{"id":115293,"date":"2007-08-06T14:00:00","date_gmt":"2007-08-06T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/russische-angst-voor-een-oranje-revolutie\/"},"modified":"2007-08-06T14:00:00","modified_gmt":"2007-08-06T12:00:00","slug":"russische-angst-voor-een-oranje-revolutie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/russische-angst-voor-een-oranje-revolutie\/","title":{"rendered":"Russische angst voor een Oranje Revolutie"},"content":{"rendered":"
\n

04-08-2007
Door Arnold van Bruggen<\/p>\n

Sinds de geweldloze revoluties in Georgi\u00eb en Oekra\u00efne voeren die landen, zeer tegen de zin van Rusland, een pro-westerse koers. In Rusland zelf is de oppositiebeweging nog maar klein. Toch krijgt ze buitensporig veel aandacht van Poetins regime. <\/p>\n

De eenentwintigste eeuw werd ingeluid met een serie democratische revoluties in de voormalige Sovjet-Unie. Massale volksopstanden zorgden voor nieuwe regimes in Oekra\u00efne, Georgi\u00eb en Kirgizi\u00eb. Een golf van euforie trok door de regio \u2013 het is mogelijk! De revoluties maakten een einde aan vaak corrupte, autoritaire regimes die geleid werden door in de Sovjet-Unie omhoog geklommen bureaucraten. In andere landen bleek de democratische beweging niet sterk en aansprekend genoeg om het regime te laten vallen. <\/p>\n

De democratiseringshausse staat haaks op de richting die Rusland onder Poetin insloeg. De periode-Poetin kan worden gezien als een einde aan het democratische experiment dat Rusland onder Jeltsin halfslachtig en onsuccesvol doorvoerde. Bewegingen die in navolging van de Oekra\u00efense Oranje Revolutie de straat op trokken, hebben weinig aanhang en stuiten op veel tegenwerking van de overheid. Onder Poetin worden kranten en tv-kanalen opgekocht en gecensureerd door Kremlin-gecontroleerde bedrijven als Gazprom. Burgerrechten worden steeds meer beperkt uit naam van de strijd tegen binnenlands terrorisme en extremisme. Die tegengestelde krachten zetten de relatie tussen Rusland en zijn buurlanden steeds meer onder druk.<\/p>\n

Verbroken band<\/b>
Rusland en Oekra\u00efne delen een lange geschiedenis. In Kiev ligt de historische oorsprong van het Russische Rijk. Meer dan driehonderd jaar lang vormde Oekra\u00efne een unie met Rusland. De vertrouwensband tussen beide Sovjetrepublieken was zo groot dat Rusland in 1954 het schiereiland Krim in de Zwarte Zee aan Oekra\u00efne cadeau gaf. Volgens het voormalige Amerikaanse Nationale Veiligheidsadviseur Zbigniew Brzezinski kan Rusland pas een echt Euraziatisch rijk zijn als het Oekra\u00efne onder zijn duim heeft. Maar die tijd is voorgoed voorbij, vindt het merendeel van de Oekra\u00efeners. <\/p>\n

\u2018In 2004 werden wij voor het eerst pas echt onafhankelijk van Rusland,\u2019 zegt Andrej Hu\u00adsak, juridisch adviseur van het Oekra\u00efense parlement, op een terras aan de mondaine boulevard Kreschatyk. Ik ontmoette hem hier voor het eerst in de winter van 2004. Hij was toen co\u00f6rdinator van het tentenkamp van de activisten van de democratiseringsbeweging Pora. Vanaf 1991 stond hij in de voorhoede van de opstanden en demonstraties tegen het communistische regime en later tegen het autoritaire regime van president Koetjs\u00adma. Hij was een goede vriend van de in 2000 vermoord gevonden onderzoeksjournalist Gongadze. Diens dood vormde de start van een jarenlange protestbeweging die indirect uitmondde in de Oranje Revolutie.<\/p>\n

