de binnenstad. Het succes van de pilot ging elke verwachting te boven; een gedroomde opmaat voor de huidige editie. En hier staat Paris, tussen de journalisten, een tikje verdwaald in zijn gouden jasje, witte tulerok en satijnen sultanbroek, maar onverminderd enthousiast: \u2018Dit jaar is alles n\u00f3g groter, n\u00f3g internationaler en n\u00f3g leuker. Was onze vorige editie overgoten met een Efteling-sausje, nu denken we in de orde van EuroDisney!\u2019 Een bi\u00ebnnale karakteriseren in pretparktermen, je moet durven. Maar wacht, er schuilt een filosofie achter. Paris: \u2018Wij willen de bezoeker mode laten beleven. Mode is meer dan een lap stof. Mode is emotie.\u2019<\/p>\n
Kosten nog moeite zijn gespaard om het happy gevoel op elke locatie door te voeren. Overal worden de kledingontwerpen omringd door objecten van een mierzoete vrolijkheid. Ik zie rozen in regenboogkleuren en fonkelende fonteinen. Vitrines met opgedirkte popjes en speelgoedgrut in suikerspinkleuren. Ballerina\u2019s in Bols-flessen dansend op tingeltangelmuziek. \u2018So cute it hurts\u2019, schreeuwt een spandoek.<\/p>\n
De zalen in het Stedelijk Museum voor Moderne Kunst zijn voor de gelegenheid omgedoopt tot: fonteinzaal, geurzaal, vlinderzaal. Onder het geklater van een glimmende pauwblauwe fontein bekijken we de avondjurken van Galliano. Paris dartelt opgewonden rond een witte creatie van Rodarte. \u2018Ik zal jullie laten zien hoe fantastisch dit gemaakt is!\u2019 Dan pelt hij behoedzaam laagje voor laagje van de witte rok: \u2018Kijk eens naar dit kartelrandje. Kijk toch hoe deze onderrok gesneden is. De liefde waarmee dit kledingstuk gemaakt is. Is het niet ontroerend?\u2019<\/p>\n
Co-curator JOFFE vergeleek mode eens met de magie van een vlinder. En jawel, in een hitte van vijfendertig graden fladderen echte vlinders rond de frivole jurkjes van Cathy Pill. Kleurrijke exemplaren: citroengeel, oranjerood, azuurblauw. \u2018Het mooiste is als er een op je schouder komt zitten,\u2019 mijmert Paris. Dan valt mijn oog op een oranje vlinder. Stil hangt ze aan de stoffen zijwand. Verontrustend rustig. Voorzichtig probeer ik het insect op mijn hand te nemen. Nog voor mijn aanraking dwarrelt het ding naar beneden. Vleugels bijeengeklapt, pootjes naar boven. Morsdood. Niet echt waar je bij een sprookje aan denkt. Of toch? So cute it hurts.<\/p>\n
De Arnhem Mode Bi\u00ebnnale speelt zich af op de grens tussen mode en kunst. Daarmee onderscheidt de bi\u00ebnnale zich van de meer commerci\u00eble Amsterdam Fashion Week die dit jaar in januari werd gehouden. Een interessante paradox: hoewel de bi\u00ebnnale inhoudelijk moeilijker is en nadrukkelijk experimenteler, mikt het op een breder publiek. Piet Paris: \u2018Modeshows en gebeurtenissen zijn meestal gereserveerd voor een selecte groep mensen. Wij willen juist iedereen uitnodigen om te komen kijken en te zien dat de modewereld meer is dan een jurk tekenen en champagne drinken, zoals het in The Bold and the Beautiful gaat.\u2019<\/p>\n
Hogere mode democratischer maken: een mooie gedachte. Maar de bi\u00ebnnale toont niet alleen dromerige jurkjes van Galliano en Lanvin. Van het museum gaat de route naar de ArtEZ-academie. Even slikken voor de aanwezige moderedactrices. Op hun hoge hakken hinken ze de steile trappen af. Een sprookjesroute, alleen voor prinsessen met flatjes. In de hal van de hogeschool staan modetekeningen tentoongesteld. In de kantine wordt een blik gegund op de toekomst van de mode. Of, bijna. Op een toren van houten prakken staat een medewerkster sip met een stekker in de hand. De toekomst is nog niet aangesloten. Intussen heeft de regenboogrozengeur van het museum plaatsgemaakt voor een kantineachtige erwtensoeplucht. Jammer. Even weer met beide hakjes in de Hollandse polder.<\/p>\n
