Bijzonder hoogleraar electorale politiek<\/p>\n
De enorme zetelwinst voor Wilders bij de laatste peilingen verraste me niet. Het heeft me eerder verbaasd dat zijn partij er bij de laatste verkiezingen maar negen kreeg. Het is duidelijk dat het oude Fortuyn-electoraat die kant op beweegt. De meeste Wilders-aan\u00adhangers zijn tegen migranten en dat stand\u00adpunt vertegenwoordigt de PVV het best. Kie\u00adzers brengen nu wel een rationele stem op Wil\u00adders uit; naarmate een partij groter wordt, zie je het aantal proteststemmen slinken. Wil\u00adders heeft grote invloed op het publieke debat. Juist omdat de buitenwereld voortdurend op hem reageert, wordt hij machtiger. De PVV zal voorlopig wel doorgroeien.<\/p>\n
Er is net een fascinerend onderzoek gepubliceerd in Amerika: de politicoloog Ro\u00adbert Putnam constateert dat het mengen van verschillende culturen tot een sociaal isolement kan leiden. Het is helemaal niet zo dat mensen dan gezellig met elkaar gaan barbecuen. Mensen wantrouwen niet alleen de ander, ze verliezen in zo\u2019n nieuwe constellatie ook het vertrouwen in zichzelf en in de eigen groep. Ze ervaren de wereld als onveilig en trekken zich terug. Datzelfde mechanisme zie je ook in Nederland. De vertrouwde omgeving is veranderd en dat voelt onveilig. Dat willen mensen niet.<\/p>\n
Op 9\/11 was ik aan het werk op Harvard. Daar zag ik op de televisie die torens vallen. Twee van de opgeblazen vliegtuigen waren in Boston, waar Harvard vlakbij ligt, opgestegen. Het stadsbestuur wilde dat iedereen naar huis ging, de bus was gratis. De reacties van burgers waren vreemd genoeg heel beheerst, er was beslist geen paniek, er heerste eerder een soort verstilde sfeer. Toen ik naar Nederland belde, leek het of iedereen hysterisch was. De traditie van onze tolerantie is deep down onverschilligheid, dat zag je ook bij de verzuiling. Als ik geen last van jou heb, heb jij dat niet van mij. Die onverschilligheid werd met de aanval op de Twin Towers doorbroken. Ineens beseften we dat de moslims die Amerika hadden aangevallen, al jarenlang om ons heen woonden.<\/p>\n
De verzuiling werkte vroeger wel. Katho\u00adlie\u00adken gingen naar een katholieke school, lazen ka\u00adtho\u00adlie\u00adke kranten en trouwden een katholiek meisje. Bij de protestanten ging het net zo. Je moest je alleen wel aan die codes houden, anders werd je meteen hard aangepakt. Zo werd mijn katholieke grootvader als klein jongetje met zijn ouders het huis uit gezet, omdat ze stiekem brood kochten bij de socialistische bakker. Die was namelijk goedkoper. Er was in die tijd regelmatig overleg tussen de katholieke en de protestantse elite om problemen te bespreken. Dat is nu jammer genoeg lastig, want wie is de elite bij de migranten? Steeds meer burgers, au\u00adtoch\u00adtoon \u00e9n allochtoon, voelen zich ge\u00efsoleerd. Dat cre\u00ebert angst. Die felheid aan de ene kant, want eigenlijk voelt iedereen zich aangevallen, en eenzaamheid aan de andere kant, leidt bij sommige moslims tot radicalisering en bij autochtonen tot een stem op Wilders.<\/p>\n
In een somber scenario komen we in een vicieuze cirkel terecht waarbij de polarisatie alleen maar toeneemt. Nog hardere standpunten, nog fellere scheldpartijen. Terwijl de Ne\u00adder\u00adland\u00adse taal rijk genoeg is om ieders standpunt op een zorgvuldige manier te verwoorden. Niet schelden en werkelijk het debat voeren, die kunst zijn we in Nederland totaal kwijt. Door alles maar te roepen, verhardt het discours. Door homo\u2019s varkens te noemen, moslims als geitenneukers neer te zetten, dehumaniseer je de ander. In de jaren dertig vergeleken de nazi\u2019s joden met ratten. En die mag je toch uitroeien? Om het niet verder te laten escaleren, moeten we het isolement doorbreken, en de taal waarin met elkaar gepraat wordt, aanpassen.<\/p>\n