\u2018De omwentelingen in 2004 hebben veel voor ons land betekend,\u2019 zegt Husak. \u2018Daar is iedereen het over eens. Zelfs het kamp-Ja\u00adnoe\u00adko\u00advitsj en het meer op Rusland gerichte oosten van Oekra\u00efne. Janoekovitsj was de eerste maanden na zijn nederlaag volslagen van slag. Hij wist wat er gebeurt met oppositiepolitici: die worden gechanteerd, vervolgd, lastiggevallen, vergiftigd of zelfs vermoord. Dat dit opeens helemaal niet gebeurde en hij zelfs tot premier gekozen kon worden, was voor hem een eye-opener.\u2019 Maar het belangrijkste is nog wel de verandering van ori\u00ebntatie. \u2018Zelfs Janoekovitsj heeft zich van Rus\u00adland afgekeerd. Alleen de communisten en socialisten onderhouden nog die warme banden met Moskou. En die vliegen er bij de volgende verkiezingen waarschijnlijk uit.\u2019<\/p>\n

Afgegleden supermacht<\/b>
Hoog op de heuvels van Kiev prijkt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Vanuit zijn kamer kijkt onderminister Andri Veselovsky uit op de titanium boog van het Russisch-Oe\u00adkra\u00ad\u00efense vriendschapsmonument, een reliek uit de Sovjettijd. \u2018Wij hebben in 2004 het democratische model omhelsd. Nergens zijn de media zo vrij als in Oekra\u00efne,\u2019 pocht hij. \u2018Rus\u00adland kiest voor het Chinese staatsmodel. In plaats van communisme prediken zij een uitgeholde variant van democratie. Rusland haat ons model omdat het aantrekkelijker blijkt. Zij zullen niet stoppen voordat zij kunnen laten zien dat de Oranje Revolutie verkeerd is en ru\u00efneus voor ons land. Dat is de bestaansreden voor het regime-Poetin tegenwoordig. Daarom gaan Oekra\u00efne en al die andere landen onvermijdelijk naar het Westen. Eu\u00adro\u00adpe\u00adse integratie is onze enige uitweg. Op de lange termijn kunnen wij zo\u2019n alom aanwezig en steeds rijker wordend Rusland niet aan.\u2019<\/p>\n

Even verderop staat het gebouw van het kabinet van ministers. Een paar deuren van het kantoor van premier Viktor Janoekovitsj zit Kon\u00adstan\u00adtin Grishchenko. Hij is voormalig minister van Buitenlandse Zaken en nu Ja\u00adnoe\u00adko\u00advitsj\u2019 belangrijkste adviseur op het gebied van buitenlands beleid. \u2018Wij proberen nu met Rusland tot een soort normale, zakelijke verstandhouding te komen,\u2019 zegt Grish\u00adchen\u00adko. In zijn boekenkast prijken foto\u2019s van hem met de presidenten Clin\u00adton en Bush. Een ereplaatsje is ingeruimd voor een certificaat waar onder een groot portret van Sta\u00adlin de vader van Grish\u00adchenko wordt ge\u00eberd voor zijn aandeel in de verovering van Ber\u00adlijn. \u2018Het Russische beleid is dat van een supermacht die is afgegleden naar een verarmd en onbeheersbaar land. Zij hebben hun invloed in deze regio uit handen laten vallen. Maar ze doen er nog steeds alles aan om de wereld te laten zien dat zij er nog toe doen. Of zij de beste methoden hiervoor gebruiken, is een tweede.\u2019<\/p>\n