De route gaat verder: langs de snelweg en met een bootje over de Rijn naar de Steenfabriek, waar een nieuwe generatie ontwerpers exposeert. Vooral hier wordt veel gevergd van de bezoeker. De pers banjert tussen houten vlonders, klipklept over lagen waspoeder, vogelzaad, matrassen en spiegelvloeren (\u2018niet echt vrouwvriendelijk,\u2019 gilt een journaliste) langs op en neer verende poppen, piepschuim bedden en \u2018anarchistische landschappen\u2019. Voor de gemiddelde toeschouwer toch een stuk minder behapbaar dan die elegante Galliano-creatie.<\/p>\n
Bij een oude SRV-wagen staat een jurk van gerecycleerde Heineken-blikjes opgesteld. Daarnaast: een wit badpak, in het kruis besmeurd met geronnen bloed. Op de grond liggen vieze verpakkingen, omgeworpen lege flesjes en tussen dat afval: uit de kluiten gewassen limonadekleurige knuffeldieren. Welkom in de happy wereld van de jonge Nederlandse designer Bas Kosters. Even verderop: een veld bezaaid met borsten van de Deense ontwerper en performer Henrik Vibskov (\u2018Die tieten zijn fantastisch,\u2019 kirt dezelfde journaliste). Tussen wel honderd borsten op stokjes liggen enkele mannelijke modepoppen in hun designkleding. Zijn ze dood? \u2018Welnee,\u2019 sneert Henrik Vibskov achter zijn reusachtige zonnebril. \u2018Ze slapen en ontwaken zo meteen in de ultieme droomwereld.\u2019<\/p>\n
Met de experimentele inslag en internationale opzet wil de Arnhem Mode Bi\u00ebnnale Nederland als modeland een impuls geven. Want van een Nederlands modelandschap was tot eind vorige eeuw nauwelijks sprake. In tegenstelling tot Belgi\u00eb, dat in 1986 met de befaamde \u2018zes van Antwerpen\u2019 (Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dries Van Noten, Dirk Bikkembergs, Dirk Van Saene en Martin Margiela) internationaal de toon zette. Na de offici\u00eble openingsceremonie met obligate speeches en een zinderend optreden van de Britse band Bat for Lashes, spreek ik Angelique Westerhof, initiatiefnemer van de Dutch Fashion Foundation en, samen met Piet Paris, oprichter van het Fashion Institute Arnhem. Op de bi\u00ebnnale stelde ze de \u2018regenboogcollectie\u2019 samen; een verzameling kleurrijke jurken van jonge ontwerpers die de tentoonstelling besluit. Angelique (in stralend geel, vintage Frans Molenaar; \u2018zijn beste jaren\u2019): \u2018Het zit gewoon niet in onze genen. Misschien waren we lange tijd te calvinistisch of te nuchter. Niet opvallen, niet protserig doen; dat is toch de Nederlandse mentaliteit. Eigenlijk heeft Nederland alleen in de Gouden Eeuw iets met mode gehad. Daarna lange tijd niets meer.\u2019<\/p>\n
De schaarste in de Nederlandse haute couture stond in schril contrast met een bloeiende confectie-industrie. In de jaren tachtig zette Nederland een aantal sterke merken in de markt. Westerhof: \u2018Ja, dat klopt. Alleen hebben we de productie van die kleding, als een van de eerste landen in Europa, uitbesteed aan landen waar de productiekosten lager waren. Zo kun je een merk betrouwbaar uitbouwen, maar tegelijkertijd verliest het merk een gedeelte van zijn Nederlandse karakter. Onze handelsgeest bleek groter dan onze nationale trots,\u2019 besluit ze. \u2018En intussen bleef mode voor Nederland een blinde vlek.\u2019<\/p>\n