Ik heb het proces van radicalisering van dichtbij meegemaakt toen ik in de kraakbeweging zat; daar had je te maken met dezelfde mechanismen die je nu ziet. Krakers die radicaliseerden, konden anderen alleen nog maar wantrouwen. Ik vond het soms zielig om te zien. Er werd geweld gebruikt in eigen kring. In de Amsterdamse Staats\u00adlie\u00adden\u00adbuurt werden sommige medekrakers geterroriseerd, omdat ze door de leiders van dat moment niet als echte krakers werden beschouwd maar als verraders van de beweging. Er was zo\u2019n verstarring, zo\u2019n verharding. Veel krakers hadden het gevoel dat de buitenwereld hen aanviel. Dat zij zich als persoon moesten verdedigen en dus het recht hadden om keihard terug te slaan. Ik heb mensen echt geweld zien provoceren. Na de ontruiming van Wijers, een groot kraakpand, was er een demonstratie. Plotseling doken er vijf mannen op uit een steegje die stenen begonnen te gooien. De politie reageerde, het werd een vechtpartij en op dat moment zag ik die mannen vertrekken. Je reinste provocatie.<\/p>\n
Die Eshan Jami van het comit\u00e9 voor ex-moslims heeft in mijn ogen nooit een debat gevoerd; het enige wat hij heeft gedaan, is roepen dat de profeet een crimineel is. Op zo\u2019n manier voer je toch geen serieuze discussie? Mijn goede vrienden en collega\u2019s Meindert Fennema en Jos de Beus zitten in het steuncomit\u00e9 van Jami. Ik vraag me af waarom. Door op 11 september naar buiten te komen, verwijs je naar de afschuwelijke gebeurtenissen van 9\/11. Dat gaat mij te ver.<\/p>\n
Ik vind dat een deel van de intellectuele elite heeft gefaald. Joost Zwagerman, Jaffe Vink, Paul Cliteur, noem ze maar op, ze willen van alles zijn, als ze maar niet als \u2018politiek correct\u2019 worden gezien. Ze voelen zich voorvechters van de vrijheid van meningsuiting, ze kennen zichzelf een heldenrol toe. Ze willen zich onderscheiden door harde standpunten in te nemen. De politieke elite heeft dat \u2018alles zeggen\u2019 van het gewone volk overgenomen. Ik denk dat hun idee, dat zij verwoorden wat het volk denkt, hun legitimatie is. We zijn een van de rijkste landen ter wereld, vergeleken met andere landen zijn de problemen hier nihil. En toch lijkt het of we op exploderen staan.<\/p>\n
Ik heb lang niet gestemd, toen ik anarchist was deed ik dat zeker niet. Ik hield me vast aan idealen, hoopte op een machtsvrije, ideale democratie. Op den duur ben ik gaan inzien dat de parlementaire democratie het beste is wat we hebben. Op dit moment ben ik electoraal zwevende. Groen\u00adLinks had in de regering moeten gaan zitten, de SP ontpopt zich als een centralistische partij, en van de PvdA weet ik niet waar ze voor staan. Misschien dat D66 weer een liberaal linkse partij zou kunnen worden. Ik kan me voorstellen dat ik dan op hen zou stemmen. Ik ben nu als bijzonder hoogleraar door de stichting Kie\u00adzers\u00adon\u00adder\u00adzoek Ne\u00adder\u00adland (SKON) aangesteld. Ze willen dat ik onderzoek welk effect de multiculturele samenleving heeft op het stemgedrag, bij autochtonen \u00e9n al\u00adloch\u00adto\u00adnen. Extreem-rechts groeit, maar er is ook angst voor de allochtone stem. Komt er een moslimpartij? We moeten echt weer tot besef komen dat de democratie een groot goed is waar we voorzichtig mee om moeten gaan. Wie weet zouden we allemaal een gratis lesje burgerschap of democratie kunnen volgen. Dat zou heel mooi zijn. We hebben de taboes van de democratie de laatste jaren echt te hard doorbroken.<\/p>\n
JEAN TILLIE<\/p>\n
1961Geboren in Maastricht<\/p>\n
1979-1984 Lid anarchistisch kollektief<\/p>\n
1986 Doctoraal politicologie UvA<\/p>\n
2001 Fellow aan de Universiteit van Harvard<\/p>\n
2006 Publicatie onderzoek radicalisering onder Amsterdamse moslims<\/p>\n
2007 Bijzonder hoogleraar electorale ?politiek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jean Tillie is net aangesteld als bijzonder hoogleraar Electorale Politiek aan de UvA. Hij onderzoekt het effect van de multiculturele samenleving op ons stemgedrag. De opkomst van Wilders en de houding van de intellectuele elite baren hem zorgen. \u2018Niet schelden en werkelijk het debat voeren, die kunst zijn we in Nederland totaal kwijt.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[171,151,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Margalith Kleijwegt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114283"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=114283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114283\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Margalith Kleijwegt","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=114283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=114283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=114283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}