Weerstand tegen Pronk groeit bij PvdA-leden<\/p>\n
Met een emotionele uithaal naar zijn critici in de partij zette Jan Pronk de verkiezingen voor het voorzitterschap van de PvdA afgelopen weekeinde plotseling op scherp. Tijdens het laatste debat met de andere kandidaat-voorzitters reageerde hij op oud-partijvoorzitter Ruud Vreeman, die in de Volkskrant had gezegd dat Pronk verdeeldheid zou zaaien in de partij. Pronk noemde de kritiek een \u2018dolkstoot\u2019, die geregisseerd zou zijn door de partijleiding.<\/p>\n
Eerder hadden oud-fractievoorzitter Thijs W\u00f6ltgens, senator Klaas de Vries en onderwijsminister Ronald Plasterk ook al laten blijken hem niet de geschikte man te vinden voor het voorzitterschap. En nu ook nog Ruud Vreeman. Pronks uitbarsting was niet onbegrijpelijk. Maar na afloop van het congres was onder PvdA-leden te beluisteren dat hij zijn critici juist in de kaart had gespeeld. Hoe kan een man die zich laat verleiden tot zo\u2019n emotionele uitbarsting de eenheid terugbrengen in de partij? Hartstochtelijk was het wel, slim was het niet. Soortgelijke reacties klonken ook al toen Pronk een paar weken geleden premier Balkenende een leugenaar noemde: een verwijt dat hij de volgende dag inslikte. Deze keer is het de vraag of hij niet te ver is gegaan.<\/p>\n
Tot vorige week leek Jan Pronk, de oude idealist, ongehinderd af te koersen op het voorzitterschap van de PvdA. Maar de weerstand in de partij groeit. Daarmee stijgen de kansen van degene die de enige serieuze concurrent van Pronk wordt genoemd: Lilianne Ploumen (45), directeur bij hulporganisatie Cordaid. Met Pronk heeft ze gemeen dat ze zich al jaren inzet voor de verdrukten in de wereld, onder andere bij de hippe ontwikkelingsorganisatie Mama Cash. Net als Pronk vindt ze dat er toch nog een onderzoek naar Irak moet komen, dat Bos de linkse koers van de PvdA krachtiger moet uitdragen, en dat de partij zich niet door focusgroepjes, maar door haar overtuiging moet laten leiden.<\/p>\n
Maar op de ideologische drammerigheid die Pronk wel eens wordt aangewreven, is zij moeilijk te betrappen. Ploumen staat bekend als een gedreven, maar pragmatisch bestuurder. Ze beschikt niet over de politieke ervaring van Pronk \u2013 ze is pas sinds 2003 lid van de partij. Maar daardoor kan ze zich als onbevangen nieuwkomer presenteren. Ook het feit dat ze vrouw is, de enige vrouw van de zeven kandidaat-voorzitters, zou in haar voordeel kunnen werken.<\/p>\n
Ploumen groeide op in Maastricht als dochter van een melkboer. Daar heeft ze hard door leren werken, zegt ze zelf. En ze is er strijdbaar van geworden. In de deftige buurten van Maastricht waar haar vader melk kwam brengen, hingen nog bordjes bij de voordeur: boodschappen achterom. Die standenmaatschappij, dacht ze al als opstandige puber, daar moet het klaar mee zijn. Ze was de eerste in de familie die ging studeren, deed maatschappelijk werk in Rotterdam-Crooswijk en schopte het op haar eenenveertigste tot directeur van een van de grootste hulporganisaties van Nederland. Zo\u2019n levensverhaal wekt warme gevoelens bij gewone PvdA\u2019ers in het land. Met haar zuidelijke karakter kan ze wat warmte brengen in de partij, die bekendstaat als een kille club. En wat humor. Toen staatssecretaris Ahmed Aboutaleb haar vroeg of het Pl\u00f3\u00e9men of Pl\u00e1\u00famen was, zei ze: \u2018Pl\u00f3\u00e9men natuurlijk. Ik zeg toch ook niet Abautaleb?\u2019<\/p>\n