Die blinde vlek zichtbaar maken, was Westerhofs streven toen ze in 1998 de Dutch Fashion Foundation oprichtte. Halverwege de jaren negentig weerklonk al Le Cri N\u00e9erlandais. Afgestudeerden van de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten zetten zich met hun Hollandse schreeuw op de modekaart. Op dit succes borduurde de Dutch Fashion Foundation verder met als resultaat de stroming die internationaal bekend staat als Dutch renaissance. Exponent daarvan is het ontwerpersduo Viktor&Rolf (Viktor Horsting en Rolf Snoeren) wier gewaagde collecties met vaak agressieve subtoon internationale faam verwierven. Westerhof: \u2018Je moet van buiten naar binnen werken. De erkenning van Viktor&Rolf in het buitenland was noodzakelijk om mensen in Nederland wakker te schudden en bewust te maken van de waarde van mode. Maar het succes van Viktor&Rolf heeft ook binnenlands talent ge\u00efnspireerd. Ik noem het een kennisfontein: kennis brengt meer kennis voort.\u2019<\/p>\n
In tegenstelling tot de vaak analytische anti-esthetiek van de zes van Antwerpen, vallen de Nederlandse ontwerpers nauwelijks onder \u00e9\u00e9n noemer te scharen. Humoristisch, wordt vaak gezegd. Relativerend, ook (al is het een raadsel hoe relativeringsvermogen zich in een kledingstuk laat vangen). Misschien komt Angelique Westerhofs omschrijving nog het dichtst bij de kern: \u2018Nederlandse ontwerpers zijn zoekende,\u2019 beweert ze. \u00b4Ze hebben geen vaste traditie waar ze toe behoren en waar ze mee afrekenen, zoals bijvoorbeeld de Fransen met hun roemruchte modehuizen. Nederlandse ontwerpers beginnen met een schone lei. Dat levert vrijheid op om te experimenteren en vrijheid om te falen. Die instelling zie je terug in de ontwerpen.\u2019<\/p>\n
Zoekende, een mooie kenschets, maar niet iets waarmee je jezelf succesvol op de internationale modemarkt profileert. Modejournalist Gert Jonkers zei ooit: \u2018Als je geboren bent in Nederland moet je \u00f3f iets buitengewoons \u00f3f iets heel vreemds doen om door te breken.\u2019 Is het moeilijker om als designer door te breken met een Nederlandse achtergrond? Tussen de lege stoelen en omgeworpen Campari-glazen (het lijkt Bas Kosters wel) vraag ik het Diane Pernet. Deze grande dame van rond de vijftig is vanavond een ware eyecatcher in haar zwarte gewaad, torenhoge hoofdtooi en geblindeerde Jules Deelder-bril. In de jaren tachtig maakte ze furore als Amerikaans ontwerpster. Tegenwoordig is ze mode-icoon en een even gevreesde als bewonderde modejournaliste. Pernet: \u2018Nee, ik geloof niet dat het als Nederlander per definitie moeilijker is. Mensen denken dat er elk jaar in hun land een nieuwe ster geboren wordt. Zo werkt het niet. Hoe lang is het niet geleden dat een vernieuwende Franse ontwerper is opgestaan? Eens in de zoveel tijd breekt een groot talent door. Dat kan in Frankrijk, maar net zo goed in Nederland.\u2019<\/p>\n
Waar staat Nederland vandaag als modeland? Pernet: \u2018Vroeger was Nederland onzichtbaar, maar dat verandert. Lange tijd kwam toonaangevende mode alleen uit de grote hoofdsteden. Dat is verleden tijd. Ook de modewereld globaliseert. Kleinere steden drukken steeds meer hun stempel op het wereldwijde modebeeld. Ik zie het gebeuren in Mexico Stad, in New Delhi en in Arnhem.\u2019<\/p>\n
Toch hebben de meeste internationale designers die exposeren op de Arnhemse bi\u00ebnnale weinig op met Nederland als modeland. Ik pols de stand van zaken bij Brits ontwerpster Carri Mundane (merknaam: Cassette Playa). Ze is pas zesentwintig, maar nu al een hype in modeland. Ook zij is een opvallende verschijning met haar fel geblondeerde haren en fluorescerend groene hotpants. Haar motto: \u2018Mode maakt me high!\u2019 Wanneer ik vraag wat ze vindt van de Nederlandse modescene antwoordt ze verbouwereerd: \u2018Maar ik ben hier pas vier uur!\u2019 Nee, ik bedoel wat weet je van de Nederlandse modescene. Stilte. Dan, opgelucht: \u2018Ik ken Viktor&Rolf!\u2019 Er lijkt voor Nederland nog een wereld te winnen. Angelique Westerhof blijft er vrolijk onder: \u2018De emancipatie van Nederland als modeland zal twintig jaar duren. Dus,\u2019 lacht ze, \u2018We zijn op de helft.\u2019<\/p>\n
