Fotodocument \/ Vrouwen in Afghanistan<\/p>\n
Tik op Google \u2018Afghanistan\u2019 in, klik op \u2018afbeeldingen\u2019 en het heersende beeld van Afghanistan verschijnt: landkaarten van NAVO-missies, onherbergzame landschappen, mannen met baard in burger, mannen zonder baard in uniform, mannen in tanks, mannen met kalasjnikovs, mannen met ander schiettuig.<\/p>\n
Hier en daar een vrouw: soms met haar gezicht in beeld, vaak slechts een gedaante onder een blauwe boerka. Alsof ze niet echt bestaan.<\/p>\n
Vrouwen in Afghanistan worden \u2018verloochend\u2019, zegt fotografe Lana \u0160lezi\u00b4c (1973, in Toronto geboren uit Kroatische ouders). In maart 2004 trok zij \u2018met een vooropgezet idee en een rugzak vol na\u00efviteit\u2019 naar Afghanistan. \u2018Ik veronderstelde dat meisjes sinds de val van de taliban in 2001 weer naar school gingen, dat vrouwen de boerka hadden afgelegd en dat de sfeer in het algemeen voor vrouwen minder onderdrukkend was geworden. Dat had ik opgemaakt uit berichten die kort na het verdwijnen van het verstikkende talibanregime op de tv en in de kranten waren verschenen.\u2019<\/p>\n
Wat ze ontdekte, bracht haar ertoe haar geplande verblijf van zes weken te verlengen tot twee jaar.<\/p>\n
Ze zag dat vrouwen nog steeds worden onderdrukt en dat een onverteerbaar gebrek aan vrijheid aan de orde van de dag is. Tot op heden is het veel vrouwen niet toegestaan hun huis te verlaten of naar school te gaan, en de boerka blijft het straatbeeld bepalen van het door oorlog verscheurde land.<\/p>\n
\u2018Waar ik ook kwam,\u2019 zegt ze in het boek Verloochend, waarin haar foto\u2019s en verhalen van Afghaanse vrouwen zijn gebundeld, \u2018overal speelden kwesties als huiselijk geweld, gedwongen huwelijken, uitsluiting, analfabetisme en een gebrek aan vrijheid op het meest basale niveau.\u2019<\/p>\n
Met de hulp van een jonge Afghaanse, die haar vriendin en tolk werd, fotografeerde \u0160lezi\u00b4c vrouwen en meisjes in het hele land, in steden en dorpen waar de taliban zich blijven roeren en oude tradities niet veranderen. Ze vond hen bereid hun levensverhaal te vertellen, onder het nuttigen van eindeloze hoeveelheden thee.<\/p>\n
De stoere Malalai bijvoorbeeld, politieagente in Kandahar (op de vorige pagina\u2019s), die, heel uitzonderlijk, zij aan zij met mannen werkt en een pistool onder haar boerka verbergt. Of een weduwe die prostituee is geworden (foto hiernaast), omdat dat de enige manier is om haar kinderen te onderhouden \u2013 ook al kan ze, als ze wordt betrapt, door haar verwanten worden omgebracht om de eer van de familienaam te redden.<\/p>\n
Of de elfjarige Gulsuma (pagina 54-55), die op haar vierde werd verkocht door haar stiefvader en direct moest trouwen met een jongen van zes. Door diens familie werd ze zeven jaar mishandeld en als slavin gebruikt, totdat ze wist te ontsnappen.<\/p>\n
Prostituees, vrouwen in vluchtelingenkampen, vrouwen die zichzelf in brand staken, vrouwen die werden doodgeschoten, nomadische, analfabete vrouwen, vrolijke meisjes, mishandelde vrouwen, stoere vrouwen, trouwende vrouwen, rouwende vrouwen, dode vrouwen, jonge vrouwen, vroeg-oude vrouwen, vrouwen in huis, op een akker, in de moskee.<\/p>\n
Prachtig gefotografeerde moeders, dochters, echtgenotes. En op de achtergrond weten we voortdurend familieleden, autoriteiten, mannen die hen als haviken in de gaten houden.<\/p>\n
Dat een zo lelijke werkelijkheid zulke mooie foto\u2019s kan opleveren, wekt bijna verbazing \u2013 en in tweede instantie bewondering. Voor de fotografe, die zich het lot van de vrouwen aantrok en hen bezocht in hun eigen wereld. En voor de vrouwen zelf. Want, zo zegt \u0160lezi\u00b4c, ze heeft de schoonheid van deze foto\u2019s aan de hoofdrolspeelsters te danken: \u2018Het was hun veerkracht, als het ware gevoed door onwetendheid, die mijn hart en geest veroverde.\u2019<\/p>\n
En haar lens. En daarmee ons.<\/p>\n
Lana \u0160lezi\u00b4c, \u2018Verloochend\u2019, Mets & Schilt, ?132 pagina\u2019s, 60 kleurenfoto\u2019s, \u20ac 29,90. Verschijnt gelijktijdig in een Nederlandse en Engelse editie (\u2018Forsaken\u2019).<\/p>\n
Werk van Lana \u0160lezi\u00b4c uit dit boekproject is van 16 september t\/m 28 oktober te zien op het Noorderlicht-festival in Groningen. Zaterdag 6 oktober om 16.00 uur houdt VN-hoofdredacteur Emile Fallaux een openbaar interview met Lana \u0160lezi\u00b4c in de Der Aa-kerk te Groningen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Toen fotografe Lana \u0160lezic in 2004 naar Afghanistan vertrok, dacht ze dat de levensomstandigheden van Afghaanse vrouwen en meisjes sinds de val van het talibanregime aanzienlijk waren verbeterd. Als snel ontdekte ze dat het anders was. Ze bleef twee jaar om hun verhaal vast te leggen.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-114949","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Juliette Berkhout","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=114949"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114949\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Juliette Berkhout","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=114949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=114949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}