Ruslands laatste vrienden<\/b>
De afkeer van Rusland lijkt diep. Alleen in Oe\u00adkra\u00ad\u00efnes verre oosten klinken andere geluiden. Hier liggen de kolenmijnen, metaalfabrieken en andere zware industrie waar dit gebied, de Don\u00adbass, beroemd om is. En berucht. De stakingen van de kompels in 1989 gaven een belangrijke zet aan de ineenstorting van de communistische partij in de Sovjet-Unie. Tijdens de revolutie in 2004 werden de arbeiders van hier met bussen en treinen naar Kiev gevoerd om Ja\u00adnoe\u00adko\u00advitsj in zijn strijd te ondersteunen. Ook vorige maand, toen het permanente politieke gevecht tussen Ja\u00adnoe\u00adkovitsj en Joe\u00adsjen\u00adko weer een nieuw hoogtepunt bereikte. De Don\u00adbass-regio staat symbool voor de historische band tussen Oekra\u00efne en Rusland. Niet alleen is het merendeel van de bevolking oorspronkelijk Russisch en wordt de offici\u00eble taal van het land \u2013 Oekra\u00efens \u2013 hier nauwelijks gesproken, ook economisch is deze regio hecht met Rusland verbonden. De regio heeft er lang over gedaan om de val van de Sovjet-Unie te boven te komen. In het grootste deel van de Don\u00adbass zijn de mijnen en fabrieken gesloten en is de werkloze bevolking naar Moskou of de rijkere steden als Donjetsk en Dnjepropetrowsk gevlucht. <\/p>\n

In Donjetsk ontvangt burgemeester Alek\u00adsandr Lukianchenko trots zijn buitenlands bezoek. Zijn kantoor is gevuld met kitscherige cadeaus uit met name China en Korea. \u2018Vijfentwintig procent van het Oe\u00adkra\u00ad\u00efen\u00adse bnp komt uit deze regio. Dit is de motor van de Oekra\u00efense economie,\u2019 zegt hij. \u2018En zestig procent van onze export gaat naar Rusland. Dus wie is onze strategische partner?\u2019 vraagt hij met een cynisch lachje. \u2018Rusland natuurlijk. I\u00e9mand probeert ons ervan te overtuigen dat dat niet waar is,\u2019 doelend op oppositieleider Yulia Timo\u00adshen\u00adko. \u2018En Amerika,\u2019 fluistert zijn persvoorlichter.<\/p>\n

Poetin politiestaat!<\/b>
Moskou zit als een spin in het web van deze regio. Alle grote wegen en treinverbindingen lopen vanuit Moskou over het territorium van de voormalige Sovjet-Unie. Het ademt in alles de hoofdstad van een rijk. Bijna geen symbool van de voormalige Sovjet-Unie is hier verdwenen, alleen zijn ze nu overgoten met een saus van ongeremd kapitalisme. Dat uit zich in de auto\u2019s, de veel te chique winkels en dat het al twee jaar de duurste stad op aarde is. <\/p>\n

Het is 11 juni, de dag voor nationale Rusland\u00addag. Alleen vandaag mag de anti-Poetin-beweging van onder anderen voormalig schaakmeester Kasparov twee uur lang een staande demonstratie houden. Een mars is verboden. Het anders zo vredige Poesjkinskaja \u2013 een kilometer van de Kremlinmuren \u2013 is nu afgeladen met honderden militairen en politieagenten, waaronder de beruchte Omon-ordetroepen. Agenten met opschrijfboekjes noteren wie zij herkennen, wat er gebeurt en welke leuzen er geschreeuwd worden. De demonstranten vormen een bont gezelschap. Nationalisten en ultraliberalen, communisten en bolsjewieken. De ongewone coalitie wil met haar demonstraties Rusland veranderen in een gezonde democratie.<\/p>\n

Op de gazonnetjes van Poesjkinskaja liggen gemuilkorfde politiehonden vredig te slapen. Soms rent er een groepje Omon-agen\u00adten rond het terrein, tikkend en klapperend van de wapenstok, helm en het schild dat ze meedragen. De jongste soldaten bewaken het sprekerspodium. Het publiek neemt alvast een voorschot op de middag. \u2018Weg met de Che\u00adkisten (KGB\u2019ers)\u2019, schreeuwen ze. \u2018Poe\u00adtin politiestaat!\u2019 De sprekers \u2013 leiders van alle bewegingen die samen de beweging Ander Rusland vormen \u2013 verzamelen zich op het podium. Het publiek, met zo\u2019n 1500 man net minder in getal dan de wapenmacht, klapt slapjes. Bij de tweede spreker ontstaat er rumoer. Achter het podium, op de Tverska\u00adja\u00adstraat, rijdt tergend langzaam een vrachtwagen met blauw zeil voorbij. \u2018Agitatie!\u2019 sist een klein omaatje met een Sovjetvlag. Achter het blauwe zeil staat een flink geluidssysteem opgesteld. Midden door het vurige betoog van de spreker klinkt een tape vol gelach; pesterig, ingehouden en dan weer bulderend. Het publiek regeert nerveus. Maar de spreker laat zich niet uitlachen. Met een nog harder stemgeluid overtuigt hij zijn achterban dat het regime-Poetin moet verdwijnen. In elke adempauze klinkt echter weer dat sardonische gelach uit de blauwe wagen.<\/p>\n