Intussen is het Arnhemse fashion event in volle gang. Meer chic publiek arriveert in dito auto\u2019s. Maatpakken en stropdassen, cr\u00e8mekleurige rokjes en vakkundig gef\u00f6hnde haren. Hapjes met zalm en Noordzeegarnaal worden uitgedeeld en ja, dus toch: champagne. In de spiegeltent krijgen de grote klanten van hoofdsponsor Fortis een exclusieve modeshow te zien van jong Nederlands talent Jan Taminiau. Het publiek zit op rode pluche, zomers licht valt door de koepel naar binnen. Op de zwoele stem van Nina Simone paraderen de tergend dunne modellen door de arena. Wiebelend op hoge hakken schamperen ze voorbij. Bijna doorschijnend. Ook dat is de realiteit van de modewereld. Weelderige stoffen, volumineuze jurken, pastelkleuren, romantische dessins en verzorgde details gedrapeerd rond wankele, vleugellamme vlinders. Applaus!<\/p>\n
Ook op deze happy bi\u00ebnnale wordt duidelijk hoe de modewereld haar sadistische trekjes koestert. Daar dragen gevestigde talenten als Viktor&Rolf hun steentje aan bij: in een kamer waar klassieke muziek weerklinkt, draait hun imposante grijze jurk rondjes op een plateau. Als engelenvleugels reiken de wijde mouwen en lange sleep steil omhoog. Om dat effect te bereiken is een stellage van stevige buizen gebouwd rond een ijzeren korset dat wordt vastgemaakt aan de heup van de draagster. Na het op en neer lopen van de catwalk kan ze rekenen op een taille vol bont en blauwe plekken.<\/p>\n
De nacht valt, de gratis drank vloeit rijkelijk en er wordt gedanst. Een avontuurlijke investeerder in verfrommeld tweedelig pak waagt een danspasje met de ontwerpster in neonroze punkoutfit. Naast de DJ staan twee levensgrote Campari-flessen waarin schaars geklede vrouwen weinig subtiele bewegingen maken. Ik krijg een uitnodiging in mijn handen gedrukt voor een afterparty met de ronkende titel \u2018Penis in Vagina\u2019. Ik heb het beste wel gezien, geloof ik.<\/p>\n
Tot eind juni valt de Arnhem Mode Bi\u00ebnnale nog te beleven. Elke dag wordt er in de stad wel iets bijzonders georganiseerd: van een lezing over het dier in de mode tot een liturgische dienst ter ere van de gestorven collectie. Van een happy make-up workshop tot de dag van de bloemetjesjurk in Sonsbeekpark. De modetentoonstelling in het Arnhemse Museum voor Moderne Kunst blijft nog tot half september. Laten we hopen dat alle vlinders zoveel vrolijkheid overleven.<\/p>\n
Volledig programma op www.arnhemmodebiennale.nl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00f3g groter. Nog internationaler. N\u00f3g leuker. De Arnhem Mode Bi\u00ebnnale wordt groots gevierd. Sarah Meuleman zag de Dutch Renaissance en hoorde op het openingsbal de Hollandse schreeuw.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Sarah Meuleman","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/116575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=116575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/116575\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Sarah Meuleman","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=116575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=116575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=116575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}