{"id":114021,"date":"2007-09-22T14:55:00","date_gmt":"2007-09-22T12:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/reisweerstand-en-de-politiek-van-het-prijsrijden\/"},"modified":"2007-09-22T14:55:00","modified_gmt":"2007-09-22T12:55:00","slug":"reisweerstand-en-de-politiek-van-het-prijsrijden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/reisweerstand-en-de-politiek-van-het-prijsrijden\/","title":{"rendered":"Reisweerstand en de politiek van het prijsrijden"},"content":{"rendered":"
\n

Is het beprijzen van de weg een effectief instrument om files te bestrijden? Ja, maar dat weten we allang. De economische variant van de volkswijsheid \u2013 of is het een timmermanswijsheid? \u2013 \u2018dat het uit de lengte of de breedte moet\u2019, is dat het \u2018uit de hoeveelheid of uit de prijs moet\u2019. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

We staan gratis met elkaar in de rij, of er wordt een prijs betaald en dan gaan degenen die niet willen of kunnen betalen de rij uit waardoor de rest kan opschieten. Het prachtige woord dat daarvoor is verzonnen, is \u2018reisweerstand\u2019.<\/p>\n

De logica hangt al decennia boven de Haag\u00adse politieke markt, maar als de voortekenen niet bedriegen, zou het er nu wel eens echt van kunnen komen. In het coalitieakkoord van begin dit jaar staat dat \u2018het systeem van kilometerheffing (gedifferentieerd naar tijd, plaats en milieukenmerken) zal worden ingevoerd, mits aan financi\u00eble randvoorwaarden, met betrekking tot de afschaffing van bestaande belastingen en de hoogte van de systeem- en inningskosten, wordt voldaan. De netto opbrengsten van de kilometerheffing komen ten goede aan het infrastructuurfonds, waaruit landelijke en regionale investeringsprojecten in de verkeersinfrastructuur worden gefinancierd.\u2019 Verkeersminister Camiel Eurlings lijkt er echt zin in te hebben.<\/p>\n

Daarom komt het rapport van het Ruim\u00adte\u00adlijk Planbureau (RPB), Beprijzing van het wegverkeer, precies op het goede moment. Een club RPB-onderzoekers keek naar de effecten van drie varianten voor het invoeren van wegbeprijzing. In de eerste variant wordt alleen een kilometerheffing ingevoerd: onafhankelijk van tijd en plaats betaalt iedere weggebruiker 3,4 cent per gereden kilometer. In de tweede wordt een congestieheffing ingevoerd: de automobilist betaalt 11 cent per kilometer op drukke baanvakken op drukke tijden. En in de derde wordt de opbrengst van de congestieheffing ook nog eens gebruikt voor de aanleg van nieuwe wegen. Deze laatste variant, kortom, komt overeen met het voornemen dat de coalitie in februari formuleerde.<\/p>\n

De verschillen tussen de varianten zijn groot, in effectiviteit en in de categorie\u00ebn weggebruikers die geraakt worden door het rekeningrijden (zie grafiek). De vlakke kilometerheffing raakt het autogebruik van iedereen in gelijke mate en doet het aantal reizigerskilometers in de spits met 7 en in de daluren zelfs met 11 procent afnemen. In de spits neemt de snelheid daardoor met 2 procent toe, op drukke autosnelwegen zelfs met 8 procent. De categorie verkeersgebruik die het snelste slinkt, is \u2018overig\u2019: sociaal-recreatief autogebruik voor bijvoorbeeld familiebezoek, shoppen en recreatie.<\/p>\n

De congestieheffing is veel preciezer. In de daluren kan kosteloos gereden blijven worden, dus de sociale component van vervoer wordt niet of nauwelijks aangetast. Maar de mensen die om andere dan hard economische redenen (vrachtverkeer, zakelijk verkeer, woon-werkverkeer) op drukke tijden in de auto stappen, kiezen er door de congestieheffing massaal voor om hun reistijdstip te verplaatsen. Het \u2018overige verkeer\u2019 in de spits neemt met 14 procent af. Ook het woon-werkverkeer wordt iets teruggedrongen, ten gunste van een ander vervoermiddel \u2013 trein, bus, fiets \u2013 of een ander reistijdstip. De snelheidswinst in de spits neemt nu met gemiddeld 4 procent toe. Op de auto(snel)wegen met een congestieheffing is de snelheidswinst spectaculair: 27 procent voor de snelweg, 10 procent voor de regionale wegen. <\/p>\n

Door de opbrengst van de congestieheffing te gebruiken voor het oplossen van knelpunten in het wegennet \u2013 uitbreiding van snelwegen \u00e9n regionale wegen \u2013 worden de effecten nog groter. Het gaat om een uitbreiding van de capaciteit van het drukke wegennet met dik 20 procent, berekende het RPB. De snelheden op de nu door files geteisterde wegen neemt verder toe; de afname van het woon-werkverkeer is minder; het sociaal-recreatieve autogebruik neemt minder af dan met alleen een congestieheffing.<\/p>\n

Een andere manier om de RPB-studie samen te vatten, is dus: het kabinet doet er verstandig aan het voornemen uit het coalitieakkoord zo snel mogelijk uit te voeren. Je kunt hierbij, vanuit het perspectief van zindelijke openbare financi\u00ebn, nog de kritische kanttekening plaatsen dat het niet zomaar aangaat de congestieheffing en de uitbreiding van het wegennet aan elkaar te koppelen, maar gezien de lange en turbulente politieke geschiedenis van het rekeningrijden lijkt dat op spijkers op laag water zoeken. Als rekeningrijden op deze manier politiek haalbaar is: gewoon doen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Is het beprijzen van de weg een effectief instrument om files te bestrijden? Ja, maar dat weten we allang. De economische variant van de volkswijsheid \u2013 of is het een timmermanswijsheid? \u2013 \u2018dat het uit de lengte of de breedte moet\u2019, is dat het \u2018uit de hoeveelheid of uit de prijs moet\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1685,595],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Frank Kalshoven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=114021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/114021\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Frank Kalshoven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=114021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=114021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=114021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}