Kasparov betreedt het spreekgestoelte. \u2018Het maakt niet uit hoeveel mensen er vandaag zijn. Wij zijn bezorgd over onze toekomst!\u2019 Er is meer reden om bezorgd te zijn. Het hele sprekerspodium staart enkele momenten angstig naar een zeppelin die op het podium lijkt af te komen. Er staat een Russische vlag op geschilderd. Net op tijd maakt het ding rechtsomkeert. Verderop wordt een spandoek van een dak gerold. \u2018Hoeren\u2019, staat erop, omdat de demonstranten betaald zouden worden door het Westen. Dan rennen horden verse Omon-troepen uit de metro. Tijd om de demonstratie binnen te dringen en iedereen verschillende kanten op te jagen. Het publiek gaat gedwee mee. Aan de overkant houden de militante activisten van de pro-Poetin-beweging Nashi zich op. Ze verbijten zich dat een demonstratie voor de eerste keer geweldloos verloopt, al hebben ze de bijeenkomst verstoord. De blauwe vrachtwagen, de zeppelin en het spandoek waren door hen bedacht.<\/p>\n

Jeugdige patriotten<\/b>
Een dag later is Nashi zelf aan de beurt. Nashi is geschoeid op de leest van de communistische jeugdbond Komsomol: het is de kweekschool van de Russische elite. Er zijn zomerkampen en een eigen universiteit, er worden massademonstraties georganiseerd en er is een hi\u00ebrarchie met speldjes en diploma\u2019s waar je van patriot kan opklimmen naar leider en professional, om uit te komen bij kommissar. Nashi is opgericht als antwoord op de revolutionaire jongerenbewegingen in Georgi\u00eb en Oekra\u00efne. Zij gebruiken dezelfde methodes: humor, activisme en internet. Als dank voor bewezen diensten wordt de kas gespekt door het Kremlin. <\/p>\n

Bij het beroemde Bolsjoi-theater in hartje Moskou wacht kommissar Masha op haar troepen. Precies op het aangegeven moment verschijnen ze. Discipline en soberheid staan bij Nashi hoog in het vaandel. \u2018Ons doel is om Rusland de grote leider van de wereld te maken,\u2019 zegt Masha zonder blikken of blozen. \u2018Wij willen dit land en de situatie om ons heen veranderen. De armoede, de werkloosheid en het alcoholisme uitbannen.\u2019 <\/p>\n

De groep Nashi-activisten stelt zich braaf op in rijen van twee. Masha telt de groep, deelt kaartjes uit en roept instructies. Dan marcheert de groep kalm naar het Revolutieplein om door twee politiecontroles naar het Rode Plein te worden gedirigeerd. Hier worden Nashi-vlaggen uitgedeeld, met een wit diagonaal kruis op een rood vlak. Het is Ruslanddag en Nashi is door Poetin uitgenodigd om dit massaal te vieren met optredens van Ruslands bekendste popbands.<\/p>\n