De kandidatuur van Ploumen wordt ook door de top van de partij steeds openlijker gesteund. Klaas de Vries en Ruud Vreeman noemden haar al hun favoriet. In Den Haag gaat het gerucht dat Ploumen op het laatste moment door de getrouwen van Wouter Bos naar voren is geschoven om Jan Pronk de voet dwars te zetten, maar dat ontkent ze met klem. Lang voor de naam van Jan Pronk werd genoemd, zegt ze zelf, werd ze door een paar PvdA-vriendinnen aangemoedigd zich kandidaat te stellen. Dat neemt niet weg dat Ploumen goede contacten onderhoudt met mensen die gelden als vertrouwelingen van Wouter Bos: Bert Koenders, nu minister van Ontwikkelings-?samenwerking, Kamerlid Diederik Samsom, voorheen van Greenpeace, buitenlandwoordvoerder Martijn van Dam, met wie ze in het bestuur van de Evert Vermeer Stichting zit, en staatssecretaris Jet Bussemaker, een goede vriendin. Jan Pronk heeft naar eigen zeggen al vijf jaar niet met Wouter Bos gesproken. Lilianne Ploumen is van de zomer met Bos kennis gaan maken. \u2018Je moet toch weten met wie je straks aan tafel zit.\u2019<\/p>\n
Bij het kiezen van een voorzitter hebben de PvdA-leden in het verleden een voorkeur voor een buitenstaander aan de dag gelegd, als tegenwicht tegen het Haagse establishment. Maar het is de vraag wie de echte buitenstaander is. Terwijl Pronk in de Jaarbeurs de indruk wekte oude vetes uit te vechten met andere Haagse oudgedienden, verscheen Ploumen als frisse nieuwkomer, en als redelijk alternatief. In haar korte speech zei ze, met gevoel voor de politieke actualiteit: \u2018U kunt van mij verwachten dat ik de politieke leiding scherp houd, niet terugdeins voor harde woorden, maar ook niet onnodig polemiseer.\u2019 V<\/p>\n
Koole: \u2018Stemsysteem in voordeel Ploumen\u2019<\/p>\n
In de media bleef onopgemerkt dat het stemsys\u00adteem voor de voorzittersverkiezingen bij de PvdA in het voordeel van Lilianne Ploumen zou kunnen werken. Op het stembiljet dat deze week bij de PvdA-leden in de bus viel, wordt de gang van zaken nog eens uit de doeken gedaan. Er wordt gestemd volgens het \u2018alternative vote\u2019-systeem. De PvdA-leden moeten de zeven kandidaten rangschikken op de volgorde van hun voorkeur. Als bij de eerste telling geen enkele kandidaat een absolute meerderheid haalt, valt de kandidaat met de minste \u2018eerste keus\u2019-stemmen af. Vervolgens worden de stemmen van de mensen die op deze kandidaat hebben gestemd over de andere kandidaten verdeeld op basis van de tweede voorkeur. Dat proces wordt herhaald totdat een van de kandidaten een absolute meerderheid heeft. Een kandidaat met veel \u2018tweede voorkeur\u2019-stemmen heeft dus een groot voordeel ten opzichte van de andere kandidaten. Het is zelfs goed mogelijk dat een controversi\u00eble kandidaat, zoals Jan Pronk, w\u00e9l een relatieve meerderheid haalt, maar toch het onderspit delft, omdat de stemmers massaal een ander als tweede voorkeur hebben opgegeven. En dat zou Ploumen kunnen zijn.<\/p>\n
Ruud Koole, PvdA-voorzitter ad interim, geeft toe dat het zo kan uitpakken. \u2018Dit systeem is gericht op een breed draagvlak. Dat zou in dit geval inderdaad in het voordeel van Lilianne Ploumen kunnen werken, en in het nadeel van Jan Pronk, als hij niet meteen de absolute meerderheid haalt.\u2019 Koole benadrukt dat het systeem niet is bedacht om Pronk dwars te zitten: \u2018Het is al in 2002 ingevoerd, bij de eerste ledenraadpleging van de partij.\u2019<\/p>\n
De PvdA-leden kunnen tot volgende week stemmen. Op 24 september wordt de winnaar bekendgemaakt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jan Pronk leek ongehinderd af te koersen op het voorzitterschap van de PvdA. Maar het tij lijkt te keren. Waarom Lilianne Ploumen, dochter van een melkboer, hem toch nog zou kunnen verslaan.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[171,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=114077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114077\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=114077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=114077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=114077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}