Nashi wil van Rusland een soevereine democratie maken, met een bloeiende civil society. En soeverein betekent: niet gefinancierd door het Westen, waar het Kremlin en Nashi Ander Rusland van betichten. \u2018De mensen van Ander Rusland zijn geen patriotten,\u2019 zegt Masha. \u2018Onze grootouders hebben toch niet voor niks in de Tweede Wereldoorlog gevochten? Het is verschrikkelijk dat het fascisme nu weer terugkomt. Daarom was er gisteren zoveel politie op de been op Poesjkinskaja. Die mensen hebben geen gezonde hersenen en daar moeten onze burgers voor worden beschermd.\u2019 Dat doet Nashi zelf ook. Onder andere door overal in het land simkaarten uit te delen waarmee je rechtstreeks naar \u2018het Kremlin\u2019 kan bellen in het geval dat er in jouw stad of dorp tekenen van een Oranje Revolutie te zien zijn. In geen tijd kan Nashi dan zijn stoottroepen formeren en de contrarevolutie inzetten. \u2018Wij hebben genoeg macht, kracht en mensen om ons te organiseren tegen de Oranje krachten,\u2019zegt Masha. \u2018Maar we hopen dat dit niet nodig hoeft te zijn.\u2019<\/p>\n

Westerse veiligheidsapparaten<\/b>
Een van de \u2018zeven zusters\u2019, zoals de serie vrijwel identieke Stalinistische torens in Moskou genoemd wordt, herbergt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Sergei Kopyrkin is hier directeur van de Afdeling Multilaterale Relaties met het GOS, het post-Sovjet-Unie clubje van elf landen waarin ook Rusland en Oekra\u00efne deelnemen. \u2018Natuurlijk kan onze offici\u00eble positie niet zijn dat de revoluties in Georgi\u00eb, Oekra\u00efne en Kirgizi\u00eb door het Westen werden veroorzaakt\u2019, zegt Kopyrkin. \u2018Maar we kunnen niet om de feiten heen. Die zogenaamde Oranje Revoluties zijn een nieuw gereedschap in handen van westerse veiligheidsapparaten, dat werd ook in westerse media opgeschreven.\u2019<\/p>\n

Kopyrkin veroordeelt de westerse koers van Oekra\u00efne. \u2018Wat de Oekra\u00efense politici niet beseffen is dat je niet ten koste van anderen mag handelen. Soevereiniteit kan niet ten koste van je buurlanden gaan. Een merendeel van de Oekra\u00efne w\u00edl ook helemaal niet bij de NAVO.\u2019 Kopyrkin heeft zijn belangrijkste levensles geleerd als diplomaat in Rwanda aan de vooravond van de genocide in 1994. \u2018Diezelfde westerse ambassades die daar grote druk op de democratisering uitoefenden, wisten niet hoe snel ze moesten vertrekken toen de door hun beleid mogelijk gemaakte burgeroorlog en genocide losbraken. Democratie is niet een absolute waarde, je moet rekening houden met lokale belangen. En dat lijkt het Westen vaak te vergeten, als ze landen als Oekra\u00efne en Georgi\u00eb proberen te democratiseren.\u2019<\/p>\n

Grootheidswaanzin<\/b>
Vladislav Inozemtsev is de hoofdredacteur van de Russische editie van Le Monde Diplomatique en een vooraanstaand econoom. Hij vindt het bizar hoeveel aandacht het regime-Poetin geeft aan de oppositie. \u2018Dat doet het regime meer kwaad dan goed. Poetin wordt over het algemeen door bijna tachtig procent van de bevolking gesteund. Zo\u2019n beweging Ander Rusland stelt maar weinig voor. Ik begrijp dan ook niet waarom het regime zo bang is voor een Oranje Revolutie.\u2019<\/p>\n

Een verklaring van de parano\u00efde houding van het Kremlin is volgens Inozemtsev het ondemocratische karakter van het regime-Poetin. \u2018Niemand van hen is democratisch gekozen. Ze zitten eigenlijk allemaal op plekken waar ze niet voor gekwalificeerd zijn. Poetin houdt dat in stand. Hij zal nooit iemand aanstellen die hoger gekwalificeerd is dan hijzelf. Bovendien, zijn mening is de enige die geduld wordt. Het was heel veelzeggend toen Tsjoerov, het hoofd van de centrale verkiezingscommissie in Rusland, zei dat hij niet kon geloven dat Poetin het ooit bij het verkeerde eind zou kunnen hebben.\u2019<\/p>\n

Ook in zijn buitenlandse beleid laat Poetin zich volgens Inozemtsev leiden door paranoia. \u2018Het buitenlandse beleid is dan ook grotendeels op emoties gebaseerd. Het enige wat Poetin gelooft is dat het Westen onbetrouwbaar is. Rusland is de afgelopen zestien jaar het Westen zoveel tegemoet gekomen maar heeft er niks voor teruggekregen, zegt Poetin. Daar h\u00e9\u00e9ft hij overigens gelijk in. Maar hij gebruikt slechte argumenten en bewoordingen. Zijn regime is volslagen opportunistisch. De staat wil even antioligarch, antiwesters en xenofoob zijn als de samenleving. Het is populisme.\u2019 Door hun grootheidswaan denkt Rusland dat ze alles naar hun hand kunnen zetten, zegt Inozemtsev. \u2018Dat zie je in de relatie met de EU, maar in nog grotere mate in relatie tot de voormalige satellietstaten. Poetin heeft honderden miljoenen dollars in de verkiezing van Janoekovitsj ge\u00efnvesteerd aan de vooravond van de Oranje Revolutie. Toen Janoekovitsj toch die verkiezingen verloor, werd Poetin enorm kwaad.\u2019<\/p>\n

Dat Poetin niet tegen zijn verlies kan, bleek ook uit de relatie met het even opstandige buurland Georgi\u00eb. Sinds ook president Saa\u00adkasj\u00advili zich tegen Rusland keerde, is de relatie tussen de twee landen onderkoeld. Het dieptepunt voltrok zich in oktober vorig jaar, toen Georgi\u00eb vier Russische militairen arresteerde op verdenking van spionage. Meteen verbrak Rusland het vliegverkeer en de handel tussen de twee landen. \u2018Georgi\u00eb wil niet meer de tweedeklas achtertuin van een soort heropkomend rijk zijn,\u2019 zei Saakasjvili over het conflict. \u2018Geor\u00adgi\u00eb loopt soms precies de andere kant op als Rus\u00adland,\u2019 zegt Sergej Ko\u00adpyr\u00adkin van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. \u2018Dan denken zij opeens unilateraal te kunnen opereren. In de geschiedenis staan we dicht bij elkaar. Er zijn zoveel gemengde huwelijken in vooral de Europese landen van de voormalige Sovjet-Unie, iedereen spreekt overal nog Rus\u00adsisch. We vormen een familie. En familierelaties zijn altijd complex. Maar die banden verbreek je niet zomaar.\u2019 <\/p>\n

Sovjetpropaganda<\/b>
Terug in Kiev confronteer ik de Oekra\u00efense onderminister van Buitenlandse Zaken Andri Ve\u00adse\u00adlovs\u00adky met de uitspraken van Kopyrkin. \u2018Dat idee van familie, van broederschap, dat is een overblijfsel van Sovjetpropaganda, een kindersprookje,\u2019 zegt Veselovsky geagiteerd. \u2018Ik zie Rusland vooral als een voormalige bezettingsmacht. Net zoals Rusland ons nog steeds ziet als een vazalstaat. Dat is de oorzaak van onze ruzies: die ongelijke verhouding. Daar is niets mis mee vanuit het standpunt dat Rusland een grote macht is en dat ze hieraan gewend zijn. Maar het is negentiende-eeuwse politiek. Wij willen alleen een relatie op basis van gelijkwaardigheid.\u2019<\/p>\n

Met dank aan het Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"\"<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sinds de geweldloze revoluties in Georgi\u00eb en Oekra\u00efne voeren die landen, zeer tegen de zin van Rusland, een pro-westerse koers. In Rusland zelf is de oppositiebeweging nog maar klein. Toch krijgt ze buitensporig veel aandacht van Poetins regime.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":290774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[193,59,433,269],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Arnold van Bruggen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/115293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=115293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/115293\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Arnold van Bruggen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/290774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=115293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=115293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=115293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}